Koerswending oor Kok is er geen weg terug j^eer. De oud-voorzitter van de NV heeft voor de confrontatie j^et zijn vroegere achterban ge- Kozen. Een opmerkelijke koerspending, mede ingegeven door "et feit dat er als regeringspartij geuzen gemaakt moeten worden. Vroeger, in de oppositie, kon "'orden volstaan met leuzen. **°k krijgt echter ook steun binden zijn eigen partij.Te lang is de , vdA gezien als de partij voor ofties', voor alles wat ziek, .^ak en misselijk was. De socia- rechtsstaat, mede door de vdA opgebouwd, is te ver doorgeschoten. Er maken te veel pensen ten onrechte gebruik an, waardoor de kosten uit de hand lopen. Niemand wil straks nog de steeds hogere premies betalen en dus dreigt het stelsel ook voor de mensen die er echt op aangewezen zijn, verloren te gaan. En dat is pas a-sociaal. Kok deinst er ook niet meer voor terug de uitvoeringinstanties in de sociale zekerheid, vaak bestuurd door vakbonden en werkgevers, hard aan te vallen. Zij gaan te veel van de belangen van de cliënt uit. Die mag het vooral niet nog moeilijker worden gemaakt. Kafka-achtige toestanden, aldus Kok, waar zo snel mogelijk een einde aan gemaakt moet worden. De bewindsman trekt daarmee een vorig jaar ingezette lijn door. Een lijn die regelrecht voert tot het einde van het consensusmodel in ons land. Het einde van het voortdurende overleg tussen kabinet, werkgevers en vakbonden om gezamenlijk te zorgen voor een breed draagvlak voor allerlei maatregelen. --- Voortouw Hoe snel het consensus-model aan de kant wordt geschoven blijkt ook als we terugkijken naar 1990. In zijn Eindhovense reden (24 september 1990) legde Thijs Wöltgens, fractieleider van de PvdA in de Tweede Kamer, al de fundamenten. Hij gaf daar aan dat de politiek naar zijn mening weer het voortouw, in ons land moet krijgen. Niks terugtredende overheid. Nee, de politiek moet zelf weer besluiten durven nemen. Er mocht niet meer worden gewacht op adviezen van werkgevers en vakbonden, op de SER of de Stichting van de Arbeid. Wöltgens trok die lijn door bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting 1991, op 9 oktober 1990 in de Kamer. Volgens hem dreigde de politiek zich te verlammen door overleg dat zich van commissie naar werkgroep en adviesaanvraag voortsleepte. „Dan zakt het beleid en de aanpak van de problemen weg in een moeras van inspraak en advies. Het kabinet mag grote waarde hechten aan overeenstemming met de sociale partners. Er komt echter een moment dat het de zaken waar het zelf voor verantwoordelijk is, namelijk wet- en regelgeving, niet meer mag laten afhangen van consensus. Dat moment is nu aangebroken." Even later was de PvdA-er nog duidelijker: „Het zelfrespect van de politiek gaat mij aan het hart. Waar belangenorganisaties de uitvoering van onze gemeenschappelijke wil blokkeren, daar mag de politiek niet opzij gaan." Een variant op het bekende standpunt van CDA-fractieleider Brinkman 'regering, regeer', en het verwijt van WD'er Bolkestein dat het kabinet allerlei lastige besluiten wegschoof, omdat er nog een verplichte adviesronde langs de sociale partners moest plaatsvinden. Nu hadden de sociale partners de politiek eind 1990 ook wel een kans voor open doel geboden. Met veel pijn en moeite wist het kabinet nog een soort centraal overleg met werkgevers en vakbonden bijeen te krijgen. De politiek was de vragende partij en echte besluiten vielen daar dan ook niet. Zeker niet bij het voornaamste onderdeel: de voortgezette loonmatiging in ruil voor meer werkgelegenheid. Er werden wat 'oude' afspraken opnieuw bevestigd en daar bleef het bij. leder ging vervolgens een eigen weg. Dit voorjaar vonden werkgevers en vakbonden een centraal overleg met het kabinet niet eens meer nodig. Er viel toch niets te bespreken, luidde het excuus. Men regelde de zaken zelf wel via de cao-onderhandelingen, goedschiks of kwaadschiks. Hoe ver ook werkgevers en bonden uiteen waren gegroeid bleek wel binnen de SER, toen men daar gezamenlijk tot een advies aan het kabinet moest komen over de aanpak van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Werkgevers en vakbonden bleven mijlen uit elkaar staan, ondanks het stootkussen van de kroonleden binnen de SER. De onmacht ten top. Geen wonder dat vanuit de PvdA het verdeelde SER-advies als 'een gemiste kans' werd omschreven. Werkgevers en vakbonden hadden de mogelijkheid verknoeid om het bestaansrecht van de SER, en daarmee indirect van het consensus-model, te bevestigen. • WIM KOK ...confrontatie met zijn vroegere achterban... --- Duitsers helpen kabinet door verhoging van btw Koopkrachtdiscussie 1992 werpt schaduw al voortuit nieuwsanalyse zer h HAAG -De hulp komt denan agen voor minister Kok (Fiöuh fn) uit het °osten- Uit 2e lsland om precies te zijn. Ongaan°Sterburen willen de btw liste Verhogen en de Duitse mi- Mönr van economische zaken, belatman' heeft voor 1994 een di„dstlngverlaging aangekonpak, te financieren door het aanteri en van bestaande aftrekposnen tuitse voornemens betekecurrp ? eerste dat Kok uit condeHa"eoverw gingen de Ne- verla« btw niet meer hoeft te Ten t' Dat scheelt miljarden. Voor<5Wfiede kan de minister de Steve van de commissieeen vr^001 tot een belastingverkomen /gj.ng en -verlaging te Pen in ' r bek°stigen door ingrede r.l aftrekposten, nog even op Deze ."k laten «ggen. Vèej meevallers' zijn echter niet Sloeio 6.? r dan een druppel op de disci, ■ e plaat De koopkrachtech Voor 1992 wordt er niet stens gemakkelijker op. HoogvoortJ_ets minder moeilijk. De Ook al nen ziJn uiterst somber, auH. ai moet het kabinet pas in J* ShtkkeenfinitieVe kn°Pen ste k^nSsstellingen. Ten eer- t " we uitlatingen van er jn i QQ^*ubbers. ledereen gaat terujt mi ln ko°Pkracht op achi-antiec geen koopkrachtga- Unie t We moeten over de hele oVer ?rug- Het gaat alleen nog over je verdeling van de pijn tweede ?nkomensgroepen. Ten <*e kr,^ ZV-n er de signalen over houdha ?f Die is in 1992 on" kerm^ar- Dat betekent dat uitambt? gerechtigden, minima, en en trendvolgers de voleen g^ng ln de bedrijven niet «en. Ten derde zijn er de sociale premies. Die moeten in 1992 omhoog als gevolg van toenemend ziekteverzuim, stijgende arbeidsongeschiktheid en de stelselherziening in de gezondheidszorg. Zonder keihare maatregelen om het aantal uitkeringtrekkers terug te dringen gaat het om miljarden guldens: procenten premiestijging. Ten vierde zijn er talloze kabinetsmaatregelen die de koopkracht aantasten: extra huurstijgingen, het optrekken van de belastingtoeslag voor eigenaarbewoners van huizen (het huurwaardeforfait), het oplopen van tarieven openbaar vervoer, hogere autokosten, oplopende gas- en stroomrekeningen, stijgende milieulasten. Dan hebben we het nog niet eens over de steeds verder stijgende gemeentelijke belastingen. Lubbers' uitlatingen waren dus zo gek nog niet. Bij een voorziene inflatie van 4 procent en een loonstijging in de bedrijven van 4,25 tot 4,5 procent is er weinig nodig voor het inleveren van koopkracht door werknemers. En zonder koppeling geldt dat hetzelfde voor alle andere groepen. Komt de vraag om de hoek kijken wat te doen. Voor de PvdA moeten de lasten eerlijk verdeeld worden. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Met andere woorden: de hogere inkomensgroepen leveren extra in ten behoeve van de lagere. Het CDA is daar op zich niet tegen mits de middeninkomens, de mensen met zon 60.000 gulden per jaar, er niet het slachtoffer van worden. Zonder koppeling wil minister De Vries (sociale zaken) in ieder geval de minima beschermen. Hun koopkracht moet overeind blrjven. Voor de overige uitkeringsgerechtigden en minimumloners neemt de bewindsman genoegen met een koopkrachtdaling van 1 tot 1,5 procent. BERT DE VRIES ...minima beschermen... --- Garanties Nu zijn koopkrachtgaranties niet te geven. Dat weet De Vries en dat weet ook de PvdA. Desondanks wil men wel een poging wagen, al lijkt de door De Vries aangegeven weg (belastingmaatregelen) voor discussie vatbaar. De bewindsman heeft drie voorstellen: het schrappen van de inflatiecorrectie in de belastingen, het schrappen van de belastingaftrek voor reiskosten tussen woon- en werkplek (reiskostenforfait) en het optrekken van de belastingaftrek van arbeidskosten voor werkenden (het arbeidskostenforfait). Nu borduurt De Vries met zrjn voorstel deels voort op de Tussenbalans. Daarin stond de uitruil reiskosten-arbeidskostenforfait al. Het schrappen van de inflatiecorrectie levert 1,5 miljard gulden op, al zit er ook een nadeel aan. De premies volksverzekeringen moeten met circa 0,1 procent omhoog om tekorten bij de fondsen te voorkomen. De Vries wordt echter ook dwars gezeten door de commissie-Stevens. Zijn plannen maakten ook onderdeel uit van het advies van die commissie. Het nu doorvoeren ervan zou een gat van dik 2 miljard slaan in de adviezen-Stevens. Hier komt echter de hulp van onze oosterburen te pas. Stevens hoeft nu niet. Bovendien ziet Kok wel iets in het schrappen van de inflatiecorrectie, omdat daardoor de hogere inkomensgroepen harder worden getroffen. Hoe hoger het inkomen, hoe meer belasting er betaald moet worden en hoe zwaarder de inflatiecorrectie dus weegt. Staan de minima zo op nul, uitkeringsgerechtigden en minimumloners op min 1 tot 1,5 procent. Hoe staat het dan met de rest? Voor ambtenaren en trendvolgers zal de koopkrachtdaling zonder koppeling groter zrjn. De ambtenaren moeten nog 'boeten' voor een te dure cao in 1991, terwijl zij en de trendvolgers nog een half procent loon in moeten leveren als breekijzer voor het terugdringen van het ziekteverzuim. Voor deze groepen komt er een koopkrachtdaling van 2 procent aan. Bij de werknemers komt er op zijn best een nulhjn uit, waarbij de koopkrachtdaling groter wordt naar mate het inkomen hoger is. De kansen op koopkrachtreparatie zijn gering. Het kabinet heeft er geen geld voor. De inflatiecorrectie kan worden aangepakt, natuurlijk. Daarnaast is er een oud voorstel uit de Tussenbalans: het optrekken van belastingvrije sommen in de belastingen in ruil voor het schrappen van de rente- en dividendvrijstelling in de belastingen en de aftrekbaarheid van rente betaald over leningen waarmee consumptiegoederen als tv's, koelkasten en auto's worden betaald. --- opinie Gezamenlijk belang PvdA en vakbeweging weggevallen Wim Kok gaat oorlog met bonden niet uit de weg achtergrond Van onze parlementaire redactie DEN HAAG - Wim Kok, PvdA-leider, vice-premier en minister van Financiën, wilde het niet te hard zeggen. Toch was zijn boodschap niet mis te verstaan. Als de vakbeweging 'oorlog' wilde met het kabinet over de aanpak van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, dan kon zij die krijgen. Hij zou voor het dreigen met acties in ieder geval niet opzij gaan. Ook niet als de tegenstellingen onoverbrugbaar dreigden te worden. Kok heeft duidelijk een andere foers ingeslagen. Wat hem be- treft moet de PvdA niet meer achter de vakbeweging aanlopen. De sociaal-democraten Roeten een eigen lijn trekken en daar ook voor staan. Alleen zo £an het land gered worden. En Kunnen er over vier jaar aan het eind van de kabinetsperiode recitaten van het beleid aan de Kiezers worden getoond; de belonitlg daarvoor moet dan via het sternhokje komen. Natuurlijk zou het kabinet enige steun van de vakbeweging kunden gebruiken. Bijvoorbeeld bij j^et maken van afspraken over loonmatiging in ruil voor het ?.CnePpen van meer banen, schollng en de opvang van kans- Maar ach, zo zwaarwegend is dat ook weer niet. Met pt stellen van hoge looneisen lreft de vakbeweging immers °ok zichzelf. Op den duur neemt af en zullen ~aken als het scheppen van meer oanen, scholing en maatregelen o°r kansarmen op een andere wijze gefinancierd moeten woraen. Dit betekent: hogere lasten. --- Kloven De kloven zijn inmiddels geslagen. Binnen de FNV doen stukken de ronde, waarin gepleit wordt voor het afstand nemen van 'bondgenoot' PvdA. De relatie tussen CDA en CNV staat al langer op een laag pitje. CDA en PvdA gaan, binnen en buiten het kabinet, een steeds hardere koers varen. De werkgevers hameren op lagere lasten en zwaaien met de geldbuidel als de vakbeweging te veel eisen op tafel legt in cao-onderhandelingen. Want de werknemer, dus ook het vakbondslid, is nog altijd het meest gevoelig voor het eigen loonzakje. In de jaren tachtig ging het sociaal-economisch slecht. Na enig aarzelen bleek iedereen bereid, kabinet, werkgevers en vakbonden, om via een gezamenlijke actie het onheil te helpen keren. Dat lukte. Het gaat weer goed, is nu de algemene mening. Het gezamenlijke belang is daarmee weggevallen. Voor overleg en consensus is geen plaats meer. leder voor zich waarbij de overkoepelende overheid ook nog een eigen rol gaat spelen. Niet verzoenend maar confronterend. De jaren tachtig liggen al ver achter ons. carel goseling --- Open doel Helaas heeft de Kamer zich tegen de dekking van het optrekken van de belastingvrije sommen gekeerd. Of de maatregel daarmee nog doorgaat is zeer de vraag. De effecten van een forse premiestijging kunnen hoogstens verzacht worden door het aanspreken van de reserves 'brj de sociale fondsen, het optrekken van de inkomensgrenzen waarover nu premies worden betaald of het verlagen van bepaalde premies (brj voorbeeld voor de ww). Het voorkomen van een premiestijging is echter onmogelijk. En dus treden koopkrachteffecten op. Blijft de bekende hoge hoed. De trucen-doos. Het minder verhogen van de premies dan nodig is, omdat in de toekomst de lasten in de sociale zekerheid toch gaan dalen. Of het inboeken van miljardeninkomsten die er nog niet zijn. Bij voorbeeld Duitse nabetalingen voor in het verleden geleverd gas. En tenslotte is er altijd nog de mogelijkheid om uitgaven die voor 1992 zijn voorzien uit te stellen tot nader order. Tot betere tijden die er nooit komen. Ook hier zijn echter grenzen. Aangegeven in het regeerakkoord. Het financieringstekort van het rijk moet in 1992 op 4,25 procent staan. En de collectieve lastendruk (het beslag van belastingen en sociale premies) mag niet meer zijn dan 53,6 procent. Augustus wordt een boeiende maand. carel goseling --- Vluchtelingen Ik moet zeggen, zeker in vergelijking met andere landen worden vluchtelingen hier uitstekend opgevangen. Na een eerste opvang in een asielzoekerscentrum komen zij in aanmerking voor een huis of flat met de noodzakelijkste inrichting en genieten zij een uitkering. Echter, hen ontbreekt ieder toekomstperspectief, zij mogen niet studeren of werken tot zij een permanente verblijfsvergunning nebben toegewezen gekregen en dit kan jaren duren. Eigenlijk zijn de asielzoekers hier aan het 'potverteren', want een deel van hun verblijf hier wordt bekostigd van de ontwikkelingshulp. Gelukkig wil minister Pronk hier verandering in aanbrengen. Het jarenlang niksdoen werkt echter een achterstandsituatie in de hand, met name onder de jongeren. Op deze manier raakt men in een vicieuze cirkel van uitzichtloosheid. Ik denk dat het beter is om de asielzoekers te laten studeren en zo mogelijk werken. Geef asielzoekers al bij aankomst in een asielzoekerscentrum een spoedcursus Nederlands en Engels, desnoods verplicht. Als zij buiten het centrum komen te wonen dienen zij een goede en gerichte scholinb te krijgen. Daar hebben zij zowel hier, als in hun land van herkomst - bij een eventuele terugkeer - iets aan. Belangrijk blijft ook om nationale en internationale organisaties te ondersteunen. Want .deze proberen vat te krijgen op politieke en andere wantoestanden in landen waar asielzoekers vandaan komen. Lukt het om daar problemen op te lossen ofte voorkomen, dan zullen ook minder mensen gedwongen worden om te vluchten. SITTARD Arme Geeraerts --- Vierdaagse Hoewel het niet in mijn bedoeling lag met een ingezonden stuk te reageren op het Vierdaagseverslag van de heer Almar Latour van zaterdag 20 juli 1991, pagina 15, voel ik mij door uw uitnodiging daartoe toch genoodzaakt omdat anders een reactie achterwege zou blijven. In het artikel wordt alleen de heer J. Kerkhofs uit Geleen geciteerd en die beweert: „ledereen doet voor het publiek nog even fier, maar zodra men erlangs is, strompelt men weer." Dat kan de heer Kerkhofs alleen maar beweren als hij zich tussen strompe- laars heeft opgehouden, want met de meesten is dat namelijk helemaal niet het geval en wekt hij met 'iedereen' een verkeerde indruk. 'Galatenue' geldt voorts voor de meeste militairen niet. Dat zij zich omkleden is juist. Dat strijders die te moe zijn om nog mee te lopen soms door verse soldaten worden vervangen om als korps toch als geheel over te komen bij het publiek, is uit de lucht gegrepen en kennelijk ontleend aan een incident bij een buitenlands korps van acht jaar geleden. De redactie zou er goed aan doen om ten aanzien van negatieve berichten zeker bij een feestelijk 75-jarig Vierdaagse-jubileum zorgvuldiger te werk te gaan, verificatie toe te passen en meer dan één deelnemer te interviewen. WIJLRE J.Ch. Breukelaar --- PvdA De naam van de PvdA is aan verandering toe. Wat dacht u van. Partij van de Afbraak? Deze naam past beter in het huidige beleid dat minister Wim Kok voert. Want arbeid is er voor de meesten niet en komt een arbeider door ziekte in de wao terecht, dan wordt zijn inkomen, door de snode plannen van Wim Kok, flink beknot. Daarom, Partij van de Afbraak, is de juiste naam voor deze partij. Alles wat in de loop der jaren is opgebouwd, wordt door Wim Kok weer afgebroken. Schandelijk! Als het snode plan van minister Kok betreffende de wao-regeling doorgaat, dan zal de PvdA bij de eerstvolgende verkiezingen, een van de kleinste partijen worden! Dat is zo klaar als een klontje. . HEERLEN F. Richter --- Dieven Als dieven in de nacht, terwijl half Nederland met vakantie is, hebben Lubbers en Kok toegeslagen en de rechten van wao'ers en zieken om zeep geholpen. Honderdduizenden wao'ers zullen binnen korte tijd in de bijstand belanden. Bij ziekte moeten snipperdagen worden ingeleverd en de ziekteuitkering gaat terug naar 70 procent. Dit stelletje moet weg! Vanaf hun aantreden hebben zij steeds geweigerd het geld te halen waar het zit. Ze hebben alleen maar de ouderen, de huurders, de gehandicapten en de arbeiders bestolen. Wat met tientallen jaren strijd is opgebouwd dreigt met één pennestreek te niet te worden gedaan. Er moeten onmiddellijk nieuwe verkiezingen komen. HEERLEN Ben Tarici --- Iezers schrijven Strategie De wao-planne* van het kabinet Lubbers-Kok passen in een doelbewuste strategie van de werkgevers en vorige CDA-VVDkabinetten om het opgebouwde stelsel van sociale zekerheid ingrijpend te veranderen. Van een stelsel waarbij de hoogte van de uitkering was gekoppeld aan het inkomen, naar een ministelsel op bijstandsniveau.Eerst werden de werkloosheidsuitkeringen aangepakt (van 80 naar 70 procent), uitkeringsvoorwaarden werden verscherpt en de duur van de ww-uitkering beperkt. Werklozen komen daarmee veel sneller op bijstandsniveau terecht. Dat dreigt nu met de wao ook tegebeuren. Mensen, die een ongeval krijgen of door ziekte uit het arbeidsproces zijn gestoten worden snel op bijstandsniveau teruggeworpen. Ongeacht of je al tien of twintig jaar premie hebt betaald voor het huidige, meer rechtvaardige wao-stelsel. Volgens recente cijfers telt Limburg 80.225 wao'ers, waarvan er ruim 40.000 jonger dan vijftig jaarzijn. Die dreigen al op korte termijn in de bijstand terecht te komen. Ook gemeentebesturen in Limburg moeten wakker geschud worden. Zij krijgen bij doorgang van de wao-plannen te maken met een groeiende groep bijstandsgerechtigden en dus met een zwaarder beslag op de toch al schaarse gemeentelijke middelen. Gemeenten zijn vol goede bedoelingen gestart met de sociale vernieuwing. Die wordt volstrekt ongeloofwaardig als mensen eerst geconfronteerd worden met een huurexplosie, dan met afbraak van de wao, en vervolgens met de zoveelste dreiging dat de koppeling weer terzijde wordt geschoven. De tweedeling in de samenleving waar Joop den Uyl voor waarschuwde dreigt door toedoen van zijn eigen aprtij verder verscherpt te worden. De PvdA ontpopt zoch als een uitvoerder van datgene wat werkgevers ent het CDA al veel langer wilden. ledereen die sociale rechtvaardigheid van belang vindt dient komende maanderf het verzet tegen deze wao-plannen actief te steunen. Ook binnen het CDA dient men te beseffen dat bijbelse gerechtigheid niet strookt met dit beleid. GELEEN Jan Muijtjens In deze rubriek neemt de redactie brieven van lezers op. De redactie hoeft het niet eens te zijn met de inhoud De brieven dienen betrekking te hebben op publicaties in deze krant en moeten kort en zakelijk zijn Te lange brieven worden ingekort of geretourneerd Een ingezonden brief moet voorzien zijn van naam. adres en telefoonnummer. Brieven op rijm, of brieven die oproepen tot acties of aanzetten tot geweld of andere onwettige daden, worden niet geplaatst. Datzelfde geldt ook voor brieven met onwelvoeglijk taalgebruik en beledigingen. Anonieme brieven worden evenmin geplaatst. postbus 3100 --- Berouw(?) Onsmakelijk de vertoning van berouw door de Japanse premier bij het monument van Indische slachtoffers Japanse bezetting van het volormalige Nederlands Oost-Indië. Nog onsmakelijker klonk het auto-da-fe van premier Lubbers. Hij kondigde zonder blikken of blozen het einde aan van het bedelen en zeuren over vergoedingen en aangedaan leed door de nog in leven zijnde slachtoffers. Waarom? Wel mijns inziens duidelijk; aan het economisch krachtveJd van de voormalige vijand Japn is meer te verdienen dan aan de voormalige bondgenoot, de Sovjetunie. Dat gekerm door nog maar een handjevol benadeelden mag dat doel niet in de weg staan! Het spel gaat nog steeds door!; Jammer dat na afloop van de be-. rouw-komedie de krans in de vij-; ver werd gegooid. HEERLEN P.H. Hachmang ---