Urk stopt meest in de collectezak Urk is de gulste plaats van Nederland. Per inwoner werd op Urk vorig jaar ƒ 27,20 in een collectezak gestopt. Wel ƒ 0,26 minder dan in 1992; toen was de opbrengst ƒ 27,46 per inwoner. Op nummer twee staat de plaats Abcoude met ƒ27,20 per inwoner. De bedragen zijn bijgehouden door het Centraal Bureau Fondsenwerving. Gekeken naar de gemiddelde opbrengst per woning staat Urk op eenzame hoogte in Nederland. Per woning werd vorig jaar ƒ 99,45 uitgegeven. Nummer twee Abcoude scoorde ƒ 57,11. In het rijtje staat Menaldumadeel op een achtste plaats. --- EXAMENS Nienke Wichers,ibospronkelijk afkomstig uit Leeuwarden, is aan de Rijksuniversiteit Groningen geslaagd voor de doctoraalstudie geneeskunde. Janny Zaadstra, eerder in Sneek en nu in Groningen wonend, is aan de Rijksuniversiteit Groningen geslaagd voor het doctoraal examen psychologie, met als hoofdrichting ontwikkelingspsychologie. Oud-Sneker Nynke Jildou de Zwart, nu wonende in Groningen, is geslaagd aan de Rijksuniversiteit Groningen voor het doctoraal examen bewegingswetenschappen. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is Sebastiaan H.V. de Vries uit Franeker geslaagd voor het doctoraal examen Nederlands recht, richting ondernemingsrecht en sociaal-economisch recht. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is Marijke Hester Westerhof, afkomstig uit Tytsjerk en wonend in Leeuwarden, geslaagd voor het doctoraal examen algemene pedagogiek, differentiatie transculturele pedagogiek. Cornelis L.J. de Wolff (30) uit Heerenveen heeft aan de Open Universiteit de vrije opleiding wetenschappelijk onderwijs, met het zwaartepunt op de deelgebieden bedrijfs- en bestuurswetenschappen en sociale wetenschappen, met goed gevolg afgesloten. --- Van onderen Voor de rechter, op de hoek van de straat, in het café of in de beslotenheid van de huiskamer; ze liggen voor het oprapen. Verhalen van mensen in de knoei. --- KANT NOCH WAL Van een mooi plan en een mooie foto IN DE ROERIGE wereld van hel nieuws is er maar zelden e** moment van rust. Het . nieuwsfeit is nog niet uit het zich. verdwenen, ol het volgende heef och al aan gediend. En dat ra* maar door in eindeloze reëel in.in Overweldigende gedach len bestormen je wanneer je dat op je m laat werken. Associatie, met de wisseling der seizoenen het wassen van het getij, de wer' vehng van cyclonen en het uit dijen van het heelal dringen zich op Helaas is er in die eindeloze rij van nieuwsfeiten maar zelden een nieuwtje aan te wijzen dat ons allen tot een stralend voor beeld kan dienen. Vaker raakt het nieuws eenvoudigweg kant noch wal, zoals ook deze keer weer uit een weekoverzicht mose blijken. 6 --- Presentator Was dat nou wel zon goed idee De eerste activiteit die in de nieuwe Harmonie plaats vond was een modeshow. Vorige week woensdag werd er over bericht Die show werd gepresenteerd door Jacques d'Ancona en dat is toch iemand bij wie je direct aan imiteren en playbacken denkt. Laten we hopen dat het bij een eenmalig incident blijft en dat er in de toekomst in de Harmonie alleen mensen aan het .woord komen met een eigen geluid. --- Minister Een mooie foto in de krant van maandag. Minister Jorritsma, die wij in Friesland gewoon Armemarie mogen blijven noemen, doopte de nieuwe Amelander veerboot. Met een verlekkerde trek om de mond, de tong half naar buiten, hief zij de champagnefles, om die vervolgens tegen cle Sier kapot te gooien. Ja, ook een minister van waterstaat heeft soms dorstig werk. • --- Architecten Een mooi plan van die Leeuwarder architecten waar de krant gisteren over berichtte. Peter Walon en Jan Kamps willen aan de voet van de Oldehove een onder- en bovengronds parkeercomplex uit de grond stampen. Op het plein bij de toren kunnen koitparkeerders hun wagen kwijt. Langparkcerdeis kunnen in de ondergrondse garage onder het Oldehoofsterkerkhof terecht, ten mooi plan, daar niet van, maar toch heefl hel wat lugubers: op een kerkhof ondergronds gaan. s. rsi SINGELSMA --- Speel-o-theek in Sint Annaparochie [n Sint Annaparochie is _aterda »,h». |~t heek 't Boemel sy geopend. Met geld van onoei andere laritie Beton, hel i nns» Ucalri.fonds ende gemeentelij Bildt is* de oprichting van l speel o-theek mogelijk __«m*?f.; In doipshu» Ons Huis, waarrn Boemelts) ook is ondergebracn, werd zaterdag een feestje gevte» --- FRIES MOZAIEK Sipkema stopt uit liefde voor het ijs Door Jantien de Boer AL DIE DRUKTE rond i zijn persoon. Voorzitter Jan Sipkema van de vereniging De Friesche Elfsteden is er bijkans confuus van. Sinds hij gisteren zijn vertrek bij de Elfstedenvereniging aankondigde, rinkelt de telefoon vrijwel onophoudelijk. ~Ik weet niet zo goed "■ raad met alle aandacht, het voelt een beetje unheimisch. Ik dacht dat al die belangstelling van de afgelopen jaren zo langzaj merhand wel een beetje over was." Een man van overleg. Een kerel met uitstraling. Een vent van stavast en sportief bovendien. Voorzitter Jan Kuperus van de Vereniging De Friesche Elf | Steden sprak in louter positieve bewoordingen over zijn ■ opvolger. Zonder enige aarzeling stelde hij in 1984 voor om Jan Sipkema, de hoofdingenieur-directeur van Provinciale Waterstaat in Friesland, te benoemen tot de nieuwe voorzitter van de Elfstedenvereniging. Hij wist dat Sipkema's hart opsprong als het kwik onder nul i daalde. De ingenieur waagde zich niet zelden al na een nacht vorst op het ijs en zakte er dan ï ook geregeld doorheen. Hij reed S driemaal de Elfstedentocht, i waarvan tweemaal als i wedstrijdrijder, en een praktische bijkomstigheid was bovendien dat hij als directeur van Provinciale Waterstaat vaarverboden kon afkondigen. Sipkema was gretig. Hij wilde de legende, die de Elfstedentocht zo langzamerhand was | geworden, nieuw leven [ inblazen. Hij had, al dan niet ' terecht, de indruk dat er na 1963 ! een tocht georganiseerd had kunnen worden als het bestuur echt had gewild. Sipkema wilde I actie en boven alle verwachting ■»» kreeg hij in 1985 alle omstandigheden mee. Hij durfde het na 21 tochtloze jaren aan en kondigde in 1985 de dertiende Elfstedentocht aan. Hij werd daardoor een soort vader des vaderlands. Tijdens het indrukwekkende schaatsfestijn rees zijn ster tot eenzame hoogte. Fans droegen buttons met 'I love Sipkema', langs de Elfstedenroute hingen spandoeken met de tekst 'Sipkema for president' en nog maanden na dato kreeg hij uitnodigingen om winkels te openen. „Ach", zegt hij nonchalant „Misschien was ik populair maar ik had het in het begin zo verschrikkelijk druk. Ik had nauwelijks tijd om daarbij stil te staan." De beroemdste ingenieur van Nederland deed gewoon zijn werk. Vooral tijdens de eerste Elfstedentocht kwam hij voor de televisiecamera's soms wat stuntelig en schutterig over. „Wat wil je", zegt hij achteraf. ~We hadden geen .cursus of niks gehad. Ik was niet getraind om met de media om te gaan." Het volk had hem er des te liever om. Sipkema was de man die de knoop had doorgehakt. En in 1986 flikte hij het kunstje weer. Ook toen nam hij samen met de andere bestuursleden van de Elfstedenvereniging de verantwoordelijkheid voor een Elfstedentocht. De ingenieur lapte het ttem toch maar, zo luidde de publieke opinie. Zelf is hij nu, na tien jaar voorzitterschap, bang dat zijn veerkracht het laat afweten. „Ik ben 61, bijna 62 jaar oud. Het gaat fysiek allemaal wat minder. Ik ben bang dat ik het niet meer red om in de periode voor een nieuwe Elfstedentocht dag en nacht door te werken." Hij vindt het jammer, „maar het lijkt me beter voor de Elfstedentocht als ik ermee ophoud". Na een kort zwijgen. „Mijn grootste angst is dat ik een tocht niet laat doorgaan terwijl het achteraf bekeken wel had gekund. Als voorzitter van de Elfstedenvereniging moet je toch in korte tijd allerlei beslissingen nemen. Ik denk dat ik dat niet meer kan en ik wil geen ellende veroorzaken." Hij ziet in 'ijsmeester' Henk Kroes van de Elfstedenvereniging een geschikte nieuwe voorzitter. „Natuurlijk vind ik het jammer om in december te vertrekken maar het komt allemaal wel goed. Daar ben ik van overtuigd." Jan Sipkema werd een gevierd man omdat hij twee keer een Elfstedentocht liet doorgaan. Foto LC7Jan dc Vries --- Koereigers in het noorden en zuiden VERSCHILLENDE waarnemers hebben de afgelopen dagen in het noorden en zuiden van de provincie de zeldzame koereiger gezien. In het wildbeheersgebied De Dongeradelen1 namen Janny Heringa uit Lioessens en Herman Bootsman uit Paesens onafhankelijk van elkaar in totaal drie koereigers waar. De vogels stonden tussen de koeien, soms alleen, soms met zn tweeën en eenmaal als trio. Vogelwachter Pieter van der Veen uit Lemmer en veehouder Reidse Woudstra uit de Brekkenpolder hebben in de polder een koereiger van dichtbij kunnen bewonderen. Volgens Woudstra is de vogel al een dag of drie in de polder aanwezig. De witte gedrongen reigerachtige liep tussen het vee op zoek naar kevers en andere insecten. Bij het Katlijker Schar kon waarnemer F. Zeinstra een koereiger tot op zes meter benaderen. Mogelijk gaat het hier om dezelfde vogel als in de Brekkenpolder. Vogelkundig medewerker Jan de Jong kan niet met zekerheid zeggen of het om wilde exemplaren gaat, of om vogels die uit gevangenschap zijn ontsnapt. De broedgebieden van de koereiger liggen in Spanje en Portugal en in de omgeving van de Straat van Gibraltar. Eind september, begin oktober is de tijd van de vogeltrek. Veel roodborstjes, vinken en sijsjes zijn onze streken al gepasseerd. Soms zitten er ook minder alledaagse vogels tussen de trekkers. Zo zag T. Spiekstra uit Oentsjerk een hop in zijn tuin. In Leeuwarden zag waarnemer Sj. Riddersma in de wijk Aldlan drie notenkrakers. Van de kleine zangers moeten de goudhaantjes en de vuurgoudhaantjes nog komen. Vaak komen die massaal na een eerste koude-inval in oktober. Een ongewoon grote groep van 24 indische ganzen en acht casarca's is door waarnemers Piet de Bruin en Ab van Droge uit Harlingen gezien op de Workumerwaard. In de Ludingapolder bij Harlingen is een heilige ibis gezien. Waarnemer Lucas Sinnema kon de vogel tot op 100 meter benaderen. Ook de ijsvogels zijn er weer. In De Hoeve ontdekte Gerrit de Vries uit Oldeholtpade er twee langs de Noordwoldigervaart. In Bolward zag Hessel Kolkena er een langs de Bolwardervaart. Op de Terkaplester poelen werd door waarnemer Gunter uit Emmen tussen de gewone eenden een eidereend gezien. Volgens De Jong is een waarneming van de eidereend zo ver van de kust nogal opmerkelijk. Bij Bosma in Rotsterhaule zijn pas deze week de laatste zwaluwen vertrokken. Voor hun vertrek vlogen de vogels geruime tijd rond het huis. Bij boer Jansma in Deinum zaten op 28 september nog twee zwaluwen op het oude nest. Vermoedelijk ging het om twee jonge vogels. Naar verwachting zullen er de komende weken veel zangvogels doortrekken. Jan de Jong houdt zich aanbevolen voor waarnemingen van vroege notenkrakers, de eerste koperwieken, goudhaantjes en andere opvallende soorten. Reacties naar E.A. Borgerstraat 66, 8501 NG in Joure, telefoon 05138-14788. Alleen al door zijn helder witte kleur is de koereiger een opvallende verschijning. Foto GPD --- Met vingerhoedgroeten uit Heerenveen Door Chris Kruisinga WAAR SCHOONDOCHTERS al niet goed voor zijn. Een jaar of zeventien geleden kreeg Jikkie de Vries-van der Hoop (58) uit de Kemphaanstraat in Heerenveen op Moederdag een kastje met een paar vingerhoeden. Goede geefster was de schoondochter. Nu werd er in huize De Vries al flink verzameld - pillendoosjes en allerhande blikjes - maar dit geschenkje werd de aanzet tot een collectie vingerhoeden die nu naar schatting 950 exemplaren omvat. Het toch al volle huis van de De Vriezen is er sindsdien alleen maar voller op geworden. De' kinderen vragen van tijd tot tijd wanneer mama zal intomen met het verzamelen en, warempel, Jikkie de Vries heeft besloten zich voortaan te beperken tot vingerhoeden van zilver en de exemplaren van fijn porselein. Nu was het verzamelterrein nog lang niet uitgeput, want de makers van dit soort ooit als nuttig bedoelde gebruiksvoorwerpjes weten steeds weer nieuwe afbeeldingen op vingerhoeden te bedenken. De herdenking van de geallieerde invasie in Normandië heeft ertoe geleid dat wat dappere Engelse of Amerikaanse soldaten op porselein zijn gaan prijken. Hun Duitse tegenstanders komen overigens niet in het stuk voor. Wel heeft Jikkie de Vries een vingerhoed met daarop een stukje van de in 1989 gesloopte Berlijnse Muur. Echt handig om mee te werken is het niet, maar dat is ook niet de bedoeling. Het verzamelen van de vingerhoeden gebeurt ook in landelijk verband. Bindmiddel is het blad Vingerhoednieuws dat vier keer per jaar verschijnt. Het wordt geredigeerd door een Deventer familie die ook een /aak in vingerhoeden drijft, gemeenschappelijke reizen naar Duitsland organiseert en eens per jaar een weekeinde voor de vingerhoedliefhebbers, waarover dan omstandig en lovend wordt geschreven. De redactionele stukken in het blad worden beëindigd met warme woorden als: „Met vriendelijke vingerhoedgroeten" of: „Een grote vingerhoed vol groeten". In het blad staan uiteraard ook aanbiedingen, zo kan men vernemen dat de vingerhoedprij/en variëren van ƒ6 tot bijna ƒ2OO. Voor slechts ƒ 95 zijn zestiendeeeuw se exemplaren uil Duitsland te koop. Maar on/e selectiever geworden verzamelaarster uit Heerenveen zal zich daar niet aan wagen. De verzameling vingerhoeden van Jikkie de Vries telt inmiddels 950 exemplaren FotoU /Jan de Vries --- Een kofferbak vol gestolen kleren maar Mohammed weet nergens van Door Lars Kuipers OP HET MOMENT dat Mohammed Karimi in Sint Jacobiparochie werd aangehouden, lag de kofferbak van zijn auto vol jassen, sportkleding en schoenen met de prijskaartjes er nog aan. Gestolen goed. zo bleek. Maar Mohammed wist, zegt hij, van niks. Mohammed woont anderhalf jaar in Nederland. Hij heeft een tolk meegenomen naar de rechtbank, want zijn kennis van de- Nederlandse taal laat te wensen over. Zijn twee medeverdachten, landgenoten die bij hem waren op het moment dal hij werd aangehouden, schitteren door afwezigheid. „Wat zegt meneer er nu van, van die kleding.", wil politierechter Freerk Koster weten. Mohammed antwoordt gedempt in het Farsi. Zijn tolk vertaalt hoe Murat in Leeuwarden de twee anderen tegen het lijf liep. „Ik heb een heel jaar lang heel weinig Iraniërs gezien. Ik voelde me eenzaam. Toen kwam ik hier in de stad twee mensen tegen, die zo te /ien uit Iran kwamen. We raakten aan de praat. Waai ik vandaan kwam." „Maar een van de anderen zegt dat 'ie u al een paai dagen eerdei had ontmoet", zegt Koster. Snel wisselen verdachte en tolk informatie uit. „Dat is mij absoluut onbekend", /egt de tolk. Hij vervolgt het verhaal. „Ze boden me aan iets met ze te gaan drinken. Ik wist niet dat re me naar een coffeeshop zouden brengen, waar je ook hash kan roken. Daar gingen we zitten, cnecn van die twee ging steeds „En op een gegeven moment was uw auto vol", zegt Koster. ~lk heb niets gezien", antwoordt de tolk. „Ze hadden het allemaal in de kofferbak gestopt." „Maar de politie /egt dat ze het van buiten konden zien", zegt Koster. „Ik weet niet hoe de politie dat kan /eggen." De verhalen van de drie mannen stemmen niet overeen, concludeert de rechter. Wal er uit op te maken valt, is dat de twee anderen de spullen op het station van een ander hadden gekocht. Later moesten de goederen worden geleverd, en voor dat doel kozen de twee Mohammeds auto uit. Hoe zij konden inladen zonder dat Mohammed het in de gaten had.' Ik had mijn auto niet afgesloten, zegt Mohammed. Hij stond er met de neus boveriop, hebben de anderen tegen de politie verklaard. „Deze twee heren zijn volgens mij wel eerder met justitie m aanraking geweest. Toen we uit het politiebureau vertrokken, heb ik d 'Jullie hebben me erin geluisd, me m myn eer en goede naam aangetast. Ze zeiden dat ze zoiets wel vaker deden", laat Mohammed weten. „Nu moet u mij goed aankijken", zegt officier van justitie Hubert Dankmeijer. „Stel nou... U bent erin geluisd. Waarom geeft u dan niet gewoon toe dat er kleding in die auto ging?" „Het is me gewoon niet opgevallen", zegt de tolk. „Ik zweer het je." ~()nbegi i jpeli jk", mompelt Dankmeijer binnensmonds. „U legt de schuld elders, maar de feiten zijn zo duidelijk tegen u. U gaat naar een coffeeshop, u bent alert op het gebruik van ver- Ie middelen, dat zegt u zeil 11 staal erbij en kijkt ei naai En nu staat u gewoon te ontkennen." „Meneer heeft hel niet gezien", corrigeert de advocaat van Mohammed. „Dat geloof ik dus niet", kaatst de officier terug. „Het gaat niet om een pakje Drum, het gaat om negen jassen, sportkleren, sportschoenen. En daar zal hij niks van gemerkt hebben?" Een behoorlijke straf is op zijn plaats, vindt Dankmeijer. ..(relljke monniken, gelijke kappen. Als je hier bent, moet je met je vingers van andermans spullen afblijven. ledereen is welkom, maar gedraag je zoals het hoort." Hij vindt dat Mohammed zich schuldig heeft gemaakt aan opzetheling en eist een werkstraf van zestig uur plus een maand voorwaardelijke gevangenisstraf. De advocaat houdt vast aan dc lezing van zijn cliënt en vraagt diens vrijspraak. „Hij wist niel dal dai spul in de auto la staan dal hel van diefstal afkomstig was. Als er een ding duidelijk is, dan is het wel dat mijn cliënt een ondergeschikte rol heeft gespeeld. Hij heelt zi|n auto ter beschikking gesteld." Mohammed heeft het laatste woord. „Ik heb in mijn eigen and al genoeg problemen Ik ga nu voorzichtige! om mei landgenoten", zegt de tolk. ..Ik schaam me dood voor mijn vrouw, de kinderen, de buien voor iedereen." Het vonnis van Koste, pakt milder uit dan dc eis. Hel gaat er bij hem niel in dal Mohammed van niks wist, zegt hij, maar tegelijkertijd denkt hij dal Mohammeds rol een ondergeschikte was De straf: ƒ 500 b maand voorwaardelijke straf, (De naam van de verdachte is gefingeerd.) --- Commissaris Een uitstekend idee. Donderdag werd bericht dat commissaris Loek Hermans de vergadercultuur van de Friese Staten gaat aanpakken. Statenleden hebben v aak de hinderlijke gewoonte dat ze zichzelf vreselijk graag mogen horen praten en als ze de kans krijgen om de sluizen van hun welsprekendheid open te zetten dan laten ze die niet liggen. De vergadering van woensdag was zon kans. Er werd weer zo ongelooflijk geboomd en uitgeweid dat de commissaris ingreep. Het moet afgelopen zijn met al dat geredekavel, vindt Hermans. Praatjes vullen geen Staatjes. --- Biologen Mooi nieuws in de krant van vrijdag. Als je maar minder maait, komen er vanzelf meer vlinders. Biologen staken in Leeuwarden de koppen bij elkaar en ze waren het roerend met elkaar eens: maaien is slecht voor vlinders. Eigenlijk is dat natuurlijk niet eens zon verrassende conclusie, maar de gedachte dat je meer van iets krijgt door juist minder te doen, is op zich toch wel heel apart. --- Kunstenaars Mooie kunst is niet lelijk en om kunst kun je niet heen. Als je zelf niet naar de kunst toegaat, komt die wel naar jou toe. Drie Leeuwarder kunstenaars beplakten in de krant van zaterdag evenzovele FRAM-bussen met beschilderd landbouwplastic en vinylbehang. De zo ontstane rijdende schilderijen deden dienst als blikvanger van een theaterkaravaan die die dag langs de culturele centra in Friesland trok. Kunstwerken zitten niet alleen in de weg, ze rijden er soms ook over. ---