Buitenland 5 De prijzen in het noorden van Jemen zijn drastisch gestegen. De bevolking wil nu wel eens weten waarom. --- Zij Alles is klaar voor de grote dag: de bevalling en de geboorte. En dan: genieten van je baby. 6 --- Weer Flinke perioden met zon. Droog. Matige noordwestenwind. 22 a 25 graden. 7 --- Overleg over bestand Bosnië gaat niet door SARAJEVO - Plannen voor bestandsbesprekingen op hoog niveau tussen de regering en de Bosnische Serviërs zijn zaterdag geschrapt, nadat het Bosnische regeringsleger had geweigerd hoge bevelhebbers af te vaardigen. De hoogste VN-functionaris in het voormalige Joegoslavië, Yasushi Akashi, zei dat de bijeenkomst niet was afgelast maar uitgesteld. Luitenant-generaal Sir Michael Rosé, de bevelhebber van de VNtroepen in Bosnië, had gehoopt de leiders van de twee tegenover elkaar staande legers samen met hoge politieke leiders bijeen te brengen op het vliegveld van Sarajevo. De poging was ondernomen om het jongste bestand in Bosnië te redden, dat dreigt ineen te storten. Het bestand zou officieel tot ten minste 8 juli duren, maar wordt steeds geschonden. Rosé had ook gehoopt op een akkoord dat een einde zou maken aan de activiteiten van sluipschutters in Sarajevo. AP --- Kerk 2 ytrecht stond zaterdag open voor meer dan 20.000 fjeelnemers aan de IVJars voor Jezus. * --- Franse troepen treden op tegen Hutu-strijders rYANCUGU - Franse troepen zijn flterdag in actie gekomen tegen de Hutu-milities die Ruanda al „.ruime tijd terroriseren. De Fransen braken systematisch wegblokkades af en waarschuwden de Hutu's dat zij dienen te vertrekken. De paratroepen, de eerste van in totaal 2500 soldaten die Parijs in kader van Operatie Turquoise naar Ruanda wil sturen, stopten met hun jeeps en vrachtwagens bij elke blokkade die zij tegenkwamen. Veel Hutu's blijken in de veronderstelling te verkeren dat je Fransen zijn gekomen om hen te helpen in hun strijd tegen de Tutsi's, maar dat is niet de bedoeling. Parijs wil juist dat de Fransen onpartijdig zijn. --- Begin juli ontmoeting Rabin, Peres en Arafat TEL AVIV - Premier Rabin van Israël, zijn minister van buitenlandse zaken Shimon Peres en PLO-leider Jasser Arafat zullen op 6 juli in Parijs bijeenkomen voor overleg. Dat heeft de Israëlische radio bekendgemaakt. Op die dag nemen Rabin, Peres en Arafat een prijs in ontvangst van de VN-organisatie voor cultuur Unesco. Van de gelegenheid maken ze gebruik om met elkaar te overleggen over de toestand in de autonome Palestijnse gebieden en andere zaken, zo berichtte de radio. --- Straks 'gemakswinkels' nabij studentencentra? UTRECHT - De supermarktketen Dagmarkt (Vendex Food Groep) overweegt kruidenierswinkels te openen op plekken waar kantoorcomplexen of studenteneentra staan. Een proef in 'De Mof in Utrecht moet uitwijzen hoe de kansen voor dit initiatief liggen, zo meldt het vakblad Distrifood. In het universiteitscentrum in Utrecht opende Dagmarkt in februari een zaak. De eerste resultaten zijn zeer positief. Als de proef in Utrecht slaagt, gaat Dagmarkt op zoek naar winkelruimte in kantoorcentra en/of studentencomplexen. --- Tienduizenden vieren in A'dam 'Roze Zaterdag' AMSTERDAM - Ongeveer 65.000 mensen gaven zaterdag acte de présence bij viering van 'Roze Zaterdag' in Amsterdam. Na een tocht vanaf de Dam door de stad verzamelde de massa zich op het Museumplein. Daar viel de viering samen met de slotmanifestatie van 'Europride', een festival voor homo's en lesbiennes dat vanaf 15 juni in Amsterdam is gehouden. De organisatie van 'Europride' moest een groot slotfeest in de Sporthallen Zuid afgelasten wegens geldgebrek. Kleinere feesten, verspreid over de stad, «onden wel gewoon doorgaan. --- Tekort van miljard op de betalingsbalans DEN HAAG - De Nederlandse betalingsbalans heeft in het **rste kwartaal van dit jaar een tekort te zien gegeven van een "liljard gulden, tegen een overschot van 6.9 miljard in de dn'e maanden daarvoor. Deze omslag naar een tekort is "froorzaakt door het sterk «nemen van het overschot in het goederenverkeer en een flink "Kort in het saldo van de Pnmaire inkomens. Bij de Primaire inkomens gaat het om net saldo van de bedragen, die Nederland naar het U|tenland worden overgemaakt *n °mgekeerd, en dat in de sfeer 'an rente, arbeidsinkomen, ntvangsten uit deelnememingen «n dergelijke. Over de twaalf fanden van april 1993 tot en maart 1994 was er overigens P de totale betalingsbalans nog «en overschot van 13.8 miljard h» •' zo b,iJkt uit gegevens die H, Ministerie van financiën dezer aa9en bekendmaakte. --- De Kreet bullen we *»t eiland Corfoei doemen? --- *-a~ * 4 weken J^rfr^ voor zie pag. 3 Neriertanda ""-ro iin ,i .______. __»__;-~~^ v. _..,,,_-____;__ ai-fe Bewust in de bus --- Binnenland 3 Buitenlandse bedrijven krijgen er meer kans, maar Israël is nog geen poort naar het Midden-Oosten. --- 'Dan heeft driekwart van de wereld het verkeerd begrepen' door J.W. van Houdt CORFU - Het weer is prachtig. De volle maan schijnt over het eiland. Bij een feëriek verlicht paleisje, luisterend naar de volbloed Griekse naam Achilleion arriveren twaalf limousines. Uit die wagens komen de twaalf gezworenen. Uit de Nederlandse limousine komt, zoals afgesproken, vice-premier Wim Kok. Een zenuwachtig lachje op de mond. Verbazingwekkender is de inhoud van de Belgische Mercedes. Daaruit komt toch, ondanks gemaakte afspraken, Jean Luc Dehaene. Argument: hij zal een deel van het diner bijwonen omdat er ook andere zaken zullen worden besproken. Als de twaalf gezworenen binnen en de deuren gesloten zijn, komt de spanning op het hoogtepunt. Die is opgebouwd in vele weken van harde strijd en verder een dag lang gevoed door grappen en woordspelingen in een perscentrum waar iedereen op eikaars lip zit. ln een voorbije periode was dit soort van een nacht=wacht op het Haagse Binnenhof ook nog wel eens mogelijk. Tegenwoordig doen ze het daar netjes in kantooruren. Hier op Corfu blijkt hoe verstandig dat is. Werken der duisternis leveren nu eenmaal al snel negatieve resultaten op. De heer Lubbers gebruikt zijn vrije avondje voor een diner met de Oostenrijkse staatspresident Thomas Klestil. Als hij is uitgegeten, spoedt hij zich naar Corfu Hilton en verdwijnt onmiddellijk naar zijn kamer op de zesde verdieping. Daar wordt hij bijgestaan door zijn woordvoerder Hans van der Voet, die als een soort van vader de uren van spanning met hem doorbrengt. Wachtend op dat telefoontje.... Intussen wordt het beneden in de lounche van het Hilton voller en voller. Journalisten en cameraploegen verdringen zich voor de deur. Veel hoogwaardigheidsbekleders logeren hier immers. En iedere minister die binnenkomt, wordt naar nieuws gevraagd. Nieuws dat er niet is. De Nederlandse staatssecretaris Dankert met een grijns om de mond: „Ik weet ook niets. Ik hoor nu eenmaal niet tot die club van gezworenen." Geen resultaat Dan, als het eenmaal diep in de nacht is, is er beweging bij de lift. De Nederlandse woordvoering heeft een telefoontje gehad en meldt het resultaat: „Geen resultaat en morgen om tien uur gaan we verder. We zien u, zodra Kok binnen is en met Lubbers heeft gepraat, op de persconferentie." De informatie blijkt niet geheel juist, ln het kasteeltje is in de tussentijd besloten er nog maar een ronde van bespreking tegenaan te gooien, ln een eerste ronde, zonder al te veel debat zijn de voorkeurslijstjes uitgewisseld: acht voor Dehaene, drie voor Lubbers (naast Nederland zijn dat Spanje en Italië) en één voor Brittan. Met de aantekening dat Lubbers daarna de tweede keus van John Major is. In de tweede nachtelijke ronde is het resultaat voor Nederland nog desastreuzer. Nu de zaken liggen zoals ze liggen, zullen Spanje en Italië zich niet verzetten tegen een aanwijzing van Jaen Luc Dehaene. Nederland en Groot- Brittannië zijn dan nog niet in staat of bereid hun kandidatuur in te trekken. Wim Kok, sprekend en handelend als een volleerd minister-president, tracht zijn reputatie van taaie onderhandelaar waar te maken. Hij wil wel eens horen, wat de inhoudelijke overwegingen zijn. Daarom moeten de heren zaterdagmorgen, als ze in een formele ronde aan tafel zitten, het allemaal nog maar eens aan hem komen uitleggen. Stevige ruzie Intussen maakt hij stevige ruzie met de Duitse bondskanselier. Kohl en Mitterrand hebben getracht de Twaalf via hun Frans- Duitse top in Mulhouse voor het blok te zetten. Ongepast in een democratisch proces, waaraan Europa zon behoefte heeft. Kohl geeft tegengas. Het is helemaal niet zo dat hij en Mitterrand daar hun keuze hebben bepaald. Dat is een groot misverstand. De reactie van Kok daarop: „Dan heeft kennelijk driekwart van de wereld het verkeerd begrepen." Dan gaan de twaalf gezworenen uiteen. De heren Kohl en Kok blijven nog maar even napraten, na de harde woorden, die zijn gevallen. De heren maken het onderling nog later. Men zegt elkaar in „een pittige gedachtenwisseling" openhartig de waarheid. Herr Helmut Kohl is ooit in Den Haag niet met die egards ontvangen, die een Duitse bondskanselier zou mogen verwachten. En de briefkaartenactie van een stel reporters van radio 3 (waarvoor zelfs in het gebouw van de Nederlandse Tweede Kamer actie mocht worden gevoerd) tegen het oplevend fascisme in Duitsland, heeft veel kwaad bloed gezet. Andersom is men in Nederland niet te spreken over de wijze, waarop Duitsland meent soms met Nederland te moeten omspringen. Alsof dit soevereine land 'gewoon' één van de deelstaten van Duitsland is. Duitsland heeft zich de laatste weken zelfs schuldig gemaakt aan 'desinformatie' en een hetze tegen Nederland via de Duitse pers. Twaalf jaar van regelmatig „even bijpraten" tussen twee leiders, die beiden behoren tot de christendemocratische familie heeft slechts „veel oud zeer" opgeleverd, die „die laatste jaren alleen maar is aangekoekt". Het is, zo ontdekt Wim Kok, hard nodig dat er „snel zeer veel wordt geïnvesteerd in een betere relatie met de oosterburen". Daartoe besluiten de heren. Dan spoedt Wim Kok zich naar het Hilton. Ook hij verdwijnt naar de zesde verdieping. Want uiteraard is het hoog tijd de heer Lubbers volledig te informeren over alles wat er aan de dis tussen de twaalf gezworenen is voorgevallen. Terwijl beneden de journalisten de tijd doden met wachten en vechten tegen de slaap, spreken Lubbers en Kok (voor wie het verschil wil proeven: ditmaal is het beter te spreken over Kok en Lubbers) nog eens „alle aspecten door die zijn verbonden aan de Nederlandse kandidatuur". Pas dan, het is inmiddels half drie, is het tijd voor de persconferentie. Daar schetst Kok in hemdsmouwen de gang van zaken. Achter zijn sobere en zakelijke beschrijving van de gang van zaken ontrolt zich het verhaal van een ongehoorde en niet eerder vertoonde afgang voor Nederland in de internationale en Europese verhoudingen. De Nederlandse argumenten, zakelijk gezien toch als 'sterk' te beoordelen, blijken geen enkele waarde te hebben gehad. De sterkste kandidaat die Nederland te leveren had: een gaande minister-president met twaalf jaar ervaring in de nationale en Europese politiek. Hij wordt van zijn voetstuk getrokken. Wat er verder gebeuren gaat, is onduidelijk. Kok: „We trekken de kandidatuur niet in. Over wat we wel gaan doen, gaan we nog een nachtje slapen." Op zaterdagmorgen blijkt Lubbers nog één keer de regie in eigen hand te hebben genomen. „De kandidaat persoonlijk" en niet „de kandidaat van de Nederlandse regering" trekt zich terug. „Ik heb de vice-premier en de minister van buitenlandse zaken wel gevraagd, of ik daarmee de Nederlandse belangen, die door Kok zo deskundig zijn verdedigd, zou schaden", spreekt hij in een vlaag van bekende dubbelzinnige deemoed. Niet blokkeren Lubbers wil zelfs daarna aan de tafel nog verder bijdragen aan het vormen van consensus. Hij zal een kandidatuur van zijn Belgische 'vriend' en 'concurrent' Dehaene niet blokkeren. Maar waartoe hij niet is verplicht, dat doet hij ook niet: hij steekt geen vinger uit om te voorkomen dat John Major de kandidatuur van Dehaene blokkeert. Terwijl in het perscentrum de Nederlandse journalisten zich afvragen of ze Lubbers nog te spreken krijgen, is hij er opeens. Toch nog een persconferentie. De vragen liggen voor de hand. Ook hij verbergt zijn ongetwijfeld grote teleurstelling achter een vriendelijk ogende glimlach. Of hij verbitterd is? „Nee hoor, ik heb een groot gevoel van opluchting dat ik nu heerlijk vrij ben. Ik heb zelf opgezien tegen de kandidatuur, maar ben natuurlijk voluit gegaan, toen ik daartoe werd gevraagd." Maar moet Nederland dan niet verbitterd zijn, is de vraag. „Dat ligt inderdaad een slag anders", zegt hij in een verder nietszeggend antwoord. Nee, Lubbers denkt niet in termen van een belaste verhouding tussen Nederland en Duitsland. En ook denkt hij niet dat de relatie met de bondskanselier is verstoord. Of toch? Hij heeft in ieder geval nog een interessante beschouwing daarover: „Ik ben twaalf jaar collega geweest van Helmut Kohl. In de loop van die twaalf jaar verandert er wel wat in vergelijking met de tijd dat ik als jong minister-president begon. Die geschiedenis leidt tot een zekere openheid van spreken en openhartigheid van opvattingen. Dat kan ergens toe leiden. Dan ben je een beetje groot gegroeid." Een vriendelijke verklaring voor de veronderstelling, dat Lubbers toch te lastig en gevaarlijk voor de bondskanselier zou kunnen worden. Maar het is wel nodig: „Nederland moet bereid zijn de eigen punten te verdedigen en niet altijd gelijk in de houding springen." Ontgoocheld Onder journalisten rest dan nog de vraag wat de positie van Jean Luc Dehaene zal zijn. Ook hij levert een verklaring af, waarin zijn positie staat omschreven. Nee, terugtrekken zal hij zich niet: „Ik ben vandaag ontgoocheld voor Europa. Persoonlijk blijf ik bij dit alles zeer sereen. Ik heb mij immers niet zelf kandidaat gesteld. Op de vraag van enkele collega's was ik en blijf ik desgevallend beschikbaar in geval van consensus. Het is echter voor mij geen must." Gezien de Britse houding betekent dat dus toch het feitelijke einde aan de kandidatuur van Dehaene. De Belgische premier Jean-Luc Dehaene zwaait op Corfu naar fotografen, terwijl hij, samen met zijn Zweedse ambtgenoot Carl Bildt, zich gereed maakt voor een foto-sessie. 3 foto EPA --- Eurotop wijst geen opvolger Delors aan van onze redactie Europa CORFU - Het aanwijzen van een nieuwe voorzitter voor de Europese Commissie is niet gelukt. Dat is mede een gevolg van het feit dat de Britse premier John Major geen steun wil geven aan de Belgische kandidaat Jean-Luc Dehaene, die aanvankelijk de meeste steun aan tafel wist te verwerven. Zaterdagmorgen heeft de teleurgestelde Griekse raadsvoorzitter Andreas Papandreou in de vergadering van de regeringsleiders moeten constateren dat het hem niet is gelukt een voor iedereen aanvaardbare compromis-kandidaat te vinden. De Duitse bondskanselier Helmut Kohl die de komende zes maanden voorzitter is, moet nu een oplossing bedenken. Hij heeft daartoe een extra top samengeroepen, die op 15 juli in Brussel zal worden gehouden. Die datum is van belang omdat Kohl wil voldoen aan de toezegging aan het Europese Parlement voor de eerste zitting op 19 en 20 juli een kandidaat te kunnen voorstellen. Vrijdagnacht bleek in twee ronden van besprekingen dat er geen enkele steun was voor de Britse kandidaat Sir Leon Brittan. Maar ook de Nederlandse kandidaat Ruud Lubbers kon toen al zijn hoop laten varen op aanwijzing. Zelfs Italië en Spanje bleken onvoldoende bereid tot steun om hem enige hoop op verkiezing te geven. Zaterdagmorgen trok Lubbers persoonlijk zich terug als kandidaat, nadat vice-premier Kok eerder nog bereid was gebleken het gevecht voor Lubbers nog wat langer te voeren. In een verklaring zei Lubbers na twaalf jaar medewerking te hebben gegeven aan het oplossen van problemen in de Europese Raad, niet in zijn laatste Europese Raad een oplossing zou willen blokkeren. „Ik trek de consequentie uit de peiling en ben niet langer kandidaat. Voor mij persoonlijk is dat geen enkel probleem. Ik ga nu van een welverdiende rust genieten", zo vertelde hij zijn collega's en later op een persconferentie aan de journalisten. Hij voegde eraan toe, dat de Franse president Mitterrand had gezegd, dat Frankrijk niet zoveel bezwaren tegen hem had gehad, dat ze een meerderheidswens van de Raad zouden hebben geblokkeerd. Nadat Lubbers en Brittan zich zaterdagochtend aan tafel in de Europese Raad hadden teruggetrokken, bleek dat ook de enig overgebleven kandidaat, de Belgische premier Dehaene moet vrezen voor een toekomst in Europa. John Major liet zaterdag in dat verband weten, „dat Europa vol talent zit". In verband daarmee moesten zaterdag de pogingen een consensus-kandidaat (vereist in het Europees Verdrag) te vinden, worden stopgezet. In verband met de ontwikkelingen rondom het aanwijzen van een nieuwe voorzitter werd vrijdag en zaterdag veel gesproken over de gevolgen voor de verhoudingen in Europa en over de onderlinge verhoudingen tussen Nederland en België en Nederland en Duitsland. Mogelijk toekomstig premier Wim Kok zei daarover vrijdagnacht op een persconferentie, dat hij niet somber is over de onderlinge betrekkingen tussen de buurstaten Nederland en België. Veel harder was hij over de verhoudingen met Duitsland. Kok vertelde de Nederlandse pers, dat hij vrijdagnacht nog uitvoerig van gedachten had gewisseld met de Duitse bondskanselier. Daaruit was hem gebleken dat in de afgelopen jaren „veel oud zeer was aangekoekt" in de onderlinge verhouding met onze oosterburen. Kok liet doorschemeren daarvan te zijn geschrokken. Hij zei met Kohl te hebben afgesproken dat er in de komende jaren stevig moet worden geïnvesteerd in deze bilaterale betrekkingen. Premier Lubbers: ...kandidaat-af. --- House en Hoop lijken al bij elkaar te horen door Sjirk Kuijper Pzn. ROTTERDAM - Nette burgers waarschuwen de buurt, wanneer een feestje wat luidruchtig dreigt te worden. Deshalve was heel Nederland er tot vervelens toe op voorbereid, dat er gedurende de afgelopen weekwisseling op het braakveldje achter onze nationale werkplaats - de Maasvlakte bij Rotterdam - een stevige houseparty gehouden zou worden. De organisatoren, ID&T en TNT, kokketeerden met veelbelovende getallen: 100.000 m 2, genoeg space voor 40.000 mensen fo freak their minds. Meer dan zestig Europese top- Deejee's zouden beschiken over 275.000 Watt geluidsversterking. Europa's sterkste laser zou in première gaan; op kilometers afstand zou men zijn stralen langs de hemel zien krabben. Dit feestje moest alle records gaan breken. Eén record haalde vooraf de meeste publiciteit: de hoeveelheid christenen die bij de ingang van Mysteryland zouden posten om de housers te weerhouden van hun trip to heil. Gecoördineerd door de Landelijke evangelisatie stichting 'Naar House' zouden tientallen teams - door het ANP consequent omschreven als 'christelijke splintergroepjes' - gedurende het gehele feest, van vrijdag- tot zondagmiddag, afwisselend de wacht houden. Het christelijke offensief tegen Mysteryland maakte zoveel indruk op de media, dat een landelijk ochtendblad zelfs in verwarring raakte en de party de titel Naar House toedichtte. Evangelisten aan de poort blijken voor fervente housers inmiddels een vertrouwd verschijnsel. House en Hoop lijken bij elkaar te horen als/m en Jang-, zonder waarschuwende christenen zou een party toch wat van zn spannende, mysterieuze decorum verliezen. Aan alle glitter and glamour, thunder en flashes voegen de getuigende christenen het hunne toe: een 'donderpreek' hier, het licht van het Evangelie daar. De house-cultuur is vergeven van symbolen die een blijmoedig christen bepaald macaber toeschijnen. De flyer (aankondiging) van Mysteryland vormt daarop geen uitzondering: een duister starende phantoom met een duivels sikje spreidt zijn gebalde vuisten wijd uit, gereed voor een beklemmende omhelzing. Wie kan deze gastheer anders zijn dan ... Lucifer? Het proza van de folder (vierkleurendruk, maar paars en zwart overheersen het beeld) is behalve Engels vooral bluf. Don't you dare to miss this episode of the legendary MYSTERYLAND roept de PR-manager ons dreigend toe, en behalve duizenden house-fans hebben ook de media hem slaafs gehoorzaamd door reeds tijdens het opbouwen van de feesttenten de camera's te laten aanrukken. Het lijkt een avond vol Spengleriaanse symboliek te worden, wanneer ik toch wat bedrukt over de zesbaans highway naar de rand van Nederland snel. Reeds vanaf Utrecht passeert er af en toe een pappa's-wagen met twee meisjesen twee jongenshoofdjes. Voorbij Rotterdam - was dat geen zeehaven? - blijkt het nog een dikke dertig kilometer rijden naar de kust. Masten, pijpen, windmolens en raffinaderijen nemen bezit van de horizon; de zon dreigt dalende verstrikt te raken in hoogspanningskabels. Wachtend voor een open brug blijkt de variatie binnen de menselijke soort ter hoogte van Europoort reeds geslonken tot twee categoriën: truckers en housers. De jongens in de wagen achter mij doen strekoefeningen tegen de vangrail. De vloed decibels die hun 100-watt carboosterdoot het dakraam werpt, doet het ergste vrezen voor de output van 275.000 watt die ons in Mysteryland wordt beloofd. Eindelijk wordt de Al 5 een Nl 5 en lijkt er een eind te komen aan Nederland. Deze weg leidt nog maar tot één doel; het kost tien gulden om daar met de auto te mogen komen, dus ik stap uit om te voet verder te gaan. Ineens is de eenzaamheid voorbij: drie vrolijke gepette meisjes lopen met mij op en nodigen mij uit to join the etemal party: get saved byjesus Christ. Dat staat tenminste op de flyer die ze me in handen drukken; de ommezijde bevat een waming: Satan wants you. Koppig als Bunyan's Christen. die op zijn reize per se door Modderpoel naar Stad Verderf wilde waden, loop ik door. Mysteryland lonkt met een hightec laser en een oude vuurtoren, maar het is nog vele schreden gaans. Aan het einde van de verharding is een wonderlijk bastion opgeworpen: een keurige caravan, een nostalgische dubbeldekker en een met graffiti opgesierde, maar overigens wat ontluisterde winkelwagen. Vanuit de caravan wordt 'De Levensbron' gevent (een kleurrijk gekaft Nieuwe Testament in Statenvertaling), de lektuurtafel naast de dubbeldekker is gedekt met Het Boek, bij de winkelwagen klinkt een Opwekkingslied: „De woestijn zal bloeien als een roos", een uiterst aansprekende belofte in deze uitgesproken troosteloze industrial desert De mensen bij de caravan zijn reformatorisch - 'men kent hen aan gelaat en gewaad. Ze bieden een stoel, koffie en een gesprek aan de vermoeide wandelaar die weet dat drie dagen feesten nog heel lang duurt. Ze stellen zich bescheiden op, maar dat maakt hen niet tot een geneerde groep: regelmatig nemen er geïnteresseerde jongeren plaats. „Dan vraag ik: Waar ga je heen? En als je dood gaat? Een beetje confronterend", legt één van de wachters uit. De dubeldekker-christenen zijn vrolijker en extraverten ze zwermen rond met hun evangelical flyers, hun petjes en daaronder een open gezicht. De mensen bij de winkelwagen ogen het fanatiekst: ze zingen erg hard, een beetje alsof hun leven ervan afhangt. Bij de caravan bivakkeert ook de heer J.W.N, van Dooyeweert, vroeger evangelist van de Gereformeerde Gemeente in Tilburg en nu directeur van 'In de Rechte Straat. Hij vindt het allemaal „een beetje teveel", deze manifestatie van christelijke zielszorg. Het is ook niet makkelijk: „Er komen jongelui langs die de Bijbel best kennen en daar vreselijk mee spotten. Voor sommigen van ons is het een enorme afknapper, dat ze uren rondlopen zonder een folder kwijt te kunnen. We moeten ook oppassen dat we de bezoekers niet gaan irriteren." De caravan staat enkele honderden meters van de omheining van Mysteryland. Een stevige doch zwoele zomeravondwind waait gelukkig de goede kant op: uit de verte bereikt ons alleen een donker dreunen. „Ik ben in Afrika op een inlandse zendingspost geweest. Als de stam aan de overzijde van de rivier een feest hield, klonk het net zo. En dat ging dan ook de hele nacht door, tot ze erbij neervielen", vertelt iemand van de caravangroep. Van Dooyeweert is al eens benedenwinds langs Mysteryland gekuierd; zn oren suizen nog een beetje. ,Je moet eens naar binnen proberen te gaan met je perskaart", adviseert hij, nieuwsgierig naar een ooggetuigeverslag. Het is zwaar lopen door het rulle niemandsland naar de poort van Mysteryland. Onderweg houden nog drie bezorgde broeders mij staande. En dan doemt daar een groep van minstens honderd ongeduldige housers op, die vanwege de nauwgezette fouillering per stuk goed zijn voor minstens een minuut wachttijd - twee minuten als ze moeten aantonen dat de hoeveelheid pillen en condooms in hun broekzak echt alleen voor eigen gebruik is. Drie norse mannen van de security melden elk, dat ook een journalist vijftig gulden entree moet betalen en zijn camera moet achterlaten. Na een omtrekkende beweging nader ik Mysteryland onder de wind. De aarde dreunt, de zandkorrels dansen, mijn gezicht verkrampt wat en dat blijkt de juiste gelaatsuitdrukking om zonder moeite te worden binnengelaten. Mysteryland blijkt een uiterst fantasieloos ingericht kampement. Een paar grote circustenten vibreren elk in een eigen ritme. Er staat een draaimolen die het inruilertje lijkt te zijn van een kermisexploitant die met zn tijd is meegegaan, er staat een kraan die je kan ophijsen voor een bungy-jump. er staan wat voedseltenten. De vrijdag maakt al plaats voord zaterdag, maar het is nog steeds niet druk: hoewel de temperatun nog steeds ruim boven de twintig graden ligt loopt er minder volk dan op een EO-jongerendag tijdens een wolkbreuk. De herrie is allesoverheersend - de grootste kermis en dan tien keer, of tweehonderd kilometer per uur op de motor zonder helm, zoiets Hoewel evangelisten aan de poonverzekerden dat je /ïouse-muziek niet kunt ondergaan zonder opgezweept te worden, heb ik na twee uur rondslenteren nog geen hupje gemaakt. Alleen de Tunnel ofterrorweet me in beweging te krijgen: hier zijn de houten vlonders verbonden met een mechaniekje dat de vloer doet bonken in het ritme van de muziek. Ik weet niet hoeveel beats dit per minuut zijn, of het mellow of gabber is, het maakt alleen wat wiebelig. Op een leuke evangelische happening voel ik me na vijf minuten al een dooie pier, maar hier is niemand die je aankijkt op sloom gedrag. Sterker nog, de meerderheid van de aanwezigen hangt wat desolaat rond. De gezelligheid van de damslapers, de hippies, de flower-power en welke nostalgische sub-cultuur dan ook is hier ver te zoeken: als je hier niet met iemand anders bent gekomen, ben je hier alleen. De 'teksten' die de herrie een schijn van muziek moeten geven zijn onverstaanbaar. Op papier bevatten ze wellicht onoirbare of zelfs satanische thema's, maar zolang oren en hersens er niet in slagen ze te decoderen, lijken ze de geest niet te bereiken - een dag later heb ik nog geen bijwerkingen geconstateerd. Mysteryland is een dodelijk saaie kermis. Erg ongezond, vooral als je pillen gaat slikken om toch in de stemming te raken. Maar van alle occulte franje eromheen, is binnen de grenzen van Mysteryland niets terug te vinden. Terug bij caravan hoor ik dat de winkelwagen-christenen panisch worden wanneer je dreigt in Mysteryland te gaan kijken. „Het is alsof je aankondigt een kijkje in de hel te gaan nemen", vertelt een christelijke collega. Helaas, de hel is minder aanwijsbaar dan 100.000 m 2 meter maasvlakte. En het is er ongetwijfeld heter dan op deze kouwe kermis. Ervaren housers zijn eraan gewend: christenen aan de poort. Zij horen bij de facade van house, waarachter voorzover waarneembaar niet meer dan een onmenselijke hoeveelheid lawaai schuilgaat. foto ND --- Besluit van Lubbers vindt alom begrip DEN HAAG - Nederland doet er wijs aan, Europese energie te steken in het 'hartelijker maken' van de relatie met Frankrijk en Duitsland. Die analyse gaf CDAbuitenlandwoordvoerder Van der Linden zaterdag van het drama dat dit dezer dagen op het Griekse eiland heeft leidde tot de teloorgang van demissionair premier Lubbers als kandidaatopvolger van Delors als voorzitter van de Europese Commissie. Nederland heeft volgens Van der Linden te lang gedacht voordeel te hebben van goede betrekkingen met Engeland. „De Europese top op Corfu heeft laten zien dat Engeland niet het land is dat bepaalt wat er uiteindelijk gebeurt." De CDAer betreurt het dat waarschijnlijk op 15 juli een extra top moet worden belegd om een voorzitter van de Europese Commissie te kiezen. Hij voelt niet voor de optie, desnoods het mandaat van de huidige commissie te verlengen of alsnog een derde kandidaat aan te zoeken. „Dat lost niets op." Van der Linden heeft weinig goede woorden over voor het veto waarmee de Britten zaterdag de benoeming van de Belg Dehaene dwarsboomden. „Als de Britse minister van buitenlandse zaken zegt dat dat veto niet gericht is tegen de persoon van Dehaene, vraag ik me af waartegen het dan wel is gericht." CDA-fractieleider Brinkman noemde het „zeer teleurstellend" dat de kandidatuur van demissionair premier Lubbers als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie niet is gehonoreerd. Gegeven de loop van de discussie en de ontstane stemverhouding acht evenwel hij Lubbers' terugtrekken „een verstandig besluit". Ook de WD heeft er begrip voor dat premier Lubbers zich terugtrok. „Het is zeer slecht, dat men niet in staat is in een vergadering over deze zaak te beslissen", aldus WD-buitenlandwoordvoerder F. Weisglas. ln het debat dat de Tweede Kamer volgende week aan de top wijdt, moet daar volgens hem opheldering over komen. „Dit had ik de heer Lubbers niet gegund", zo verklaarde verklaarde E. Woltjer, Euro-specialist van de PvdA, die verder het verloop van de strijd over de opvolging van Delors als „zeer onelegant" betitelde. De opstelling van de Britten op Corfu noemde hij „absurd". D66-buitenlandspecialist Van den Bos noemt het stranden van de kandidatuur van Lubbers „zeer teleurstellend". Maar wat volgens hem volstrekt onduidelijk is, is wat de Duitse regering heeft bewogen om de kandidatuur- Lubbers te dwarsbomen. Nederland heeft volgens Van den Bos recht op een verklaring van Duitsland. Hij noemde de opstelling van de Britten „onverantwoordelijk". Buitenlandwoordvoerster L. Sipkes van Groen Links, die sprak van een „gênant geworden stoelendans" om het voorzitterschap van de Europese Commissie, noemde het terugtrekkingsbesluit van Lubbers „het enig juiste". ANP --- Top kent alleen verliezers COMMENTAAR NATUURLIJK ZOU MEN, het resultaat van de Top van Corfu kennende, weer heel gemakkelijk kunnen zeggen dat de Nederlandse lobby voor internationale banen heeft gefaald. En als het wel was gelukt, dan zou dezelfde argumentatie wel hebben gedeugd. Dat lijkt dus niet de juiste benadering voor een oordeel over de ontmoedigende gang van zaken tijdens de Europese Top van Corfu. Enerzijds gaat het om het standpunt van het kabinet, ontwikkeld en uitgedragen door de Nederlandse diplomatie. Met dat standpunt was niets mis. Nederland had als enige van de oorspronkelijke lidstaten nooit een voorzitter geleverd. En nu had Nederland de sterkst denkbare kandidaat in de strijd. Daar kan men nauwelijks een speld tussen krijgen. Behalve dan, dat dit soort van argumentatie in de internationale verhoudingen kennelijk nauwelijks indruk maakt. Lubbers zelf had ook een politieke doelstelling. Hij wilde zien af te komen van het overwicht van Duitsland en Frankrijk binnen Europa. Twaalf gelijkwaardige lidstaten zouden in een democratisch proces tot oplossingen moeten kunnen komen. Voor dat denkbeeld durfden de andere groten (Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk) wel mee te doen. Maar geen enkel kleiner land steunde Lubbers hierin. Daarmee was zijn kans verkeken. ER WERD ZATERDAG op Corfu minder goedgepraat, dan men zou kunnen verwachten. Het onderliggende probleem voor Nederland lag opeens open en bloot op tafel. En dat probleem valt te omschrijven als een gebrek aan aandacht voor de interne verhoudingen in Europa. Althans met het 'Latijnse' deel van Europa. Nederland zou wel eens in alle ijver om een goed bondgenoot in de NAVO te zijn, hebben kunnen vergeten voldoende aandacht te geven aan de verhoudingen met de buurstaten, vooral ook in het zuiden. Natuurlijk is dat geen zwart-wit oordeel. Waar twee vechten, hebben er ook twee schuld. Maar het moet toch opvallen, dat de heer Kok vrijdagnacht openhartige uitspraken deed over zwaar belaste betrekkingen met de Bondsrepubliek. Verontwaardiging over de internationale afgang van Nederland valt te begrijpen. Men liet onze beste kandidaat vallen. En natuurlijk valt de Duitsers en bondskanselier Kohl hierover heel wat te verwijten. Maar Nederland zou ook moeten leren uit deze situatie. Ons land mag zich niet in een soort van Calimero-effect gaan wentelen. Natuurlijk is Nederland klein en dient de bijbehorende bescheidenheid te worden opgebracht. Maar dat neemt niet weg, dat met buurlanden die soms een andere cultuur van onderhandelen kennen, toch de betrekkingen moeten worden onderhouden. Al hoeven we niet altijd mee te doen met Italiaanse praktijken, als het uitruilen van melkquota tegen mooie, Europese banen. HOE MEN HET ook wendt of keert, zaterdag viel een trieste balans op te maken. De Europese Raad was in onmacht vervallen. Daarmee dreigt de hele Europese Unie onbestuurbaar te worden. En het moet nog maar worden afgewacht of het Europese Parlement welke nieuwe kandidaat dan ook zal willen accepteren. Natuurlijk is ook opvallend hoe de Europese christen-democratische familie in elkaar is gestort. De Europese Volkspartij blijkt een in zichzelf verdeelde familie. En leiders als Kohl, Dehaene en Lubbers hebben als het ware elkaar opgegeten. In de schaduw daarvan blijken ook de sociaal-democraten geen partijpolitieke vuist te kunnen maken. Het beroep van Kok op zijn collega's Gonzales, Papandreou, Mitterrand en Rasmussen heeft maar heel beperkt succes gehad. Europa is het Europa der vaderlanden en die nationale belangen blijken zwaarder te wegen. Maar het boeiendste van deze trieste uitkomst was. dat alle gestelde kandidaten door elkaar afgebrand bleken te kunnen worden. Het experiment de functie belangrijker te maken door een zittend leider te benoemen, is mislukt. En zo kende de Top van Corfu in allerlei opzichten enkel verliezers. JWvH ---