Lia Melis houdt marathon na uur voor gezien BARCELONA (GPD) - De marathon van Barcelona werd gekenmerkt als een van de zwaarste in de geschiedenis. De extreme hitte (30 graden), de hoge luchtvochtigheid en de gruwelijke klim naar het stadion op de Montjuich zorgden inderdaad voor veel ongemak. Desondanks voltooiden 38 van de 47 atletes de martelgang. De GOS-atlete Vanletina Yegorova klokte bovendien met 2.32.41 minuten een uitermate acceptabele tijd. Pas in het stadion wist zij haar belaagster Yuko Arimori uit Japan van zich af te schudden (2.32.49). Voor de voor Aruba startende Lia Melis werd de tocht over 42 km en 195 meter een martelgang. Na iets meer dan een uur gaf ze er de brui aan. „Het was zwaar. De hitte heeft me gesloopt, maar ik ben een keer Dij de Spelen geweest." De finale hoogspringen bij de mannen eindigde voor 57.640 toeschouwers in een Cubaanse zege. Wereldrecordhouder Sotomayor nam 2.34 meter in zijn eerste aanloop en bleef daarmee de Zweed Patrick Sjöberg en de Pool Artur Partyka (eveneens 2.34 meter) voor. „Ik moet tevreden zijn met zilver", antwoordde Sjöberg. De winnaar van zilver in 1984 en brons in 1988 vond de wedstrijd een worsteling. „Ik dacht dat er veel hoger gesprongen zou worden. Maar na 2.31 meter wilden mijn spieren niet meer." --- Kunstzwemster Both uitzicht op laatste acht BARCELONA (ANP) - Er stonden tranen in de ogen van Michelle Hossfeld. De Canadese tramster had haar pupil Marjolijn Both gisteren bij de voorronde kunstzwemmen in de solo nog nooit zo goed gezien. Vol uitstraling en met een minimum aan foutjes. Toch waardeerde de jury Both's uitvoering op Gerswins Rhapsody in Blue niet hoger dan een tiende plaats. Ze was daarmee achter de Fancaise Arme Capron de tweede zwemster van West-Europa. De verschillen zijn zo klein, dat de twintigjarige Amsterdamse met goed gezwommen verplichte figuren alsnog bii de eerste acht kan komen, die donderdag de finale zullen zwemmen. Vorig jaar eindigde zij bij het wereldkampioenschap in Perth als zevende. De jury durfde nog niet te kiezen tussen de huidige wereldkampioene Sylvie Frechette uit Canada en haar Amerikaanse uitdaagster Kristen Babb-Spragjoe en gafbeide kunstzwemsters precies dezelfde waardering: 98,250. De Japanse Okuna werd voorlopig derde, de Russische Sedakova vierde, Capron vijfde en Thalassinidou, die vorig jaar tijdens de Europese kampioenschappen in Athene haar Russisch paspoort inruilde voor een Grieks, zesde. Het verschil tussen de nummer zeven, de Venezolaanse Maria Giualti en Marjolijn Both (93.080) bedraagt nog geen twee punten. De verplichte oefening, waarvoor de vier figuren nog moeten worden geloot, vindt woensdag plaats en geldt zowel voor de solo, als voor het duet, waarin Marjolijn Both samen met Tamara Zwart uitkomt. Morgen is daarvan de voorronde. --- Mark Witherspoon scheurt achillespees BARCELONA (ANP) - Mark Witherspoon is zes tot twaalf maanden uitgeschakeld. De Amerikaanse sprinter liep zaterdag in de halve finale van de 100 meter een ernstige achillespees-blessure op. Witherspoon (28) kwam na twintig meter ten val en werd met een brancard van de tartanbaan gedragen. In het ziekenhuis werd aan de rechtervoet een volledig afgescheurde achilles-pees geconstateerd. Volgens James Montgomery, de arts van het atletiekteam van de Verenigde Staten, is met het genezingsproces zes tot twaalf maanden gemoeid. De plaats van Witherspoon in het estafette-kwartet op de 4 x 100 meter wordt hoogst waarschijnlijk ingenomen door Carl Lewis. Na de marathon voor vrouwen moesten twee loopsters in het ziekenhuis worden behandeld. De 32-jarige Australische favoriete Lisa Ondieki hield aan een val een blessure over. De één jaar oudere Aurora Cunha uit Portugal klaagde over ademhalingsmoeilijkheden. --- Explosief Het verschil tussen positief en negatief blijkt al gauw een halve seconde te zijn. Minstens. Johnsons start is nog altijd explosief, het vervolg geen schim van wat het was. Big Ben wordt achtste en laatste in de snelste halve finale. Na de finish slaat hij meteen rechtsaf en verdwijnt in de catacomben. „Ik wilde niets bewijzen", verklaarde hij op de persconferentie. „Ik was al blij, dat ik erbij mocht zijn." Lewis laat zich niet zien. In de anonimiteit van de massa op de Montjuich realiseert hij zich bij de val van Mark Witherspoon in de halve finale, dat hij nu wel de vierde man in de Amerikaanse estafetteploeg zal ziin. Zo lossen de problemen zich vanzelf op. Beneden op de baan hebben Dennis Mitchell en Leroy Burrell geen oog voor hun huilende landgenoot, Witherspoon. Zelfs het feest rond Gail Devers wordt niet meegevierd. De onverwachte winnares, ook aluit de Verenigde Staten, krijgt geen kus, geen hand, zelfs geen goedkeurend knikje. De spanning staat op de gezichten van Burrell en Mitchell af te lezen. Dan is het zover. De finale. Het schot valt, meteen een tweede knal erachteraan. Valse start. Duizenden camera's flitsen vergeefs. Een helikopter komt de tweede poging verstoren. Dennis Mitchell steekt zn hand op, zijn concentratie is een ogenblik verstoort, hij vraagt uitstel. „Ik wil deze race winnen. Deze race is me meer waard dan wat ook", zei hij vooraf. Alles voor het goud, alleen dat telt voor Amerikanen, zeker voor sprinters. Bij veertien van de 21 voorgaande Spelen leverden de Verenigde Staten de olympisch kampioen. --- Zucht In een vloek en een zucht is het over. Linford Christie wint in 9,96 seconden, de herhaling afwachten - zoals bij de vrouwen - is niet nodig. Hij heeft al een vlag te pakken en stormt stralend langs de coulissen, achtervolgd door cameramensen en fotografen. In de bocht na de finish liggen de verliezers hun wonden te likken. Burrell (slechts vijfde) is er het snelst mee klaar. Mitchell daarentegen volgt, groggy als een bokser, het spoor van de winnaar. „In de olympische boeken kon je tot vandaag mijn naam vergeefs zoeken. Nu komt mijn naam er wel in. Daarom ben ik blij met deze medaille, ongeacht de kleur", becommentarieert hij later op de persconferentie met gevoel voor drama zijn bronzen race. „Als ik trots ben op mezelf, dan zou Amerika dat ook moeten zijn", meldt hij tot slot. Ondertussen zoeken de verliezers naar verklaringen. Verslaggevers verdringen elkaar om maar geen letter te hoeven missen. En dan is-ie eindelijk daar, de winnaar. Christie zoekt naar zijn stapeltje kleren, omhelst dan Frankie Fredericks, net zo blij met zilver als hij met goud. Opvallend, pijnlijk bijna is het uitblijven van Amerikaanse felicitaties. Surin komt wel een handje geven; de Jamaicanen zijn al afgedropen naar de douche. --- Eindsprint De economiestudente houdt zelf liever een slag om de arm. Van Langen: „Het is nog even afwachten hoe ik die drie wedstrijden in vier dagen fysiek aankan. Natuurlijk wordt het moeilijk als het in het begin van de finale hard gaat. Bovendien mag je een aantal loopsters niet onderschatten. In de eerste ronde gaat het er immers alleen maar om dat je overleeft. Desondanks kan ik altijd nog mijn eindsprint als wapen in de strijd gooien." Frivool was het optreden van de andere Nederlandse atleten. Hoewel Robin van Helden (1.46.98) en Marko Koers (1.52.23) niet opgewassen waren tegen het geweld dat Barbosa en Tanui in hun series ontwikkelden, konden ze terugblikken op een geslaagd 800--meteroptreden. ~Ik heb de snelste 600 meter van mijn leven gelopen. Ik was in feite aan de eindsprint bezig, maar een alternatief was er niet. Het was gewoon gaan en kijken waar je uitkomt." De Dordtenaar die niet schuwde om een topatleet als Paul Ereng (uitgeschakeld) hardhandig op de spelregels te wijzen, bleek net iets te veel van zijn krachten te hebben gevergd. ~Ik heb er vrede mee. Ik Den voor een halve finaleplaats gekomen en dat is me gelukt. Ik concentreer me nu weer op de 1500 meter", aldus Van Helden. Marko Koers vond in de halve eindstrijd ziin draai niet. De Limburger, sinds een jaar trainend en studerend in de Amerikaanse staat Illinois, had een ronde eerder nog veel indruk gemaakt met zijn lopen. „Nu had ik gewoon te weinig macht na 400 meter. Na een versnelling werd het werken feblazen. Als je dan niet meer unt aanklampen wordt het moeilijk. Ik wilde graag meevechten en dat lukt dan niet. Dat is pijnlijk. Jammer, niets aan te doen , meende Koers, die op 23 augustus weer naar de Verenigde Staten vliegt. --- Van der Hoek gaat verder als prof Door Siebe Annema LEEUWARDEN - Eigenlijk had Reino van der Hoek deze week in Barcelona moeten rondlopen. De 28-jarige Leeuwarder zwaarwelter werd door de Nederlandse Boks Bond echter niet goed genoeg bevonden voor een olympisch optreden. Nederlands kampioen Orhan Delibas werd al vroegtijdig genomineerd en naar de Olympische Spelen uitgezonden. Een beslissing die pijn deed bij Van der Hoek, ook al moest hij erkennen dat Delibas de sterkste was. Afgelopen week besloot Van der Hoek andere wegen in te slaan. Het was een kwestie van stoppen of doorgaan, maar dan op een andere manier. Hij koos voor het laatste, voor een carrière als profbokser. Te laat, gezien zijn leeftijd? „Misschien", zegt Van der Hoek heel eerlijk. „Ik sta nu echter voor de keus. Het is nu of nooit. Ik ben al aan de oude kant, maar pas over twee of drie jaar kun ie constateren of het een terechte keus is geweest." Van der Hoek spiegelt zich een beetje aan wat altijd zijn grote voorbeeld is geweest: stadgenoot Rudy Koopmans. Koopmans, die bijna driejaar Europees kampioen bij de prots was in het middengewicht, begon ook pas op latere leeftijd aan een overigens zeer succesvolle profcarriere. Ook Van der Hoek heeft voor het middengewicht gekozen, een gewichtsklasse waarin het aantal goede boksers doorgaans groot is. Het betekent dat Van der Hoek niet al te nauwlettend zijn gewicht in de gaten zal hoeven te nouden. Hij mag wat groeien. „Dat zal ook gebeuren", verwacht de Leeuwarder, die tegenswoordig in Hoofddorp woonachtig is als beveiligingsbeambte op Schiphol werkzaam is. „Ik doe de laatste tijd veel aan krachttraining en daardoor neemt het gewicht automatisch toe." De nieuwe trainer van Van eder Hoek is Michel van Halderen, de vroegere steun en toeverlaat van Arnold Vanderlijde, die ook de profboksers Prins en Van Spaarnedonk traint. De Duitser Kohl treedt als manager voor Van der Hoek op. Het contract dat met Kohl heeft getekend, voorziet aanvankelijk in zes profpartijen. „Of ik er zes boks of niet, ik krijg voor zes partijen uitbetaald", aldus Van der Hoek. „Daarna gaan we praten over een contractverlenging. Zijn debuut als professional maakt Van der Hoek op vrijdag 28 augustus tijdens een profgala in het Duitse Aken. Zijn eerste tegenstander is een landgenoot: Jonan van Elteren. --- Bloedtest Frappant was dat van de drie medaillewinnaars alleen de Jamaicaanse Cuthbert direct reageerde: „Torrenee is een slechte verliezer. Ik ben bereid om een bloedUM te ondergaan", zei ze. Devers en Privalova zwegen. Het is niet de eerste keer dat een topper uit de stal van Kersee met doping in verband wordt gebracht. Er doen legio geruchten de ronde. Bovendien werd bij de dopingverhoren in de affaire Ben Johnson de naam Bob Kersee uitdrukkelijk genoemd door atlete Angela Bailey. De nieuwe beschuldigingen wierpen een schaduw over deprestatie op de vrouwensprint, waarin hordenspecialiste Gail Devers de hoofdrol vertolkte. Met veel gevoel voor dramatiek vertelde Devers haar verhaal over de Graves'-ziekte die haar bijna het leven had gekost. „De eerste problemen deden zich in juni 1988 voor. Ik had ademhalingsmoeilijkheden, migraine en geheugenverlies. De doktoren dachten aan astma en gaven me medicijnen. Maar een jaar later verslechterde de conditie." Pas in de zomer van 1990 werd de Graves'-ziekte (een schildklieraandoening) gediagnostiseerd. „Ondertussen had zich een abces ontwikkeld ter grootte van een vingerhoed en moest ik een bestralings- en chemotherapie ondergaan. Met alle bijwerkingen vanaien. Ik had last van haaruitval, werd zwaarder en verloor veel bloed door de drie a vier menstruatiecycli per maand." Blaren op de voeten zorgden voor nieuwe complicaties. „De orthopeed schreef een zalfje voor, maar de blaren werden groter. Uiteindelijk bleek dat mijn voeten door de straling waren verbrand. Ik was nog slechts twee weken van een amputatie verwijderd", vertelde Devers. De ziekte genas wonderbaarlijk voorspoedig en na een intensieve behandeling kon de atlete uit Seattle weer lopen en trainen. Enkele maanden later pakte ze al wel WK-zilver op de horden. En zaterdag voegde ze daar olympisch sprintgoud aan toe. „Hier in Barcelona is een wonder gebeurd", meende Devers daarom. Haar teamgenote Jacky Joyner verlengde gisteren haar abonnement op de olympische zevenkamptitel met 7044 punten, 's Werelds meest veelzijdige atlete was vooral blij dat ze de Duitse Sabine Braun (derde) had laten zien wie de beste was. „Toen ik vorig jaar bij de WK geblesseerd uitviel en zij de titel paki kze dat arrogante vingertie in de lucht. Dat heeft me nu gemotiveerd.' --- In tien seconden wordt een nieuwe superster geboren Door Loet van Schellebeek BARCELONA - De honderd meter is veel meer dan „klaa-aa-rrrr, af" en zo hard mogelijk naar de overkant. Er komen doodsangsten aan te pas, agressie en boze geesten. Linford Christie is er heel gevoelig voor en logisch was zaterdag dan ook de vraag of hij op zijn weg naar goud wellicht was opgejaagd door de geest van Carl Lewis. Nee, zei de Brit, hij had het op eigen kracht gedaan. „Ik was lekker ontspannen", jokte hij. Ontspanning heet voor sprinters de sleutel tot het succes te zijn, maar zelden zagen we zo veel zenuwpezen bij elkaar als zaterdag rond de klok van achten. Nagels bijten, billen knijpen, nerveus gedrentel, valse starts. In tien seconden wordt een nieuwe superster geboren. De toppers van toen (Seoul '88) zijn er niet meer bij. Carl Lewis, de regerende olympisch kampioen, noch Ben Johnson, de man wiens titel Lewis na het dopingschandaal erfde. Zonder hen ziet de honderd meter er opeens heel anders uit. Een koningsnummer nog steeds, maar betwist door louter prinsen. --- Troon Christie laat geen vraag ontbeantwoord, stelt geen handtekeningenjager teleur. Een official probeert vergeefs hem mee te tronen. Dopingcontrole en persconferentie kunnen wachten. Zaterdag 1 augustus om 22.00 uur, een kleine twee uur na het mooiste moment in zijn leven, zit Koning Christie eindelijk op zijn troon. Nee, hij had Lewis en Johnson niet gemist toen hij over zijn schouder keek. Hij vindt het wel „erg jammer" dat Carl er niet bij was, maar dat doet volgens hem niets af aan zijn prestatie. Want om goud te winnen, olympisch kampioen te worden, moest hij de Amerikanen die er wel waren toch ook eerst verslaan. Of hij al emoties voelde. De atleet lacht al zijn tanden bloot. Daar heeft hij nog niet de kans voor gekregen. En hij kan het zich bovendien niet permitteren. „Er komen nog meer wedstrijden, ik moet me concentreren op de volgende klus." --- NEDERLANDSE MIDDENAFSTAND FLOREERT Van Langen en Toonstra overtuigend naar finales Door Frans Dreissen BARCELONA - Zuinig en tactisch lopen is altijd Ellen van Langens kenmerk bij uitstek geweest. Ze vliegt als het ware over de baan. De Amsterdamse bereikte zaterdag ondanks wat energieverslindend duw- en trekwerk soeverein de finale. „Als men die niet te snel aangaat, maakt ze beslist een kans", blikte trainer Frans Thuys al vooruit op de race van vanavond. De Nederlandse middenafstand floreert als nooit tevoren. Behalve Van Langen lieten ook Marko Koers en Robin van Helden een solide indruk achter. Beiden liepen tactisch sterk. Volgens het boekje. Ze bleken echter voor de absolute top nog net iets te onervaren. De Surinaamse Letitia Vriesde uit Rotterdam miste met een vijfde plaats de 800 metereindstrijd op een haar na. Sprankelend fris was ook het optreden van Christien Toonstra op de 10.000 meter. Met een vijfde plaats (32.07.42) haalde ze moeiteloos de eindstrijd. „De pijn komt in de finale toch wel." Frans Thuys, trainer van Ellen van Langen en Christien Toonstra, denkt dat het behoorlijk hard zal gaan in de eerste ronde van de 800 meter. Hij verwacht een combine van de GOS-atleten Nurutdinova en Gurina. „Een van de twee zal zich wellicht opofferen. Het is zaak om je niet te laten verleiden tot onnodige verspilling van de krachten", luidt zijn advies. „Wanneer de finale echter op een tactische race uitdraait, wordt het nog leuk." Kllen van Langen glipt binnendoor bij de Roemeense Lila Kovacs. Foto ANP --- Comfortabel Fris, spontaan en ongecompliceerd. Christien Toonstra liep een zuinige en zeer bekeken 10.000 meter. De atlete uit Velserbroek nestelde zich comfortabel in een achtervolgend groepje op de Keniaanse koploopster Kimaiyo en hoefde geen moment haar energiereserves aan te spreken. „Het zou stom zijn om harder te gaan lopen als het niet hoeft?" De inspanningen waren haar nauwelijks aan te zien. „Ik had mazzel met deze avond. Niet te warm." De prestatie van clubgenote Van Langen inspireerde naar. „Natuurlijk neb ik naar die wedstrijd gekeken. Hoe zij loopt. Daar kun je je een beetje aan optrekken. Ik voel me goed en ga nu enkele dagen uitrusten", zei Toonstra, die vrijdag de finale loopt. --- Orhan Delibas hard op weg naar medaille BADALONA (GPD) - Zes volle dagen moest Orhan Delibas wachten op zijn tweede olympische partij. Tijd genoeg dus om een oplossing te vinden voor het probleem dat bokscomputer heet. De Arnhemmer begreep in welke richting hij het moest zoeken. Het is heel eenvoudig eigenlijk: zorg dat je er niet van afhankelijk bent. Na een openingsoffensief dat, getuige de magere score (1-0), weer amper indruk had gemaakt, nam Delibas in de tweede ronde het zekere voor het onzekere en mepte de Thai Chalit Boonsingkarn technisch knock out. Morgen, in de kwartfinale, ontmoet hij Raul Marquez, een Yank van Mexicaanse bioede, die Lou Duva (de manager van wereldkampioen Evander Holyfield) onder zijn bewonderaars heeft. Een zege is tenminste goed voor brons. Delibas, 21 pas, besloot na zijn nauwelijks gewaardeerde start het tempo nog verder op te voeren. „Ik wist wat ik aan hem had. Het is een jongen die veel openingen laat vallen. Ik had de kansen voor het uitkiezen." Boonsingkarn 'kwam ze halen', zoals dat in het boksjargon heet. Tweemaal kwam hem dat op acht tellen rust te staan, de derde keer - na een opstoot, gevolgd door een rechtse cross; „Boem, zitten!" zei Delibas - hoefde de Ghanese scheidsrechter niet eens meer te tellen. Driemaal neer immers is einde verhaal. Delibas wilde niet verhelen dat hij zes dagen rust te veel van het goede vond. „Ik was de eerste Nederlander die hier bokste, vorige week maandag, en de laatste die voor de tweede keer in actie kwam. Er mag best een dagje tussen zitten, wel twee ook, maar bijna een week wachten duurt te lang. Maar wat geeft het? Korte pauzes, lange pauzes, winnen doe ik toch." Zijn zelfvertrouwen kan na anderhalf jaar zonder nederlaag al bijna niet meer kapot. Bang van Marquez? „Ik ben van niemand bang. En al was ik het wel, ik moet toch tegen hem. Wat hoor ik, staat hij rechtsvoor? Mooi, daar houd ik van." --- Torrence werpt smet op sprookje van Gail Devers BARCELONA (GPD) - De blijdschap van Bob Kersee sloeg om in blinde woede. De trainer vierde een persoonlijke triomf met Gail Devers, een medisch sprintwonder (100 meter) en Jackie Joyner (zevenkamp), maar moest zich tevens schrap zetten voor nieuwe dopingaantijgingen. „Waar heb ik dat toch steeds aan te danken?", vroeg de trainer, in 1988 nog ongekend succesvol met Florence Griffith, zich hardop af. Net als bij de trials in New Orleans was het sprintster Gwen Torrenee, die geen blad voor de mond nam. „In Seoel was ik in de finale kansloos omdat vijf loopsters 'gepakt' hadden. Hier in Barcelona waren zeker twee van de drie vrouwen die voor mij eindigden niet clean", luidde de insinuatie van de Amerikaanse, die in de 100 meterfinale nog net voor Merlene Ottey de vierde plaats wegkaapte. Verontwaardiging bij de met goud, zilver en brons behangen Devers (10.82), Cuthbert (10.83) en Privalova (10.84). Woede bij trainer Bob Kersee. Ofschoon Torrenee geen namen had genoemd, nam Kersee ogenblikkelijk de gelegenheid te baat om zijn gal te spuwen en zijn atlete van alle blaam te zuiveren. „Dit pik ik niet. Devers is net zo vaak gecontroleerd als mijn vrouw Jacky. Ik zweer dat Devers geen 'drugs' heeft februikt. Wie dat niet gelooft kan mijn kont ussen", reageerde Kersee furieus op de aantijgingen. ---