Ivertentie) "Ik heb nog zoveel te doen..." Zelf voor nieuwe carrièrekansen zorgen... dingen veranderen in de maatschappij... uw eigen ontdekkingsreis maken door de wereld van de wetenschap... er is zoveel boeiends te doen. Wat houdt u tegen? Aan de Open universiteit doet u ze op uw eigen manier! Laat het dit keer niet bij voornemens, maar stap eens binnen tijdens de Open Dag. Op e n Da g Zaterdag 5 juni van 10.00 uur tot 15.00 uur, studiecentrum Leeuwarden. Molenstraat 36, 8913 BC Leeuwarden, tel. 058 -125775. U vindt er cursussen en wetenschappelijke opleidingen op praktisch elk gebied. U vindt er de manier van leren die past bij uw manier van leven. Thuis. In uw eigen tempo. Maar met een studiecentrum in de buurt waar u altijd terecht kunt voor persoonlijke begeleiding. öu Open universiteit De studiegids '93194 is uit. Hij kost fS.-in hut studiecentrum. U kunt hem ook bestellen bij de Open universiteit Heerlen, telefoon 045-762888. Incl. verzendkosten betaalt u dan ƒ 7,50. --- Advertentie) SIEMENS __________________j___p "'*%• *_______________. ___r <*J_^ H* **»_J ■f ::*2'S *____! r' ■ 'X #^ *__■• **** #■' iH *___T *'" ■■f ~^*"^*pv -^^ i I ' ! ■ I l' ƒ , jHV F' Mfl] - JS \> .1* J, | -_-__________-_____-X___-__J_________-____H In gesprek? Een Siemens telefooncentrale bert zelf automatisch terug. Wij leveren geavanceerde Siemens telefooncentrales en telefoontoestellen met of zonder display, draadloos, enz, enz. Siemens, voor optimaal zakelijk telefooncomfort. Bel voor advies en informatie: Kuipers Gardeniersweg 6 8933 AA Leeuwarden Tel: 058 -13 47 08 --- Gouden Griffel voor Paul Biegel AMSTERDAM (ANP) - De Gou- Hen Griffel 1993 - de prijs voor het hoste kinderboek- is toegekend ?an Paul Biegel (1925) voor het boek 'Nachtverhaal. Het Gouden penseel 1993 -de prijs voor het best geïllustreerde kinderboek - gaat naar Max Velthuijs (1923) voor de illustraties in ziin boek •Kikker in de kou. Voor dat boek won hij ook een Zilveren Griffel. Velthuijs is de eerste tekenaar die het Gouden Penseel voor de derde maal wint. De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) heeft dat gistermiddag bekendgemaakt. De jury kende twee Zilveren Penselen en negen Zilveren Griffels toe. Daarnaast werd aan zestien titels een eervolle vermelding verleend, de Vlag en Wimpel. Op 8 oktober worden de Griffels en Penselen uitgereikt op de Frankfurter Buchmesse. Die dag is geheel gewijd aan het Nederlandstalige kinderboek. Het Nederlandse taalgebied staat centraal op de komende boekenbeurs. Prijswinnaar Biegel heeft al veel kinderboeken geschreven. Zijn eerste grote succes was 'Het Sleutelkruid* dat in 1965 werd uitgeroepen tot 'Kinderboek van het Jaar', de voorloper van de Gouden Griffel. In 1972 kreeg Biegel de Gouden Griffel voor 'De Kleine Kapitein. Een jaar later ontving hij de Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur voor zijn gehele oeuvre. Zilveren Griffels werden hem in 1972, 1974,1982 en 1988 toegekend voor respectievelijk 'De twaalf rovers', 'het olifantenbeest', 'Haasvoorjaar' en 'De rode prinses. In 1991 won Biegel de Libris Wouterje Pieterse Prijs voor zijn boek 'Anderland'. Ook Max Velthuijs won verscheidene prijzen voor zowel zijn illustraties als zijn boeken. Vorig jaar nog kreeg hij de Gouden Griffel èn een Zilveren Penseel voor 'Kikker en het vogeltje. Het Gouden Penseel won hij ook in 1977 voor 'Het goedige monster en de rovers' en in 1986 voor 'Klein- Mannetje vindt het geluk. In 1990 werd hem een Zilveren Griffel toegekend voor 'Kikker is verliefd. De boeken waarin de kikker de hoofdrol speelt, verschijnen sinds 1989. --- RKL in Bolwerk SNEEK - De Californische hardcoregroep Rich Kids On LSD geeft morgen een concert in Het Bolwerk te Sneek. De groep heet te bestaan uit een stelletje voorstedelijke skateboard- dan wel surfgekken uit gebroken gezinnen, die het toch al bijna tien jaar met elkaar uithouden. De hardcore-variant van de groep uit Santa Barbara wordt opgesierd door toefjes funk, metal en jazz. In het voorprogramma speelt de Friese groep Cooper, waarin voormalige leden van Disfrace, The Visitor en Slachthüske 'rije samenwerken. ESSAYWEDSTRIJD - Pascal van Maurik, leerling van het Eindhovens Protestants Lyceum, heeft de jaarlijkse essaywedstrijd van de Amerikaanse ambassade gewonnen. Hij schreef het essay „Esther's Song" over de roman „The Bell Jar'^van Sylvia Plath. --- 'Solostands' Nieuw op de Kunstßai zijn de 'Solostands. Vorige jaren was er steeds een grote, centrale presentatie rond een bepaald thema, nu zijn er elf ruimtes gecreëerd van 25 vierkante meter waarin evenzoveel galeries een kunstenaar extra in het zonnetje zetten. De opvallendste daarvan zijn de Tsjech Ales Hnizdil (Galerie Nanky de Vreeze) met zijn uit handijzer gevormde menselijke contouren en het duo Hewald Jongenelis/Sylvie Zijlmans (Galerie Van Esch) met de even fantasierijke, als grimmige installatie 'Bijdragen aan het Verenigd Europa. Nieuw is ook Bureau Amsterdam, een initiatief van het Stedelijk Museum dat daarmee het gat hoopt op te vullen dat is ontstaan door de sluiting van het Museum Fodor. Het Bureau heeft nog geen eigen locatie, maar in twee grote stands presenteert het hier alvast acht jonge Amsterdamse kunstenaars. Verder is er alvast een voorproefje te zien van het deze zomer in Breda te houden fotofestival 'Breda Fotografica' met als thema's 'digitale en computergegenereerde fotografie' en 'Japan in heden en verleden. Tot slot nog mijn persoonlijke top-zes (in willekeurige volgorde) van te bezichtigen kunstwerken: de zeer opvallende stand van Seasons Galleries met prachtige, grote houten beelden van Gerhard Lentink; de wonderlijke bouwsels in steen en gietijzer van Pjotr Muller (Loerakker Galerie); de zeer fraai vormgegeven objecten van Klaus Baumgartner in ac sober ingerichte stand van Galerie Brinkman; de kleurige, glimmende, net niet kitscherige keramische objecten van Alessandro Mendini (Galerie Binnen); de subtiele tekeningen van Gerhard Verdijk (Galerie Bastiaans); de door de Stichting Montevideo gepresenteerde objecten van Peter Rogers met hele kleine beeldschermpjes. JOHANNA SCHUURMAN De KunstßAl '93 is tot en met 6 juni te bezoeken in de Amstelhal van het Amsterdamse RAI-complex. Openingstijden: dagelijks van 11 tot 20 uur en op donderdag 3 juni van 11 tot 22 uur. De entree bedraagt/ 15 (f 10 met Pas-65 en CJP) en de catalogus kost eveneens ƒ 15. --- BIJEENGELEZEN Tholund skriuwt: „As it regear sa mei taalminderheden yn it eigen lan omgiet, fait syn oprjochtens net mear te leauwen as it foar Dütske minderheden yn Easteuropeeske lannen bysündere rjocnten easket." It argumint fan 'Bonn' de Noardfriezen te wegenen, wurdt noch folie nuverder as dermei rekken halden wurdt, dat ek it Platdütsk net as minderheidstaal erkend wurdt. It argumint fan de hearen politisi derfoar is: dy taaiminderheid is te grut. „Wy Noardfriezen hoege net mei hoazzen en skuon oer üs hinne rinne te litten. It giet om de Fryske takomst en yn Bonn stiet de politike leauweardigens op it spul." Fierderop skriuwt hy: „As hja yn Bonn sizze: Frysk - nee, tankewol, dan kin üs andert allinnich mar wêze: Nee tankewol - Bonn! Wy Noardfriezen witte lykwols, dat wy net 'grut' binne en mar in bytsje macht hawwe. Mar mei üs ferneamde lansman Uwe Jens Lornsen fan it eilan Sylt stelle wy düdlik fêst: „Us rjocht is helder as de sinne. It oardiel üt Noard- Fryslan kin allinnich mar wêze: Reade kaart foar Bonn." Nils Arhammar (de Sweed, dy't heechlearaar Frysk west hat yn Grins) fertelt de döfhüdige Bonner politisi noch ien kear wêrom as it Frysk sa bysünder is. It is de iennichste taal fan in selsstannige Germaanske folksstam, dy't sünder stipe yn de rêch fan in eigen nasjonale steat oant de dei fan hjoed oerlibje kind hat. It Frysk is boppedat yn it Westgermaanske taalgebiet op it Europeeske kontinent in selsstannige en fan de oare Westgermaanske talen öfwikende sprake. Oars as yn it noarden fan Nederlan, dêr't noch 400.000 minsken it Frysk yn de macht hawwe, wurdt it Frysk yn Dütsklan wêzentlik yn syn libben bedrige. De reding fan dizze léste eksklusive lytse Germaanske taal soe foar de Bünsrepublyk Dütsklan in humaan en kultureel ferlangen fan de boppeste planke wêze moatte," sa wol Arhammar hawwe. Nord Friesland, uitgever Nordfriisk Instituut, DM 4,50. --- KUNSTRAI '93 MET SLECHTS TWEE DEELNEMERS UIT HET NOORDEN Fraaie verzameling van persoonlijke voorkeuren AMSTERDAM - Het is geen nieuws, maar het is wel jammer: het noorden des lands is ook dit jaar nauwelijks vertegenwoordigd op de Kunstßai die gisteren werd geopend in de Amstelhal van het Amsterdamse RAI-complex. Alleen Galerie Eewal (Leeuwarden/Amersfoort) en Galerie De la Tour (Groningen) hebben weten door te dringen tot de „belangrijkste Nederlandse beurs op het gebied van actuele, innovatieve kunst". Volgens de organisatoren ligt op deze negende Kunstßai wederom het accent op vernieuwing en kwaliteit, waarmee men meer wil zijn dan een commerciële beurs. De Kunstßai moet een evenement zijn waar het publiek kennis kan nemen van de actuele stand van zaken binnen de moderne kunst en men hoopt op zon 20.000 bezoekers. Zou het iets te maken hebben met de samenstelling van de adviescommissie dat Friesland, Groningen en Drente daar niet aan te pas komen? Deze commissie selecteert de deelnemende galeries en bestaat - op een persoon na - uit galeriehouders uit Den Haag, Amsterdam, Maastricht en Hoorn. Maar goed, Galerie Eewal en Galerie De la Tour vallen beide op hun eigen manier op in dit veelzijdige, bonte gebeuren. Eewal brengt werk van Allie van Altena en zon stand met krachtige, maar introverte tekeningen die bijna helemaal zwartwit zijn is haast een verademing. De la Tour komt net als vorig jaar met veel spektakel. Kunstenaars als Tempi en Wolf, Bank of Reality en Mark Prent zorgen voor een stand vol kleur en lawaai en onder meer voor een collecte: 'Sanctus' zamelt geld in ter bevordering van de propaganda van het sociale engagement. Het is onbegonnen werk om op de Kunstßai te zoeken naar een rode draad, want de 120 stands tonen totaal verschillende dingen, het lijkt nog het meest op een fraaie verzameling van persoonlijke voorkeuren. Wel is het ruimtelijk werk duidelijk in de minderheid, ontbreekt de grafiek nagenoeg geheel en zijn media als fotografie, video en computer maar een enkele keer te vinden. Een van de boeiendste inzendingen op de Kunstßai '93 te Amsterdam: wonderlijk bouwsel in steen en gietijzer van Pjotr Muller. --- THAT PETROL EMOTION SPEELT VANAVOND IN SNEEK 'Doe eens iets belangrijks, word vegetariër' Door Jacob Haagsma Je zou het niet zeggen, zo vlak nadat U 2 ons land veroverde, maar lerland bracht meer voort dan de hemelbestormers uit Dublin. Neem nou That Petrol Emotion, destijds opgebouwd op de resten van de roemruchte punkpopgroep The Undertones. Waar hun voorzanger Feargal Sharkey (vergeefs) probeerde een carrière op te bouwen als hit-artiest, daar hakte That Petrol Emotion ongenadig in op de politieke situatie in lerland. Zonder veel succes evenwel, maar na vier albums op drie labels begon de band voor zichzelf. Vanavond staan ze in Het Bolwerk te Sneek. SNEEK - That Petrol Emotion komt grotendeels uit lerland, maar zanger Steve Mack daarentegen stamt uit Amerika. Uit het trendy Seattle maar liefst, zoals tegenwoordig ook trots in de bio staat. „Welnee, we hebben er nooit omheen gedraaid. Maar het begint de mensen nu pas op te vallen, nu Nirvana school maakt Nu denken 2e: Oh, vandaar dat hij zulk grappig haar heeft." En hij schudt zijn geblondeerde rastavlechtjes nog eens. Met 'Big Decision' scoorde de groep in 1987 een hitje. De langverwachte sprong naar de top bleef evenwel uit. Toen verliet Scan O'Neil de band, omdat hij zijn gezinsleven voorrang gaf. Scan O'Neill, de belangrijkste songschrijver. „Maar ook de grootste 'pain-in-the-ass'. We konden op tournee met U 2 en David Bowie, maar hij wilde bij vrouw en kinderen blijven." De songschrijftaken werden vooral overgenomen door drummer Ciaran McLaughlin. Niettemin pakten zich donkere wolken boven That Petrol Emotion samen toen de band door platenmaatschappij Virgin gedropt werd. Maar het vijftal ging niet bij de pakken neerzitten en begon voor zichzelf. Door de nood gedwongen, dus, maar volgens Steve had het slechter gekund. „We houden alles in eigen hand. Hard werken, maar nu hoeven we niet meer tien milioen platen te verkopen om uit de kosten te komen." En dan is er nog het heikele punt van de Totale Artistieke Controle. lets wat je bij een grote platenmaatschappij ook kan bedingen, maar pas op voor de adders onder het gras, houdt Steve de jonge garde voor. „Je leest wel eens van groepen die een contract hebben fetekend voor minder geld, maar an hebben ze wel artistieke vrijheid. Je bent gek, denk ik dan, het enige verschilis datje minder geld hebt. Want wat gebeurt er: je wilt een single maken. Platenmaatschappij zegt: OK, fantastisch, maar we brengen hem niet uit. Hoezo, zeg je dan, ik heb toch alle artistieke vrijheid. Heb je ook, zeggen ze, maar we brengen hem niet uit. Behalve als je er dit en dit en dit aan verandert. Zo werkt Totale Artistieke Controle in de praktijk." Ook That Petrol Emotion zag zich destijds gedwongen tot het maken van remixen. „Pakte best leuk uit, eigenlijk." Maar nu ze helemaal zelf mogen weten wat ze op de plaat slingeren en ook de produktie nog grotendeels in eigen hand houden, komt er wel zelfkritiek bij kijken. „De oorspronkelijke opnamen voor 'Fireproof' klonken veel te opgepoetst en volgepropt, achteraf. Bij een van onze optredens stond onze manager tussen het publiek en een van die lui zei: fantastische live-band, jammer dat hun platen zo saai zijn. Onze eerste reactie was: geef die vent een klap, maar hii was natuurlijk wel fan. Hij had waarschijnlijk gelijk. Dus namen we alles opnieuw op, zo goed als live. Béng béng béng. Dat werkte wel." Ooit noemde de BBC That Petrol Emotion „de muzikale vleugel van de IRA" en boycotte vervolgens hun platen. „Krankzinnig! We hadden wel onze opinies, we ergeren ons nog steeds rot aan de Britse media. Straatinterviews, of het niet vreselijk is dat de IRA driejarige kinaeren vermoordt. Natuurlijk is dat vreselijk, maar dat de loyalisten hele families afschieten, daar hoor je nooit iets over. We hebben ons ooit wel met de doelstellingen van de IRA geëngageerd, maar toen ze weer met hun bommencampagne begonnen was voor ons de maat voL Bovendien gingen onze interviews vaker over politiek dan over muziek, en werden onze platen niet meer gedraaid." Nee, geen muzikaal pamflettisme meer voor That Petrol Emotion, welke naam overigens wel ontleend is aan het effect van een brandbom. Persoonlijke politiek, dat is het nieuwe stokpaardje. „De dynamiek van persoonlijke veranderingen, dat interesseert ons. Dat is de moeilijkste stap: je moet het zelf doen. Wil je iets heel belangrijks doen? Word vegetariër." That Petrol Emotion Foto Steve Doublé --- In Amsterdam geen plaats poparchief AMSTERDAM (ANP) - De Stichting Popmuziek Nederland (SPN) ziet zich gedwongen huisvesting buiten Amsterdam te zoeken. Pogingen van de stichting om het Poparchief elders in de hoofdstad onder te brengen zijn op niks uitgelopen, omdat de gemeente Amsterdam volgens de SPN geen boodschap heeft aan popmuziek. Het Poparchief krijgt jaarlijks meer dan ƒ 2 miljoen subsidie. In een dinsdag uitgegeven persbericht schrijft de SPN „dat de gemeente Amsterdam blijkbaar niks heeft met popmuziek en er ook nooit iets mee zal hebben, ondanks het feit dat het grootste deel van de toonaangevende muzikanten en bands in Amsterdam woonachtig is. Dat Amsterdam met twee internationaal bekende podia, een grote concertzaal, een stadion dat voor concerten feschikt is en een bij de Stichting 'opmuziek Nederland ondergebracht nationaal documentatiecentrum, een toonaangevende rol zou kunnen vervullen in Europa doet daar blijkbaar niets aan af. --- Noardfryske reade kaart foar Bonn Vn Noard-Fryslan hawwe guon minsken gjin goed wurd mear oer foar it regear yn Bonn. Vn it tydskrift Nordfriesland set Jakob Tholund him te war tsjin de „sawat net te leauwen ünwittendheid en arrogansje yn de haadstêd." Oarsaak fan de lilkens fan Tholund is de wegering fan Bonn, de Noardfriezen op te nimmen yn it Hanfest foar regionale en lytse talen yn Europa. It argumint derfoar fan it Dütske regear is ferbjusterjend: de Noardfryske taalmienskip is te lyts. Het Landschapshuis op de Tweebaksmarkt in Leeuwarden. --- De Revisor De Revisor opent het tweede nummer van 1993 met een uitgebreid fragment van Thomas Rosenboom, getiteld 'Eerst de moeder. Het speelt in Leeuwarden op de openingsdag van een zitting der Provinciale Staten in 1747. Hoofdpersoon in het verhaal is dr. Willem Augustijn van den Donck uit Workum. Hij wordt geacht jhr. Arend Barend van Burmania van de grietenij Barradeel te vervanfen. Eenmaal in het Landschapsuis op de Tweebaksmarkt gearriveerd blijkt zijn reis vergeefs: substituten zijn met toegestaan. Het is een in een enigszins archaïsch Nederlands geschreven verhaal, met lange zinnen en nogal wat uit het Frans afkomstige woorden, dat zich na een gewenning van enkele pagina's echter vlot laat lezen. De klap komt hard aan voor Willem Augustijn, „zijn procuratie was ongeldig, hij zou niet tot de Landdag worden toegelaten, hij was niet de substituut waarvoor men hem hield!" Tot overmaat van ramp loopt hij op weg naar deiour van madame Saffraan mr. Adrianus Bergsma tegen het lijf. Deze Bergsma, „ vooral door reputatie een uitermate indringende verschijning", is een gezworen vijand van Willem Augustijns vader. De jour lijkt al even rampzalig te verlopen als de introductie bii de Landdag. Eerst kan Willem Augustijn zijn plas niet ophouden, daarna wordt» hij eindeloos geplaagd door Bergsma en tot overmaat van ramp wordt hij verliefd op Catharina Saffraan, de dochter des huizes. Bergsma dient Willem Augustijn van advies bij de verovering van de schone Catharina. „Is alles nu duidelijk, bent u gereed voor de aanval: Dat dacht U. Dat was alleen nog maar de theorie! En welke generaal stormt nu dadelijk los op de voorpoort? Stelt U zich eerst op de hoogte van de plaatselijke omstandigheden, zorg dat U het platteland controleert, verzekert U zich van een handlanger binnen de muren... Ach zie, daar is al iets, een strategische hoogte, vlak bij de veste... de moeder! Neemt U de moeder eerst in, dat kan al dadelijk met Uw infanterie, dan houdt U de rest nog even achter de hand: voor een vrouw van boven de veertig heeft men immers geen artillerie of cavalerie meer nodig? Dat is vrijwel altijd braakliggende grond, Mijnheer, platteland: daar kan men zo zijn vlag inplanten, en U al helemaal... U bent toch zonder moeder opgegroeid, U heeft toch nooit een moeder gehad? Voor haar zult U de onweerstaanbare aantrekkelijkheid hebben van een maagd..." Verder in De Revisor werk van onder anderen Willem Brakman, Sybren Polet, Jan Kuijper en Joseph Brodsky. De Revisor, uitgever Querido, Amsterdam, abonnement ƒ 86,50, losse nummers ƒ 17,50. ---