(advertentie) SLIMME SPAARDERS I I C\LW KIEZEN }O/l/ 0 IVli^/JUi^ / Bonus Spaairekening VOOR VRIJHEID | | ™Ekz* Hen ideale spaanonn voor mensen die twee dingen tegelijk willen: extra hoge rente èn de vrijheid om zonder kosten geld op te kunnen nemen. leder volledig jaar (van 1 mei tot 30 april) mag u tot maximaal f 10.000,--giraal overboeken naar uw betaalrekening. Pas daarboven geldt een retourrente van 1%. Praat eens over zon gulle Bonus Spaarrekening bij een \.\ IP> Luikm>r. \let een eerste inleg van u g BANK f 100,- bent u al iemand in bonus... Wm» BiWiIIV --- 'Staphorster raad heeft goed jaar gehad' (Van onze binnenlandredai tic) STAPHORST - „Het jaar waarin we nu verkeren, mag voor de gemeenteraad van Staphorst een goed jaar genoemd worden. Het werk mocht rustig en ongestoord, en in uitstekende onderlinge verhoudingen voortgang vinden. Ook heeft het gemeentelijk apparaat de taken die er lagen, goed vervuld." Dit zei het GPV-raadslid H Kruidhof dinsdag tijdens de algemene beschouwingen in de Staphorster gemeenteraad. Zijn gedachten gingen met name uit naar hen die werken bij de gemeentelijke sociale dienst, „daar zij in het bijzonder worden geconfronteerd met de bittere gevolgen van de blijvend hoge werkloosheid als gevolg van de economische recessie". Het raadslid memoreerde dat de verzorgingsstaat „niet het geluk voor alle mensen heeft gebracht. Steeds duidelijker is geworden dat de welzijnsstaat grote schaduwzijden heeft. Niet alleen wat de betaalbaarheid betreft, maar ook waar het gaat om de vraag naar de verantwoordelijkheden. Egoïsme en gemakzucht gingen hand in hand. leder voor zich en de Staat voor ons allen. Ook de gemeente heeft steeds meer financiële verantwoordelijkheden van de burger overgenomen. Hierin schuilt een grote fout. We moeten de verantwoordelijkheden in de welzijnssector bij de burger laten, ik hoop dat de tijd eraan meewerkt dat dit besef weer begint te leven", aldus het GPV-raadslid. Hij herinnerde in dit verband ook aan zijn afwijzing van subsidieaanvragen ten behoeve van kerkelijk jeugdwerk. „Om haar vrijheid volkomen te waarborgen, moet de kerk geen steun vragen van de overheid." De heer Kruidhof zei ook erg blij te zijn met de intrekking van de zgn. kaderwet specifiek welzijn. In de nieuwe zgn. zorgwet wordt de verantwoordelijkheid gelegd bij de latere overheden. Hij hoopt dat het hierdoor gemakkelijker wordt een beroep te doen op het particulier initiatief. H. KRUIDHOF --- Overijssel geeft geen subsidie voor Teuge ZWOLLE (ANP) - Gedeputeerde Staten van Overijssel blijven bij hun afwijzing van subsidie aan de luchthaven Teuge. Het dagelijks bestuur van Teuge had om een bijdrage van Overijssel gevraagd, omdat ook deze provincie baat zou hebben bij deze Gelderse luchthaven. GS van Overijssel erkennen dat het aantal vooral zakelijke vluchten vanaf Teuge toeneemt, maar vindt die stijging niet groot genoeg om tot subsidiëring over te gaan. Ook is naar de mening van het provinciaal bestuur de betekenis van de luchthaven voor de Overijsselse infrastructuur te gering om tot financiële steun te besluiten. GS delen de mening van het bestuur van Teuge dat de luchthaven ook voor inwoners van Overijssel een recreatieve functie heeft. Maar ook dat is voor GS geen reden om geld beschikbaar te stellen, aangezien recreatieprojecten buiten Overijssel niet door deze provincie worden gesubsidieerd. --- Modern Pastoe was een van de weinige fabrieken, die zich indertijd met eigentijdse vormgeving bezighielden. "In de eerste plaats: onze ontwerpen zijn doelbewust modern. Zij doen geen concessies aan historische vormen, versieringen of nabootsingen van echte of geïmiteerde stijlen. Zij willen slechts voldoen aan de eisen, die de moderne samenleving en de moderne woning stelt, zowel wat de afmetingen, als wat het nut en het onderhoud aangaat", heet het in de catalogus "De woninginrichting in nieuwe banen!", die Pastoe in 1950 uitgaf. Lang niet iedereen was van dit ideaal doordrongen. In De Groene Amsterdammer werd in 1951 een vers gepubliceerd, waarvan de beginregels luiden: U"at baeten Architecten zwanger Van Meubelplaet en Rotanstoel: De BALPOOT leeft geluckig langer Dan al die Pastoepeuterboel. Nu was de balpoot in de vooroorlogse jaren van de firma een geliefd attribuut geweest. De fabriek adverteerde met "Gotische" meubels en "Marokkaanse" eethoeken. En hoe een "Engelsche heerenkamer A" in "eiken old-finished" er uitziet, hoeft geen toelichting. Van de in 1913 opgerichte Utrechtse Machinale Stoel- en Meubelfabriek zijn pas van latere jaren catalogi voorhanden. Uit het overgebleven materiaal blijkt, dat al in de jaren '20 zowel in "modern" als in "stijl" werd gewerkt. Van de laatste waren de Queen Anne-modellen in de meerderheid, het moderne meubel was recht en hoekig van vorm. --- Bloei (le oorlog beleeft de fabriek een periode van grote bloei met meubels, die onder de naam Pastoe op de markt worden gebracht. De firma produceert nu nog uitsluitend eigentijdse meubelen. De eigen ontwerper Braakman bepaalt de vormgeving bij Paastoe, terwijl ook goed bevonden modellen uit het buitenland - Scandinavië - werden betrokken. Op de tentoonstelling zijn vele meubelstukken uit deze periode bijeen te zien. Het leuke is. dat - in het voetspoor van Premsela - het meubilair soms gecombineerd wordt met beeldende kunst en vormgeving van tijdgenoten. Zo hangt een werk van Corneille uit 1950 aan de wand bij de tafels en stoelen uit dezelfde tijd en staat het bekende Kilta-servies van Arabia, eveneens ontworpen in 1950, op de theewagen "Rolo" uit 1949. (De naoorlogse tijd komt sterk tot leven in de reclame die voor deze theewagen werd gemaakt. De "Rolo" was geheel uitneembaar en bijgevolg zeer geschikt voor emigranten...) In een vraaggesprek met de commercieel directeur van Pastoe over de huidige ontwikkelingen bij het bedrijf leggen de samenstellers de vinger bij het feit, dat de firma zich concentreert op het maken van "gewone", functionele meubelen: "Jullie stoelen bijvoorbeeld zijn nog steeds alléén rationeel bedachte zitmachint In verband hiermee wordt Pastoe vergeleken met Memphis. De ontwerpen van Mcmphis lijken echter veel me> passen in een ornamentele stroming in de beeldende kunsten, die vooral in de ' enigde Staten opgang heeft gemaakt, dan dat hier strict van "meubels" gesproken moet worden. Zo komt de belangstelling voor alles wat met versieren te maken heeft tot uiting in "stoelen", bedolven onder geborduurde pannelappen en glinsterende pailletten, die door beeldende kunstenaars vervaardigd zijn en in galerieën worden verkocht. De spullen van Pastoe hier tegenover te zetten lijkt mij zowel ten opzichte van Pastoe als van Memphis niet erg vruchtbaar. Pastoe is een rubriek van gebruiksmeubilair en heeft als zodanig een belangrijke rol gespeeld bij het uitdragen van een bepaalde wooncultuur. Met name in de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog is de firma medebepalend geweest voor het gezicht van het Nederlands interieur. Tot voor kort kwam de fabrieksmatige kant van de toegepaste kunsten in museale kringen niet aan bod. Daarin is verandering gekomen. Deze tentoonstelling omvat 70 jaar industrie en 70 jaar vormgeving. Het is jammer, dat de rol van Benno Premsela hier slechts zo terloops ter sprake komt. Want door het verband met de beeldende kunsten komen de voorwerpen in een breder kader naar voren dan doorgaans het geval is met exposities van meubelstukken. V.t . nis Pastoe. een Nederlandse meubelfabriek 1913-1983, Centraal Museum Utrecht, t m 4 december 1983. Catalogus r 25,-. --- „Actief gezinsbeleid gemeente gevraagd" (Van onze binnenlandredactie) DEN HAAG - Het gemeentebestuur zou een actief beleid moeten voeren ten aanzien van de bevordering van het gezinsleven en een verantwoord sociaal leef- en woonklimaat voor kinderen en gezinnen. Dit zei het SGP-RPFGPV-gemeenteraadslid L. van Popering deze week tijdens de algemene beschouwingen in de Haagse gemeenteraad. „Men heeft het wel over de rechten van de vrouw - en zij heeft uiteraard rechten -, maar wie komt op voor de rechten van de kinderen? Hebben de kinderen er geen recht op, dat zij in liefde kunnen opgroeien in een gezin, en de volle aandacht krijgen die nodig is voor een harmonieuze ontplooiing? Dat kun je niet afkopen door te zorgen voor (gratis) kinderopvang", aldus het raadslid. Hij pleitte ervoor in het voorlichtingspakket van de gemeente ook materiaal op te nemen, dat gericht is op de ouders, om hen te leren hoe zij met hun kinderen kunnen omgaan in gezinsverband, en ervoor te zorgen dat er betaalbare woningen voor gezinnen komen, zodat zij niet langer wegtrekken uit de stad. „Met een gezinsbeleid zou straatterreur, vandalisme, drugs- en alcoholgebruik allemaal teruggecrongen kunnen worden", aldus de heer Van Popering. Het SGP-RPF-GPV-gemeenteraadslid vroeg ook om duidelijke maatregelen tegen prostitutie, pornografie en voor de vrouw onterende reclame. Hij vroeg zich af waarom dit aspect van vrouwenemancipatie voortdurend onderbelicht wordt. Met betrekking tot de financiën diende de heer Van Popering een motie in, waarin het college wordt opgedragen drie maal per jaar de resultaten van de doorlichting van de begroting aan de raad voor te leggen, en bij een eventuele ongunstige afwijking (die de laatste jaren nogal eens voorkomen) aan de raad voorstellen te doen ter dekking van het verschil. GRONINGEN (ANP) - De politie heeft in Groningen de 19-jarige G.J.B, uit Eelde aangehouden als verdachte van de moord op de 83-jarige alleenwonende Alida Hesselink, vorige week in de nacht van zondag op maandag. --- De geschiedenis van een Utrechtse meubelfabriek in het Centraal Museum Pastoe in een museale toonzaal door Klaas Grasdijk Her en der staan in de open vakken van een bergmeubel voorwerpen opgesteld, die dateren van rond de eeuwwisseling: een Jugendstillampje, een klok en een aardewerken vaas met een patroon van gestileerde bloemen, terwijl ook de lijstjes om de plaatwerken de typerende Jugendstilversieringen tonen. Het betreft hier een reclamefoto van een bergmeubel van Pastoe uit circa 1961, waarvan de fotoregie in handen was van de ontwerper Benno Premsela. Een opmerkelijke foto, omdat de nu zo gezochte kunstvoorwerpen uit het begin van deze eeuw toen nog nauwelijks werden gewaardeerd. Een andere keer stoffeerde hij het meubel met een reproduktie van een druksel van Werkman en afbeeldingen van de New Look van Dior. Dit reclamemateriaal hangt op de tentoonstelling "UMS Pastoe. een Nederlandse meubelfabriek 1913-1983". die nu in het Centraal Museum in Utrecht te zien is. Premsela, die de tentoonstelling opende, toonde zich dankbaar gestemd ten opzichte van Pastoe. die hem toen hij nog een onbekende ontwerper was, tot veel in staat heeft gesteld. Behalve de boeiende reclamefoto's waarvan hij de artistieke antuoording droeg, richtte hij voor de firma showrooms en stands in, die van een opvallende creativiteit getuigen. De ontwerper confronteerde Pastoe én het publiek met een aantal jonge kunstenaars, die wel gebaat waren met enige promotie. De Pastoe-stand op een beurs in 1955, waar meubelen in teakhout werden gepresenteerd, was bijvoorbeeld versierd met reliëfs in teakfineer van de beeldhouwer Ca rel Visser. Een foto van de Utrechtse toonzaal, die omstreeks 1950 gemaakt is, laat een eethoek en dressoir zien, in berken uitgevoerd. De stoel is een ietwat knullige vertaling van een fauteuil in gebogen multiplex, die het echtpaar Eames rond 1946 in de Verenigde Staten lanceerde. Dat dit interieur voor zeer modern moet doorgaan blijkt uit de wandversiering, die boven het dressoir is aangebracht: een schilderij van ene Karel Appel. Toonzaal uit 1950; eethoek in berkenhout. Aan de wand werk van Karel Appel Een hoekje van de tentoonstelling; meubelen vanaf ongeveer 1955 --- Aanzet tot Europees cultuurbeleid in Athene SCHIPHOL (ANP) - De tien ministers van cultuur van de lidstaten van de EG hebben tijdens informeel overleg in Athene de aanzet gegeven tot een actief Europees cultuurbeleid. De Europese commissie, die tijdens dit overleg was vertegenwoordigd, zal een actieprogramma daartoe opstellen dat de basis moet vormen voor dit gezamenlijk beleid. Dit heeft minister Brink man van welzijn, volksge zondheid en cultuur op Schip hol meegedeeld na zijn aan komst uit de Griekse hoofd stad. Het actieprogramma zal het komend half jaar gereed moeten zijn, waarna de tien ministers zich tijdens een eerste officiële vergadering hierover zullen uitspreken. Deze vergadering wordt volgend voorjaar onder voorzitterschap van de Franse minister Jacques Lang gehouden. In het actieprogramma zulleij onder andere worden opgenomen de culturele positie en ontwikkeling van de kleine taalgebieden en de culturele positie van de verschillende groepen migranten in de EG. OOSTERBROEK (ANP) - Het verificatiebureau van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten gaat een onderzoek instellen naar onregelmatigheden die zijn geconstateerd bij de PvdA-wethouder J.J.W. van Oosterbroek (Gr.). W. diende begin deze maand zijn ontslag in als wethouder en als lid van de gemeenteraad. Volgens burgemeester H. Tees zijn de geconstateerde onregelmatigheden mede aanleiding geweest voor de wethouder om zijn ontslag in te dienen. Om wat voor „onregelmatigheden" het gaat wilde de burgemeester niet zeggen. --- Door vakgroep universiteit Utrecht Buurtbudget bepleit bij stadsvernieuwing UTRECHT (ANP) - Bij de decentralisatie van de volkshuisvesting denkt het ministerie van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer aan budgetafspraken met gemeenten en aan stadsvernieuwingsfondsen die de gemeente zelf kunnen verdelen. Maar in deze beleidsvoornemens is onvoldoende aandacht besteed aan het laagste besluitvormingsniveau. Er zou dan ook buurtbudgettering moeten komen. Dit stelde Herman Baartman in Utrecht bij de presentatie van het onderzoeksrapport ~De buurtaanpak in de praktijk' van de vakgroep stadsstudies van de RU-Utrecht. Drie leden van de vakgroep, onder wie Baartman, hebben een onderzoek ingesteld naar het verloop van experimenten met drie jaar buurtverbetering door en voor bewoners. Het ging hierbij om de wijken Noordenbergkwartier in Deventer, Goirke-Hasselt in Tilburg en de Leidsebuurt in Haarlem. Bij die experimenten zijn zowel de rijksoverheid (VROM en WVC) en de gemeenten als de buurtbewoners betrokken. Volgens Baartman hebben de raamovereenkomsten tussen de gemeenten en het rijk de hooggespannen verwachtingen in de gemeenten en de buurten niet ingelost. De voorbereiding van de overeenkomsten heeft in de drie buurten veel langer geduurd dan oorspronkelijk was voorzien. Dank zij buurtbureaus die de afgelopen jaren geleidelijk in de drie buurten gingen functioneren, kwamen de bewoners zelf tot initiatieven en het maken van plannen. De gemeentelijke afdelingen en diensten die bij de stadsvernieuwing zijn betrokken moeten, zo bleek, nauw samenwerken omdat anders niet snel en slagvaardig kan worden gewerkt. Ook werd duidelijk, dat de decentralisatie binnen de gemeente moet aansluiten bij de door de bewoners gekozen organisatievorm: buurtcomité, stichting, vereniging of wijkraad. Een ongevraagde extra „bestuurslaag" werkt alleen maar vertragend. Bij de door hen voorgestelde buurtbudgettering gaan de onderzoekers ervan uit, dat het door de buurt oPgestei, wordt ingediend bil meenteraad. De raari deelt het mede aan d. T* van de van het rijk t wachten gelden voord, vernieuwing en stelt beschikbaaf voor faCr voor de buurtorganis' een buurtbureau On V,aHHediVerSebuurtp stelt de gemeente een b, wijs opgebouwd prOH. op voor de stadsvernieuw Op hun beurt vormen d. meentelijke meerjaren> nen de basis voor het ri plan voor de stadsvernl. wing. --- Rel rond verhanging burgemeester van Beerta (van onze noordelijke red.) BEERTA - Mevrouw J. Jagersma is de eerste Nederlandse burgemeester die door het ministerie van binnenlandse zaken verlof is verleend vanwege zwangerschap. Inmiddels is in Beerta, de Oostgroningse gemeente waar mevrouw Jagersma burgemeester is, een rel ontstaan omtrent de waarnemend burgemeester die door de Groninger commissaris der Koningin, de heer H. Vonhoff, tijdelijk is aangewezen. Met ingang van dertig november zal de eerste CPN-burgemeester in ons land voor drie maanden met zwangerschapsverlof zijn. Gedurende die periode zou het gemeentebestuur van Beerta onvolledig zijn en dat werd door de Groninger commissaris Vonhoff niet gewenst geacht. Om die reden heeft hij de Delfzijlse burgemeester, mr. I.W. Opstelten, benoemd als waarnemend burgemeester voor de gemeente Beerta, „teneinde een goed verloop van de bestuurlijke zaken te waarborgen". De Groninger commissaris is niet verplicht een vervangend burgemeester aan te stellen gedurende de periode van het verlof van burgemeester mevrouw Jagersma. Het zou ook mogelijk zijn geweest de huidige loco-burgemeester voor de gemeente te laten optreden. Zeker deze gemeente echter - met vijf CPN-, drie PvdA- en drie VVD-raadsleden - wilde commissaris Vonhoff niet zonder een burgemeester laten zitten gedurende de komende drie-maandelijkse periode. Beerta is een gemeente waar bestuurlijk en ook qua begrotingsaangelegenheden nog wel eens wat aan de hand is geweest, aldus Vonhoff Hij ontkende ook niet dat de bezetting van raad huizen in Oostgroningen in het kader van de ambtenarenacties en de rol die de plaatselijke bestuurders in Beerta daarbij hebben gespeeld, hebben meegespeeld in het nemen van het besluit wel een vervanger van buiten Beerta aan te wijzen als waarnemend burgemeester. Inmiddels is gebleken dat de reactie van zowel de meerderheid van de gemeenteraad als die van de wethouders van Beerta zeer negatief is èn vanwege het feit dat er zonodig een waarnemend burgemeester moest worden benoemd en vanwege de omstandigheden dat dat een burgemeester van VVD-huizeis. --- Prioriteit Volgens de onderzoek*» kan het parlement op dezen* nier meer inhoud geven aani politieke verantwoorde!»? heid op het terrein van d. stadsvernieuwing: niet aIW komen de behoeften j stadsvernieuwing beter op tfel, maar ook de totaal ben. digde som. Baartman concl. deerde, dat een systeem var buurtbudgettering meer recht doet aan de nadrukkelijke prioriteit die de overheid de stadsvernieuwing toekent dan de huidige beleidsvoorn. mens. --- Duizenden liters olie in Nijmeegse riolering NIJMEGEN (ANP) - Vanuit een lekkende opslagtank voor afgewerkte olie blijkt de afgelopen dagen duizenden liters olie terecht te zijn gekomen in ee^deel van de Nijmeegse riolering. De enorme vervuiling werd ontdekt toen een rioolgemaal defect raakte door binnenkomende olie. Onmiddellijk werd groot alarm gegeven. Indien de olie de gloednieuwe zuiveringsinstallatie in Weurt had bereikt, zou daar volgens het zuiveringschap Rivierenland sprake zijn geweest van een miljoenenschade. De olie zou dan bovendien in de Waal terecht zijn gekomen, met verstrekkende gevolgen voor de drinkwatervoorziening. Dit is in Nijmegen meegedeeld tijdens een persconferentie van politie, gemeente en zuiveringschap. Direct na de ontdekking van de vervuiling is men met man en macht begonnen met het leegpompen van gemaal en riolerii zal volgens de gemeen zeker enkele dagen duren ' voordat' alles is gezulvérW Over de omvang van de schade is nog niets bekend. De gemeente weet inmiddels vrijwel zeker welk bedrijf verantwoordelijk is voor de vervuiling. Het zou gaan om een onderneming op een industrieterrein, waar personeel vrijdag was vergeten een ondergrondse opslagtank vol afgewerkte olie af te sluiten. Door de overvloedige regenval van de daarop volgende dagen is een aanzienlijk deel van deinhoud naar buiten gespoeld en via afwateringsputten in het riool terechtgekomen. Het kwam vervolgens terecht in een opslagbassin van het rioolgemaal, dat daardoor defect raakte. Als dat niet was gebeurt zou de olie doorgepompt zijn naar de zuiveringsinstallatie in Weurt, die daardoor maanden lang volledig onbruikbaar zou zijn geraakt. Het zuiveringschap Rivierenland schat een dergelijke schade zeker op tien miljoen gulden, terwijl vanuit Nijmegen daarna langdurig ongezuiverd rioolwater rechtstreeks dp de Waal had moeten worden geloosd. Indien de olie in de Waal terecht zou zijn gekomen, z< dat een olievlek van Nijmegen tot Rotterdam tot gevolg hebben gehad. Volgens het zuive ringschap is een liter olie staat om een oppervlakte van 10.000 vierkante meter te verontreinigen. --- Hasj in ingevroren garnalen HEERHUGOWAARD (ANP)- De politie van Hee gowaard heeft na een P f een koelcontainer onSfko„,. 900 pakken uit India ai* stige ingevroren garnalen getroffen, waarin een . vangrijke partij Nepal** zit verstopt. Tot nu toe beVatte elk P»( enkele plakken hasj en ais diepgevroren Pak^f^ poliopengebikt, verwacht o k^ tic een vangst van ron°ko0pkilo hasj met een ver waarde van 1,5 tot f« . am joen gulden. Het £<*» openbikken van de diepe ren pakken zal overige" wel enkele dagen durel\irc