BOEDDHISTISCH MEDITATIECENTRUM IN GREONTERP Us thús geeft bezoekers de ruimte GREONTERP..- Ze hebben geen uitgebreid cursusprogramma in de aanbieding. Mensen die van discussiëren houden, zijn er aan het verkeerde adres. Het enige wat Lidy Bugel en Koos Oeberius Kapteijn van het Tibetaans boeddhistisch meditatiecentrum 'Us Thüs' willen is mensen de gelegenheid geven meer inzicht in zichzelf te krijgen. Met behulp van boeddhistische meditatietechnieken, die BUgel en Oeberius Kapteijn zich de afgelopen jaren eigen hebben gemaakt. En verder zoekt iedereen het zelf maar uit. Ook in de tuin is nog genoeg te doen. Sinds enkele maanden is Us Thüs niet langer in Indijk gevestigd, maar in Greonterp. Het gewijzigde bestemmingsplan voorzag in de bouw van een bungalowpark rond hun huis. Met dat vooruitzicht in het achterhoofd gingen BUgel en Oeberius Kapteijn op zoek naar een meer geschikte plek voor hun meditatiecentrum. Na een jaar de markt afgestroopt te hebben, stuitten ze min ot meer toevallig op de boerderij in Greonterp. De vorige eigenaar verkaste in verband met de melkquota naar Denemarken en wilde de boerderij snel kwijt. Met gepaste trots gunnen de eigenaars de verslaggever een kijkje in de oude boerderij, die wordt verbouwd tot een meditatie-oord voor groepen en individuen. De afgelopen maanden werd er met behulp van vrijwilligers al heel wat werk verzet. Diverse vertrekken, waaronder de meditatieruimte, zijn al klaar. Over de plaats, waar hun meditatiecentrum nu gevestigd is, zijn BUgel en Oeberius Kapteijn zeer tevreden. De boerderij biedt dan ook een schilderachtige aanblik. En er hangt een serene rust over het landschap. Een stilte, die slechts heel incidenteel wordt verstoord, door het voortrazende treintje Sneek-Staveren. Koos Oeberius Kapteijn (links) en Lidy BUgel (rechts) in de meditatieruimte van de boerderij. Foto LC/Jan de Vries --- Tien jaar Een ideale plaats om je even te ontworstelen aan de dagelijkse sleur en ie te verdiepen in jezelf. Op dinsdagavond, woensdagochtend en donderdagochtend ontvangen BUgel en Oeberius Kapteijn hier groepen mensen om samen mee te mediteren. En verder? „De boerderij is altijd open, voor iedereen die geïnteresseerd is. We doen niks officieels. Het gaat zoals het gaat." Koos Oeberius Kapteijn houdt zich nu al ruim tien jaar bezig met het boeddhisme. Toen hij nog huisarts was, was hij altijd al zeer geïnteresseerd in de „psycho-spirituele-somatische kant van de geneeskunde." Via de psychosynthese kwam hij min of meer toevallig bij het boeddhisme terecht. Enige tijd later reisde hij naar Nepal en India op zoek naar geestelijk leiders die hem verder zouden kunnen helpen. „Ik wilde eindelijk ook wel eens een leraar. Alle leraren in mijn leven, zoals bijvoorbeeld Jung, waren altijd net dood als ik ze op wilde gaan zoeken." In Nepal wilde het ook niet zo vlotten. De ene lama was er niet, de ander was ziek, weer een ander was niet te spreken. Oeberius Kapteijn had de moed al bijna opgegeven totdat iemand hem attent maakte op lama Chokyie Nyima Rinpoche. „Het was maar een uurtje lopen naar het klooster waar hij zich bevond, dus ik dacht, ach waarom ook niet." Toen hij er aankwam, zag hij een monnik op de bordestrappen staan. „Wie zoek je, vroeg hij. Ik noemde de naam van de lama. Dat ben ik, lachte de monnik. Ik wachtte al op jou." Stomverbaasd volgde Oeberius Kapteijn de lama, kreeg een inwijding en werd vervolgens verwezen naar de Franse Dordogne, naar lama Taklung Pema. Bij hem zijn Oeberius Kapteijn en Bugel nog steeds in de leer. --- Interesse De belangstelling voor het boeddhisme is groeiende, zo ondervinden de eigenaars van het centrum. Zowel mensen uit Friesland als uit de rest van Nederland weten de weg naar 'Us Thüs' te vinden. Een kwestie van nieuwsgierigheid en mond tot mond reclame, want „echt aan de weg timmeren doen we eigenlijk niet". „Het is geen 'Lidy en Koosonderneming. Wij geven in dit centrum door wat we zelfgeleerd hebben van lama Taklung Pema." Een belangrijke aspect van het boeddhistische gedachtengoed is de wet van oorzaak en gevolg. Alles wat je doet, heeft een gevolg. Doe je iets met een positieve instelling, dan zal dat positieve gevolgen hebben. Doe je iets met een negatieve instelling, dan zal dat negatieve effecten hebben. Stel je je neutraal op, dan heeft het helemaal geen zin en had je je net zo goed de moeite kunnen besparen. De kunst is dus in de eerste plaats je bewust te zijn van de daden die je doet. Een juist inzicht. Vervolgens moet je jezelf voortdurend oefenen om een positieve instelling te hebben: liefdevolle vriendelijkheid. Het juiste besluit, woord, daad, leven, streven en denken. Juiste meditatie is daarbij uiterst behulpzaam. Zie hier in een notedop het achtvoudige pad van Boeddha. In de praktijk komt het erop neer dat mensen afrekenen met hun ik-gerichte levensinstelling en een meer altruïstische levenswijze ontwikkelen, gericht op het welzijn van alle levende wezens. En wie weet dat het dan in een ander leven - boeddhisten geloven in reïncarnatie - een stuk beter gaat. BUgel en Oeberius Kapteijn hebben al heel wat baat gehad bij datgene wat ze van lama Taklung Pema geleerd hebben. „We hebben al zoveel praktische en zinvolle raadgevingen gekregen. Door die met behulp van dagelijkse meditatie te oefenen is ons leven echt veranderd." Us Thüs, De Ryp 6, 8658 LL Greonterp, 05157-9628. Vanaf half augustus worden weer bezoekers ontvangen. --- Nieuw middel Behalve de verschillende soorten klassieke neuroleptica is ook het relatief nieuwe middel clozapine (Leponex) onderwerp van de studie. Met clozapine worden bij 40 tot 50 procent van de patiënten die geen baat hebben bij de klassieke middelen, goede tot spectaculaire resultaten geboekt. Dit middel heeft echter ook bijwerkingen: voor een kleine groep patiënten kan het levensgevaarlijk zijn. Augusteijn: „Bij ongeveer 2 procent van alle mensen vermindert clozapine het aantal witte bloedlichaampjes, waardoor het afweersysteem tegen infecties verstoord raakt. Als dat niet op tijd wordt ontdekt, kan dat dodelijk zijn." Vanwege deze ernstige bijwerking is clozapine al snel nadat het in 1976 werd geregistreerd, weer van de markt gehaald. Pas enkele jaren geleden is het, op aandrang van behandelaars, opnieuw op de markt gekomen. Voor een aantal patiënten bleek het de enige mogelijkheid om uit hun psychose te komen. Patiënten die het middel krijgen voorgeschreven, moeten regelmatig worden getest op veranderingen in de witte bloedcellen. Clozapine wordt nog weinig voorgeschreven. Als een bepaald klassiek neurolepticum niet aanslaat, worden meestal eerst twee of drie andere geprobeerd, voordat uiteindelijk wordt overgeschakeld op clozapine. „Deze wijze van handelen is echter nooit wetenschappelijk onderzocht", zegt hoofdonderzoeker Louwerens. „De patiënten zijn doorgaans zeer tevreden over het effect van clozapine. Als er allerlei verschillende middelen worden uitgeprobeerd, duurt het vaak lang voordat er verbetering optreedt en dat werkt demotiverend. Natuurlijk moet je er van op aan kunnen dat de patiënt de bloedcontroles niet overslaat. En soms treedt er een aanzienlijke gewichtsvermeerdering op of krijgt een daarvoor gevoelige patiënt epileptische aanvallen. Daar staat tegenover dat bewegingsstoornissen, die vaak bij klassieke neuroleptica optreden, niet of nauwelijks bij clozapine voorkomen. Het belangrijkste is echter een zo snel mogelijk herstel. Daarop moet de behandeling zijn gericht. We weten inmiddels dat hoe korter een psychose duurt, hoe gunstiger de vooruitzichten voor de patiënt zijn." Of clozapine inderdaad een tweede plaats verdient in de behandelstrategie, moet nog blijken uit de resultaten van het onderzoek. De patiënten die toestemming geven voor deelname aan het onderzoek, krijgen eerst zes weken lang een klassiek neurolepticum. Als er na zes weken geen vooruitgang is, worden ze in de tweede fase van het onderzoek ingedeeld in drie groepen. In de eerste groep wordt de behandeling voortgezet met hetzelfde neurolepticum, de tweede groep krijgt een ander klassiek neurolepticum, en de derde groep wordt behandeld met clozapine. De patiënten weten zelf niet welk middel ze krijgen, evenmin als de artsen en de verpleging. Volgend jaar wordt het onderzoek afgerond en kan de balans worden opgemaakt. --- Begeleiding Behandeling van schizofrenie is niet alleen een kwestie van de juiste medicatie. Minstens zo belangrijk zijn de begeleiding en training, die er op zijn gericht de patiënt te helpen bij zijn functioneren in de maatschappij. „Het één gaat niet zonder het ander , zegt Louwerens. „Als je alleen medicijnen geeft, voorkom je psychosen, maar de gedragsproblemen en de slechte relatie met de omgeving blijven. Omgekeerd kun je die problemen niet oplossen zolang de patiënt niet de juiste medicijnen krijgt. Dat zou hetzelfde zijn als beginnen met de revalidatie van een patiënt die na een been-amputatie nog geen prothese heeft gekregen." De SRRGheeft inmiddels een revalidatieprogramma opgezet. Dit programma leert patiënten omgaan met hun psychische handicap en helpt hen om hun ziekte te accepteren. Tegelijkertijd wordt onderzoek gedaan naar het effect van de houding van de verpleegkundigen tegenover de ziekte. Augusteijn: „In het verleden werden mensen met schizofrenie nogal eens benaderd als lastige kinderen. Die houding kan leiden tot escalatie: als anderen kwaad worden, wordt de patiënt ook kwaad. Wij vinden dat schizofreniepatiënten met net zoveel respect moeten worden bejegend als ieder ander." Maar terwijl de patiënten zelf leren hun ziekte te aanvaarden, doet de buitenwereld dat lang niet altijd. Onbefrip en angst kenmerken vaak de ouding van de buitenwacht. Zo bestaat er nog altijd het onjuiste beeld dat schizofreniepatiënten gevaarlijk zouden ziin. Louwerens: „Het komt maar heel zelden voor dat de waandenkbeelden een patiënt gevaarlijk maken." Augusteijn: „De patiënten weten dat ze anders zijn en vaak anders overkomen dan we doorgaans van onze medemensen verwachten. Als ze dan ook nog eens niet geaccepteerd worden, maakt dat het des te erger." --- Orthodoxen De Russisch-Orthodoxe Kerk heeft sinds de opheffing van de Sovjet-Unie eind 1991 telkens weer haar bezorgdheid getoond over de activiteiten van westerse religieuze groeperingen in Rusland. De westerse evangelisten werd verweten, dat zij Rusland wilden veroveren en de orthodoxen wilden verdrijven uit het gebied dat de orthodoxen als hun zendingsgebied beschouwen. Overigens heeft de orthodoxe kerk vorig jaar wel medewerking verleend aan een campagne van Billy Graham in het olympisch stadion, die 30.000 mensen trok. Voordat het amendement wet wordt moet het eerst door president Jeltsin worden getekend. Jakoenin zei dat de tegenstanders er alles aan zouden doen om te voorkomen dat Jeltsin zijn handtekening zet. Ook willen zij de zaak aanhangig maken bij het Constitutionele Hof, zei hij. --- Onderzoekers: geloof helpt tegen depressies bij oudere SASSENHEIM (GPD) - Religie beschermt chronisch zieke bejaarden tegen depressies. Door hun geloof houden ze moed om tegen de ongemakken van hun ziekten te blijven vechten. Het maakt daarbïi niet uit of de ouderen actieve kerkgangers zijn of niet. Als ze eenmaal ziek worden, hebben ze duidelijk steun aan hun religieuze achtergrond. Dat is een van de conclusies uit een onderzoek van de Vriie Universiteit in Amsterdam onder zon 400 bejaarden uit Sassenheim. De studie is een onderdeel van een grootschalig onderzoek dat in totaal tien jaar gaat duren en f 12 miljoen kost. De studie moet helpen overheidsbeleid voor ouderen beter te onderbouwen. Uit het onderzoek - dat overigens niet alleen onder zieke ouderen is gehouden - blijkt ook dat mannen en vrouwen totaal verschillend met chronische kwalen omgaan. „Vrouwen passen zich veel sneller aan die nieuwe situatie aan. Vrouwen zijn van jongs af aan vaker gewend om met ziekten om te gaan, bijvoorbeeld door de zorg van hun kinderen en ouders. Bij mannen keldert het zelfbeeld zeer drastisch. Hun eigenwaarde is blijkbaar gekoppeld aan lichamelijk welbevinden", aldus onderzoekster dr. D. Deeg van de VU. --- Minder wonderen in Lourdes PARIJS (DPA) - Het aantal erkende wonderbare genezingen in Lourdes neemt af. De afgelopen drie iaar is slechts vijf keer een offcieel onderzoek van de Rooms-Katholieke Kerk begonnen naar een gemelde § enezing van een zieke die het Franse Mariabedevaartsoord had ezocht. Dit vertelt het hoofd van het medisch bureau van Lourdes, Roger Pilon, in het rooms-katholieke dagblad 'La Croix'. Er werden in de laatste drie jaar wel veertig andere wonderbare genezingen gemeld, maar de Rooms-Katholieke Kerk achtte een onderzoek daarnaar niet gerechtvaardigd, aldus Pilon. Sinds Maria in 1858 achttien maal aan het eenvoudige meisje Bernadette Soubirous verscheen, heeft de Rooms-Katholieke Kerk 65 van de tweeduizend aan de moeder van Christus toegeschreven wonderbare genezingen erkend. Het medisch bureau in Lourdes houdt zich overigens niet alleen bezig met onderzoek naar genezingen, maar begeleidt vooral ook zieke bedevaartgangers. Daarnaast organiseert het congresssen over medische ethiek. --- GEZONDHEID Juiste therapie moet lijden schizofreniepatiënt verlichten Door Popkje van der Ploeg leder jaar krijgen zon 3500 Nederlanders te horen dat zij aan schizofrenie lijden. De diagnose wordt gesteld wanneer de patiënt meer dan eens of langdurig een psychose heeft doorgemaakt. Tijdens een psychose verliezen mensen de controle over hun waarnemen en denken. Ze gaan hallucineren, krijgen waandenkbeelden, of worden verward en vertonen bizar gedrag. Wie eenmaal een schizofrene psychose heeft gehad, loopt ongeveer 90 procent kans op herhaling wanneer de ziekte onbehandeld blijft. Sommige mensen kunnen na een psychose prima functioneren, maar een veel grotere groep heeft blijvende klachten: de psychose krijgt een chronisch verloop, er kan sprake zijn van aandacht- en concentratiestoornissen, vervlakking van gevoelens, en verlies van het contact met de omgeving. Bij deze groep is sprake van ernstig psychisch lijden. Zevenduizend van ac naar schatting honderdduizend mensen met schizofrenie verblijven in een psychiatrisch ziekenhuis. Schizofrenie is niet te genezen, maar sinds de jaren vijftig zijn er medicijnen - de zogenoemde klassieke' neuroleptica - die de symptomen bestrijden en de kans op nieuwe psychosen verkleinen. Het probleem is echter dat deze neuroleptica niet bij alle patiënten helpen. Bovendien komen geregeld bijwerkingen voor, vooral motorische stoornissen. Psychiaters zijn het er nog steeds niet over eens welk neurolepticum het beste kan worden gegeven, en welke dosis het beste aanslaat. „De behandelaar gaat doorgaans af op fragmentarische kennis en eigen ervaring", aldus Ruud Augusteijn, onderzoeksmonitor van de Schizophrenia Rehabilitation Research Groningen / Assen (SRRG). „Resultaat daarvan is dat er veel verschillende behandelwijzen bestaan. Als een middel niet aanslaat, wordt vaak al snel naar een ander gegrepen, of wordt de dosis fors verhoogd, zonder dat daarvoor een wetenschappelijke onderbouwing bestaat." Gedegen onderzoek waarbij verschillende behandelstrategieën worden vergeleken, is er niet. Daarom heeft de SRRG, een samenwerkingsverband van het Academisch Ziekenhuis Groningen en het psychiatrisch ziekenhuis Licht en Kracht, hiertoe het initiatief genomen. De SRRG is opgericht door Jan Willem Louwerens en Cees Sloof f, beide als psychiater werkzaam in het AZG en Licht en Kracht. Aan het onderzoek werken zestien psychiatrische ziekenhuizen in Nederland en België mee, waaronder ook het Psychiatrisch Ziekenhuis Franeker. Schizofrenie wordt wel eens 'de kanker van de psychiatrie' genoemd. Het is een ernstige en ongeneeslijke ziekte. Jarenlang is de behandeling van mensen met schizofrenie gekenmerkt door onmacht van psychiaters. De werkgroep Schizophrenia Rehabilitation Research Groningen/ Assen zet zich in voor een duidelijker behandelstrategie. Met de juiste medicatie èn sociale begeleiding kan het lijden van schizofreniepatiënten aanzienlijk worden verminderd. Len schizofremepatiëm maakte deze tekening, die is gepubliceerd in het 'Witboek' van Ypsilon, de vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie. --- Parlement Rusland tegen buitenlandse zendelingen MOSKOU (ANP, AP) - Het Russische parlement heeft gisteren een wetsvoorstel aangenomen dat buitenlanders verbiedt in Rusland te evangeliseren. Dat meldt het persbureau Interfax. Buitenlanders mogen niet langer op straat mensen voor het evangelie proberen te winnen. Evenmin mogen zij religieuze geschriften of reclame voor een godsdienstig genootschap verspreiden of commerciële activiteiten ontplooien. Buitenlandse kerken of godsdienstige organisaties mogen wel Russen voor evangelisatiewerk inschakelen. krant Izvestia gisteren in een commentaar. Daarnaast moeten ze voor toestemming aankloppen voor de overheid. „Als je geen toestemming krijgt, en daar kunnen duizenden een redenen voor zijn, ben je uitgepraat. Al heeft God zelf ie naar Rusland gestuurd", zei ac De liberale afgevaardigde Gleb Jakoenin noemde het wetsvoorstel „discriminerend, antidemocratisch en een schending van de internationale overeenkomsten over de mensenrechten". Hij heeft onder het communistische regime herhaaldelijk de nauwe banden tussen de leiding van de Russisch- Orthodoxe Kerk en de Communistische Partij veroordeeld. --- Anglicaanse priester wordt katholiek en vrouw wordt priester LONDEN (AFP) - De anglicaanse priester Mark Milward(3l) is van plan over te stappen naar de RK Kerk, omdat hij net synodebesluit over vrouwelijke priesters principieel afwijst. Zijn vrouw Caroline is diaken en wil zich priester laten wijden. Milward werktt in de parochie van Pennywell bij Newcastle. „Ik moet luisteren naar mijn geweten", zegt hij. Het verschil van inzicht met zijn vrouw heeft het huwelijksleven niet verstoord. „Integendeel, het heeft ons nader tot elkaar gebracht. Een van de dingen die onze verschillen hebben aangetoond, is dat het mogelijk is iemand lief te hebben en met iemand samen te leven, terwijl je respect blijft houden voor eikaars standpunt', zegt Milward. Zijn vrouw voegt eraan toe dat zij zich niet gekwetst voelt door de beslissing van haar man. „Verre van dat, ik heb respect voor zijn integriteit." --- MUTATIES Ned. Herv. Kerk Aangenomen: naar Hilversum J. A. Zeilstra te Austerlitz. Geref. Kerken Aangenomen: naar Munnekeziil en Kommerzijl KJ. Bijleveld, kand. Harlingen. ---