'Wij zijn verwachters, geen voorspellers' STAVOREN - „Toen ik er twintig jaar geleden bij kwam, had ik bij de schippers geen geweldige entree. Een vrouw, uit Holland nog wel, en dan bovendien meteorologe. Dat wordt niks, zag je ze denken." Binnen de kortste keren was Marijke Waalkens, toen nog werkzaam op de Leeuwarder vliegbasis en tegenwoordig voorlichter bij de Koninklijke Luchtmacht in Soest, door de schippers geaccepteerd. „De eerste was Loadewyk Meeter. 'Hoe komt it mei it waar? Sizze jo it mar, ik twifelje noch wat', zei hij tegen mij. Vanaf dat moment heb ik me in dit mannenwereldje helemaal op mijn gemak gevoeld", knikt Waalkens. Zij is een van de vier leden van de Vuilweercommissie, die de bevoegdheid heeft de silerij af te gelasten. De anderen zijn Siebe Kuipers, oud-schipper van het startschip Zevenwolden, exskütsjeschipper Joop Mink en Roel de Boer, die uit hoofde van zijn functie als chef van de afdeling scheepvaartinspectie van de provincie in dit college zit. Hij is voorzitter van de club. Elk brengt ziin of haar specifieke deskundigheid in. Geld krijgen ze er niet voor. Waalkens en De Boer doen hun vuilweerwerk 'yn de baas syn tiid'. De luchtmacht beschouwt het als een stukje dienstverlening aan de burgerij en de provincie vindt het een bijdrage aan het promoten van Friesland. Het is alweer 25 jaar geleden dat de Vuilweercommissie in het leven werd geroepen. Mink: „Oant dy tiid beslisten de skippers sels by min waar. De iene woe farre, de oare fün it te gefaarlik. De Minwaarried is dé oplossing", spreekt Mink uit ervaring. „Noait gjin geharrewar mear." Als de commissie een wedstrijd afgelast, kunnen schippers, plaatselijke commissie en publiek hoog of laag springen, gezeild wordt er die middag niet. De uitspraak is bindend. De Boer: „Nu zeggen' we niet zomaar wat. We oriënteren ons breed. Om te beginnen luisteren we 's morgensvroeg naar Piet Paulusma op de radio. En we werpen een blik op Teletekst." De weerkaart van de vliegbasis in Leeuwarden vormt evenwel het echte en hechte grondvest. Voor de routebespreking gaat de commissie in conclaaf, waarna De Boer de schippers bij de palaver de weersverwachting van die middag geeft. De commissie betrekt de schippers in naar besluitvorming. De Boer: „Het is hoogstzelden dat we als kemphanen tegenover elkaar staan. Dat wij zeggen dat er wel kan worden gezeild, en dat de schippers het vertikken. Of andersom. Wat wel gebeurt, is dat een schipper voor zichzelf besluit om niet mee te doen. Die blijft dan in zijn eentje aan de wal. Geen enkel probleem. De man is zelf baas. Het tegenovergestelde is ook wel voorgekomen. Waalkens kan zich de wedstrijd bij de Veenhoop van twaalf jaar geleden nog herinneren, toen de commissie de wedstrijd niet liet doorgaan. Er zou een fikse onweersbui komen. Loadewyk Meeter vond dat zwaar overdreven en ging die middag in zijn eentje het water op. Dat kon ook prima, want het was boven de Wijde Ee schitterend weer. „Ik trok me dat geweldig aan. Ik voelde me belachelijk femaakt', zegt Waalkens. Wat gebeurde? De ui trok keurig om de Veenhoop neen. In Gytsjerk sloeg van alles tegen de vlakte. In Sneek zoog een windhoos in een winkelstraat een rubberboot op en kieperde het geval een paar promenades verder weer op de grond. --- Normen ruimer Mink: „Allinnich kinst altiten wol sile. In wedstryd sile, mei fjirtjin skippen, dat is in oar ferhaal. Jo noarmen binne dan stranger." Overigens heeft de commissie haar normen wel wat verruimd. De demonstratie van Meeter speelde zich af, toen de SKS de formule Amels nog niet had uitgevonden. Veel schepen waren in die dagen nog sterk overtuigd. Het minste zuchtje wind deed hen al op een oor liggen. De skütsjes kunnen nu duidelijk meer wind verstouwen. Ook tijdens de wedstrijd blijft de Vuilweercommissie alert. Vorig jaar bij Lemmer werd de race ijlings ingekort. Heerenveen belandde toen niettemin op de harde basaltstenen van de pier. De Boer c.s. staan permanent in contact met de vliegbasis. Zaterdag offerde, vanwege de verwachte bui met harde wind, een meteoroloog zijn vrije middag op. De bui dreef over. De Boer: „Kan gebeuren. Wij zijn slechts verwachters, geen voorspellers." --- Snelheidsremmer Het 36 ton metende Doarp Grou kan weliswaar een beetje wind verdragen, maar aan hoge golven heeft het een broertje dood. Grote schepen snijden er makkelijk doorheen, dit skütsje klapt op elke golf. Een betere snelheidsremmer is er niet. Toen Grou na een puike sur-place start de leiding nam, keek niemand er vreemd van op, dat dit niet van lange duur was. Woudsend nam al gauw de kop over en leek regelrecht op de dagwinst af te stevenen. Aeolus was Grou goed gezind. De wind luwde, de golven kwamen tot bedaren en ziet, daar verscheen Mink weer ten tonele. Teake van der Meulen van Woudsend wilde hem wel als een vervelende vlieg van zich afslaan, maar wat hij ook probeerde, zijn uiterst wendbare belager zou hem toch te vlug af zijn. --- Pupil van Hoeve Boschoord krijgt tbs LEEUWARDEN - Een twintigjarige pupil van Hoeve Boschoord is door de Leeuwarder rechtbank ontslagen van rechtsvervolging. Op 19 januari van dit jaar was hij in Noordwolde op een meisje toegelopen en had haar bij de hals vastgepakt. Nadat zij zich had weten los te rukken, haalde hij een keukenmes onder zijn jas vandaan en ging daarmee op betrekkelijk korte afstand dreigend voor haar staan. De rechtbank legde de ernstig gestoorde man de maatregel van - terbeschikkingstelling op. Voorts bepaalde zij dat hij van overheidswege moet worden verpleegd. De uitspraak van de rechters komt geheel overeen met het voorstel dat officier van justitie Johan Stoffels had gedaan. Het rechtscollege acht nietbewezen dat de twintigjarige heeft geprobeerd het slachtoffer te verkrachten of aan te randen. Op 18 januari had de man het keukenmes en een zaklantaarn uit een woning aan de Spokedam te Noordwolde gestolen. --- ALARMCENTRALE LEEUWARDEN - Oproepen van de alarmcentrale van de ANWB te Den Haag. Genoemde personen wordt dringend verzocht contact op te nemen met de centrale, tel. 070-3146146. Friese Meren/Groningen: fam. Ben en Betsy Roosens, Apeldoorn, motorkruiser 'Ze is om. Friesland/ Groningen: fam. W. van der Renkema-Molen, wit jacht 'De Forst. IJsselmeer: familie C. Karger, Utrecht. --- Vlieland is druk op 200 vierkante meter Door Irene Overduin VLIELAND - Achter de droogdokken van Frisian Shipyard in Harlingen ligt een stuk kaal industrieterrein. Bij het toegangshek staat een knaap die ƒ 6 vraagt voor twee dagen parkeren. Noodoplossing, zegt hij. Alles in Harlingen staat vol, dus u snapt wel. Alle begrip, maar over twaalf minuten vertrekt de boot naar Vlieland, dus waar blijft nou het beloofde busje naar Harlingen-Haven, vraagt een onrustig echtpaar. Hun kind schreit onophoudelijk. Als even later de Wadden Express zich schokkend in de file voegt, en het kind krijsend uithaalt, slaat de nervositeit over op de andere passagiers. Nog zes minuten, en er moeten ook nog kaartjes gekocht. „Ga jij maar vast die kant uit", zegt de hevig zwetende vader. Dan zal hij kaartjes kopen. Hij zoekt de kortste rij in de bomvolle hal en haalt vast het te betalen bedrag te voorschijn. Twee retours Vlieland en een kind, zegt de man terwijl hij het geld onder de klem schuift. Nog één minuut. Ik heb ze, wuift hij naar zijn vrouw. Ze gaan het halen. Makkelijk zelfs, want de boot vertrekt met tien minuten vertraging. Aan boord van De Vlieland opnieuw rijen. Een rij voor het buffet, een rij voor de soft-ice-meneer, een rij voor de candybar-automaat, een rij voor de wc, een rij voor een zitplaats op het dek. Rijen op het randje van ergernis. De veerboot is op weg naar een eiland waarvan de VVV-directeur eind vorige week meldde: „We zitten vol. Het is hier ontzettend druk". Honderden gymschoenen en sandalen ratelen van de boot, zetten, zo lijkt het wel, allemaal lijk koers richting de fieUenverhuur en bestormen dan inliet VVV-kantoor. Twee baliemedewwkxtea tiocn wat ZL' kunnen. In razende vaart voorzien ze iedereen van folders en advies. ~U heeft geen slaapplaats gereserveerd? Dan kunt u het best de boot terug nemen. Er is hier niks meer. Nee, camping Stortemelk zit vol. Lange Paal ook, ja." Stortemelk is een immens grote duincamping. Ongeveer de helft van alle gasten op Vlieland bivakkeert daar. Overal waar je kijkt: onafzienbaar veel tentjes. Dit weekend stonden er 1380 om precies te zijn, met daarin 2532 volwassenen en 747 kinderen. Directeur Sietse Tienkamp houdt hun aantal nauwkeurig bij, want hoewel er zat ruimte is voor nog wel driehonderd tenten, wil hij beslist niet meer dan 3500 gasten nebben. Vol is een relatief begrip. Een paar jaar geleden spraken de raadsleden af wat ze er voortaan onder zouden verstaan. Daar waar Texel het op 47.000 slaapplaatsen houdt, Ameland op 35.000, Terschelling op 23.000 en Schiermonnikoog 6500, sprak Vlieland een limiet van 7000 al. Mi'cr zou de rust te niet doen en daarmee de bestaansreden van Vlieland als vakantie-eiland elimineren. Het werkt. Het is, de jachthaven met zon 1200 varensgasten en de Dorpsstraat daargelaten, nergens extreem druk. Even buiten het dorp kom je welbeschouwd geen kip meer tegen. Werkelijk, op de Vliehors kun je een uur wandelen zonder iemand te zien. Van de drieduizend huurfietsen kom je, rijdend over de 27 kilometer fietspad (de Dorpsstraat niet meegerekend), nog geen half procent op een dag tegen. Maar 's nachts dan? Even na tweeën, wanneer de kroegen in de Dorpsstraat sluiten, is het normaal gesproken een luidruchtige bende. Zaterdagnacht evenwel, viel het alleszins mee. Op het strand net boven Stortemelk, hadden Vlielander jongeren een illegale house-party georganiseerd. Yoho! Yoho!, klonk het tot kwartover zes in de ochtend. Maar druk' niet op Vlieland. In Harlingen, daar is het druk. --- Schoolslag Twee mannen en een vrouw slaan vanaf de dijk het eerste onderdeel van de triathlon voor recreanten op Vlieland gade: zwemmen in de Waddenzee. „Die doet schoolslag." „Allemaal daar achteraan doen ze schoolslag. Niet vooruit te branden!" „Wat heb die?" „Hé, die heb wat." „Wat heb die? Wat zou die hebben?" „Gut, die stopt." „Kijk hé, hij pakt dat paaltje." „25 meter gezwommen, wat zal het zijn?" „Toch wel 40 dacht ik." „Zo iongen, koud?" „Ja hoor. Ze hebben hem in de gaten." „Kramp, denk." „Daar gaal zon vent nou maanden voor op austronautenvoedsel..." .. .En spaghetti." „'t Is ook veuls te koud joh. Zwaar weer, wind tegen, water tegen." „Wat je nu tegen heb. heb ie later weer mee. Zo isliet ook wel u „Toch mooi van zon gast. Die denkt ook: heb ik toch maar effe aan de triathlon ... Kan die mooi over opschept» Dialoogjes uit het leven van alledag. --- MIN OPSKERPER GEEF Yn 'e fakansje ha wy alde freonen ontmoet. 1 r* Jierren lyn ha wy se foar 't earst moete. --- GROU KLOPT WOUDSEND IN SLOTFASE OP IJSSELMEER Een lichtgevend g'tje voor Mink Door Willem Altena STAVOREN - Berend Mink en zijn bemanningsleden lopen sinds zaterdag met een groen g'tje (van Grou) in het haar. Bij de schipper was het even zoeken, want ondanks zijn 33 levensjaren begint zijn haargrens al licht te wijken. De vrouwen en vriendinnen, want dat waren de daders, richtten toen de spuitbus maar op zijn achterhoofd. Of het lichtgevende goedje er kan worden uitgewassen, weet Mink niet. „Oars lit ik my wol keal knippe. Miskien gean wy dan noch hurder." Mink en ziin mannen konden hun 10l zaterdagmiddag in Stavoren niet op. Met het kleinste skütsje van de SKS-vloot zegevierden zij in een interessante en vooral spannende wedstrijd op het IJsselmeer. Niet eerder hadden de Grousters hier gewonnen. Wie hen dit 's morgens zou hebben voorspeld, zou meteen niet snik zijn verklaard. Er stond toen al een matige wind, die onder de wedstrijd in kracht zou toenemen tot vijf en misschien wel zes, als de verwachte bui overkwam. Maar wat er ook gebeurde, de wind nam niet toe. Sterker nog, hij nam af. En dat was een kolfje naar de hand van Grou, dat Woudsend in de slotfase, na een prachtig loefduel in het voorlaatste rak, op een tweede plaats hield. Mink, de grote verrassing van dit kampioenschap, is koploper Tjitte Brouwer van Heerenveen, die derde werd, in het algemeen klassement nu dicht genaderd. „Dit hiene wy fansels noait ferwachte", liet Mink na afloop op het grote volgschip tussen de serpentines en de ballonnen breedgrijnzend weten. Op zijn knie had hij zijn tweejarige zoontje Albert die de tekst 'hoera' op zijn voorhoofd had laten verven. „Wy dogge no suver wat mei. As wy dit waar sa wat balde en de kollega's litte dy sile, dan bin ik tige benijd wer't wy freed bedarje. De oaren moatte it dy wol wat gunne, want do makkest altiten wol in lyts flaterke", zei Mink. „As se dy dat oanrekkenje, kinst de klos wêze." Gejuich op het achterdek van het Crouster skütsje, als het schip in Stavoren als eerste over de finish glijdt, net voor het Woudscnder skütsje. Foto's LC/Catrinus van der Veen Een deel van de skütsjevloot op het IJsselmeer bij Stavoren. --- 'Skitterend' Van der Meulen had er naderhand nog van genoten ook. „Ik fün it in skitterend gefjocht dat Mink earlik wün hat. Boppedat binne wy ek mei dit twadde plakje hiel tefreden. Dat hie wol minder kind. Foar dit risseltaat hie ik foaröf fuort tekene." Bovendien constateerde Van der Meulen met genoegen, dat zijn concurrenten het niet zo best deden. In de voorlopige eindrangschikking is hij opgeklommen van de zesde naar de derde plaats. „Wy slüpe wer wat tichterby", stelde de kampioen van vorig jaar tevreden vast. Arme Tjerkstra zeilde een zeer constante race en werd vierde. Eldert Meeter van Huizum finishte tien minuten na hem als vijfde, gevolgd door Lammert Zwaga van Leeuwarden die in de eerste ronde nog op de laatste plaats lag en in het laatste kruisrak naar de finish zowel Lemmer als Sneek en Earnewald wist te verschalken. Uitslag Stavoren: 1. Berend Mink, Grou; 2. Teake van der Meulen, Woudsend: 3. Tjitte Brouwer Jzn., Heerenveen; 4. Arme Tjerkstra, Joure; 5. Eldert Meeter. Huizum; 6. Lammert Zwaga, Leeuwarden; 7. Jelle Reijenga, Lemmer; 8. Douwe Visser, Sneek; 9. Jeen Zwaga, Earnewald; 10. Wiemer Hoekstra, Drachten; 11. Eldert Meeter Szn., Bolsward; 12. Meindert de Groot, Südwesthoeke; 13. Tjitte Brouwer Szn., Langweer; 14. Pieter Brouwer, d'Halve Maen. Klassement na aftrek slechtste resultaat: 1. Heerenveen 11,8 punt; 2. Grou 13,9; 3. Woudsend 21; 4. Lemmer 22.9; 5. Earnewald 24.9; 6. Joure 25; 7. Sneek 25.9; 8. Huizum 29; 9. Leeuwarden 42; 10. Langweer 45: 11. Stidwesthoeke 48; 12. Bolsward 50; 13. d'Halve Maen 51; 14. Drachten 63. --- Sneekweek trekt: 'Wij zien graag water, zodoende' Door Cor de Boer SNEEK - Sneek is ondergedompeld in de Sneekweek. De bevolking van de stad, die normaliter dertigduizend zielen telt, lijkt sinds vrijdag zon beetje te zijn verdubbeld. Wanneer de avond valt klonteren veel van die individuen in de binnenstad samen tot een feestende massa, die vertier zoekt en vindt op de kermis, op terrassen, in horecagelegenheden en gewoon op straat. Ook dat is de Sneekweek. Maar waar het eigenlijk om begonnen is, dat zijn de zeilwedstrijden op het Sneekermeer. Of alle feestgangers het weten is niet volslagen duidelijk, maar dagelijks strijden bijna 870 zeilers en hun bemanningen om de eer. Hun uitvalsbasis is het Kolmeersland, ook wel bekend als het Starteiland. Dagelijks vindt er een bescheiden volksverhuizing plaats tussen stad en Starteiland. Per fiets, auto, rondvaartboot of Sneekermeerbus verplaatsen honderden of soms duizenden mensen zich in de loop van de dag naar het Kolmeersland. Tegen de avond spoeden ze zich weer terug naar het stadscentrum. De zondag en de woensdagse Hardzeildag zijn voor het Starteiland traditioneel hoogtijdagen. Zo ook gisteren. „lt koe wol Hurdsyldei wêze. Sa drok ha ik it op snein noch net earder meimakke", bezweert pontbaas Bram Goslinga, die met de Albatros af en aan vaart tussen vastewal en Starteiland. Om kwart voor vijf zijn er al 3600 retourkaartjes a ƒ 2 verkocht. De 4000ste klant zal wel gehaald worden, schat Goslinga. Als je die 4000 pontpassagiers, de honderden die per rondvaarder arriveren, de kamperende wedstrijdzeilers en de bewoners van de aan het eiland afgemeerde plezierboten bij elkaar optelt, dan heeft het Kolmeersland vandaag toch zeker een stuk of 6000 gasten kunnen begroeten. Niet iedereen hoeft naar het Starteiland, om van de gebeurtenissen op en om 'de meer te genieten. Jacobus (65) en Hillebrand (60) Nieman uit Groningen hebben hun klapstoeltjes op de vastewal, ter hoogte van het paviljoen, bij de waterkant geposteerd. Van hieruit kijken ze uit op de vaargeul, het Sneekermeer en het Kolmeersland. De verrekijker staat tussen hen in. „Naar dat eiland hoeven wij niet zo nodig. Als je echt naar die wedstrijden wilt kijken moet je die zeilers ook kennen. Anders heb je er niet zoveel aan, zal'k maar zegg'n, ja", bedenkt de jongste Nieman. Zijn broer knikt. De Blauhüster Dakkapel en een meezingende menigte schallen over het water: 'You'll never walk alone'. De beide grijze vrijgezellen genieten zonder veel woorden van net panoramische uitzicht en alle vaartuigen die door hun gezichtsveld dobberen. Ze wijzen elkaar op stuntelende schippers en bijzondere schepen. Af en toe gaat de verrekijker naar de ogen. Vanaf het bovendek van een kapitale kruiser wuift een bevallige dame naar het duo. De broers grijnzen en zwaaien terug. Vervolgens trekken ze in een reflex de benen terug tot onder hun stoeltjes. Zo ontwijken ze op het nippertje de over de walbeschoeiing slaande hekgolf van de dure boot. „Wij zijn vanmorgen van Groningen naar hier gereden om deze Sneekweekdag mee te maken. Om twee uur hebben we nog even bij de Oude Schouw gekeken, toen daar de brug openging. Er moesten van beide kanten wel een stuk of 35 boten door, dus het was allemaal bedrijvigheid. Nu zitten we hier, waar het ook volop actie is. Hier blijven we fijn een tijd zitten. We hebben eten bij ons", aldus jongste broer Hillebrand Nieman. De Groningers voelen zich langs het water, zoals een vis zich in datzelfde water voelt. Dat is geen wonder. Ze hebben beiden hun hele leven op het motorschip Vitesse gehuisd. Tot 1977 vervoerden ze vracht met de twaalftonner. Daarna werden de Niemannen brugwachter in Groningen. De jongste van de twee is dat nog steeds. „Dit is een vast uitstapje voor ons. Daar kijken we altijd weer naar uit. Wij zien graag water, zodoende. Volgende week §aan we naar het Schuutjesilen in taveren en over veertien dagen naar het waterfietsen op net Schildmeer." Hillebrand Nieman: „Als het nou hier straks wat rustiger wordt, gaan we nog even zwemmen. Er is nier vlakbij een prachtige zwemplek. Daarna eten wij onze boterhammen van thuis op en dan gaan we natuurlijk nog de stad in. Daar kunnen we mooi de kermis even over, zal'k maar zeggen. Het zal wel een uur of tien wezen, voor wij weer op naar Groningen gaan, ja.' De Blauhüster Dakkapel ontbreekt maar zelden bij belangrijke sportieve evenementen. Op het Starteiland zette de groep de Sneekweek muzikale luister bij. Foto LC/Jan de Vries ---