(Advertentie) ■sßmmWmmkwßß^^ ' aVÊ . "MpS^^^o- "'S AmWËÊÊ Wi^^i^Hs^Bsj^s^Hl r sßmfS' jJK^ - - «AL X■ - --- _ ««tf . SfIRH HsHBHsHHBHBRsH i Cannes ol Rimltü; in bijna en equlpmenl wal» besturingen, boeg i;icliili;wii ut wereld is Friese ;i|)|i;ir:iiuiii- schroeven, dekkranen, lieren Zoeki n een te vinden Gemaakt doorCramro In mondain ondemenimgskliniaai, praal uilen, ii-ii begrip in de inti-r dan «-ns mei hrl II leven van nationale |achtbou» Cramraenglneerl de Provincie Friesland, tel. 05&-92S777. hydraulische system MMawC Ha.\i\ voor ondernemend zakendoen --- Door Hans Willems WAR wordt opgeheven: lang leve de WAR pEN HAAG - De Waddenad- Sesraad (WAR) wordt op 1 januari 1997 opgeheven, maai (Waarschijnlijk nog dezelfde dag onder een andere naam weer ht. Het klinkt ver-WARrend. maar anders kan de brief |te minister Ed van Thijn deze week naar de Tweede Kamer stuurde, niet gelezen worden. Het kabinet wil, zoals gemeld, alle IOX beslaande adviesraden opheffen en voor de WAR wordt in het voorontwerp van het betreffende wetsvoorstel geen uitzondering gemaakt. Het kabinet laat echter wel een gaatje open om sommige van de beslaande adviesraden ondereen andere naam, bij voorkeur dan als 'commissie' weer op te richten en bij het ministerie van VROM zijn ze er heilig van overtuigd dat de WAR daarvoor in aanmerking komt. De WAR valt onder tht ministerie, omdat minister Hans Alders het Waddenbeleid coördineert. Ook Siepie Langedijk-De Jong, voorzitter van de WAR, is optimistisch gestemd. ~We schrikken hier nog niet van. Binnenkort praten we met minis- ter Alders en dan staat dit onderwerp op de agenda" De adviesorganen van het rijk slaan al geruime tijd ter discussie. Vorig jaar adviseerde een Tweede Kamercommissie onder voorzitterschap van oud-Leeuwarder Gerrit de Jong in het rapport Raad op maat' het kabinet om, opde Sociaal Economische Raad (SER) na, alle adviesraden op te heffen en te vervangen door één groot adviesorgaan per departement of beleidscluster. De ministerraad nam dal advies over en heelt nu een wetsontwerp in voorbereiding om per 1 januari 1997 schoon schip te maken. Minister Hans Alders. in veel opzichten het ijverigste jongetje van de klas, heeft al een voorschot genomen. Hij diende vorig jaar een wetsvoorstel in waarin het aantal adviesraden van VROM wordt teruggebracht tol drie voor elk van de grote beleidsclusters één. De Waddenadviesraad wilde hij aanvankelijk opheffen, maar op dat voornemen kwam hij terug I >e I wee de K.uiK-i heen inmiddels met het wetsontwerp ingestemd en hel ligl nu ..aan de overkant" bij de Senaat De rest van het kabinet zat echter ook niet stil. Vorige week kwam coördinerend minister Ed van Thijn (binnenlandse /aken) mei zijn voorstel 'herziening advies Stelsel. Het kabinet ging ermee akkoord en dat betekent dat op I januari 1997 het dock valt voor alle los adviesorganen, waarop der tic WAR. Voor hel zover is, mag elk ministerie met voorstel* len komen vooi de adviesstruc tuur na I januari 1997. Uit punt is dat het nieuwe stelsel sober zal moeten zijn. Alleen adviesraden waarvan de betrokken vakminister onomstotelijk de onmisbaarheid kan aantonen, komen m aanmerking om weei uit de tlootl le herrijzen. Van Thijn: „De bewijslast ligt bij de vakminister". Bovendien, en dal is een nieuw element dal Van rhijn invoegt, mag een uu-uu aantredende bewindspersoon beoordelen of hij de betreffende advisering nog nodig acht. In prmcipe zou pet ialiseerd orgaan als tic WAR dan ook telkens vooi viei jaai benoemd moeien worden, vindt hel kabi net. Voor de Waddcnadv icsraad is de gang van /aken erg onbevredigend, I >c dames eu heien hebben lopen Iwee jaai onrecht vaardig veel lijd moeten Steken in de strijd om lijfsbehoud I n du moet men dus opnieuw ten Strij de trekken --- In Friesland sanering nodig 140 bedrijven LEEUWARDEN - In Friesland zijn nu 140 bedrijven die voor hun omgeving zoveel milieuhinder opleveren dat er op korte termijn maatregelen tegen moeten worden genomen. Dat blijkt uit een prioriteitenlijst die 26 van de 31 gemeenten op verzoek van de provincie hebben opgesteld. Met de sanering van de bedrijven is een bedrag van vele tientallen miljoenen guldens gemoeid. In totaal komen de gemeenten tot een opsomming van 330 bedrijven waarvoor maatregelen genomen moeten worden om een einde te maken aan de milieuhinder. Voor 62 van de door de gemeenten als 'urgent' aangemerkte 140 bedrijven is slechts een raming gemaakt van de kosten die sanering met zich mee brengt. In totaal gaat het dan om ƒ31,5 miljoen. Daarvan gaat ruim tweederde (ƒ21,4 miljoen) op aan zeven grote projecten op deze lijst. De lijst van 330 door de gemeenten opgesomde hinderlijke bedrijven is twee keer zo lang als de provincie had verwacht op grond van eerdere inventarisaties in 1981 en 1991. De reden voor het opstellen van de lijst is dat de provincie met ingang van dit jaar voor de meeste Friese gemeenten de rijkssubsidie voor stads- en dorpsvernieuwing verdeelt, waarmee de saneringen deels betaald moeten worden. Alleen Leeuwarden, Harlingen, Dongeradeel, Heerenveen en Sneek krijgen rechtstreeks geld vanuit Den Haag. De pot van de provincie bevat jaarlijks zon ƒ 15 miljoen. Dat geld is echter niet alleen bestemd voor sanering van bedrijven, maar ook voor andere zaken die onder de noemer stads- en dorpsvernieuwing vallen. De op de prioriteitenlijst geplaatste 140 bedrijven moeten volgens de gemeenten binnen vier jaar worden aangepakt. Met name landbouwbedrijven worden als hinderlijk aangemerkt: zij nemen 30 procent van het totaal in beslag. Op de tweede plaats volgt (groot)handel met 25 procent, terwijl de transportsector en industrie elk goed zijn voor 17 procent. Tussen de gemeenten bestaan grote verschillen in aantallen bedrijven, die met urgentie gesaneerd moeten worden. Onbetwiste koploper is Tytjerksteradiel met 35 bedrijven op de prioriteitenlijst. Ook Boarnsterhim (14), Franekeradeel (12) en Menaldumadeel (11) hebben veel hinderlijke bedrijven op de urgentielijst geplaatst. Dat de lijst nu zo veel langer is dan bij eerdere inventarisaties wijt de provincie aan een „vrij systematische onderschatting" van het aantal milieuhinderlijke bedrijven in het verleden. Het is uitgesloten dat de geldstroom voor stads- en dorpsvernieuwing - die in 2005 helemaal opdroogt - genoeg soelaas biedt om alle knelpunten aan te pakken. In een ambtelijke notitie stelt de provincie dan ook de vraag of de duurste gevallen, die het hele budget met gemak zouden kunnen opslokken, niet moeten worden uitgesloten van het saneringsprogramma. Ook de bedrijven die de minste hinder veroorzaken zouden van de lijst kunnen worden geschrapt. --- Waterleidingbedrijven moeten samenwerken LEEUWARDEN - Voor het ontwikkelen van nieuwe drinkwaterbronnen in het Noorden moeten de waterleidingbedrijven in Noord-Nederland tot een verder gaande samenwerking overgaan. Doelstelling daarbij is de continuïteit van de drinkwatervoorziening en een grotere efficiency. Dat blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau Leijer en Weerstra. Als uit nader onderzoek blijkt dat de drinkwaterbedrijven elkaar op het gebied van waterbeheer en waterproduktie structureel nodig hebben, zouden ze op wat langere termijn moeten fuseren. Het bureau adviseert verder samenwerking met partijen in de watersector op het gebied van riolering, slibverwerking en bodemsanering. De onderzoekers denken dat het mogelijk is dat in de toekomst (drink )water wordt geleverd door een gezamenlijk waterleidingbedrijf, dat voor het beheer van de waterbronnen nauw samenwerkt met andere partijen in de watersector. Een dergelijk bedrijf kan, aldus het rapport, wellicht nog voor het jaar 2000 tot stand komen. Mogelijk kan het bedrijf daarna snel uitgroeien tot een waterkringloopbedrijf. De betrokken waterleidingmaatschappijen beraden zich nog over de aanbevelingen van het rapport. --- Water Slotergat matig vervuild SLOTEN - De waterbodem van de vaart Slotergat en het aangrenzende gedeelte van de Ee zijn matig vervuild. Dat blijkt uit een oriënterend onderzoek van het Waterschap Friesland. In het baggerslib zijn nikkel en pax aangetroffen. Tot pax behoren teerachtige produkten zoals resten die vrijkomen bij de verbranding van brandstoffen en het teren van boten. De vervuiling behoort tot de zogenaamde klasse drie van matige vervuiling. „Dit soort vervuiling komt in alle waterbodems van bebouwde gebieden voor. Het is geen ernstige vervuiling", aldus Roelof Veeningen van het Waterschap Friesland. Het Slotergat staat door deze vervuiling op de 55ste plaats van de prioriteitenlijst van het bodemsaneringsplan 1995-1998 van de provincie Friesland. De kosten en de termijn van de sanering zijn nog niet bekend. --- Voor circa tachtig feiten 2,5 jaar cel LEEUWARDEN - De Leeuwarder rechtbank heeft donderdag een dertigjarige inwoner van Heerenveen bestraft met een detentie van 36 maanden, waarvan zes voorwaardelijk. Gedurende een lange periode pleegde hij een bijzonder groot aantal vermogensmisdrijven. In totaal ging het om circa tachtig feiten. Tegen de man was een vrijheidsstraf van drie jaar gevorderd. In het verleden heeft hij reeds eerder forse gevangenisstraffen voor vermogensdelicten gekregen. De rechtbank hield er bij de strafmaat rekening mee dat hij het „hoopvolle" voornemen heeft zich te laten opnemen om van zijn drugverslaving af te komen. --- Makkumer kotter vist mammoetslagtand uit zee LEEUW ARDEN -„We raken het straks wel kwijt uit de netten, zei ik. Maar toen zagen we dat het zon krom ding was. We dachten eerst dat het hout was." Woensdagmorgen vonden visser Jan Huisman en zijn partner Rinse Koornstra op hun kotter Vaya Con Dios (WON 43) een enorme mammoetslagtand tussen de garnalen. De Makkumer vissers voeren o\er de Waddenzee ter hoogte van Breezanddijk, vlakbij de Afsluitdijk. Ze belden het Fries Natuurmuseum in Leeuwarden, waar ze de mammoetslagtand aan schonken. Volgens conservator Johan Fokkema (links op de foto) komt zon vondst in onze streken nauwelijks voor. Om de slagtand op te tillen moest hij assistentie van medewerker Jac Passchier inroepen. De tand is 220 centimeter lang en heeft een grootste doorsnede >an 18 centimeter. De mammoet moet tussen de 125.000 en 10.000 jaar geleden geleefd hebben. Hij leefde op de toendrasteppen van Europa en Azië en at gras. Over het algemeen «as een mammoet niet groter dan de huidige Afrikaanse olifant. \ oor verdere behandeling wordt de slagtand, waar de zeepokken en de mosselen nog aan zitten, in een zoetwaterbad bewaard zodat hij geleidelijk kan ont/ilten en niet \erbrokkelt in de buitenlucht. Hij is voorlopig te beziehtigen door het publiek. Foto LC/Paul J.r --- Alders wil windmolens in IJsselmeer per geval bekijken DEN HAAG - Plannen voor windmolenparken in het IJsselmeer zullen per geval beoordeeld worden op effecten voor landschap en natuur. Dat schrijft minister Hans Alders in antwoord op vragen van het CDAkamerlid Jacob Reitsma uit Emmeloord. Alders ontkent dat buitendijkse windmolens bij voorbaat taboe zijn voor het rijk, zoals gedeputeerde Evert Vermeer van Flevoland eerder dit jaar zei. De provincie Flevoland werkt op dit moment aan een zogenaamde 'plaatsingsplan' voor windmolens, dat een aanvulling zal vormen op het Streekplan. De bedoeling is om meer en grotere lokaties aan te wijzen die potentieel geschikt zijn voor windparken. Ook buitendijkse plaatsen komen daarbij in aanmerking. Het plan moet dit najaar klaar zijn. Gedeputeerde Vermeer zei in februari dit jaar dat het rijk afwijzend zou staan tegenover het plan voor een buitendijks park tussen de Ketelbrug en de Flevocentrale. Dergelijke windparken zouden strijdig zijn met het open landschap op en rond het IJsselmeer. Naar verluidt zullen de rijksheren in Flevoland echter geen bezwaar aantekenen tegen het plan, dat is ingediend door het energiebedrijf NUON. De bouw- en milieuvergunningen voor het buitendijkse park, dat 21 molens gaat omvatten, zijn al aangevraagd bij de gemeente Dronten. Op termijn wil NUON het park verder uitbreiden op grondgebied van Lelystad. Volgens Alders kunnen het stimuleren van windenergie en het beschermen van landschap en natuur in een provincie als Flevoland met elkaar in botsing komen. Het rijksbeleid is er dan op gericht een keuze te maken op grond van een zorgvuldige afweging De provincies Flevoland, Friesland en Noord-Holland zijn met elkaar in overleg over de plaatsing van windturbines in het IJsselmeer. De gezamenlijke stuurgroep, waarin ook gemeenten en waterschappen zijn vertegenwoordigd, maakt momenteel een studie van het tot nu toe gevolgde beleid in de drie provincies. Op grond daarvan zullen voorstellen worden gedaan voor een gezamenlijke aanpak. Dat kan volgens een woordvoerder van Flevoland leiden tot een royalere opstelling van de provincies jegens buitendijkse windparken. --- Fries advies bij dijkherstel in Suriname Door Paul Achterberg LEEUWARDEN - Een dijk blijft een dijk, of hij nou onder Ferwerd ligt of aan de Surinaamse zeekust. En als er ook maar een klein deel van de bewapening afspringt, slijt de waterwering in Ferwerd even snel als in Nieuw Nickerie. Alleen hebben ze in Friesland iets meer kijk op een afdoende reparatie. Vandaar dat Leo Philipse volgende week naar Suriname afreist om het ministerie van openbare werken in Suriname daarover te adviseren. Het sectorhoofd Zeedefensie van Waterschap Friesland moet advies geven over het herstel en onderhoud van 9 kilometer zeedijk in het noordwesten van Suriname, waarvan een groot deel een bekleding met betonstenen heeft. Hij vertrekt volgend week voor twee weken naar dat land om zich ter plaatse te oriënteren en een rapport te maken vooreen herstel- en onderhoudsplan. De 45 jaar oude dijk bij Nieuw Nickerie aan de monding van de Corantijn rivier is eind 1992 bij een storm op enkele plaatsen zwaar beschadigd. Herstelwerkzaamheden na die storm zijn voor een deel alweer in het water gevallen. De zeedijk beschermd een 11.000 hectare groot achterliggend njstbouwgebied lussen Nieuw Nickerie en Wageningen. „De bedoeling is dat er een plan van aanpak komt voor herstel op korte termijn. Daarnaast moeten de mogelijkheden voor een algehele renovatie van de dijk op een rijtje worden gezet. Als tweede doel moet er een onderhoudsstrategie en een soort stormbewakingsplan komen." Voor Philipse staat vast dat hij in nauwe samenwerking met de Surinaamse technici van overheid^ aannemers en ingenieursbureaus een professioneel plan van aanpak op papier kan gaan maken. „Ik wil met zoveel mogelijk mensen praten, van hoog tot laag. Ik wil weten wat hun ervaringen met de golfaanvallen op de dijk zijn. Zij hebben de lokale kennis die ik nog niet heb. Hun kennis moet je niet onderschatten." Het onderhoud aan de dijk is m de afgelopen jaren mede door geldgebrek wat in het slop geraakt en naar Nederlandse maatstaven gerekend aan te merken als lapmiddel. „Als bij een betonbekleding een enkel stukje verdwijnt moet je de bekleding weer snel herstellen tot een gesloten front. Voor je het weet verdwijnt anders bij volgende golfaanvallen ook omliggende delen." „De constructie van de dijk is op zich niet slecht. Een van de grootste oor/aken van het verval van de dijk is naar mijn idee het verdwijnen van het voorland van modderbanken, Door de diepere zee in het voorland worden de goltaanvallen op tic dijk veel krachtiger." De modtleibanken, gevoed door modder uit de Surinaamse rivieren, schuiven met een snelheid van 1,5 kilometer pel jaar langs dc kust Dooi luchtverkenningen is inmiddels vastgesteld dal dc banken momenteel volledig zijn verdwenen, Pas tegen hei jaai 2000, zo is de verw ach img, zijner weer modderbanken voor de westkust zijn. Om de kracht van het water te laten zien neeml l'ln lipte in zijn koffer een aanlal video's mee. Daarop staan testen die in het waterloopkundig labo ratoriuni zijn uitgevoerd op onder andere betonbekleding. Daaruit blijkt de verwoestende werking die goltaanvallen op dijkbedekking kunnen hebben Naast een herstel- en renovatieplan mei tic traditionele iniddc len, zal Philipse zich ook hei hoofd breken ovei alternatieve mogelijkheden. Welke inlandse materialen er mogelijk gebruikt kunnen worden als ven voor in Nederland gebruikelijke materialen als stortsteen, geotextiel en asfalt. Maar ook een groene dijk als in Noord-Friesland is niet onmoge lijk, „Elders op de wereld is gebleken dal ook in tropische landen een groene grasmat goed kan gedijen. Dat vergt, in legenstelling tot bijvoorbeeld een asfaltdijk, een streng ondei houdsregime." Een probleem is waarschijnlijk dat'materiaal voor altera oplossingen geïmponeerd moeten woiden In daar hangt een prijskaartje aan. Nn wordt alles niet lokaal materiaal gemaakt Hij een totale renovatie zal de nu 5 meter hoge dijk wellicht ook verhoogd moeten worden om de intensievere golfaanvallen mei succes te kunnen afslaan „] en probleem is dal ei aooil echt praktijkmetingen van golfhooa tcs zijn gedaan De hoogte van de huidige dijk is theoretisch berekend .\,\n de hand van oceaangolven." Hel is nog onduidelijk of Philipse. die op i januari volgend jaai mei de VI 'T gaat. ook bi| de int voeling \ .111 de herslelwerkzam heden betrokken woull Als hel aan hem ligt we. ~lk zou h. i in elk geval een uitdaging vinden." loialc renovatie zal zon drie jaai m beslag nemen. De op een aantal plaatsen zwaar beschadigde dijk is onder andere op deze provisorische wijze opgelapt. Slokken moeten verhinderen dat erachter gelegen zandzakken wegspoelen. Foto Verkeer en Wat --- Duitser vast wegens vijfjaar oud misdrijf GRONINGEN (GPD) i * man uil Den Andel \.m wie werd nomen dal luj vijl ïm den omkwam btj een brand in ziin woning, is waarschijnlijk vermoord, tn verband met dit vermoeden is een 49-jarige Duitser aangehouden, die op dit moment in i eeuwarden woon achtigis. De man is gitten ileid aan de rechte!-com nnssans in Groningen, the op grond van de vergaarde informatie heeli besloten de Duitser in bewaring le stellen. Aan tic /aak heelt bijna twee maanden een team van tien politiemensen gewerkt. Het team werd geformeerd, toen nch iemand bij de politie meldde mei het vermoeden van een misdrijf, In de afgelopen weken werd onder meer het graf v an de omgekomen inwoner van Den Andel geopend en sectie verricht op het Stoffelijk overschot. Hieruit zou zijn gebleken, dat de man niel door de brand maar tloor een schot ita zijn hoofd om het leven is gekomen. De nu aangehouden Duitser zou een bekende zijn geweest van het toen werkloze en alleen wonende slachtoffer Medema Tot voor kort was dc le/mg dal Medema met een brandende sigaret in slaap was gevallen en door het vuur was verrast De gemeentelijke lijkschouwer stelde in 1989 vast dat bij het slachtoffer was geworden van een derdegraads verbranding. Onderzoek van de technische recherche en de plaatselijke politie g geen aanleiding om aan een misdrijf te denken --- Eis twee jaar cel voor heroïnehandel LEEUWARDEN - Officier van justitie Johan Severs heeft donderdag voor de Leeuwarder rechtbank tegen een 44-jarige inwoner van de Friese hoofdstad een vrijheidsstraf van twee jaar geëist. De officier beticht de man ervan dat hij in de periode 1 november 1992 tot 14 maart van dit jaar in zijn woonplaats m heroïne heeft gehandeld. De verdachte ontkent stellig dat hij zich met de handel in hard drugs heeft beziggehouden. Er zijn echter acht belastende getuigenverklaringen van afnemers van verdovende middelen IX* beklaagde geeft wel toe dat hij een gebruiker van hard drugs is Die kocht hij volgens zijn le/ing bij een Marokkaan en gebruikte hij samen met drie anderen. Het is voor hem een raadsel, n de subdealer hem alle schuld in de schoenen schuift, meldde zijn advocaat Fer Grijmans. Hij veronderstelt dat de ander mijaloers is. omdat hij regelmatig bij diens vriendin over de vloer kwam om heroïne te roken, aldus de raadsman. In maart 1991 was de Leeuwarder voor het overtreden van de opiumwetgeving reeds veroordeeld tot een gevangenissti achttien maanden, waarvan zes voorwaardelijk. De officier wil dat hij de voorwaardelijke celstraf van een half jaar alsnog gaat uitzitten. De rechtbank doet op 2 juni uitspraak --- Friese fokkers met 44 koeien naar NRM LEEUWARDEN - De Friese veefokkers zullen op 17 en 18 juni met 44 dieren deelnemen aan de Nationale Rundvee Manifest Grootste inzender is [lede van der Ploeg uit Wergea. Hij gaat met acht dieren destrijd tegen de concurrentie uit de andere elf provincies aan. Boyen de Boer uit Stiens stuiirl zes koeien naar Utrecht. Met twee koeien na.ir de NRM gaan: Hessel Agema uit Kollumerpomp;tle maai schap I logendoorn uit Makkinga; de maatschap \alherts uit Menaldum; Johannes van der Zijpp ml ler kaple; Sjouke de Groot uu Hijlaard en P. Hoekstra mi Aldeboarn, fokkers the een koe hebben opgegeven zijn: de maatschap Kloosterman uit W ten; Kees Semstia int Aldtsjerk; Piet Hiddmga mi I; Ll', de Boei uit Boziim; de maatschap Van Bcikutn ml I lahm/en; dc maatschap Bouma uil i ■ redijk. I) Aalhei Is mi \l sum; de maatschap (Iraaff Matthijssen mt Niknnuliim; II K Brouwer uit Nijehollwoldc. Ai ie \ erts uit Viouwcnp tic maatschap Van Essen uit Marssurn, IJ van PopU uil Witmarsum; de maatschap Broekhtujse mt Steggerda; tic maatschap De Vri Botjl; BI llaanslra uil Elsloo; II van dei \. Ilaule. BI de ll.i. Hemrik en tic maatschap i icuwes mt Oudwoude ---