Debuut Slowakije met overwinning LILLEHAMMER (REUTER/ ANP) - Slowakije beleefde als onafhankelijk land een fraai debuut bij het olympisch ijshockeytoernooi. De Oosteuropeanen hielden tijdens hun ouverture veelvoudig wereldkampioen Zweden verrassend op 4-4. De voormalige partner Tsjechië verging het minder goed. De eerste wedstrijd van de zeventiende Winterspelen, die zaterdag traditiegetrouw aan de openingsceremonie voorafging, eindigde in een zege voor Finland: 3-1. --- Lillehammer '94 SCHAATSEN 5000 meter mannen: 1. Koss (Noo) 6.34.96 (wereldrecord), 2. Storelid (Noo) 6.42.68. 3. Ritsma (Ned) 6.43,94. 4. Zandstra (Ned) 6.44,58, 5. Veldkamp (Ned) 6.49,00,6. Itokawa (Jap) 6.49,36,7. Radke (Pol) 6.50,40, 8. Dittrich (Dvi) 6.52,27, 9. HadschiefT (Oos) 6.53,02, 10. Eminger (Oos) 6.53,18, 11. Anoefrijenko (Rus) 6.53,23, 12. Schön (Zwe) 6.53.39, 13. Sato (Jap) 6.54,83, 14. Bengtsson (Zwe) 6.57,37, 15. Sighel (Ita) 6.57,70, 16. Biksjentajev (Kaz) 6.58,17, 17. Marshall (Can) 6.58,44, 18. Zygmunt (Pol) 6.58,91, 19. Sanarov (Kaz) 6.59.02, 20. Horvath (Roe) 6.59,04, 21. Sjoelga (Oek) 6.59,32, 22. Hall (Can) 6.59,58, 23. Baumgartl (Dvi) 6.59,64.24. Aoyanagi (Jap) 6.59,88, 25. Kah (Aus) 7.00,02, 26. Vaarvik (Noo) 7.00,83, 27. Savjoetin (Kaz) 7.01,93, 28. Feigenwinter (Zwi) 7.02,12, 29. Kumm (Dvi) 7.02,18, 30. Wanek (VSt) 7.05,95, 31. Pavlov (Rus) 7.07,09, 32. Novisjenko (WRu) 7.17,55. --- Rodelaar Hackl op weg naar record LILLEHAMMER (REUTER/ SID) - Georg Hackl is in zijn sleetje op weg naar de recordboeken van de Olympische Winterspelen. De 37-jarige soldaat uit Berchtesgaden heeft na twee manches in de eenzitter de leiding bij het rodelen. Hij heeft éénhonderdste seconde voorsprong op de Oostenrijkse Europese kampioen Prock. Hackl verdedigt in Lillehammer zijn Olympische titel. In Calgary 1988 won hij zilver, in Albertville 1992 goud. Sedert de introductie van het rodelen in de Winterspelen in 1964, is er nog geen man in geslaagd op twee opeenvolgende Spelen goud te bemachtigen. Een vrouw wel, Steffi Martin-Walter in 1984 en 1988. Hackl kan in Lillehammer de eerste man worden. In de eerste run verbeterde hij in het ijskanaal van Hunderfossen het baanrecord met 50,296 seconden. Daarmee was hij vierduizendste seconde sneller dan Prock. In de tweede run bouwde hij zijn voorsprong uit naar éénhonderdste seconde, een normale marge in een van de gevaarlijkste snelheidssporten tijdens de Winterspelen. --- ALPINE-SKI Afdaling mannen: 1. Moe (VSt) 1.45.75. 2. Aamodt (Noo) 1.45,79, 3. Podivinsky (Can) 1.45.87.4. Ortlieb (Oos) 1.46,01, 5. Girardelli (Lux) 1.46,09. 6. Burtin (Fra), Trinkl (Oos) 1.46.22. 8. Alphand (Fra) 1.46,25, 9. Skaardal (Noo) 1.46,29. 10. Thorsen (Noo) 1.46,34, 11. Rasmussen (VSt) 1.46,35, 12. Runggaldier (Ita) 1.46.39, 13. Vitalini (Ita) 1.46.48, 14. Mahrer(Zwi) 1.46,55, 15. Assinger (Oos) 1.46.68. --- KUNSTRIJDEN Paarrijden, stand na technische programma: 1. Gordejeva/Grinkov (Rus), 2. Misjkoetienok/Dimitrijev (Rus), 3. Brasseur/ Eisler (Can), 4. Sjisjkova/Naoemov (Rus), 5. Kovarikova/Novotny (Tsj), 6. Meno/Sand (VSt), 7. Schwarz/König (Dvi), 8. Wotzel/Steuer (Dvi), 9. Beretsnaja/Sjlatsjov (Let), 10. Daniëlle en Stephen Carr (Aus). --- SKILOPEN Vrouwen, 15 km vrije stijl: 1. Di Centa (Ita) 39.44,5,2. Jegorova (Rus) 41.03,0,3. Gavriloek (Rus) 41.10.4. 4. Belmondo (Ita) 41.33.6, 5. Lazoetina (Rus) 41.57.6. 6. Valbe (Rus) 42.26,6, 7. Ordina (Zwe) 42.29,1, 8. Havrancikova (Slo) 42.34,4,9. Villesneuve (Fra) 42.41,3, 10. Moen (Noo) 42.42,9. 11. Aoki (Jap) 43.01.4. 12 Paruzzi (Ita) 43.05,1. 13. Nilsen (Noo) 43.19.8, 14. Wold (Noo) en Neumannova (Tsj) 43.25.1. --- RODELEN Mannen, eenzitter, stand na twee van de vier manches: 1. Hackl (Dvi) 1.40.856 (50.296+50.560), 2. Prock (Oos) 1.40,866 (50.300+50.566). 3. Zöggeler (Ita) 1.41.042 (50.441+50,601), 4. Kcnnedv (VSt) 1.41,220. 5. Arnold Huber (Ita) 1.41,321, 6. Muller (Dvi) 1.41,421. 7. Demtsjenko (Rus) 1.41.464. 8. Norbert Huber (Ita) 1.41,495, 9. Suckow (VSt) 1.41.517. 10. Schmidt(Oos) 1.41,534 --- IJSHOCKEY Groep A, eerste ronde: Finland - Tsjechië 3-1 (2-1 1-0 0-0). Doelpunten: Finland: Jutila. Ojancn. Kapanen. Tsjechië: Kastak. Rusland - Noorwegen 5-1 (2-1 1-0 2-0). Doelpunten: Rusland: Gusmanov. Berezien. Tarassenko. Karpov. Sorokin. Noorwegen: Rath. Duitsland - Oostenrijk 4-3 (1-1 0-0 3-2). Doelpunten: Duitsland Ustorf. Kummer. Doucet. Brandt Oostenrijk. Puschnik. Dallman. Strong. Groep B, eerste ronde: Zweden - Slowakije 4-4 (2-1 0-2 2-1). Doelpunten: Zweden: Loob. Juhlin. Hansson. Jönsson. Slowakije: Janos. Satan. Stastny. Kontsek. Canada - Italië 7-2 (2-1 4-0 1-1). Doelpunten: Canada: Nedved en Kontos 2. Wcrenka. Schreibcr. Hlushko. Italië: De Toni.Orlando. Frankrijk - Verenigde Staten 4-4(1-2 1-0 2-2). Doelpunten: Frankrijk: Ville. Pajonkowski, Agnel. Maia. Verenigde Staten: Lillcy. Ferraro. Laviolette. Rolston. --- Openingsfeest Winterspelen sober en puur LILLEHAMMER (NPA) - Op de honderdste verjaardag van de moderne Olympische Beweging, vertelden Noorse toverwezentjes het verhaal van een nieuw begin. Grappige geestjes en trollen beleefden bij de opening van de zeventiende Winterspelen de hergeboorte van moeder aarde. Het gebeurde pal na de emotionele oproep van Juan Antonio Samaranch, president van het Internationaal Olympisch Comité. „Stop het vechten, stop het doden, laat uw wapens vallen...". Zijn woorden stonden niet in de oorspronkelijke voordracht. Het bracht hem voor het eerst sinds zijn aankomst in Noorwegen applaus. Uit de sneeuw, tussen de krioelende aardwezentjes, rees een groot ei op. Het Aard-Ei, symbool in de Noorse traditie voor het begin van de wereld. Het ei werd getekend door de contouren van alle continenten en barstte daarna open als een bloem, om de vredesduif vrij te laten. Het was het slot van de festiviteit, die opwindend was in zijn soberheid en puurheid. Met het vrolijke sprookje bracht Noorwegen, land van vertellingen en bijgeloof, de wereld een boodschap. „Dit zijn de Winterspelen van de warmte." In ijzige kou en stille bewondering keken 15000 toeschouwers, onder wie Amerika's first lady Hillary Clinton en Ruud Lubbers tezamen met tweeduizend atleten naar de sympathieke festiviteiten in het olympisch park. Aan de voet van twee indrukwekkende springschansen zagen zij een vrolijke bijeenkomst van culturen en sport. Het Lappenvolk met zijn rendieren en lied, de Vikingen met volksdansen en violen. Van de besneeuwde hellingen daalden de Telemark-skiërs en acrobaten af. Het bleef bescheiden feest. Koning Harald de Vijfde die in zijn ski-jas de Spelen voor geopend verklaarde, de vlag die door vroegere Noorse olympiërs werd gehesen. Waarna reserve-schansspringer Stem Gruben de laatste vrees voor een mislukking weg nam door met brandende toorts veilig in het stadion te landen. Kroonprins Hakan stak de vlam aan die zestien dagen lang zal branden. Zestien dagen vol vrede, is de wens van de olympische beweging, een groepering die in 1984 door Pierre de Coubertin werd opgericht. Als de boodschap van het sprookje goed is begrepen, mag ook daarna de warmte van de vlam niet verdwijnen. Maar gelooft de wereld nog in sprookjes? Een optreden van Telemarkskiërs in traditionele kledij tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen Foto AP --- Moe rekent af met roerig verleden Door Paul Berkhout Vreugde duurt twee minuten KVITFJELL - Op zijn zwerftocht door het leven brandmerkte Tommy Moe zijn jeugd. Experimenteerde met marihuana, spotte met zijn coaches, dreef zijn ouders tot wanhoop. Gisteren verschroeiden de ski's van Tommy Moe de verse sneeuw in zijn zucht naar roem. En brak hij op de berg Kvitfjell de harten van duizenden uitzinnige Noren. Een maffe, vrolijke jongeman uit Alaska (bijna 24 jaar jong) werd olympisch kampioen afdaling. En hij lachte het verleden uit. „Ik ben geen drugsgebruiker. Ik was een doodnormale American Kid, met doodnormale problemen." pen op een helwitte bergwand vielen de waaghalzen naar beneden, in een razende jacht. De vlokken hinderden de snelheid, de vorst maakte de piste glad als een ijsbaan. De 38.000 fans, de meesten sinds de vroege ochtend aanwezig, joelden als de vlek in de verte snel groter werd. Toen Kjetil André Aamodt, de heldenzoon van Noorwegen, naderde, barstte een oorverdovend gehuil los. Na een enorme laatste sprong kwam hij in een tintelend koude wolk tot stilstand. Eerste! Het was in de zomer van 1987 dat Tommy Moe zijn zoektocht voltooide. De Amerikaanse skiselectie had hem voor de tweede maal verstoten wegens wangedrag. Op zijn highschool was hij niet meer welkom. „Ik was geloof ik niet zon goede student." Zijn ouders zonden hem naar een kostschool, voor het eerst raakte Moe verlost van zijn slechte vrienden. Aamodt, al dagen nerveus, werd overvallen door een onbeschrijflijke vreugde. Een bevrijding, zo verwoordde hij tijdens de persconferentie. „Zelden genoot ik zo van het leven." Maar, vulde hij aan: „Dat duurde precies twee minuten." Want in de verte dook op dat moment Tommy Moe op, om juist een knipoog (4/100 e seconde) voor de thuisfavoriet te eindigen. „Zilver is ook een succes", troostte Aamodt zich. „Ik heb verloren van een uitstekende tegenstander. Al zal het geringe, verschil tussen ons, mij nog lang dwars zitten." Hij had geen excuses. „Dat ik moest wachten door een val van de man voor mij, beschouwde ik eerder als een voordeel." „Moet ik bouwvakker worden of skiër?", vroeg Amerika's grootste talent van destijds, tweevoudig wereldkampioen bij de junioren, zich die zomer af. „Alles wat er was gebeurd, was niet meer belangrijk. Ik hervond het geloof in mezelf en leerde hard te werken." Hij begon op 17-jarige leeftijd aan een nieuwe reis: die van topsporter. „En op dat platform wilïk blijven staan", zei hij gisteren veelbetekenend. Het wordt een olympische traditie dat de skiër die nog zonder grote victorie is, triomfeert. Patrick Ortlieb (nu vierde achter de verrassende Canadees Podivinsky die daarmee het trio jeugdige sterren completeerde) en Aamodt deden het in 1992. Moe past perfect in dat rijtje. „Met Moe was geen favoriet, toen hij zich gisterochtend naar de top van de olympische berg begaf. Hooguit een man om rekening mee te houden. Als donkere stipdank aan mijn ouders, die mij altijd op het rechte pad hebben proberen te houden. Al ging dat soms gepaard met woede en verdriet." Hij was dit seizoen een van de constantste deelnemers in de World Cup en kneep er alleen even tussen uit na de kerstdagen. „Ik wilde droogtrainen in Afrika, even uit de sleur, zonder sneeuw, met mijn voeten in het warme zand." Want van sleur heeft Tommy Moe nog altijd een afkeer, zoals het een goed afdaler betaamt. Hij speurt altijd naar een nieuwe uitdaging tussen de vele trainingen door. „En de grootste uitdaging is een legende worden'", zei hij vlak voor aankomst in Noorwegen. „Nu ben ik een heel normaal mens, ik wil wel wat bijzonderder zijn." Donderdag, na de eerste training, sjokte hij moederziel alleen terug naar zijn hotel halverwege de berg Kvitfjell. De ski's op de rug, eenzaam tussen de besneeuwde dennen. Gisteren ging hij diezelfde weg, met in zijn kielzog tv-camera's en bobo's van zijn bond. Tommy Moe, voorheen veroordeeld omdat hij als scholier wel eens een joint rookte, heeft weer een hoop vrienden. De Amerikaan Tommy Moe in een spectaculaire sprong tijdens zijn gouden afdaling van de Kvitfjell. Foto EPA --- Stasi-medewerker blijft welkom LILLEHAMMER (SID)-Voorde tweede achtereenvolgende maal is de Stasi meegereisd in het Duitse team naar de Winterspelen. Twee jaar geleden in Albertville werd bobsleëer Harald Czudaj uit de ploeg gegooid omdat hij voor de Oostduitse inlichtingendienst had gewerkt. Bobtrainer Gerd Leopold mag bijven, hoewel de Frankfurter Algemeine aan de vooravond van de plechtige openingsceremonie in Lillehammer het Stasi-verleden van het Duitse staflid oprakelde. De trainer uit Altenberg zou zich als bobcoach van Dynamo Zinnwald hebben ingelaten met Stasi-activiteiten en zich bovendien hebben beziggehouden met dopingpraktijken. De onder zijn hoede gestelde bobbers zouden van hem het anabole steroïd Oral-Turinabol hebben gekregen. Leopold geeft dat allemaal toe. Hij verklaarde zich moreel medeschuldig aan het verstrekken van ongeoorloofde middelen. Maar zijn verweer dat hij als officier van de binnenlandse veiligheidsdienst „bij eigen weten niemand er bij had gelapt", overtuigde de Duitse ploegleiding in Lillehammer. --- Kerrigan in Disney-film NEW VORK (Reuter) - Nancy Kerrigan heeft een contract getekend ter waarde van ƒ 2 miljoen gulden met ABC-TV en Disney. De kunstrijdster verleent, volgens het tijdschrift Newsweek, medewerking aan een televisiefilm en een special over schaatsen. Kerrigan liet weten zelf een rol in de film over haar leven te willen spelen. De Amerikaanse, slachtoffer van een aanslag waarbij mogelijk haar concurrente Tonya Harding betrokken was, zal de scènes op het ijs zelf doen. --- Shirt Bosniërs verkocht LILLEHAMMER (ANP) - Een T-shirt met de handtekeningen van de olympische ploeg uit Bosnië-Herzegowina wordt bij opbod verkocht tijdens een veiling waarop ook shirts van andere landen onder de hamer komen. De actie is op touw gezet door Olympic Aid, LOOC (het organisatiecomité in Lillehammer), Adidas en Champion. --- Zwarthandelaren tevreden LILLEHAMMER (ANP) - Kaartjes voor de openingsceremonie brachten zaterdag één uur voor het officiële begin van de zeventiende Olympische Winterspelen op de zwarte markt bijna ƒ4OO op. Officieel varieerde de prijs van ƒ 12,50 voor kinderen tot ƒ 175 voor een plaats op de zittribune. Zwarthandelaren hebben in Lillehammer vrij spel omdat de Noorse politie onvoldoende mensen heeft om te controleren of toegangsbewijzen illegaal worden verkocht. --- Lubbers troost rijders HAMAR (ANP) - Premier Lubbers poogde gisteren na de olympische 5000 meter de Nederlandse verliezers te troosten. De schaatsers konden die belangstelling maar net appreciëren. „Goed bedoeld, maar hij heeft net zoveel verstand van sport als ik van politiek", zei Bart Veldkamp. „Lubbers vroeg me twee dagen geleden nog of ik er twee jaar geleden ook al bij was." De Hagenaar won in Albertville de 10.000 meter. Lubbers verbleef met zijn vrouw Ria het weekeinde in Noorwegen op uitnodiging van zijn Noorse collega Brundtland. „Ik heb haar gefeliciteerd. Eén van ons tweeën moest winnen, ik had het liever andersom gehad." --- Het goedkoopste café HAMAR (ANP) - Het Holland House is het goedkoopste café van Hamar en een groot deel van de rest van de wereld. Voor vijf kronen (vijf kwartjes) krijg je er al een pilsje. Een oase in het peperdure Noorwegen. NOCNSF-voorlichter Van der Plas is door Noorse en andere persvertegenwordigers al meermalen gevraagd naar die belachelijk lage prijzen. Er gaat geen dag voorbij of hij staat wel in een Noorse krant. Een keer zei Van der Plas dat die pilsjes vijf gulden deden. Ook geen probleem, zegt de modale Noor. Want voor een gemiddelde pils wordt in Scandinavië een tientje betaald. Buitenlanders hebben overigens - officieel - geen toegang tot de voormalige voetbalkantine, waar Nederlandse deelnemers, bobo's, supporters en verslaggevers zich met elkaar onderhouden. --- Mineurstemming NOC HAMAR (NPA) - Gelukkig dat premier Lubbers de moed nog niet verloren had. Lubbers verleende op verbale wijze eerste hulp toen Rintje Ritsma van zijn vijf kilometer lange wanhoopspoging stond uit te hijgen. De NOC-bestuurders Huibregtsen en Schenk blikten gisteravond terneergeslagen terug op de voor Nederland rampzalig verlopen olympische zondag. „In deze vorm pakt Koss drie gouden plakken", mompelde Ard Schenk. Chef de mission Schenk vreest het ergste voor de komende dagen. „Een harde klap? We hadden gerekend op meer, dat is duidelijk. Het hing van Koss af. En het drama wordt geaccentueerd door die Storelid. Slechts een bronzen plak, dat is niet veel. Deze dag zal de hoge verwachtingen ongetwijfeld temperen. Want als je het mij vraagt, is Koss in deze vorm niet te kloppen. Hij pakt gewoon drie gouden plakken." Bij het NOC-bestuur doemde gisteravond het schrikbeeld Albertville '92 op, toen het twee kwellende weken duurde voor er in de Franse Savoie door Nederland goud werd behaald. --- 'Dy oare ritten kinne my no neat mear skele' Door Gerrit Kloosterman HEERENVEEN - Falko Zandstra heeft het talent om te sporten, zijn vriend Auke Bonne van der Weide het talent om te leren. Vanaf de kleuterschool trekken ze al met elkaar op. Falko ging later naar de lts, Auke Bonne naar de rsg en daarna naar de hts, waar hij nu in zijn laatste studiejaar zit. Maar de vriendschap bleef. Auke Bonne van der Weide uit Heerenveen weet hoe zijn vriend in elkaar steekt. „Oertraind sil er noait wurde, dêr is hy te lui foar", zegt hij openhartig. Samen hebben ze nog een tijdje op dezelfde schaatsclub gezeten. Dat was wel leuk. Jan Zwier was trainer. Hij stuurde Falko wel eens weg. „Dan hie er in te grutte bek." Falko werd een wereldberoemd schaatser, Auke Bonne wierp zich vol overgave op de studie. Hij gaat dit jaar in Delft bouwkunde studeren. Ze hebben niet dezelfde hobby's. Auke Bonne, rustige, introverte knaap: ~Ik ha eins net iens hobby's, Falko ek net sa bot." Maar het klikte tussen de twee. Ze gingen veel met elkaar op stap. Falko was vroeger al gek van auto's, in tegenstelling tot Auke Bonne. Gingen ze bij een aantal garages langs en deed Zandstra jr. zich voor als een potentiële koper. Konden ze lekker wat proefritjes maken in nieuwe bolides. ..Auto's ynteressearje my net folie", aldus Auke Bonne. „lk ha ek noch gjin rydbewiis, ik lit my wol ride." Handelsgeest heeft Falko Zandstra wel. Tijdens het WK van 1990 in de Thialfhal heeft hij eens vier toegangskaarten verpatst aan een accountant uit Groningen. De beste man had zich de hele week suf gebeld met het ijsstadion, maar kon geen kaarten meer krijgen. Totdat hij bij toeval in contact kwam met Falko Zandstra. Die verkocht hem vier kaarten voor een dikke prijs. Zandstra dreef de prijs op door er mee te schermen dat er nog andere geïnteresseerden waren. Auke Bonne: „Foar hoefolle dy kaarten ferkocht binne wit ik net krekt mear. It wie yn elts gefal dik oer de fjouwerhündert güne." Het WK lieten ze blijmoedig schieten. Zandstra, toen jeugdwereldkampioen, had geen enkele wroeging. Ze gingen per trein naar de RAI in Amsterdam, waar een autotentoonstelling was. Het was een leuke zondagmiddag. Wel kreeg Zandstra een dag later op zijn falie van Jong Oranjecoach Leen Pfrommer, die vond dat hij het niet kon maken om zon evenement te 'boycotten.' Als Falko even bij de familie Van der Weide door de deur wipte. werd er bijna nooit over schaatsen gesproken. „Hy kaam gewoan om wat slap te ouwehoeren", aldus Auke Bonne. Over het schaatsen deed hij dan altijd heel afstandelijk. De vrienden mochten graag een potje snookeren. Gistermiddag zat Auke Bonne van der Weide uiteraard gespannen naar de verrichtingen van zijn vriend te kijken. „As hij gjin goud wint stekt him dat. Ek al lit der dat net blike", zegt hij vooraf. Want Falko wil altijd winnen. Binnenin hem brandt wel degelijk dat heilige olympische vuur, weet zijn gabber. „Hy hat in kear in spultsje monopoly dien mei myn suster. Doe ferlear der. Wat hie der de pest yn, want hy wol gewoan alles winne." Al snel constateert Auke Bonne dat het er niet in zit. „Hy redt it net", zegt heit Bennie halverwege Zandstra's rit. Auke Bonne knikt. „Nee, net sa, hy hat gjin macht. Sjochst it wol oan syn gesicht." De tijd van de Noord Storelid, op dat moment de snelste, blijft buiten bereik van Zandstra. „Dit is balen", mokt Auke Bonne. „No mei dy Radke fan my wol winne fan Rintsje. Dy oare ritten kinne my ek neat mear skele." Maar hij heeft twintig minuten later bewondering voor de wereldprestatie van Koss. „Dy gun ik it ek wol. Tsien sekonden hurder as Falko, tsjee." Falko heeft nog het brons in handen, maar dan komt Rintje. Wel een Fries, maar Auke Bonne ziet het liefst dat zijn vriend op het ereschavot verschijnt. Falko Zandstra wordt naar de vierde plaats gereden. Als Ritsma de tol moet betalen voor zijn te snelle start heeft Auke Bonne nog enige hoop. „Hy stoart hielendal yn elkoar." Even later: „Jammer dat hy Falko der öf riden hat." Auke Bonne is wat stil, hij had op een hogere klassering van Falko gerekend. Woensdag op de 1500 meter krijgt zijn vriend een nieuwe kans, weet hij. Falko is en blijft eerzuchtig, zo goed kent Auke Bonne hem wel. Auke Bonne van der Weide volgt de verrichtingen van zijn vriend Falko Zandstra gespannen voor de televisie. Foto LC/Jan de Vries ---