Nannie Kuiper/De eend op de pot Dit boekje kreeg de hoogste onderscheiding: de Gouden Griffel. Het boekje, een verhaal in rijmvorm, is bestemd voor peu'ers en jonge kleuters. Het handelt ovjr Marijke en de eend op de pot, waar -e zo vreselijk dol op is. In het interview met de schrijfster bovenaan deze pagina's wordt ook nader op dit boekje ingegaan. --- Roald Dahl/De griezels Een zilveren griffel voor 6 jaar en ouder. Het echtpaar Griezel doet zijn naam alle eer aan. Ze zien er heel onsmakelijk uit en gedragen zich zo wreed en gemeen mogelijk. Het is hun liefste bezigheid elkaar en anderen als het even kan het leven zuur en ondraaglijk te maken. De' schrijver neemt wel afstand van dit echtpaar, noemt hen ook walgelijk en gemeen. Toch is het boek een aaneenrijging van hun smerige geintjes. Te veel eigenlijk om nog leuk te vinden. Het enig'positieve is dat de Griezels tenslotte ten onder gaan. Ik zou dit boek „te veel van het slechte" willen noemen. Niet dat de Griezels als voorbeeld tot navolgen zouden nodigen, maar gewoon omdat er op de duur weinig plezier aan het stel te beleven is. Een zinloos gebruik van akeligheden. De illustraties van Quentin Blake geven de sfeer juist weer. --- Boris Zhitkov/Het verboden bootje Een zilveren griffel voor 7 jaar en ouder Boris logeert bij oma. Het verhaal dateert uit het begin van deze eeuw en speelt zich in Rusland af. Bij oma mag Boris alles, behalve aan het kleine stoombootje komen, want dat is een heel dierbare herinnering van haar. Dit bootje neemt hem steeds meer in beslag: hij is er van overtuigd dat er mannetjes in wonen. Maar met geen enkele list krijgt hij ze te zien. Zijn bezetenheid, zijn drang om ze te vinden drijft hem tenslotte zó ver dat hij het bootje met geweld openbreekt als hij alleen thuis is. Dan wordt het overduidelijk: er zijn helemaal geen mannetjes. Alles valt van hem af en hij realiseert zich zijn fout. Maar het bootje is vernield. Dan komt oma weer thuis. Ze heeft het nog niet gezien. Hier eindigt het verhaal. De lezer moet maar gissen naar de afloop. Wordt oma woedend om haar vernielde aandenken? Of begrijpt ze de enorme dwang die fantasie op een kindergeest kan leggen? Was Boris ongehoorzaam of leefde hij in een andere - fantsie - wereld? Het verhaal intrigeert, en schokt ook enigszins. Het proces in Boris' geest wordt in woord en beeld haarfijn weergegeven, de lezer wordt helemaal meegenomen. Hiertoe dragen voor een groot deel de mooie, minutieuze, grijzige illustraties van Paul Zelinsky bij, vooral die illustraties die de emoties op Boris' gezicht laten zien. Een heel knap boek waaraan te merken is dat de auteur kinderen kent. --- Joke van Leeuwen/De metro van Magnus Een zilveren griffel voor 8 jaar en ouder. Dit boek werd al eerder in het Nederlands Dagblad door mij gerecenseerd. Magnus maakt zijn eigen metroplattegrond en raakt daarin in levenden lijve verzeild. Op ieder station overkomt hem iets vreemds of iets spannends. Het boek is een creatieve mengeling van tekst, tekeningen, woordspelingen, raadsels en spelletjes. Joke van Leeuwen, schrijfster én illustrator van dit boek, heeft in tekst en tekening beide een heel humoristische stijl. Dit boek doet sterk denken aan „Het huis met de 7 kamers" waarvoor zij twee jaar geleden eveneens een griffel (en penseel) ontving. In feite is zo de bekroning dubbel op en niet zo op zijn plaats. --- Christine Nöstlinger/Het huis in Niemandsland Een zilveren griffel voor 9 jaar en ouder Wenen, 1945. Christine Nöstlinger beschrijft haar jeugdherinneringen. De familie vlucht de stad uit: veilig voor de bommen. Maar wanneer de Duitsers capituleren, komen de Russen. Het is hun niet duidelijk of dit een vooruitgang is. Alles wordt nog steeds streng bewaakt en weinig is toegestaan. Honger en gebrek hebben ze nog steeds. De jonge Christel (10 jaar) is eigenzinnig en gaat haar eigen gang, vaak tegen haar ouders in. En Cohn, de kok van de Russen, wordt haar beste vriend, hoe lelijk en vies hij ook is. Het Weense (na)oorlogsbeeld staat tamelijk ver van ons af, de dreiging komt niet zo sterk over. Wat beter overkomt is de tekening van Christel en haar relaties en ook haar verlorenheid als kind in die situatie, op die plaats. --- Robert Cumming/Kijken en zien Een zilveren griffel voor een informatief boek voor 10 jaar en ouder. „Een boek over schilderijen" luidt de ondertitel. Dit is heel juist. In tegenstelling tot veel andere uitgaven op dit terrein behandelt het boek niet bepaalde schilders, bepaalde stromingen. Stromingen worden niet eens genoemd. Volgens de visie van de auteur is dit pas relevant in latere stadia van kunstonderwijs. In „Kijken en zien" gaat het primair om het openen van de ogen voor de schilderkunst. In zijn inleiding zegt Cumming: „leder mens ervaart de wereld om zich heen op zijn eigen wijze. Kunstenaars laten die ervaringen door hun werk aan anderen zien. Zij gebruiken daar allerlei methoden en technieken voor. Dit boek gaat over schilderen en schilderijen, over de verschillende werkwijzen die schilders gebruiken". Dit doel verwezenlijkt de schrijver d.m.v. laten zien van reproducties van schilderijen en de vele vragen die hij de lezer er over stelt, b.v. met betrekking tot perspectief: „Wat voor indruk krijg je van de ruimte in dit schilderij? Welke lijnen kan je erin trekken?" Zo komt er van alles aan de orde: accenten leggen; lichtval; kleurgebruik; emoties in portretten; compositie. Voorbeelden van historische en recente schilderkunst worden daarbij gebruikt. De schrijver stelt erg veel vragen. Vaak wordt de lezer aan het werk gezet om b.v. een opsomming van gebruikte kleuren te geven. De meeste vragen worden achterin het boek beantwoord. Helaas niet alle, wat soms een onbevredigend gevoel geeft. De lezer (vanaf 12 jaar) wordt erg actief betrokken bij het kunst kijken en leert en schilderij op meer manieren te zien dan „mooi" of „lelijk". Het boek vraagt wel een flinke dosis concentratie tijdens het lezen. Het zou goed mogelijk zijn dit boek op middelbare en evt. hogere scholen te gebruiken. Een bekroning is eerlijk verdiend voor zon gedegen en opvallende benadering van kunstkennen. --- door Els de Jong-van Gurp Ook dit jaar zijn er weer 13 de Kinderboekenweek (13 t< de beste boeken, drie pensele len eens zien met welk werk d strators in de belangstelling gi en uitgereikt in het kader van oktober). Tien griffels voor r de beste illustraties. We zulchillende schrijvers en/of illuwden. Illustratie uil: Het verboden bootje/'Boris Zhitkov Hetgkizen oop, Illustratie uit: De griezels/'Roald Dahl. Illustratie uit: De eend op de pot/Nannie Kuiper. Illustratie uit: Inspekteur Kaasjager/Bernard Stone en Ralph Steadman. Illustratie uit: Muis, mol en rat/Jetty Krever en Jenny Dalenoord. --- Paul Biegel/Haas Een zilveren griffel voor 12 jaar en ouder. In een stille' dierenleven: a nachtvlinders, Allen leiden zt ding hebben; verwachten « vroeger regel» dieren tot Hoj de verpersooi toewijding. H het leidende! Biegel schets mensenleven. aan hoe men godsdienst o op afgaan. Mi met de Haaf bedoeld wort» moeilijk, zo* betreft. Het » lijk te volgen geslaagd een 1 rakters/tyr*5 verhaal boeien met een Ie * thema is n° Wanneer de3' waren zou dit i hebben. Het I kritische jon? met een liter»1 de tuin is veel aar, bijenvolk, sen nog meer. even, maar één happelijk: het Haas kwam >n en is door de oneven. Hij is orde, zorg en 1 van de dieren hun handelen. ierenleven het hk toont dan ei> godheid en ör blindelings s de indruk dat 1 Christendom -Haas" is erg m als inhoud 'i steeds moei- B'egel is er in van dieren/ka- D" houdt het m«ken dat we " hebben. Het Et uitgewerkt. fl beoordeeld ■Meid gegeven "J besteed aan 13 a 14 jaar) ---