BURGEMEESTER VAN DER MEER WIJST STORM VAN KRITIEK VAN DE HAND 'Bezuiniging moet uitgaven Nijefurd in evenwicht brengen' Door Maria Delgrosso WORKUM - Het begon met een niet al te luid protest tegen het sluiten van de muziekschool in Workum, vervolgens vielen alle musea in de gemeente Nijefurd over het college heen - een protest dat opgepikt werd door de landelijke media - en als laatste kwam de Stichting Welzijn Ouderen Nijefurd (SWON) met een zwartschrift over het gemeentebeleid. De door bezuinigingen getroffen instellingen deden voorkomen of Nijefurd een zwalkend schip is zonder enige sturing. Een blik op gelijksoortige gemeenten toont volgens het college echter aan dat Nijefurd niet zomaar snoeit op deze beleidsterreinen. „It is fansels net sa dat wy as kolleezje der foar sitten gean om te sjen wat wy noris ef kes pakke sille" zegt burgemeester Jan van der Meer terwijl hij een rapport van het accountantsbureau VBA van de Vereniging Nederlandse Gemeenten tevoorschijn haalt. In dit rapport worden de uitgaven per hoofd van de bevolking in Nijefurd vergeleken met de uitgaven per hoofd van de bevolking in andere gemeenten met een inwonertal van tussen de 7.500 en 15.000. Nederland telt 201 gemeenten in deze klasse. Het gemiddelde inwonertal ervan ligt op 10.814. Nijefurd telde er begin dit jaar 10.400. Het VBA-rapport geeft volgens Van der Meer een prachtig overzicht van wat een gemeente per inwoner uitgeeft op verschillende beleidsterreinen. „In gemeente moat geregeld besjen oft der in ridlike harmony is yn it bestedingspatroan. Sjogge jo as kolleezje earne in disharmony dan is it saak te analysearjen of it ferantwurde is op dat gebiet in folie grutter of folie lytser Dedrach üt te jaan as oare gemeenten. Is it net ferantwurde dan moat it foarsjenningsnivo oanpast wurde." Zo stuitte het Nijef urdse college op een uitgaaf van ƒ 25 per inwoner voor het muziekonderwijs, terwijl vergelijkbare femeenten op ƒ 9,50 per inwoner komen, n totaal betekent dat voor Nijefurd een hogere uitgave van ƒ 150.000. Een overwaardering die volgens Van der Meer wel te verklaren is. „Dit is in erfenis fan de weryndieling. Foardat Nijefurd ien temeente wie moast Warkum in musyksoalle ha en Koudum ek. Dy broek kinne wy no net mear ophalde. Der moat ien musykskoalle ófstjitten wurden." JAN VAN DKR Mr ER: „Nijefurd kin dy broek net mear ophalde." --- Video's verlevendigen collectie Lânboumuseum EXMORRA - Het Frysk LSnboumuseum in Exmorra heeft er een nieuwe aanwinst bij: twee korte videofilms die laten zien hoe er vroeger met de in het museum aanwezige voorwerpen werd gewerkt. De films zijn tot stand gekomen dankzij een initiatief van het museum en het Instituut voor Landbouwcoöperatie in Friesland (ILC). Gistermiddag werden deze twee video's met nog drie 16 mm films voor het eerst aan een groot publiek getoond. Prof. dr. Pim Kooy, bijzonder hoogleraar in de economische en sociale geschiedenis van stad en platteland aan de Rijksuniversiteit te Groningen, benadrukte in zijn inleiding dat de Nederlandse economie tot bloei is gekomen door voornamelijk de landbouw. Volgens hem zijn er onder historici steeds meer geluiden te horen dat er in Nederland geen sprake is geweest van een industriële revolutie maar van een agrarische revolutie. Oud-voozitter Andries Osinga van de voormalige Stichting Landbouwelektrifikatiefonds Friesland (LeF), die een van de eerste exemplaren van de video's kreeg aangeooden, maakte van de gelegenheid gebruik een oproep te doen. Hij stelde voor de Aldfaers Erfroute aan te vullen met een boerderij waar de bedrijfsvoering nog op dezelfde wijze als die van een eeuw geleden plaats zou moeten vinden. Osinga vindt dat de burgers hoe langer hoe verder van het oorspronkelijke produktieproces komen te staan. Dat kunnen de bezoekers van het Frysk Landbou Museum voorlopig nog zien op het beeldscherm. De twee nieuwe documentaires, gemaakt door Wiebe Hoekstra, laten zien hoe de vroegere veeteelt en akkerbouw verschillen van die van de tegenwoordige. In de ongeveer ƒ 40.000 kostende films, gefinancierd dankzij subsidies en giften, worden historische fragmenten afgewisseld met recent beeldmateriaal. De drie 16 mm filmpjes zijn oude documentaires die overgezet zijn op videoband en voorzien van muziek en begeleidende tekst. Dat is gebeurd in opdracht van het ILC. Deze drie zullen incidenteel worden getoond in het museum. De twee nieuwe documentaires daarentegen zullen in Exmorra blijven. --- Opsterland investeert opnieuw fors in automatisering BEETSTERZWAAG - Burgemeester en wethouders van Opsterland willen/ 647.000 investeren in de automatisering op het gemeentehuis. Nieuwe computers en programma's zijn volgens burgemeester Joost van Bodegom hard nodig, hoewel de gemeente vorig jaar nog ƒ 1,9 miljoen heeft gestoken in de automatisering. „Op dit gebied gaan de ontwikkelingen zeer snel. Bovendien kunnen we met de nieuwe hulpmiddelen de raad en de burgers sneller voorzien van informatie." --- Maandag uitspraak over tuincentrum DEN HAAG - De afdeling rechtspraak van de Raad van State zal maandag bekendmaken of de femeente Skarsterlan er juist aan eed om inzage te weigeren in de resultaten van een haalbaarheidsonderzoek voor de vestiging van een nieuw tuincentrum in Joure. Eigenaar D. M. Keuning van een bestaand tuincentrum wil het rapport inzien om te kunnen beoordelen of hii rechtsgrond heeft om de inmiddels verleende bouwvergunning aan te vechten. Keuning vreest dat zijn omzet zal dalen door de vestiging van een concurrerend bedrijf. De gemeente en de provincie Friesland vinden zijn bezwaren ongegrond. Zij zeggen geen inzage in het rapport te kunnen geven omdat het is opgesteld in opdracht van eigenaar De Vries van het nieuwe tuincentrum. Het rapport bevat persoonlijke en zakelijke gegevens die De Vries niet aan de openbaarheid prijs wil geven. --- Toerisme Dat Nijefurd de helft meer uitgeeft aan openluchtrecreatie dan vergelijkbare gemeenten had het college wel verwacht. „Wy ha hiel wat jild ütjün om toeristen hjir hinne te krijen en wurkgelegenheid yn dy sektor te kreëarjen." In totaal kost dit de gemeente op het ogenblik ƒ 128 per inwoner tegen / 65 in andere gemeenten. De toerist betaalt daar wel wat van terug door middel van de toeristenbelasting maar de dagtoeristen bleven tot nu toe buiten schot. Door twee kwartjes extra entree te heffen op een museumkaartje hoopte Nijefurd ook de dagtoerist mee te kunnen laten betalen in de kosten. Tenslotte zorgt die groep voor een steeds grotere verkeersdrukte in Workum. Het leek het college geen gek idee daar wat voor terug te vragen zodat er straks ook voldoende geld is om verkeersmaatregelen in Workum te nemen. De introductie van parkeermeters, die waarschijnlijk amper tot protesten geleid zouden nebben, viel bij het college af als mogelijkheid. „Dêr moat earst in protte yn ynvestearre wurde en it makket in ünsympatike yndruk. Je ferniele de stêd mei dy parkearmeters." De burgemeester geeft toe dat de twee kwartjes extra entreeheffing nooit bij het college opgekomen zouden zijn als het Jopie Huismanmuseum niet in Workum had gestaan. Voor hem lag de zaak helemaal moeilijk omdat Van der Meer niet alleen voorzitter van het college van Nijefurd is maar ook van de Jopie Huismanstichting. Twee petten dus, waardoor Van der Meer al aardig in kon schatten welke emoties de maatregel bij het Jopie Huismanmuseum op zou roepen. „It museum is sa stadichoan in nasjonaal kleinood wurden." Hoewel Van der Meer als voorzitter van het museum wel zijn vragen had bij de invoering van de heffing op het museumkaartje, had hij als burgemeester geen principiële bezwaren. „Ik stean achter it prinsipe om de deitoerist betelje te litten." Dat de vrijwilligers van het Jopie Huismanmuseum er op geen enkele manier aan mee willen werken, kan Van der Meer zich echter ook heel goed indenken. Een gesprek met alle musea in de gen i te moet nu uitwijzen of de maatregel nog doorgevoerd wordt. Van der Meer heeft van de bezuinigingsronde in ieder geval wel w;it geleerd over zijn eigen inwoi ~I )e ynwenners fan de Südwcsthoeke binne prima minsken, mar op it momint dat emoasjes rekke wurde, slacht de holle wolris te hurd op hol." --- Bibliotheken verbinden catalogi met elkaar LEEUWARDEN - „Het is een eerste stap op weg naar vergaande samenwerking", zegt Frans Sytsma, directeur van de Openbare Bibliotheek (OB) in Leeuwarden. Deze week zijn de catalogi van de OB en de Provinciale Bibliotheek (PB) aan elkaar gekoppeld, waardoor het publiek nu een totaal overzicht heeft van de collecties in beide instellingen. In de PB werd de oude catalogus gesloten door gedeputeerde drs. Johanneke Liemburg, terwijl wethouder van cultuur Ernst Jansen hetzelfde deed in de 08. „Door bezuinigingen zijn de tarieven hoger geworden voor het publiek. Nukunnen wij de mensen weer voordelen bieden. Ze kunnen sinds woensdag in één oogopslag zien welke bibliotheek welk boek heeft", aldus Sytsma, die meent dat de samenwerking op den duur kostenbesparend kan gaan werken. Doordat de bibliotheken nu in eikaars catalogus kunnen kijken, wordt voorkomen dat de collecties elkaar overlappen. Boeken die de ander al heeft, noeven niet aangeschapt te worden. Sytsma vindt het logisch als de bibliotheken nu verder gaan in de samenwerking. „Je kunt bijvoorbeeld denken aan een soort bibliotheekpaspoort, waarmee je zowel bij ons als bij de PB terecht kunt." Dat is echter alleen nog maar een plan dat om praktische reden nog niet kan worden uitgevoerd. De OB heeft abonnees, de PB niet. Sytsma: „Er zijn andere zaken die je nu al gemeenschappelijk kunt doen. Bijvoorbeeld de public relations en presentaties, maar ook kortingsregelingen." Het bahepersoneel van beide instellingen zal binnenkort worden uitgewisseld. Op die manier moeten ze eikaars organisatie beter leren kennen. „Je moet elkaar kennen om beter gebruik te kunnen maken van eikaars diensten", zegt Sytsma. „Het is goed om eens over de schutting te kijken." --- Harlingen krijgt door Europees geld toch insteekhaven HARLINGEN - Het nieuwe industrieterrein Oostpoort in Harlingen krijgt toch een insteekhaven, dankzij een onverwachte subsidie van f 1,8 miljoen van de provincie. Het bedrag komt uit een pot van ƒ 5,5 miljoen aan Europees geld, dat eigenlijk gebruikt zou worden voor de aanleg van de rondweg om Drogeham. Gedeputeerde Staten zochten andere Friese projecten toen bleek dat Drogeham niet aan de subsidievoorwaarden kon voldoen. Franekeradeel en Harlingen krijgen elk/ 800.000. Harlingen krijgt twee keer f 800.000 onder de voorwaarde dat het geld nog dit jaar of begin volgend jaar wordt besteed. Dat is voor net project Oostpoort geen probleem, aldus woordvoerder Ronald Westerhof van de gemeente. Het werk aan de nieuwe industriegrond aan water bij het Van Hannxmakanaal is flink op streek. Westerhof verwacht dat de eerste grond begin volgend jaar of mogelijk al eind dit jaar kan worden uitgegeven. Een insteekhaven bij het terrein is zeer gewenst, maar Harlingen schrapte de haven omdat de grondprijs dan te hoog zou worden. Het industrieterrein Oostpoort beslaat 27 hectare, gelegen tussen de rijksweg A3l en het Van Harinxmakanaal. De kosten bedragen ƒ 18,5 miljoen. Daar nog een haven aan toevoegen van ƒ 2 miljoen was teveel van het goede. In net plan was wel een loskade opgenomen. De raad bepaalde dat de insteekhaven later alsnog aangelegd zou moeten kunnen worden als een bedrijf dit noodzakelijk vond. Dankzij het Europese geld kan de haven er meteen komen. Franekeradeel krijgt ook ƒ 800.000 voor de verdere ontwikkeling van het bedrijventerrein West in Franeker. Het gaat om de derde fase, waarmee een verbinding wordt aangelegd met de tweede fase West. Franekeradeel steekt het geld in het bouwrijp maken van grond en de aanleg van wegen. --- (Advertentie) Il I — ■ ■■■■_*■■ II ' I ■■■..!. __■.■,—■■' " I I ■ ■ I I! I 1 ■ ■—■Il .11- I Automatiseren doe je jTWL—^ voor een op maat X^l^^A^^^^^^lL*"^ gesneden oplossing ? """—^■^■^■^'^'^^^^^' Wie aan laserprinters denkt, kiest voor de kwaliteit van *• — een wereldmerk: Hewlett Packard. I^l 11 n QT"C* "" Maar daarmee bent ver nog niet. Want wie voorziet u |^^ Wo LLJ \mß \t ■___} ___■ van een passend automatiseringsadvies? < _ < *\ Wie levert, installeert, onderhoudt en repareert uw VGeIZÏ JCÜQ VOOr kantoren Hewlett Packard-apparatuur en verzorgt de opleidingen voor de gebruikers? Zwolle : 038-291911 Precies, de mensen van Kuipers. Zij worden niet voor Apeldoorn: 055-216725 Amersfoort: 033-610551 niets getraind door de specialisten van Hewlett Packard... Groningen: 050-414641 Leeuwarden: 058-134708 Hewlett Packard en Kuipers: de kracht zit 'm In de juiste kombinatie. --- Officier in beroep tegen vrijuit gaan van twee overvallers LEEUWARDEN - Officier van justitie Klaas Bunk gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de Leeuwarder rechtbank van vorige week waarbij een inwoner van Blija (30) en een Hallumer (31) vrijuit gingen voor de overval op een bejaarde man te Hallurn op 28 januari 1992. Bij de allereerst ten laste gelegde poging tot afpersing verklaarde de rechtbank de dagvaarding nietig, omdat dit onderdeel van de tenlastelegging in haar visie „onbegrijpelijk" is. Volgens de rechters ontbreekt een werkelijke hoofdzin met een beschrijving van het feitelijk handelen van net duo en bestaat de tekst na het vermelden van tijd en plaats slechts uit bijzinnen. Officier Bunk meent echter dat de dagvaarding nog kan worden gered, als een bepaalde passage uit de tekst wordt geschrapt. Maar als ook het gerechtshof in Leeuwarden van oordeel zou zijn dat de dagvaardingop dit punt wel nietig is, dan ziet Bunk mogelijkheden aanwezig om de beide mannen te veroordelen op basis van poging tot diefstal met geweld. Hiervan sprak de rechtbank hen verleden week donderdag vrij. --- 'ONDERNEMING' TE WATER Nieuw afgiftepunt voor scheepsafval in Stavoren STAVOREN - Een investering van /' 250.000 is gistermiddag te water gelaten bij scheepsbouw Heijsman in Stavoren. Het gaat om het bunkerschip Onderneming' van oliehandel De Groot in Stavoren. Voortaan kunnen schippers, vissers en watersporters bij dit schip in de spoorhaven van Stavoren hun bilgewater, afgewerkte olie en klein chemisch afval kwijt. Het nieuwe schip van 30 meter lang en 4.50 meter breed komt in de plaats van het kleinere bunkerschip van De Groot, dat sinds 1987 in de spoorhaven lag. Het Staverse schip maakt deel uit van het Friese systeem voor de inzameling van scheepsafvalstoffen. Voor dit systeem stelde de provincie f 60.000 beschikbaar aan het bedrijf Tanker Cleaning Waddenzee (TC Waddenzee) om inzamelpunten voor afgewerkte olie in te richten in Stavoren en op een schip dat op het Prinses Margrietkanaal vaart. Rijkswaterstaat heeft ƒ 40.000 aan het inzamelsysteem bijgedragen en een aantal Friese waterrijke gemeenten ƒ 30.000. De Groot levert het ingezamelde afval weer in bij TC Waddenzee. Het bunkerschip, met een diepgang van 2.50 meter, beschikt over vier gasolietanks van 40.000 liter en twee gasolietanks van 25.000 liter. Verder zijn er vier gecoate bilge-watertonnen van elk 10.000 liter inhoud. Voor de scheepvaart staan er gasoliepompen met een capaciteit van 300 liter per minuut en van 80 liter per minuut. De pomp voor de pleziervaart heeft een capaciteit van 40 liter per minuut. Boten kunnen aan de 'Onderneming' langszij gaan liggen, waarna bijvoorbeeld het bilge-water uit de machinekamer wordt gezogen door een vacutlmpomp van het bunkerschip. Volgens Henk de Groot wil zijn bedrijf met het schip een steentje bijdragen aan het milieu. Verder hoopt De Groot door de mogelijkhi .len die de 'Onderneming' ook voor de bruine vloot biedt, meer contacten te krijgen in deze tak van de scheepvaart. „Wij leveren alles voor de bruine vloot. Door ook de mogelijkheid te bieden afval bij onskwiit te raken, willen we de charterscnippers een compleet pakket bieden." Op het moment moet er nog betaald worden voor het lozen van de afvalstoffen. Niet in alle Europese landen is dat het geval. In Duitsland kan bilge-water gratis afgegeven worden. Volgens De Groot is het de bedoeling dat er binnenkort een eensluidende regeling komt. Op Europees niveau wordt daar nog over gesproken. Eén van de suggesties die daarbij aan de orde zijn geweest is net instellen van een heffing op gasolie. Hangend aan stevige kettingen zakt het bunkerschip het water in. Foto LC/Wietze Landman --- Ouderenzorg De volgende disharmonie die burgemeester en wethouders opviel was de ouderenzorg. Daar scoorde Nijefurd zowaar f 240.000 hoger dan de andere gemeenten. Geven die gemiddeld f 8 per inwoner uit aan ouderenzorg, Nijefurd komt op ƒ 30. Omdat Nijefurd ook meer oudere inwoners telt clan de andere gemeenten is een iets hogere uitgave volgens Van der Meer nog wel te verantwoorden. De ƒ 240.000 was net college echter te gortig. Er moest dus gesnoeid worden in het ouderenbeleid en burgemeester en wethouders kozen ervoor die bezuiniging aan de SWON op te dragen. „Wy ha keazen tilsken it praat- en oerliswurk en de ütfiering. De SWON is in oerlisorgaan dat nef fes üs oerwurdearre is." Van der Meer betreurt het dat door de opgelegde bezuiniging de functionaris van de SWON ontslagen moet worden, maar dat betekent volgens hem nog niet dat de SWON opgeheven moet worden. „It is allinnich net profesjoneel mear." Tegenover de hoge uitgaven voor ouderenbeleid ontdekte het college ook een veel te lage uitgaaf voor jeugd- en jongerenwerk. Nijefurd heeft daar maar/ 2 per inwoner voor over, terwijl de andere gemeenten op ƒ 20 komen. Vandaar dat ondanks alle bezuinigingen geprobeerd zal worden wel het nodige geld voor het jeugd- en jongerenwerk te reserveren. --- Jaar celstraf voor twee Leeuwarders LEEUWARDEN - De Leeuwarder rechtbank heeft donderdag een inwoner van de Friese hoofdstad (25) veroordeeld tot veertien maanden vrijheidsstraf, waarvan twee voorwaardelijk. De man pleegde vele vermogensdelicten. Hij had een belangrijk aandeel in een fraude met eurocheques en maakte zich ook schuldig aan verkeersvergrijpen. De rechters stelden hem voorts onder reclasseringstoezicht. Officier van justitie Leontine de Haas had tegen hem veertien maanden cel gevraagd. Na een eis van anderhalf jaar kreeg een stadgenoot (26) voor een reeks misdrijven, waaronder woninginbraken, twaalf maanden detentie. Samen ontvreemdden de mannen in de nacht van 25 op 26 mei van dit jaar in hun woonplaats onder andere zeventig rollen dakleer uit een pand aan de Uranusweg. Het duo, dat royaal de tijd nam, maakte gebruik van een vorkheftruck. Vlak voor deze inbraak was eerst bij Autolok BV aan de Archipelweg een bestelbus gestolen. De twee waren reeds eerder met justitie in aanraking gekomen. --- Eis werkstraf voor diefstal en geweld LEEUWARDEN - Voor vermogens en geweldsdelicten heeft officier van justitie Jan Riemersma donderdag voor de Leeuwarder rechtbank tegen een negentienjarige Drachtster een werkstraf van 240 uur (ter vervanging van een half jaar cel) en een voorwaardelijke detentie van zes maanden geëist. De tegen hem uitgebrachte dagvaardingen maken melding van drie mishandelingen, een inbraak in een drankenhandel, een woninginbraak, twee autodiefstallen en het stelen van een portefeuille. In totaal liep het aantal strafbare feiten tegen de twintig. Nadat de delicten zijn gepleegd, heeft zich volgens de rapportage van de reclassering bij de verdachte een gunstige ontwikkeling voorgedaan. oP de terechtzitting werd hij gekarakteriieerd alt „een negentienjarige jongeman die nog typisch op zoektocht is naar zijn eigen identiteit". De rechtbank doet op 22 oktober uitspraak. ---