'50-kamers gaat over dood, verdriet, sport, pijn en geloven: thema's waar iedereen over mee kan praten' Elise G. van der Stouw Opvallend EO-jongerenprogramma wil niet-gelovige jongeren bereiken ZEIST - 'Villa Lenteleven' op een gure zaterdagmorgen in januari. In de ruime hal hangt een plechtig soort stilte. Het riekt er naar examens als ik binnenkom. In het trappenhuis zitten een stuk of tien jongeren te zwoegen in de schoolbanken. Breken hun hersens op een intelligentietest voor hoogbegaafden, terwijl de camera's van Rob Vermaas en Mike Rutten inzoemen op hun gezichten. De opnames voor de 9e aflevering van het EO-jongerenprogrammaso kamers is inmiddels volop aan de gang. Ik dwaal kamer in en uit. Overal kom ik jongeren tegen; lezend, schrijvend, pratend. Of anders wel lollielikkend of kauwgomkauwend. (Op strategische punten staan overvloedige schalen met zoet en lekkers!) De geur van koffie en verse broodjes lokt mij naar de* ontvangstkamer, links van de hal. Daar heeft presentator Bernard van den Bosch alvast een voorgesprek met vijf hoogbegaafde jongeren. Straks worden ze in de 'rode kamer' voor de leeuwen gegooid: een kritisch publiek van circa dertig jongeren, twee presentatoren en twee tv- camera's. Alie Sjamaar rommelt ondertussen wat aan haar make-up tafel ergens in de hoek. In het licht van de felle lampen bij de opnames, verbleekt alles en iedereen. Ook de jongens moeten dus even worden 'opgetut. Een blik achter de schermen van 50 kamers. Als ik uitgedwaald ben, heb ik zon twaalf kamers achter de rug. Soms met uitzicht, dat wel. Maar zeker geen vijftig. Hoe kan dat? Het programma heet toch zo: 50 kamers. (Soms met uitzicht)? „Klopt", knikt Bernard van den Bosch. „We draaien nu voor het derde seizoen 50 kamers, maar we zijn ermee begonnen in Baarn. In een knots van een villa met heel erg veel kamers. Vandaar. Sinds een jaar of twee zitten we hier in Zeist, in 'Villa Lenteleven'. Zoals je ziet: een uitstekende plek." Er gebeurt heel wat onder het toeziend oog van deze buste, één van de typisch decoratieve elementen die Villa Lenteleven zn sfeer geven. Foto EO De hoogbegaafde gasten 'voor de leeuwen' in de rode kamer: 30 man publiek, 2 presentatoren en 2 tv-camera's. Foto ND Mare Dik en Bernard van den Bosch, de twee presentatoren van '50 kamers. Foto EO --- Spookachtig Overal hangt een sfeer van oude, vervallen statigheid. Met een licht spookachtig trekje. Gedrapeerde lakens in het trappenhuis, waar het verschraalde licht door een koepel naar binnenvalt. Aan de wanden, tegen de muren, midden in kamers kom je, behalve allerlei jassen, tassen, draaiboeken en paperassen, de meest merkwaardige decor-elementen tegen. Een oude kroketautomaatfinworp: 1 kwartje') in de regiekamer. Middenin de hal beneden staat een aftandse poppenwieg met een pop erin. (Die hebben ze straks nodig voor de afdeling 'drama', • verneem ik later.) Verder overal pilasters, beelden met kandelaars, bustes in en onder vergeten hoekjes. De jongens met de camera's worden door regisseur Bert Klumper vanuit de regiekamer door de hele villa heen geloodst. Het is zijn taak zoveel mogelijk bruik- baar filmmateriaal te krijgen, om dat uiteindelijk te stileren tot een flitsend programma van 25 minuten. Natuurlijk gebeurt dat altijd in overleg met de projectleider Fred Kwint en de zeskoppige redactie (Wilfred Drechsler, Judith Boendermaker, Pieter Rop en Marielle van de Berg, plus de twee presentatoren Mare Dik en Bernard van den Bosch). Vandaag (we schrijven 8 januari) staan behalve de confrontatie hoogbegaafden versus publiek, ook persoonlijke gesprekken (zonder publiek dus) op het programma, met twee jongens die in hun jeugd seksueel misbruikt zijn. In de avonduren worden er stukjes drama opgenomen. De hele zaterdag vanaf half negen vanmorgen tot 's avonds tien uur zijn de medewerkers 'achter de schermen' in touw met de opnamen. --- Heftige discussie Het is inmiddels de hoogste tijd voor de publieke discussie met de hoogbegaafde jongeren. In het midden van de rode kamer (mét uitzicht, draperieën, lambrizering, beelden en kandelaars) staat een ronde tafel. Erom heen stoelen. De vijf gasten nemen plaats. Tussen hen in zitten de twee presentatoren van het programma, Bernard van den Bosch en Mare Dik. Het publiek hangt, zit en staat er omheen. Al gauw ontspint zich een heftige discussie, doorspekt met vooroordelen in de trant van: hoogbegaafden zijn verwaande, arro- gante 'stuudjes'. Het valt voor de presentatoren niet mee om daar fatsoenlijk leiding aan te geven, ondanks het zorgvuldig voorbereide voorgesprek. Het publiek is confronterend en bepaald niet zachtzinnig. „Dat is juist ook de charme van ons programma. We zeggen altijd: jongens, kom op, val elkaar in de rede, reageer op elkaar, maak er een stevige discussie van", vertelt Mare me achteraf. Gaandeweg de opname voel je de spanning groeien tussen het publiek en de gasten. Ook hier lopen hoogbegaafden tegen een muur van onbegrip. Hoe bestaat het dat je onvoldoendes haalt en blijft zitten, als je zo goed kunt leren en alles meteen snapt? Hoe bestaat het, dat je je ongelukkig voelt, omdat je hoogbegaafd bent? Ook nu wordt het pijnlijk duidelijk, hoe weinig begrip er is bij het publiek voor het eenzame probleem van hoogbegaafden. Hun interesses en vragen kunnen ze eigenlijk met niemand van hun leeftijd delen. De druk is van de ketel als het rond twaalf uur pauze is. Beneden staan inmiddels her en der schalen met schitterend versierde boterhammen klaar. Er is genoeg voor iedereen te eten en te drinken, en tijd om na te kakelen over 'het gespek'. Heel gezellig allemaal. George (22) uit Amstelveen en Fernando (19) uit Alphen a/d Rijn vermaken zich dan ook uitstekend. „We gaan ook juist voor die gezelligheid hierheen, weet je! Aan de discussies doen we niet zoveel mee. Er zijn wel jongeren die veel beter gebekt zijn dan wij. Tja, wat je moet je nou zeggen? Dan staan ze meteen met zon camera vlak voor je snufferd. Dat zie ik niet zo zitten." ---