(Advertentie) De oosterse tapijten vliegen i • • "V r xt bij Vesta de deur uit! i^^-s-aote. Donderdag, vrijdag en zaterdag HMet kortingen £»[f"|o/ f Alles met certificaat van echtheid Heerenveen Heremaweg 22. Bij Thialf stadion. Tel. 05130-36969 | O. --- Bedrijfsleven krijgt rekening surveillanten DRACHTEN - Ondernemingen moeten de portemonnee trekken voor een permanente nachtelijke bewaking van de industrieterreinen in Drachten. Vanaf 1 januari gaat een nieuwe surveillancedienst van start. De gemeente, die dit initiatiefheeft genomen, spoort de bedrijven aan mee te betalen. Tot nu toe heeft slechts de helft van de ondernemingen zich hiertoe bereid getoond. Dat is volgens burgemeester Pieter van der Zaag te weinig. Volgens hem worden de industrieterreinen bij onvoldoende animo overgeslagen. Winkeliers en horeca-exploitanten worden binnenkort eveneens benaderd voor een bijdrage. Momenteel worden zeventien surveillanten opgeleid. Zij komen in dienst van de zogeheten Stichting Veiligheidszorg Smallingerland. Die is volgens de gemeente een antwoord op groeiende criminaliteit en teruglopende politiesterkte. „Wil je niet helemaal achteruit kachelen, dan moet je maatregelen nemen", aldus Van der Zaag. De surveillanten rijden 's avonds en 's nachts in een opvallende auto rond op de industrieterreinen. Ook laten ze zich te voet en op de fiets zien in Drachten, met name op De Kaden en in het winkelcentrum. Van bedrijven op het industrieterrein wordt een vrijwillige bijdrage van ruim ƒ4OO per jaar gevraagd. De burgemeester laat er geen twijfel over bestaan dat de bewaking van de industrieterreinen alleen bij voldoende financiële steun van het bedrijfsleven doorgaat. De stichting krijgt een jaarlijks budget van ruim ƒ 700.000. Een aanzienlijk deel daarvan moet door ondernemend Drachten worden opgebracht. „We hopen dat iedereen meedoet, maar we kunnen niemand verplichten. We doen een beroep op de solidariteit van de ondernemers", zegt Van der Zaag. De brief aan de bedrijven is volgens hem niet bedoeld als dreigement om de industrieterreinen te boycotten, maar slechts als duwtje in de rug. De industrieterreinen in Drachten worden al lange tijd geteisterd door inbraken. Met de permanente surveillance verwacht de gemeente een daling van het aantal misdrijven met maar liefst 70 tot 80 procent. ..Op de toegangswegen komen waarschuwingsborden te staan voor inbrekers, zodat die zich wel drie keer bedenken onze bedrijventerreinen te betreden", zegt Van der Zaag. In het centrum opereren de geüniformeerde surveillanten ook overdag. Winkeliers krijgen hiervoor een rekening van ƒ 300 per jaar, de horeca betaalt ƒ 1300 per jaar. Ook hier geldt echter dat alleen bij voldoende financiële steun wordt gesurveilleerd in het winkelcentrum en op de Kaden. Volgens Van der Zaag hebben de ondernemersverenigingen al positief gereageerd. „Zij weten zelf heel goed dat er wat moet gebeuren. De horeca floreert ook alleen als de mensen weten dat uitgaan in Drachten veilig is". --- Mestsilo onafgedekt: standaardboete f 1000 LEEUWARDEN - In het proefproces over onafgedekte mestsilo's heeft het Leeuwarder gerechtshof gisteren de veehouderijbedrijven van Theo Bouwhuis uit Parrega en de maatschap E. en F. Volberda uit Aldeboarn beboet met ƒ 1000. De maatschap A. en H. Tjalma uit Friens werd daarentegen van rechtsvervolging ontslagen. Procureurgeneraal Harm Kalsbeek had tegen Tjalma en Bouwhuis boetes van ƒ 2000 geëist en tegen Volberda een geldstraf van ƒ 2000, waarvan de helft voorwaardelijk. De arresten van het hof verschillen nogal van de uitspraken die de rechtbank te Leeuwarden in maart deed. Toen zagen de Tjalma's zich veroordeeld tot ƒ 1000 boete, kreeg de maatschap van de Volberda's een geldstraf van ƒ 500 en werd Bouwhuis van rechtsvervolging ontslagen. Ofschoon het gerechtshof opnieuw bij een maatschappelijk belangrijke strafzaak - geen kans heeft gezien om de arresten tijdig uit te werken, kunnen toch wel conclusies worden getrokken. Een ervan is dat het hof, net als eerder de rechtbank, uitgaat van een 'standaardboete' van ƒ 1000. Daarmee doorkruist ook dit rechtscollege het door toenmalig milieu-officier van justitie Piet Bakker uitgestippelde beleid om mestsilozaken te 'schikken' door ƒ 4000 te laten betalen en op de zitting een geldstraf van ƒ 5000 te vorderen. Verder heeft het gerechtshof het verweer van advocaat Yme Kuiper verworden dat bij mestbassins die tussen 1 juni 1987 en 1 februari 1991 zijn gebouwd een afdekking met een strokorst is toegestaan. In de zaak-Tjalma had Kuiper zich erop beroepen dat de bouwvergunning voor de mestsilo voor 1 juni 1987 was afgegeven. Voor mestbassins die voor die datum tot stand zijn gebracht geldt de afdekplicht niet. De raadsman verwees voor zijn standpunt naar voorlichting die de overheid zelf heeft gegeven. Zijn argumentatie op dit punt moet op het hof meer indruk hebben gemaakt dan op de rechtbank. De gemeente Wünseradiel had Bouwhuis onder bepaalde voorwaarden toegestaan om zijn niet overkapte mestsilo in het winterseizoen 1993-1994 nog te gebruiken, hoewel Bakker hem eerder een strafvervolging in het vooruitzicht had gesteld, wanneer hij niet aan de verplichting voldeed om het mestbassin af te dekken. Volgens de rechtbank mocht de Parregaster erop vertrouwen dat de officier had ingestemd met de beslissing van de gemeente. Het gerechtshof denkt daar blijkbaar anders over. --- 'Oormerken van rundvee niet per se nodig' WAGENINGEN (ANP) - Het aanbrengen van plastic oormerken bij rundvee is niet per se noodzakelijk voor een goed registratiesysteem. Het schetsen of fotograferen van runderen vermindert de betrouwbaarheid van het systeem niet. Dat concludeert de Wetenschapswinkel van de Landbouwuniversiteit Wageningen in een rapport, gemaakt in opdracht van de Actiegroep Gewetensbezwaarden Oormerken. Het rapport is gisteren aangeboden aan de Tweede Kamer. De Actiegroep protesteert al jaren tegen het aanbrengen van de gele oormerken bij kalveren, omdat de dieren er schade van zouden ondervinden. Het oormerk is verplicht voor registratie en identificatie van runderen. Bij ziekten is dan snel de bron op te sporen. De actiegroep pleit voor een ontheffing van de oormerkplicht voor gewetensbezwaarde veehouders. De huidige regels voldoen in de praktijk niet, vindt de groep, omdat het oormerkloze vee niet verhandeld mag worden. --- GS: nog twee jaar subsidie voor SBSG LEEUWARDEN - Gedeputeerde Staten van Friesland vinden dat het Steunpunt Bestrijding Seksueel Geweld (SBSG) Friesland de kans moet krijgen zijn werk af te maken. Daarvoor wil het college voor nog eens twee jaar subsidie verlenen aan het SBSG. Vanavond bespreekt de statencommissie welzijn de toekomst van het steunpunt. Het SBSG had van de provincie voor vier jaar geld gekregen om de hulpverlening na en preventie van seksueel geweld op te zetten. Uit een rapportage over die periode blijkt dat de hulp aan slachtoffers van seksueel geweld heel wat is verbeterd. Er moeten volgens GS nog wel wat knelpunten worden weggewerkt. Daarvoor krijgt het SBSG nog twee jaar de tijd. GS vinden dat het steunpunt het hulpaanbod moet uitbreiden, de samenwerking tussen de verschillende hulpinstanties verbeteren, de deskundigheid bij de hulpverleners vergroten en zorgen voor een beter provinciaal preventiebeleid. Het steunpunt vindt twee jaar te kort. De organisatie denkt nog vier jaar nodig te hebben om het werk af te maken. Het SBSG wil dan het accent leggen op onder andere hulp aan vrouwen van buitenlandse afkomst, mannelijke slachtoffers en plegers van seksueel geweld. De Stichting Wolwêzensried Fryslan is het met het SBSG eens. Twee jaar erbij is onvoldoende, stelt de stichting in een ongevraagd advies aan de statencommissie. In de beslissing van de provincie lijken financiële in plaats van inhoudelijke overwegingen een rol te hebben gespeeld, zo schrijft de Wolwêzensried. Wel juicht de stichting het plan van gedeputeerde staten voor een evaluatie in 1996 toe. Volgens haar blijft zo de mogelijkheid open om de beslissing over de toekomst van het steunpunt bij te stellen. --- Jonker stopt als fractievoorzitter PvdA OOSTERWOLDE - Pieter Jonker is sinds gisteravond geen fractievoorzitter meer van de PvdA-fractie in Ooststellingwerf. Hij deelde deze functie vanaf de laatste gemeenteraadsverkiezingen met Joke de Boer, die nu de enige fractievoorzitter is geworden. Het valt Jonker moeilijk om het voorzitterschap te combineren met zijn werk bij de Stellingwarver Schrieversronte. Bovendien ondervindt hij nog de naweeën van een auto-ongeluk in het voorjaar, zo vertelde hij gisteravond in de raadsvergadering. --- Nieuwe brug Koudum schoongespoten KOUDUM - De nieuwe brug over de Koudumervaart bij Koudum is sinds gisteren helemaal klaar voor het autoverkeer. Op de foto spuit Klaas Wynia een gedeelte van de brug schoon. Het verkeer is een tijd lang omgeleid geweest. De omleiding was nodig omdat de oude brug vervangen is door een nieuwe hogere brug. De werkzaamheden worden uitgevoerd door de provincie tegelijk met de reconstructie van de Koudumer Slaperdijk tot autoweg. Voor de reconstructie inclusief de verhoging van de brug is ƒ 6 miljoen beschikbaar gesteld. De verhoging was eerst helemaal niet in de plannen opgenomen. De stichting Trochgean uit Koudum en de gemeente Nijefurd hebben echter zoveel druk op de provincie uitgeoefend dat deze werkzaamheden toch nog meegenomen zijn. Koudum hoopt hierdoor meer boten naar het dorp te trekken. Foto LC/Catrinus van der Veen --- Biodyn-voorlichting is ver onder de maat STIENS - De service die biologisch-dynamische boeren van de rijkslandbouw voorlichtingsdienst kunnen krijgen is ver onder de maat. Er zijn wel een paar mensen bij die dienst die wat algemene informatie kunnen verstrekken, maar als het gaat om specifieke voorlichting over het telen van bepaalde rassen, worden de biodynboeren en - tuinders in het diepe gegooid. Asse Aukes uit Pietersbierum uitte gisteravond die klacht op de jaarvergadering van de Studievereniging voor Gewas- en Milieubescherming. „Als wij een onderzoeksapparaat achter ons hadden staan zo groot als dat van jullie, stonden wij er heel wat beter voor", zo zei hij tegen zijn 'gangbare' collega's. „Als wij wat vinden wordt dat vaak op gangbare percelen onderzocht. Dat werkt niet, nee, natuurlijk werkt dat niet. Dat inzicht verandert nu", zei hij, maar het blijft nog behelpen. Hij heeft een paar jaar geëxperimenteerd met een bloemkoolras dat bij een gangbare teler veel succes had. Bij de biodyntuinder ging het slecht. Daarmee gaf hij het manco in de voorlichting aan. In Flevoland worden de biodynboeren ervan beschuldigd dat zij, door niet te spuiten, zorgen voor ziekten en plagen in de gangbaar geteelde gewassen. Aukes kreeg dat verwijt niet, althans niet rechtstreeks. „Een paar jaar geleden hebben wij midden tussen de percelen met luizen gezeten, maar zelf hadden wij geen problemen. Wij zijn niet vrij van luizen, maar het is frappant hoe gemakkelijk wij daar steeds weer doorheen komen." Hij zei dat er meer onderzoek moet worden gedaan naar plantencommunicatie'. „Als een plant door luis wordt aangetast dan schijnt het zo te zijn dat andere planten dan automatisch afweermiddelen produceren, hetzij door communicatie door de grond of door de lucht. Daar is nog heel weinig van bekend." Over het algemeen zei Aukes weinig last te hebben gehad van aardappelziekte (phytophthora). „De ziekte was bij ons al in de buurt eer wij er last van hadden." Hij zei die schimmelziekte te omzeilen door in de eerste plaats sterke rassen te telen, in de tweede plaats het loof dood te branden zodat ook de schimmel verbrandt en in de derde plaats slechts een keer in de zes jaar poters op hetzelfde perceel te verbouwen. Hij had nog een tip voor zijn collega's. „Laat het gewas evenwichtig groeien. Je moet het niet oppeppen. Dan wordt het zwakker en vatbaarder. Het is net als bij mensen die te dik worden, die zijn ook kwetsbaarder." Aukes bekende geen rekening te houden mef de maanstand en gebruik te maken van mest van gangbare veehouders. Hij had liever andere, maar die is moeilijk te krijgen. En relativerend: „Ik wil niet zeggen dat de biologisch-dynamische teelt zaligmakend is en ik zal jullie ook niet overhalen ermee te beginnen. Ik geloof alleen dat wij wat hogere eisen aan onze produkten stellen." De Studievereniging voor Gewas- en Milieubescherming zal zich, zo zei de scheidende voorzitter Theun de Jong uit Dongjum, niet aansluiten bij de Fries-Flevolandse Land-en Tuinbouw Organisatie van LMF, CBTB en ABTB. De vereniging ziet daar financiële noch inhoudelijke voordelen in. Bovendien heeft de vereniging leden uit de handel en het loonwerk en voor hen is geen plaats in de federatie. --- Geduldig vee wacht op vallen van de nacht ALDEBOARN - Geduldig wachten de koeien op het vallen van de nacht. Alsof ze bezig zijn aan een zelfanalyse bekijken ze hun spiegelbeeld in het rimpelloze water. Nog even, dan hoeven ze niet meer buiten te overnachten. Dan gaan ze op stal om te overwinteren. Ze lijken er naar uit te zien- Folo LC/Jan dc Vries --- Architect Heijdeman hekelt 'liefdeloos bouwen' Door Symen Kingma LEEUWARDEN - Dertien jaar lang stond de naam van Hans Heijdeman onder gemeentelijke ontwerpen en tekeningen. Er komt nu een einde aan. Als gevolg van de maalstroom van bezuinigingen en daardoor onvermijdelijke reorganisaties van gemeentelijke Leeuwarder diensten is nu ook de functie van stadsarchitect opgeheven. Heijdeman heeft ruim dertig objecten in de stad gebouwd, van kinderdagverblijven en bruggen tot de omstreden arcades voor het Paleis van Justitie. In de stadsvernieuwingssfeer was Heijdeman hoogst actief, maar nu is het voorbij. Heijdeman wil zich zelfstandig gaan vestigen in de stad, die hem - als Hagenaar - na aan het hart is gaan liggen. „Ook al bestaat mijn functie niet meer, ik vind wel dat er een architect nodig is die kan fungeren als intermediair voor burgers die willen gaan bouwen. Er moet een punt zijn, waar de burger met zijn vragen over bouwkundige problemen terecht kan, en waar hij op een positieve manier te woord wordt gestaan." Heijdeman betreurt de afwezigheid van een duidelijk stedelijk architectuurbeleid. Beleidsmatig is er op dit gebied weinig geregeld in Leeuwarden en daardoor wordt bevordering van het architectuurklimaat bemoeilijkt. De gemeente heeft overigens eigentijdse architectuur wel een kans gegeven bij de bouw van het Stadskantoor en de Harmonie, maar het ziet er naar uit dat hiermee vooralsnog een einde is gekomen aan de ambitieuze bouwplannen in de Friese hoofdstad. Wethouder Ap Timmermans, die de bouwzaken in Leeuwarden behartigt, vindt het „jammer" dat Heijdeman vertrekt. „Maar er is niet meer voldoende werk voor een stadsarchitect." Heijdemans afvoering van de sterkte heeft niets uitstaande met de persoon, slechts met de functie, zegt Timmermans. Over de toetsing van architectonische kwaliteit maakt de wethouder zich geen zorgen. Er zijn „ook anderen" in gemeentedienst die daar oog voor hebben. Waar Heijdeman zich bijzonder aan kan ergeren is 'liefdeloos bouwen. Dat is, zoals hij destijds in een interview in deze krant zei, een catastrofe voor de stad. De nieuwe Harmonie vindt hij „misschien te groot voor deze plek, maar Van Dongens concept is helder". Hoewel Frits van Dongen „heel goedkoop" moest bouwen, 'zegt Heijdeman, heeft hij toch voorkomen dat er als gevolg van bezuinigingen een verminkt gebouw is ontstaan. Bonnema's nieuwe gebouw voor Justitie krijgt zijn waardering, vooral ook omdat het Wilhelminaplein „een heel moeilijk plein is". Hij ervoer dat zelf bij het ontwerpen van bushaltes op het stadsplein, die de gramschap opriepen van onder meer Justitie en de Rijksgebouwendienst. Heijdeman vindt deze houding „arrogant, want Justitie heeft achter het Paleis ook ondermaats gebouwd". Hans Heijdeman heeft zich de afgelopen jaren te sterk gemaakt voor een betere architectuur in de stad om een afglijden naar de grijze middelmaat zomaar te willen toestaan. Hij deed zelf mee met het ontwerpen van moderne en vaak kleurrijke scholen en oeververbindingen (Camminghaburen). Als stadsarchitect organiseerde hij 'workshops', hij liet architectuurstudenten overkomen om plannen te maken voor renovatie van bepaalde stadsgebieden (Haniasteeg en omgeving) en hij ontwierp onder meer het Theater Romein in de voormalige Westerkerk. Zijn plan voor een permanent architectuurcentrum in Leeuwarden begint vorm te krijgen. De plaats is bekend, op de Oude Begraafplaats, tegen het Rengerspark aan. I let ontwerp is er ook al, van de hand van Heijdeman en zijn collega Bauke Tuinstra. Contacten zijn gelegd met onder méér dc Noordelijke Hogeschool Leeuwarden en de Christelijke Hogeschool Noord-Nederland, die in verband met enkele studierichtingen van het architectuurcentrum gebruik kunnen maken, en de afdeling Friesland van de Bond van Nederlandse Architecten BNA. --- Rechter ontbindt arbeidscontract manager van FFD LEEUWARDEN - Leeuwarder kantonrechter Harm Vos heeft gisteren besloten het arbeidscontract tussen de Friesland Frico Domo (FFD) en zijn generalmanager in het Midden-Oosten, Petrus van Rooyen. met ingang van 1 december te ontbinden. De rechter kent hem wel een schadevergoeding van ƒ350.000 toe. Het zuivelconcern had ook een schadeloosstelling aangeboden. in september probeerde Van Rooyen met een kort geding zijn schorsing als genend-manager ongedaan te laten maken. Leeuwarder rechtbankpresident Gradus Vrieze wees zijn vordering evenwel af. Eind juni had hij te horen gekregen dat hij met onmiddellijke ingang op nonactief was gesteld vanwege verschillen van opvatting over het in het Midden-Oosten te voeren beleid. --- Werkgroep maakt veiligheidsplan Tytsjerksteradiel BURGUM - Een projectgroep in Tytsjerksteradiel zal de komende maanden werken aan een veiligheidsplan voor de gemeente. Burgemeester Jaap Mulder installeerde gistermiddag de projectgroep die onder leiding staat van veiligheidsconsulent Jilke Dijkstra. De groep moet met voorstellen komen voor maatregelen om vooral het gevoel van onveiligheid bij de burgers weg te nemen. Een inventarisatie van knelpunten op het gebied van veiligheid in de dorpen is binnenkort klaar. In het veiligheidsplan krijgen vooral inbraakpreventie, sociale veiligheid en vandalisme aandacht. De projectgroep zal aan de hand van cijfers van de politie per dorp bekijken wat er op die gebieden verbeterd kan worden. De projectgroep bestaat uit Jilke Dijkstra (voorzitter), gemeenteambtenaar Els Peterse-van Laarhoven (secretaris), gemeenteambtenaar Sake Heidstra, Joop van der Kooy uit Gytsjerk en Sietske Hilbrink uit Jistrum namens de federatie van dorpsbelangen-verenigingen, Jouke Couperus namens de Himbo Burgurn, Jikke Jager uit Burgurn namens de Vrouwenraad en Harry Tees van het politiedistrict De Wouden. In mei hoopt de projecgroep met een conceptplan te komen dat als advies moet dienen voor het gemeentebestuur. --- Trappen winkeldief blijft onbestraft LEEUWARDEN - Hoofdofficier van justitie Albert Bosch keurt het geweld bij de aanhouding van een winkeldief op de Leeuwarder Voorstreek op 23 april af. Toch wordt de dader niet vervolgd. Uit een onderzoek van de rijksrecherche is duidelijk geworden dat het betreffende winkelpersoneel de dief heeft gepakt na een vluchtpoging. Een van de personeelsleden gaf de dief een flinke trap in de rug, toen de andere achtervolgers de man aan handen en voeten vasthielden. De dader wordt niet gestraft. omdat de hoofdofficier het geweld ziet als een reactie op het gewelddadig en provocerend gedrag van de winkeldief, waardoor aanzienlijke schade was aangericht. Dat is geen excuus, maar wel een reden, vindt hij. --- Vrijspraak van kappersvoorman LEEEUWARDEN - Piet Kalle, voorzitter van de Algemene Nederlandse Kappers Organisatie (ANKO) is gisteravond door de Leeuwarder rechtbank vrijgesproken. De 52-jarige kappersvoorzitter uit Putten werd beticht van het opzettelijk voorhanden hebben van vervalste ondernemersdiploma's voor het damesen het herenkappersbedrijf. Officier van justitie Jan Riemersma had drie maanden cel en ƒ 25.000 boete geëist. Na afloop van de behandeling van de rechtszaak deelde de officier mee dat hij onmiddellijk in hoger beroep gaat. --- Ruziemaker gepakt JIRNSUM - Een 23-jarige man uit Apeldoorn is vannacht in Jirnsum aangehouden op verdenking van vernieling van het voordeurraam van een woning aan de Gravinnewei. De verdachte zou ook gevochten hebben bij het huis. De Apeldoorner werd door de politie achter het stuur van zijn auto weggeplukt. Hij had te veel gedronken. De arrestant weigerde op het politiebureau in Leeuwarden de ademtest en de bloedproef. Het is nog onduidelijk waarom hij in Jirnsum amok maakte. --- Inbraak meubelzaak LEEUWARDEN - Bij een inbraak in de nacht van maandag op dinsdag is uit de meubelwinkel Jan de Jong op de Schrans ƒ 100 uit de kassa gestolen. De achterdeur is geforceerd om binnen te komen. ---