VANDAAG in de sportbijlage Ajax eenvoudig voorbij Cambuur Ruim dertienduizend toeschouwers zagen Dennis Bergkamp gistermiddag al na twintig seconden scoren in de wedstrijd tegen Cambuur. De Leeuwarder ploeg kwam dank zij een eigen doelpunt van Sonny Silooy snel langszij, maar had verder weinig in te brengen tegen de titelkandidaat (1-3). Bergkamp (op de foto voorbij Haatrecht) maakte in Leeuwarden twee treffers, maar meldde zich 's avonds af bij bondscoach Advocaat voor de interland van woensdag tegen San Marino. Verder in de bijlage onder meer: • Feyenoord houdt stug vol. • FVC en Sneek naar winst. • Broekster Boys zakt weg. • Allard Engels wint Woudenomloop. • Fondriest viert dubbel feest. --- SOCIALISTEN WEGGEVAAGD Fransen maken ruk naar rechts Van onze correspondent PARIJS - De Franse kiezers hebben de regerende socialistische partij gisteren een afstraffing zonder weerga gegeven. De Parti Socialiste (PS) -in 1988 nog goed voor ruim 34 procent - haalde tijdens de eerste ronde van de verkiezingen nog geen 20 procent van de stemmen. Daarmee dreigt de partij van president Francois Mitterrand ruim tweederde van haar 276 kamerzetels - en heel wat prominente parlementariërs - te verliezen. De grote winnaar van de verkiezingen is de rechts-liberale oppositie. De gaullistische RPR van Jacques Chirac en de liberale UDF van Valéry Gicard d'Estaing scoorden samen ruim 40 procent en stevenen daarmee af op een ongekende meerderheid van 80 tot 85 procent in het parlement. Het duel binnen de oppositie Jijkt te zijn gewonnen door de RPR. Die partij haalde ruim 21 procent van de stemmen, tegen 19,5 voor de UDF. De gaullisten leveren daarom waarschijnlijk de nieuwe premier. --- Dramatisch Hoe dramatisch de nederlaag van de regerende PS is, blijkt nog het duidelijkst uit het feit dat geen enkele socialist in de eerste ronde een zetel wist te veroveren. Terwijl oppositieleiders als Chirac, Giscard d'Estaing, Philippe Séguin en Charles Pasqua in hun kiesdistricten scores van 54 tot ruim 60 procent haalden, moeten vooraanstaande socialisten als Michel Rocard, Pierre Bérégovoy en Lionel Jospin komende zondag de vernedering van een tweede ronde ondergaan. Noch de winst voor de oppositie noch het dramatische verlies van de socialisten is een verrassing. De peilingen hadden dat al maanden aangegeven. De grootste verrassing zat hem in de magere score van de twee groene partijen. Die haalden landelijk nog geen 8 procent. Nog maar enkele welsen geleden leken zij samen op een percentage van 15 tot 18 af te gaan. Zelfs leiders als Antoine Waechter (Les Verts) en Brice Lalonde (Génération Ecologie) haalden de drempel van 12,5 procent van de kiesgerechtigden niet. De groenen halen daardoor vrijwel zeker opnieuw geen enkele zetel in het parlement. Ook opvallend is de score van het neo-fascistische Front National (FN). De partij van Jean-Marie Le Pen haalde tegen de voorspellingen in bijna 13 procent van de stemmen. Daarmee krijgt het FN hooguit twee zetels in de tweede ronde, maar is het inmiddels wel de vierde partij van Frankrijk geworden. De Franse communisten handhaafden zich met ruim 9 procent. Ze zullen in het nieuwe parlement waarschijnlijk ongeveer 20 zetels halen tegen 27 in 1988. --- Oproepen Zowel de leider van de socialistische partij, Laurent Fabius, als de gedoodverfde presidentskandidaat van de PS, Rocard, en de leider van de Franse communisten, Georges Marchais, deden gisteravond dramatische oproepen aan de kiezers om de 'rechtse vloedgolf' volgende week in te dammen. Meer hierover op pagina 5. --- Brand op lege Deense tanker ten noorden van Vlieland Van een onzer redacteuren VLIELAND - Bij een brand aan boord van de Deense chemicalieëntanker Maibritt Terkol is vanmorgen een opvarende licht gewond geraakt Tegen zes uur vond een explosie plaats in een van de tanks vlak voor de brug. Het schip, met tien bemanningsleden onderweg van Rotterdam naar Hamburg, voer op dat moment in de vaargeul ten noorden van Vlieland op ongeveer 20 kilometer van het eiland. Een per helikopter overgebrachte marinearts heeft de gewonde aan boord behandeld. De Maibritt Terkol had in Rotterdam chloorbenzeen, methylacetaat en cyclohexaan gelost. Het schip was daarna, zonder te zijn ontgast, naar Hamburg vertrokken. De resten gas in de tank, waar de explosie plaatsvond zorgden voor een felle brand, die enkele uren duurde. Rond negen uur vanmorgen was de situatie volgens de kustwacht in IJmuiden volledig onder controle. Het schip bleef goed manoeuvreerbaar en zou na het doven van de laatste vuurresten op eigen kracht doorvaren naar Hamburg. Bij de brand is geen olie of chemische stof in het water terechtgekomen. --- Buien en wind Weersverwachting ot morgenavond: Vanavond trekt de zuidwestenwind aan tot matig boven land en krachtig langs de Wadden en draait naar west. Er kan wat regen vallen en de minimumtemperatuur hgl rond de 3 graden. Morgen vallen er enkele buien bij een stevige wind uit zuidwest tot west, Bij de koude wind klimt hel kwik naar 9 a 10 graden Meer over het weer op pagina 13. Gurbe: Men soe.fjoer en flam spuie. --- In paasvuur 100 kilo asbest gedumpt HAARLO (GPD) - De bouwers van het paasvuur in het Achterhoekse dorpje Haarlo bij Borculo hebben zaterdag onder de brandstapel 100 kilo asbest gevonden. „Het spul was goed gecamoufleerd met frote takken van coniferen. Je unt dus van een duidelijke illegale dumping spreken", zegt secretaris Henk Laarberg van Haarlo's Belang, de initiatiefnemer van het jaarlijkse paasvuur. Hij heeft bij de politie aangifte gedaan. Als het asbest in vlammen was opgegaan, dan waren de uiterst giftige stofdeeltjes kilometers ver in de omgeving terechtgekomen. --- Groninger politie rolt handel in vrouwen op GRONINGEN (GPD) - Een Joegoslavische bende heeft sinds vorig jaar geprobeerd met bedreiging en intimidatie de Groninger prostitutiewereld in haar greep te krijgen. Daarbij zijn de laatste weken door de politie dertien verdachten van hoofdzakelijk Joegoslavische afkomst aangehouden, onder wie een 32-jarige man uit Leeuwarden. De bende wordt verdacht van een omvangrijke handel in vrouwen. --- IRA pleegt twee bloedige aanslagen in Engelse stad Van onze correspondent LONDEN - Twee bomaanslagen van de IRA hebben afgelopen zaterdag in het stadscentrum van het Noordengelse Warrington een bloedbad aangericht. Een peuter van drie jaar werd daarbij gedood. Er vielen 56 gewonden. De twee bommen gingen kort na het middaguur af, een tijdstip waarop zich duizenden mensen in het centrum bevonden. Ze waren verstopt in twee verschillende afvalbakken, waarvan er een vlak bij een overvol McDonald's restaurant hing. De IRA had een kwartier voor de tragedie gewaarschuwd dat een bom zou afgaan bij een drogisterij in Liverpool. Terwijl de politie bezig was daar de omgeving te ontruimen, ontploften de explosieven echter in Warrington. Het lichaam van het dode kind lag vier uur lang op straat; het kon niet worden weggehaald omdat onduidelijk was of de IRA nog meer bommen had verstopt. Een man roept om hulp, enkele ogenblikken nadat de tweede bom is geëxplodeerd in een vuilnisvat in het drukke winkelcentrum van Warrington. Foto Reuter --- Staking legt Scheepswerf Friesland en Spaans Balk 'plat' LEMMER/BALK - Personeel van Scheepswerf Friesland in Lemmer en Spaans Babcock in Balk heeft vanmorgen het werk neergelegd. De stakingen zijn door de Industriebond FNV en de Industrie- en Voedingsbond CNV uitgeroepen, omdat het overleg met de werkgeversorganidatie FME over een nieuwe cao voor de metaal- en elektrotechnische industrie is stukgelopen. Belangrijkste breekpunt is reparatie van het WAO-gat. Bij Scheepswerf Friesland legden 20 van de 33 personeelsleden voor 24 uur het werk neer. Bij Spaans Babcock zijn 36 van de 63 werknemers voor 48 uur in staking gegaan. Bij beide bedrijven ligt de produktie stil. Op de foto werknemers van Scheepswerf Friesland op weg naar het actiecentrum in hotel-café-restaurant 'Het wapen van Lemsterland' om zich te laten inschrijven als staker. Derde van rechts FN V-bestuurder Anja Dijkman. Meer hierover op pagina 7. Foto LC/Siep van Lingen --- Russisch parlement verwerpt greep naar macht van Jeltsin MOSKOU (Reuter, AFP, GPD) - In zijn strijd met het conservatieve parlement heeft president Boris Jeltsin de Russische Federatie tijdelijk onder presidentieel bestuur geplaatst tot 25 april. Dan zal een referendum worden gehouden over een nieuwe grondwet en het vertrouwen in de president, zo liet hij zaterdag in een televisierede weten. De Opperste Sovjet verwierp tijdens een spoedzitting gisteren het presidentiële decreet, maar zag ervan af meteen actie te ondernemen om Jeltsin af te zetten. Het parlement besloot het Constitutionele Hof te laten onderzoeken of het decreet in strijd met de grondwet is. Het kabinet van premier Viktor Tsjernomyrdin schaarde zich eendrachtig achter het besluit van Jeltsin. De premier verzekerde dat de strijdkrachten zich buiten het politieke conflict zullen houden. Nadat het Achtste Congres van Volksafgevaardigden (het uitgebreide parlement) hem van veel van zijn bevoegdheden had ontdaan heeft Jeltsin een week lang gezwegen en gebroed op tegenmaatregelen. Zaterdagavond sloeg hij terug. „Rusland kan geen tweede Oktoberrevolutie overleven", zei hij in een rechtstreekse rede voor radio en televisie, waarin hij het referendum aankondigde. De nieuwe grondwet wordt van kracht als de bevolking eind april het vertrouwen in Jeltsin uitspreekt. Tot die tijd zijn alle besluiten die in strijd met de presidentiële decreten zijn, ongeldig, al kunnen Congres en Opperste Sovjet hun werk blijven doen. Jeltsin weet zich gesteund door de internationale gemeenschap. Die steun kwam niet geheel uit ac lucht vallen, want zaterdag stelde de Russische minister van Duitenlandse zaken, Andrej Kozyrev, de VS en de andere G-7-landen al op de hoogte van Jeltsins plannen. Ook Nederland blijft Jeltsin voorlopig steunen, aldus een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag. Wel hoopt de regering dat het referendum van 25 april meer duidelijkheid zal scheppen. Meer hierover op pagina 5, --- (Advertentie) ANDUVIE EN RUNDERTARTAAR Nieuwe openingstijden: t/m vrijdag tot 18.30 uur. È j AnHÜVÏP *■ JtéT\ De koopavond blijft onge- Êi/ niivjijvic, #111 wijzigd. informeer bij uw» 'kw/^ 500 gram X/-K/ mJjÊLr^ WLW^ Rundertartaar, QQ f^mfm f 100 gram ®®®® i/Z/ ■1^ 1 j Aanbiedingen zijn geldig t/m zaterdag 27 maart a.s. *^ 's Lands grootste kruidenier blijft op de kleintjes letten. --- ! ' ER ZIT WEER GEEN ! ! WOORD FRANS BIJ | Dlk wil een vrijblijvend kennismakings- /-^"^^ "^ÖéÉL abonnement: zes weken voor f 25,65. ./' ■ D Noteer mij als abonnee voor />\ JSa^f^ f 83,30 per kwartaal, (f U5/-<^^. korting bij automatische fa. I eerste twee weken gratis. ' | Tel.nr. (voor contr. bezorging) — g | (Aanbieding met geldig binnen 3 mnd. na beëindigen abonnement) | | Bon in open envelop naar Leeuwarder Courant. _=_> | | Antwoordnummer 123,8900 VC Leeuwarden. oo | --- Dappere stap van Jeltsin Dapper is hij wel, Boris Jeltsin. In zijn eentje neemt hij het op tegen de behoudzuchtige krachten in Rusland, tegen de dwarsliggende apparatsjiks, tegen de praters in het volkscongres die alleen maar babbelen over macht zonder er inhoud aan te geven, tegen de juristen die een onwerkbare grondwet verdedigen. Hij moet ook wel dapper zijn, want er is geen keuze meer. Michail Gorbatsjov zat nog op de wip. Aan de ene kant de conservatieven, aan de andere de hervormingsgezinden. Door duchtig te schipperen wist Gorbatsjov het politieke leven te rekken. Totdat de conservatieven hem in augustus 1991 met hun coup in de tang namen, waaruit Jeltsin hem - voorgoed - verloste. De positie waarin Boris Jeltsin zich nu bevindt, wordt wel vergeleken met de nadagen van Gorbatsjov. Bij alle overeenkomsten is er echter één wezenlijk verschil. Omdat Gorbatsjov een middenfiguur was, konden er - als hij verloor - twee winnaars zijn: de conservatieven of de hervormingsgezinden. Als Jeltsin verliest, is de winst automatisch voor de behoudenden. Geen wonder dat de westerse landen zich zaterdagavond, nadat Jeltsin bekend had gemaakt dat hij Rusland voorlopig met bijzondere volmachten zal regeren, zonder voorbehoud achter hem schaarden. Voor het buitenland immers is elke terugkeer naar vroeger een slecht alternatief. Jeltsin heeft er veel aan gedaan, het de westerse landen gemakkelijk te maken hem te steunen. Hij beargumenteert zijn stap overtuigend, garandeert de fundamentele burgerrechten, laat het Congres doorfunctioneren tot aan het referendum, en geeft de uiteindelijke keuze aan het volk. Bovendien is hij de enige speler in het machtsspel die erop kan bogen dat hij door het volk is gekozen. Het conflict geeft aan hoe ver Rusland nog van een 'gewone' democratie verwijderd is. Zoals Jeltsin in zijn tv-rede terecht stelde gaat het niet om een simpel conflict tussen wetgevende en uitvoerende macht. Zoiets hoeft een volwassen democratie niet in gevaar te brengen, zie de 'cohabitatie' met een conservatieve regering waartoe het Franse volk zijn socialistische president veroordeelt. Maar nee, zegt Jeltsin, in Rusland gaat het in wezen om een conflict tussen het volk en het voormalige communistische systeem, dat nog niet uiteengevallen is en probeert het verloren terrein te heroveren. Dat de oude communisten zich daarbij bedienen van naar democratie riekende termen en argumenten, kan de ware aard van de tegenstellingen niet verhullen. Het is dapper dat Jeltsin het volk uitdaagt, zich op 25 april definitief uit te spreken over de koers die het land moet varen. Dapper, want niet zonder risico's. Allereerst is er de kans dat hij 25 april niet haalt, als de tegenkrachten zo sterk zijn dat ze de strijd al eerder op hun manier beslechten. Dan is er een grote kans op sabotage van het referendum. Maar bovenal dreigt het gevaar dat het volk de hang naar oude zekerheden laat prevaleren. Of het helemaal laat afweten en niet komt stemmen. Want bij de man in de straat overheerst - na jarenlange politieke machtsstrijd en daling van het levenspeil - de apathie. Dat is misschien het grootste gevaar voor Boris Jeltsin. Hij zal de komende weken met heel wat 'leuke decreten voor de mensen' moeten komen om het af te wenden. Ch.E. ---