Theologische school New York krijgt Bonhoeffer-Ieerstoel BERLIJN (ANP) - Ter nagedachtenis aan de Berhjnse theoloog Dietrich Bonhoeffer is aan de theologische hogeschool in [sjew Vork een leerstoel voor theologie en ethiek opgericht. De Amerikaanse theoloog C. Morse zal deze leerstoel als eerste bezetten. Het initiatief wordt door bondspresident Von Weizsacker, bondskanselier Kohl, ex-kanselier Schmidt en de voormalige minister van buitenlandse zaken Genscher ondersteund. Aan de hogeschool studeren momenteel vierhonderd studenten uit vijftien landen. Zij behoren tot 35 kerkelijke denominaties. Bonhoeffer werd in 1945 als aanhanger van het verzet tegen Hitler vermoord in het concentratiekamp Flossenbürg. Op de hogeschool in New Vork deed hij inspiratie op voor zijn beschouwingen over de rol van de kerk in de maatschappij. De in 1836 gestichtte school maakt deel uit van een Duits-Amerikaans uitwisselingsprogramma voor jonge wetenschappers. --- KORTWEG Koffiemorgen voor vrouwen op woensdag 23 maart van 9.30 uur tot 11.30 uur in gemeentecentrum De Fontein te Dokkum. Thema is 'Levenslessen van Jezus. ★★ Koffiemorgen voor vrouwen op woensdag 23 maart in gebouw De Doorkijk, Oosterstraat 37 te Drachten. Vanaf 9.00 uur. Thema': 'Het vaderhart van God. ★★ Koffiemorgen op woensdag 23 maart in cultureel centrum De Pleats, Schoolstraat 82 te Burgurn. Aanvang: 9.30 uur. Met kinderoppas. ★★ Midweekviering in de Goede Herderkerk te Leeuwarden. Op woensdag 23 maart om 19.00 uur. *★ Het Esoterisch Genootschap organiseert op donderdag 24 maart een bijeenkomst in restaurant Onder de Luifel te Leeuwarden met als thema 'Hoe vindt reïncarnatie plaats. Aanvang: 20.00 uur. --- LC ONDERWIJS Wiskundeknobbel blijkt fabeltje Wiskundige begaafdheid is geen eigenschap van leerlingen en wiskunde is zeker niet alleen weggelegd voor experts. De verschillen in de prestaties van leerlingen zijn eerder het gevolg van de manier waarop het onderricht in dit vak gebeurt, concludeert M. Witte in haar proefschrift Meisjes meegerekend, de constructie van wiskundige begaafdheid', waarop zij vorige week promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens Witte domineert in het voortgezet onderwijs een beperkte interpretatie van wiskunde, waardoor veel leerlingen met het vak worstelen en er uiteindelijk de brui aan geven. Zij pleit voor een bredere benadering en een omschakeling van 'expertwiskunde' naar gebruikerswiskunde', waardoor het vak voor veel leerlingen aantrekkelijker wordt dan het nu is. Het wiskunde-onderwijs voldoet nu voornamelijk aan de wensen van technische vervolgopleidingen. Witte wil meer nadruk op de individuele ontwikkeling van de leerlingen. Anders blijft het wiskunde-onderwijs op twee gedachten hinken, zo stelt zij. Het uitgangspunt van de campagne Kies Exact is volgens promovenda verkeerd. De overheid dacht ten onrechte dat het keuzegedrag van meisjes kon worden beïnvloed door hen te wijzen op het belang van wiskunde voor toekomstige opleidingen. Zolang de aard van het onderwijs niet verandert keren meisjes èn jongens zich terecht af van wiskunde, meent Witte. --- Greenpeace maakt compleet lespakket Greenpeace is begonnen met een nieuw onderwijsproject voor de hoogste groepen van de basisschool. Het is voor het eerst dat de milieuorganisatie in ons land een dergelijk compleet lespakket aanbiedt. Het project is 'Sirius' gedoopt, naar het beroemde actieschip. De Sirius speelt een belangrijke rol in het lespakket. Met een computerspel en een boek moeten de scholieren zelf de rol van een actievoerder spelen. Daarbij staan het vergaren van informatie, het geven van voorlichting en het onderhandelen centraal. De komende maanden kan een aantal schoolgroepen een bezoek brengen aan het actieschip in Amsterdam. --- Produkten verkopen bij V en D 'Nederlandse jeugd volwassener' Wellicht brengen de Friese studenten op korte termijn een tegenbezoek. De Italianen hebben uitstapjes gemaakt naar onder meer het Planetarium in Franeker, de aardewerkfabriek in Makkum, verpakkingsmaterialenproducent Leopack in Franeker en banketfabriek Hellema in Hallurn. Het meest opmerkelijke onderdeel van de uitwisseling is de Italië-week bij V en D in Leeuwarden, die vandaag van start gaat en tot en met vrijdag duurt. Docent Adriano Delphiano (45) verwacht veel van deze promotieactie, die hij 'een groot avontuur' noemt. Italiaanse bedrijven en het toeristenbureau hebben promotiemateriaal en produkten ter beschikking gesteld, zoals koffers, kleding, bonbons en Italiaans eten. De Italiaanse en Friese studenten moeten deze produkten samen aan de man brengen in het grootwinkelbedrijf, waar een 'Italiaanse sfeer' zal hangen. Ze leren zo in de praktijk hoe ze moeten plannen, samenwerken en organiseren. Het werken in een heus warenhuis vergt vooral van de Italianen nogal wat lef. De meesten van hen zijn voor het eerst in het buitenland. Het is Dario Testa (21) opgevallen dat Nederlandse jongeren volwassener zijn en meer verantwoordelijkheid dragen dan zijn landgenoten van diezelfde leeftijd. Ondanks de gastvrijheid in de Friese gastgezinnen voelen ze zich hier nog wat onwennig. „Ze zijn zó beleefd, je moet zelfs tegen ze zeggen dat ze mogen gaan zitten", aldus Gerbrig Brandenburg (18). „Italiaanse jongeren zijn beschermd opgevoed. De familie is erg belangrijk. Daarom bellen sommigen dagelijks naar huis." Bij de Friese leerlingen wekken het late tijdstip van het avondeten - „'s avonds pas om acht uur of nog later" - en het middagdutje nogal verwondering. „Logisch dat ze 's avonds nooit moe worden." Het op zaterdag naar school moeten, spreekt niemand aan. Voor Delphiano is de minionderneming van het Friesland College een onbekend verschijnsel. De leerlingen moeten met hun handelsonderneming net als in de werkelijkheid een bepaalde omzet halen door produkten te verkopen. Dit jaar brengt de onderneming terracotta spreeuwenpotten op de markt. Vorig jaar ging het om standaards voor geluidboxen. „Ik zie dat studenten erg enthousiast en gemotiveerd betrokken zijn bij hun onderneming, net zoals bij de Italië-week", constateert docent Delphiano. „Dat is belangrijk, want op die manier leren ze het best." --- Kerken verheffen stem tegen racisme In Utrecht en Leeuwarden Gezamenlijk gebedsuur LEEUWARDEN/UTRECHT - Aan de vooravond van de internationale dag tegen racisme - vandaag - hebben de kerken opnieuw hun stem tegen dit „broeiende kwaad in onze samenleving" laten horen. Zowel zaterdag tijdens een landelijke manifestatie in Utrecht van de hervormde Projectgroep Pluriforme Samenleving als gisteren in Leeuwarden tijdens het gezamenlijk gebedsuur voor Kleurrijk Friesland spraken de kerken uit dat het tot de opdracht van de kerken behoort het racisme te bestrijden. Er was zowel in Utrecht als in Leeuwarden sprake van een grote eensgezindheid. De opkomst viel echter tegen. Met name voor de landelijke manifestatie in Utrecht was de opkomst ronduit mager te noemen: nauwelijks honderd aanwezigen. Zij kregen van Doreen Hazel, coördinator van de hervormde Projectgroep Pluriforme Samenleving, te horen dat het „niet meevalt met het racisme en de vreemdelingenhaat in onze samenleving". „En wie dat wel denkt, moet nu de kerk verlaten." Hazel gelooft niet in proteststemmen voor de Centrum Democraten. „Het wil er bij mij niet in dat mensen een dergelijke partij steunen uit onvrede met hun eigen situatie en vervolgens die onvrede op de schouders leggen van andere zwakke groepen in de samenleving, op die van buitenlanders en zwarte mensen." Hazel eiste van de zittenblijvers in de kerk daarom een luid en duidelijk antwoord op racisme. Dat antwoord kwam er ook - een veelstemmig,'nee' en dat was volgens Hazel niet vrijblijvend. „Want we zullen u aanspreken. Dus kijkt u maar goed om u heen, wie er blijft zitten. Want dan kunt u ook elkaar aanspreken." Schrijfster Astrid Roemer sprak de aanwezigen aan op het beeld dat zij van hun naaste hebben. „Die naaste is niet meer vanzelfsprekend gelijk aan je eigen spiegelbeeld, maar heeft het gelaat van de totale mensheid gekregen. Zolang je je niet volledig met elk ander soort mensen kunt identificeren, hoor je jezelf geen christen te noemen", aldus Roemer. De schrijfster is van mening dat kerkgemeenschappen in Nederland open moeten staan voor vreemdelingen. Dat betekent volgens haar meer dan alleen maar diensten aanbieden. „Migranten opnemen als gelijkwaardige geloofsgenoten houdt in dat de geloofsgemeenschap open staat voor verschillen en voor veranderingen. In de preek en de gezangen dient er rekening mee te worden gehouden. Zelfs de toonzetting van de organist hoort mede te worden afgestemd op de stemkleur en het ritmegevoel van andere subculturen." Ze waarschuwde de kerkleiding niet automatisch van het feit uit te gaan dat Nederlandse gelovigen de nieuwkomers zo maar zullen accepteren. „Wanneer de kerk vreemdelingen toelaat dan betekent dit dat de traditie zal veranderen. Dat is zo wezenlijk dat daarover met zowel de nieuwkomers als de oorspronkelijke Nederlanders helder en duidelijk moet worden gepraat." Het was zaterdag niet de eerste keer dat de kerken hun stem tegen het racisme in de Nederlandse samenleving lieten horen. Twee jaar geleden besprak de hervormde synode de nota Racisme is zonde. De synode sprak toen uit „dat racisme een concretisering is van de hoogmoed als oerzonde in ons aller hart", waarmee ze de hand ook in eigen boezem stak. Sinds de bespreking van de nota op de synode zijn in de landelijke organisatie van de kerk diverse initiatieven ontplooid, zoals een meldpunt voor discriminatie in de eigen organisatie, positieve actie in het personeelsbeleid en workshops voor aanstaande en beginnende predikanten, waarin wordt gewerkt aan bewustwording van de eigen betrokkenheid bij racisme. Op plaatselijk vlak worden eveneens acties opgezet om mensen bewust te maken van racisme. Dat was gisteren ook het geval in de Grote Kerk te Leeuwarden. Daar werd een gezamenlijk gebedsuur van christenen, moslims en hindoes gehouden. Er waren ongeveer 150 belangstellenden. De voorgangers waren pandit Jewan Ganesh, imam Mustafa Önlu en de hervormde predikante Corry Nieolay. De predikante riep haar mede-christenen op om „hard te werken aan een klimaat waar het ook voor anders-gelovigen goed toeven is". „Ik geloof dat wij in vrede met elkaar kunnen samenleven. Er is een plaats in deze maatschappij voor mij als christen. Dan moet ik ook zorgen dat er een plaats voor die ander is. Maar onze samenleving is nu eenmaal van oudsher christelijk. Dat verander je niet zo maar. Daarom moeten we samen aan het werk. U wilt toch geen dictatuur van een godsdienst?" De voorgangers, ds. Corry Nieolay, imam Mustafa Önlu en pandit Jewan Ganesh (rechts), brengen de aanwezigen in de Grote Kerk te Leeuwarden een vredesgroet. Foto HN/Jaap Schaaf --- College zet Italië in het zonnetje Door Welmoed van der Goot Een kijkje over de grenzen is leuk en leerzaam tegelijk. Verwoede reizigers weten dit al lang, maar tegenwoordig doen scholen hier ook driftig aan mee. Stages naar verre oorden en een tijd studeren in het buitenland maken opleidingen extra aantrekkelijk. Het Friesland College manifesteert zich vanaf vandaag met een Italië-week in Leeuwarden. De afdeling handel van het Friesland College (de vroegere middelbare detailhandelschool) heeft sinds 1992 regelmatig contact met de IPSCT, een commerciële school in Bra dat 50 kilometer ten zuiden van Turijn ligt. Na enkele bezoekjes over en weer zijn beide scholen nu bezig met het maken van een gezamenlijk onderwijsprogramma over handel in Europa. Sinds twee weken zijn 22 Italiaanse han- Rodenhuis (47) vindt studentenuitwisselingen erg zinvol. „Italianen leren van de Nederlanders en omgekeerd. En niet alleen de Engelse taal." delstudenten te gast in Leeuwarden. Pro- jectmanager internationalisering Dolf Mbo-studenten van het Friesland College geven hun Italiaanse collega's informatie ter voorbereiding van de Italië-week bij V en D. Foto Joop Fcnslra --- Stille Omgang door nachtelijk Amsterdam AMSTERDAM - Uit alle hoeken van Nederland waren in de nacht van zaterdag op zondag rooms-katholieken naar Amsterdam gekomen om daar de Stille Omgang te lopen. Tijdens de Stille Omgang wordt een mirakel uit 1345 herdacht, toen volgens de overlevering in de Kalverstraat een hostie door een zieke man werd uitgebraakt, in het vuur terecht kwam, maar niet verbrandde. De processie dateert uit de Middeleeuwen, werd tijdens de Reformatie verboden, maar in 1881 in ere hersteld in de vorm van een jaarlijks terugkerende stille omgang. Ook dit jaar trok een zwijgende bedevaartsstoet door de verlate straten van de hoofdstad. Onder de naar schatting 8000 deelnemers waren ook enkele honderden Friezen, die met vier bussen vanuit Bolsward naar Amsterdam waren gekomen. Zij hadden daarvoor in de Franciscuskerk te Bolsward een korte gebedsdienst meegemaakt. Volgens H. J. Dijkstra, een van de deelnemers aan de tocht, heeft de Stille Omgang iets heel speciaals. „Het lopen in een uitgestorven stad, midden in de nacht, is een hele aparte belevenis. Je realiseert je dan hoe jachtig ons leven eigenlijk is en je bezint je weer eens op dingen die er werkelijk toedoen." De processie is een van de weinige roomse tradities die nog overeind staan. De vraag is echter hoe lang deze traditie in ere gehouden kan worden. De deelnemers bestaan voornamelijk uit vijftig-plussers. De jongeren laten het afweten. Rooms-katholieken uit Groningen lopen de tocht door Amsterdam. Foto ANP --- Wereldraad opnieuw naar Zuid-Afrika GENÈVE (ANP) - Er gaat opnieuw een delegatie van de Wereldraad van Kerken naar Zuid-Afrika. Ex-president Kenneth Kaunda van Zambia en de voormalige aartsbisschop van Canterbury, Robert Runcie, staan aan het hoofd van de afvaardiging, die als waarnemer zal optreden tijdens de aanstaande verkiezingen in Zuid-Afrika. De groep zal van 22 april tot 3 mei in Zuid-Afrika verblijven. In de groep zit ook Rigoberta Menchu, in 1992 winnares van de Nobelprijs voor de vrede. Zij is bekend dank zij haar inzet voor de inheemse volken in Latijns Amerika. De Nederlander dr. B. Sjollema, eerste directeur van het Wereldraadprogramma ter bestrijding van racisme, gaat eveneens mee. Secretaris-generaal dr. Konrad Raiser van de Wereldraad van Kerken nodigde de uit tien personen bestaande delegatie uit naar aanleiding van een oproep van de Zuidafrikaanse kerken. Die vroegen de wereldwijde oecumenische beweging om hen te blijven bijstaan in hun streven naar vrede en rechtvaardigheid in Zuid-Afrika. --- DE DOORZETTER Door Marijke Schuilenburg Saba Habtemariam (24) uit Hurdegaryp weet van doorpakken. Nadat de Eritrese vijf geleden als vluchteling werd erkend, schreef zij zich direct in voor een aantal cursussen bij Het Baken in Leeuwarden. Want Saba wilde zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren. Dat ging haar zo goed af, dat ze kon beginnen met de beroepsopleiding voor bejaardenverzorgster van het Trias College in Leeuwarden. Inmiddels heeft zij het diploma op zak. „De opleiding was erg moeilijk", vertelt Saba. Voor een deel kwam dat omdat zij nogal wat moeite had met het lezen van haar studieboeken. Haar kennis van het Nederlands bleek - eenmaal begonnen met de opleiding - af en toe niet voldoende. Soms zat zij tot twaalf uur 's nachts te leren voor een tentamen. „Hoewel ik mij redelijk met de Nederlandse taal kon redden, moest ik een tekst vaak verschillende malen lezen voordat ik goed begreep wat er stond. Ik kon ook niet, zoals mijn klasgenoten, af en toe mijn ouders om hulp vragen." Het maken van werkstukken viel haar zwaar. Gelukkig kreeg Saba hulp van een paar vrijwilligers van Vluchtelingenwerk in Hurdegaryp die haar hielpen met het nakijken van haar werk. „Die mensen hebben mij echt fantastisch geholpen." De vrijwilligers steunden haar ook toen zij bericht had gekregen dat haar zussen in Eritrea bij beschietingen waren omgekomen. Saba zag het allemaal niet meer zitten, maar ze ging uiteindelijk toch door. Tijdens de stage in de verzorgingstehuizen Swettehiem en De Hofwijck in Leeuwarden verdween de laatste twijfel van Saba over het nut van haar opleiding als sneeuw voor de zon. „De bewoners waren erg tevreden over mijn werk. Toen ik vertrok kreeg ik allerlei cadeautjes." Saba vindt het werken met ouderen vooral gezellig. „Ik vind het leuk als de bewoners mij verhalen over vroeger vertellen. Bovendien zijn zij erg aardig voor mij." Net zoals het merendeel van haar klasgenoten is Saba er tot nu toe niet in geslaagd een baan te vinden. Baantjes in de bejaardenverzorging zijn schaars in Friesland. „Van mijn klasgenoten werken sommigen in een supermarkt. Dat vind ik jammer. Ik wil een leuke baan waarmee ik voldoende geld verdien om goed voor mijzelf te kunnen zorgen." In deze provincie is niet genoeg werk. Bovendien vindt Saba de Friese taal lastig. „Tijdens mijn stages kon ik de bewoners af en toe gewoon niet verstaan. Daarom verhuis ik binnenkort naar Rotterdam. Daar heb je meer bejaardentehuizen dan in heel Friesland." Saba Habtemariam: „Vrijwilligers van Vluchteling Werk in Hurdegaryp hebben mij echt fantastisch geholpen." Foto LC/Siep van Lingen ---