Dode grazers De natuur moet de kadavers van Schotse Hooglanders, Koniks, fjordenpaardjes, Shetlands, herten of wilde /wijnen /elf maar opruimen. Vindt Natuurmonumnten. It Fryske Gea wacht af. pagina 3 --- Beproefd recept De uitspraak in het kort geding tegen de stakende buschauffeurs berust op een beproefd recept. Al bijna tien jaar staan rechters stakingen toe, ais de burger er maar niet te veel last van heeft. pagina 7 --- Referendum over plannen herindeling Besluit Leeuwarderadeel Van onze redacteuren STIENS - Leeuwarderadeel wil van de inwoners weten hoe ze over een mogelijke samenvoeging van hun gemeente met Leeuwarden denken. De voorzitters van de raadsfracties hebben unaniem besloten tot het houden van een referendum. De volksraadpleging zal tegelijk met de verkiezingen voor de Provinciale Staten op 8 maart aanstaande plaatsvinden. De fractievoorzitters in de raad van Menaldumadeel hebben de mogelijkheid van een referendum besproken, maar daarover nog geen besluit genomen. In het overleg met burgemeester en wethouders hebben de fractievoorzitters van Leeuwarderadeel zonder uitzondering met verontwaardiging gereageerd op de visie van de provinciale stuurgroep bestuurlijke vernieuwing dat samenvoeging van Leeuwarden, Menaldumadeel en Leeuwarderadeel een van de mogelijkheden is om de bestuurskracht te vergroten. De raad van Leeuwarderadeel krijgt in de vergadering van morgen al een voorstel voorgeschoteld om een bedrag beschikbaar te stellen voor het organiseren van een volksraadpleging. Burgemeester Cees Bijl vindt dat het referendum op het juiste tijdstip komt. Bijl: „Provinciale Staten spelen een belangrijke rol bij de uiteindelijke beslissing over een herindeling. De kiezers zullen ongetwijfeld voor de verkiezingen duidelijkheid vragen van de provinciale politiek". „It bliuwt foar üs in folslein riedsel, wat it belang wêze kin fan it opheffen van üs gemeente", aldus voorzitter Bart Lageweg van de grootste fractie Gemeentebelangen. Zij zegt echter dat „eerst maar eens de takendiscussie van de werkgroep bestuurlijke vernieuwing moet worden afgewacht". VVD-fractievoorzitter Jaap Zondervan is van mening dat de discussie over de taakverdeling tussen de verschilende bestuurslagen „verstoord" is door het voorstel om de buurgemeenten met Leeuwarden samen te voegen. In de raadsvergadering komt morgen een motie aan de orde waarin samenvoeging met Leeuwarden wordt afgewezen. Volgens Lodder hebben de partijen in Menaldumadeel het houden van een referendum onder de bevolking nog in beraad. „Als daaraan weinig kosten zijn verbonden en als het op korte termijn georganiseerd kan worden, zijn de statenverkiezingen een mooie gelegenheid om een referendum eens uit te proberen." Volgens Boele de Haan van de grootste fractie. Gemeentebelangen, staat politiek Menaldumadeel „totaal afwijzend" tegenover samenvoeging. Hij sluit niet uit dat morgen al wordt besloten tot een referendum. „Ik zou het onverstandig vinden als de andere partijen dat afwijzen." Ook in Menaldumadeel wordt naarstig gezocht naar de argumenten die voor samenvoeging met Leeuwarden pleiten, maar men kan er net als in Leeuwarderadeel geen bedenken. Mineke Lodder, fractievoorzitter van de PvdA/Grien Links, kan zich enkel iets voorstellen bij het „magische getal" van honderdduizend inwoners voor Leeuwarden. De Haan stoort zich aan de wijze waarop de gemeente geïnformeerd is. De gemeente heeft tot nu toe enkel een fax ontvangen. Een half uur voordat de plannen vrijdag naar buiten werden gebracht, kreeg burgemeester Gerrie van Delft een telefoontje van commissaris van de koningin Loek Hermans. Zie ook pagina 15 --- Staker zet FRAM-bus aan de kant Van een onzer redacteuren LEEUWARDEN - Even na tien uur 'smijt' de chauffeur van lijn 97 zijn twee passagiers, Jeroen Kamminga uit Dronrijp en Erwin van der Ploeg uit Franeker, bij de bushalte Westeinde aan de Harlingerstraatweg in Leeuwarden uit de bus. De chauffeur draait meteen het bordje met 'buiten dienst' tevoorschijn. ..Tiid is tiid", zegt de chauffeur uit Leeuwarden, die zijn naam niet wil zeggen. Van dit moment af staakt hij. Zijn dienst zit er op, hij gaat naar het actiecentrum. Zijn passagiers zijn er niet over te spreken dat ze uit de bus zijn gezet. Kamminga moet naar zijn school in Heechterp en zal nu eerst naar het station moeten lopen. Van der Ploeg hoeft niet zo ver te lopen, hij geeft les aan een school in de buurt. „Ik jou les oan lytse bêrn. It gedrach fan dizze sjauffeur liket dêr wol wat op", foetert hij. Als de chauffeur echt consequent was geweest, vindt Van der Ploeg, had hij zijn passagiers er op de snelweg uit moeten zitten. „Dat is sa", zegt de chauffeur droog. „Mar wy hawwe opdracht krigen se netsjes nei de bushalte te bringen. Dêr hald ik my oan, oars wurdt it libbensgefaarlik." Aan de uitspraak van de rechter heeft hij een „belabberd gevoel overgehouden. „Wy binne besoademitere. De wurkjouwers krije in bytsje gelyk mei dizze ütspraak. Ik hie wat oars ferwachte. --- Eltingh verliest in kwartfinale MELBOURNE - Jacco Eltingh is er niet in geslaagd de halve finale van de Australian Open te bereiken. De Nederlandse tennisser verloor vandaag in vier sets (7-6, 6-4, 5-7 en 6-4) van de Amerikaan Aaron Krickstein. Naast Krickstein plaatsten Sampras, Chang en Agassi zich voor de halve finale. Meer hierover op pagina 19. --- (Advertentie) By|R Win een vakantie! RBSfc. Harmanni^g^ zz?rreizen DE WERELD AAN H E I ___T E /V F — — — —— — — ■— — — —■ _____._____■ — _■_, Il I i| I vrijblijvend kennismakingsabonnement: zes weken voor ƒ 27,00. U kunt ook kiezen uit een vast abonnement, waarbii_-«^P.^\^ de eerste 2 weken gratis zijn: ,__._ vj- >I*si i ~^->. ____»^" -^ -- maandabonnement voor ƒ 28,71 ■%^**^> , rS**' (ƒ 85,40 bij automatische betai'-.: via incasso] Naam Adres Postcode/plaats Telefoon (voor controle bezorging) Bank/Gironummer Bon in open envelop naar Leeuwarder Courant, Antwoordnummer 123, ■■ ■ ■ i i iiii I I I II 8900 VC Leeuwarden j:! ! I!I jj (Aanbieding niet geldig binnen 7 1 1 R 7 A " 1 H 1 f) 1 7 3 maanden na beëindigen abonnement) ö fII O J H lUIUIi 1 ■WHlf?yj.li|.l44i Jlül-I.ll44l,l!lli111 --- (Advertentie) :jb r i Mobiblijvers. w* 4i >\*/ &_____ Een eeuw'ëfraa' boeket van 1» nl <stbus 40. 1135 ZG Edam. Holland. Fax 02993-72859 Tel. 02993-80808. --- (Advertentie) Studeren in Leeuwarden? Let op de krant van morgen!! --- Menno's kerk Eerst leed de hervormde kerk van Witmarsum onder de bonte knaagkever. Nu is er een nieuwe plaag: zwam. Misschien kan Europa helpen met geld. Want 'Menno was here'. pagina 13 --- Brief Postbank weggehoond Door Irene Overduin LEEUWARDEN - Onder Friese rekeninghouders van de Postbank is gisteren onrust ontstaan over een warrige brief, waarin de bank aankondigt voortaan alleen de officiële plaatsnamen te gebruiken. Blijkens de brief rekent de bank louter de Nederlandse namen tot de officiële. Rekeninghouders in Boarnsterhim en Tytsjerksteradiel, waar de gemeenteraden overwegend Friese plaatsnamen hebben vastgesteld, vinden de brief getuigen van grote onnozelheid. De bank heeft na alle opwinding de brief weer ingetrokken; de Friese namen blijven in gebruik. De Postbank schreef dat zij vanaf I maart voor de adressering van haar correspondentie gebruik zou maken van het postcode en adressenbestand van PTT-Post. „In dit bestand zijn de plaatsnamen opgenomen, die door de betrokken gemeenten zelf officieel gehanteerd worden", beweerde de bank ten onrechte. „Het zal daardoor niet langer mogelijk zijn officieuze plaatsnaamaanduidingen in de adressering op te nemen." In de gemeentehuizen van Boarnsterhim en Tytsjerksteradiel is met hoongelach gereageerd op de brief. „Wy binne der tige wiis mei dat de PTT tenei de offisjeel fêststelde nammen brükt", sneerde voorlichter Wybren Oppedijk van Tytsjerksteradiel. „Ut dizze dwaze brief docht bliken dat se net witte hoe't it sit." In Boarnsterhim hield CDA-wethouder Klaske van den Berg het er op dat de Postbank „volkomen in de war is". Rekeninghouder Hessel Veldstra in Raerd, die al jaren alle onjuist geadresseerde post retour stuurt, noemde het voornemen van de Postbank frappant. „It nijsgjirrige fan de Postbank wie no jüst dat sy noait problemen makken fan 'e Fryske plaknammen. It hat ek noait problemen opsmiten." Hij heeft de Postbank een brief geschreven waarin hij stelt dat het bestand van PTT-Post sterk is verouderd. Voorts schrijft hij: „Indien men bij het verkooppraatje aan U informatie heeft onthouden, kan dit voor U een reden zijn om de overeenkomst weer ongedaan te maken." Plaatsvervangend directeur Kees Faber van de Postbank in Leeuwarden zei dat hij voor het versturen van de brief opdracht heeft gegeven de informatie grondig te checken. „Het is duidelijk dat er een vergissing is gemaakt." Woordvoerder Kitty Borghuis wijt het misverstand aan het feit dat boven gegevens van de PTT-Post de aanduiding 'officiële plaatsnamen' stond. --- Post út Wislum 'Willem Alexander hat ferkearing. Hy is de aldste soan fan Beatrix, üs keninginne. H> is 27, wy hiene op dy leeftiid de meneuvels ek al.' Post üt Wislum, in nije rubryk. pagina 14 Pottat 7i>alu*K --- Busstaking belandt in patstelling Van een onzer redacteuren LEEUWARDEN - De staking in het streekvervoer is in een patstelling beland na de uitspraak van de president van de rechtbank in Utrecht. De buschauffeurs mogen wel staken, maar alleen buiten de spitsuren. De uitspraak heeft niet geleid tot enige beweging in de standpunten van de FNV Vervoersbond en de werkgevers van de VSN. Beide partijen houden er rekening mee dat de acties een langdurig karakter krijgen. Alle Friese stakers zijn vanochtend vroeg uitgereden. Na tien uur is het werk weer neergelegd. De 32 FNV-chauffeurs op de standplaats Oosterwolde besloten gisteravond echter hun actie te beëindigen. Volgens het noordelijk actiecentrum in Groningen betekenen het gedeeltelijk stakingsverbod en de reactie van deze chauffeurs allerminst een verzwakking van het actiefront. Woordvoerder Piet Woudstra „Chauffeurs in andere standplaatsen doen Oosterwolde ook aan en zij rijden niet verder. Reizigers weten nu helemaal niet meer waar ze aan toe zijn. Die onduidelijkheid kan de druk op de werkgevers flink vergroten." Het algemene beeld in Friesland was vanochtend dat chauffeurs bij aanvang van de rit hun reizigers vertelden wat zij rond de klok van tien uur zouden doen: doorrijden naar de eerstvolgende halte of naar de eerstvolgende, grotere plaats en daar de rit beëindigen. Reizigers konden aldus tijdig beslissen al dan niet in te stappen. De FRAM is teleurgesteld door deze opstelling. De directie had liever gezien dat ritten, die om tien uur onderweg zijn, tot de eindhalte werden uitgereden. Woordvoerder Coen Sleddering van de VSN toonde zich tevreden met het vonnis van de Utrechtse rechter, omdat de meeste reizigers in de spits weer kunnen rekenen op regulier streekvervoer. De FRAM schat dat zij tussen tien uur 's ochtends en drie uur 's middags niet meer dan 20 procent van alle reizigers op een dag vervoert. De Friese stads- en streekvervoerder heeft normaal gesproken dagelijks zon tachtigduizend mensen in de bussen. De raadsvrouw van de Vervoersbond FNV lijkt het zinvol dat de vakbond in hoger beroep gaat tegen het vonnis. De door de VSN gecreëerde patstelling wordt nu eenzijdig op de actievoerders afgewenteld. De vak- bond moet zich beperken, terwijl de gezamenlijke werkgevers niet worden gedwongen de onderhandelingstafel te zoeken. Meer hierover op pagina 13 Even na tienen draait de chauffeur van lijn 97 het bordje met 'buiten dienst' voor. Hij staakt. Op voorgrond staan de passagiers, die zojuist gedwongen zijn uitgestapt. Foto LC/Siep van Lingen --- Protest pubhouders DUBLIN - Zon 45(10 boze lerse pubhouders trokken gisteren op naar het parlementsgebouw in de lerse hoofdstad Dublin. De mars «as bedoeld als protest tegen de regering, die het alcoholpromillage naarmee men nog mag autorijden, eind vorig jaar fors verlaagde. De pubhouders zijn bang dat deze maatregel hen veel geld gaat kosten. 1 oto Reuter --- Sponsor gezocht Handbalvereniging Heerenveen raakt haar sponsor kwijt. Zonder een nieuwe sponsor verdwijnt de club in de anonimiteit. Net terwijl zich nieuwe sportieve kansen aandienen. pagina 19 --- Na Auschwitz is alles betrekkelijk Het is deze week vijftig jaar geleden dat de Duitsers het concentratiekamp Auschwitz in Polen ontruimden. Van een echte bevrijding was geen sprake. De bewakers en beulen vertrokken met de meeste van hun gevangenen enkele dagen voordat het oprukkende Russische leger kwam. De Russen namen Auschwitz op 27 januari in bezit en begonnen als eersten buiten de SS-staat te beseffen wat zich daar de voorafgaande jaren had voltrokken. Langzaam, heel langzaam drong het verhaal van Auschwitz daarna verder door. De werkelijkheid was zo onmenselijk en zo onvoorstelbaar dat de wereld het lange tijd niet kón geloven. Het einde van Auschwitz als vernietigingskamp' wordt deze week terecht uitgebreid herdacht, in heel Europa en vooral in Duitsland. De Duitse media winden er geen doekjes om. De televisie heeft deze week veel zendtijd over voor dit zeer bijzondere hoofdstuk uit de Duitse geschiedenis. Het weekblad Der Spiegel trekt alle registers open. De gruwelijkheid dringt vaak het scherpst door in details. De rekeningen van de Duitse spoorwegen bijvoorbeeld. 'Voor u vervoerd: 2000 passagiers, Berlijn- Auschwitz, zoveel cent per kilometer per reiziger...' Of het bewaard gebleven telegram met een extra bestelling bij het bedrijf dat het gifgas zyklon B leverde. Het begon allemaal met de onvoorstelbare haat van Adolf Hitler tegen de joden. Het groeide uit tot een complete bedrijfstak: het opsporen, verzamelen, transporteren en vermoorden van de Europese joden. De uitroeiing werd een industrie en daarvan was Auschwitz de belangrijkste fabriek. Voor deze industrie waren honderden bedenkers, tienduizenden uitvoerders en honderdduizenden handlangers nodig. Dat waren lang niet allemaal Duitsers. Het Hitler-regime heeft miljoenen andere mensen omgebracht omdat ze in de weg zaten of zich verzetten. We weten inmiddels dat de terreur van Stalin nog meer slachtoffers heeft gemaakt dan die van Hitler. De jodenvervolging is echter ongeëvenaard: de planmatige moord op miljoenen mensen die voor de dictator verder niet hinderlijker of bedreigender waren dan allerlei andere groepen en volkeren. Auschwitz is nu een begrip dat Europa voorgoed heeft veranderd. Niet op de landkaart (er zijn geen grenzen door verschoven of koninkrijken verdwenen), maar in de hoofden van de mensen. Na Auschwitz is het geloof in een god en in de mensheid anders geworden, voor velen zelfs onmogelijk. Alle nieuws lijkt zo betrekkelijk in vergelijking met het verhaal dat sinds die 27ste januari de ronde doet. Na vijftig jaar is de verbijstering nog even groot. Zoals een Duitse tv-commentator deze week zei: ~We kunnen vertellen wat er gebeurde en hoe het gebeurde, maar we kunnen niet vertellen waarom het gebeurde." Met dat eerste moeten we doorgaan: vertellen wat er gebeurde. Daarbij hebben we wel de hoop, maar niet eens de zekerheid dat het niet weer kan gebeuren. M. --- Regen Weersverwachting: Vannacht valt er geruime tijd regen, mogelijk tijdelijk overgaand in natte sneeuw. Er waait een /wakke lot matige noordoostenwind en het kwik daalt naar omstreeks 2 graden. Morgen overdag eerst nog regen, maar later buien en plaatselijk kans op korte opklaringen. Meer over het weer op pagina 23. Gurbe: Dat brie) giet daliks retoer öfstjoerder. ---