KERKNIEUWS In de Zondagnamiddag 11. te Stavenisse gehouden godsdienstoefening nam de heer H. Snel, wegens zgn vertrek naar Sint Maartensdgk, als predikant afscheid van de hervormde gemeente. Hij preekte over Petrus 4, vers 7, het eerßte gedeelte. — Wekelyksche opgaaf betreffende de Ned. Herv. kerk. Beroepen naar: Leeuwen en Puyflgk H. Koudenburg te Opwierda; en naar Oosterlittens A. Cremer te Dongjum. Bedankt voor: Maassluis J. J. van den Broek te Noordwijkerhout; Meeuwen en Haagoord C. R. Callenbach te Dirksland; en voor Dedemsvaart D. J. van Dalfsen te Kampen. Aangenomen het beroep naar Enschedé O. Sehriecke te De Lemmer. --- UIT STAD EN PROVINCIE. Zaterdagavond was er weer een zeer druk bezoek aan de leeszaal in Ons Huis alhier. En geen wonder. Met belangstelling hadden velen reeds het vervolg tegemoet gezien van de mededeelingen, bg eene vroegere gelegenheid door den heer L. A. E. van der Ley over Lombok gedaan. Hg gaf dit Zaterdag en hg vond weer een even talrgk en aandachtig gehoor als een vorig maal. Een der bestuursleden van Ons Huis had de beleefdheid eenige modellen in 't klein van Indische wapenen en landbouwwerktuigen ter bezichtiging te stellen. Ook daarvan werd met belangstelling kennis genomen. Wh" herinneren tevens dat, te beginnen met morgen (Dinsdag) avond, om de veertien dagen, telkens van des avonds B—lo uur, gelegenheid, bestaan zal tot het verkrggen van kostelooze rechtsgeleerde adviezen. — Aan de maatschappij De Schelde te V 1 i ssin g e n is door den minister van koloniën de levering opgedragen van 1000 Btalen vlampgpen voor f 2900. — Heden ochtend begaven zich eenige werklieden van Ooatkapell e naar hun arbeid. Een hunner, zekere P. M., tusschen de 50 en 60 jaar oud, viel nabg het kerkhof plotßeling dood neer. — Met ingang van 1 Februari is tot bestellend postbode te Domburg benoemd W. Trieller. — Uit Zoutelande schrjjft men ons Onze gemeentebode, Adriaan Jobse, de oudste ingezetene dezer gemeente, heeft met ingang van 1 Februari a. eervol ontslag uit zgne betrekking gevraagd. Dit ontslag is nog niet, zooals elders gemeld is, verleend. Het zal eerst in een 30 Jan. te houden raadsvergadering worden behandeld. Jobse heeft thans den leeftjjd van 92Vs Jaar bereikt en is nog in 't volle bezit van al zgne geestvermogens. Eiken dag gaat hg, goed of slecht weer, geregeld de duinen op en af. Voorheen bg het vak van schoenmaken dat van visacher mede uitoefenende, heeft de grgsaard nog altjjd bepaalde voorliefde voor de zee. Vjjftig jaren lang is hg der gemeente een getrouwe bode geweest en zeker zal hem zgn ontslag op de meest eervolle wgze worden geschonken. Van af het jaar 1835, duß zestig jaar, was bij om- en oproeper en bekleedde hg tevens de betrekking van keurmeester van het geslacht enz. Veel verandering in de gemeente heeft hg vanzelf' beleefd. De eerste burgemeester, onder wien hij werkte, was de heer A. van der Swatme te Vlisßingen tot 1844, vervolgens de heer J. Adriaanse tot 1846; van 1846 tot 1884 de beer J. Verhage, van 1884 tot 1892 de heer De Brugn van Melis- en Mariekerke; van 1892 tot 1893 de heer P. S. Buteux en thans de heer W. van Sighem. — Bg kon. besluit is G. H. Verboon, met ingang van 1 Februari 1895, benoemd tot burgemeester der gemeente Zevenbergen, met toekenning van eervol ontslag als burgemeester van V e r s ek e. — JL Zaterdagavond Btootte een rijtuig, dat van 'sHeerenhoek naar Hoedekenskerke huiswaarts keerde, even buiten eerstgenoemde gemeente, door de duisternis op een hoop hout, dat aan den weg lag. Door den schok en den schrik sloeg de daarin zittende passagier de hand door een ruit, waardoor hij zulk eene ernstige wonde aan een der polsen bekwam, dat hg te Heinkenszand geneeskundige hulp moest inroepen. Het voertuig bekwam eenige schade. — Aan den heer dr J. K. de Brugne te Zierikzee viel Zondag het voorrecht te beurt den dag te herdenken, waarop hg vóór 50 jaren tot doctor in de genees- en verloskunde werd gepromoveerd. Het heeft den waardigen, algemeen geachten jubilaris niet aan bewgzen van belangstelling en waardeering ontbroken. Namens vele patiënten, oud-patienten en vereerders werden hem als een huldeblijk aangeboden een étui met twaalf zilveren deaertlepels en vorken, een Jap&nsch tochtscherm en zes Japansche kopjes en schotels, vergezeld van een sierlgk geschreven naamlijst der gevers, vervat in een lederen portefeuille, met toepasselijke inscriptie in gouden letteren aangeboden. Nog andere geschenken getuigden van algemeene hoogachting en waardeering* — Indertjjd zgn er tal vau pogingen aangewend om voor het ganscbe eiland Tholen eene coöperatieve roombotofabriek op te richten ; pogingen die evenwel niet den gewenschten uitalag hadden. Alleen te Poortvliet is eene fabriek met bandkracht opgericht. Begonnen met 80 koeien, heeft ze tegenwoordig de melk van 90 koeien te verwerken. Dagelijks worden nu verwerkt circa 400 L. melk; in hetnftjaar liep de hoeveelheid tot 700 L, per dag. Aldaar wordt de melk door de boeren aan de fnbriek geleverd, terwgl alle afgetapte melk aan de eigenaren wordt teruggegeven. De prijs van de melk, die betaald wordt naar het vetgehalte, loopt van 3 tot 4/3 cent per L. Thans worden door eenige landbouwers uit die omgeving andermaal pogingen aangewend om ook te Stavenisse een dergetjjke fabriek op te richten. Het plan zou bestaan om de melk op de hoofdwegen af te halen. Als men een getal van 70 koeien verkregen heeft, wil men tot oprichting overgaan. — In den nacht van Zaterdtig op Zondag zgn te St. Maartensdijk binnen enkele uren drie landbouwschuren verbrand, die aan elkander vastgebouwd waren. Eene groote boe veelheid on gezwingeld vlas, hooi, Btroo, landbouwgereedschnppen, benevens zes melkkoeien en een stier werden een prooi der vlammen. Met behulp der brandspuiten uit die gemeente, later versterkt met die uit het naburige Scherpenisse, slaagde men er in te beletten, dat de brand zich uitbreidde tot een op enkele meters afstamls staande groote schuur. De oorzaak van den brand is onbekend ; alles was verzekerd. Men schat de schade op ± f 15.000. Hierbg komt nog, dat een dertigtal arbeiders, die nog een kleine paar maanden met vlaszwingelen hun brood hadden kunnen verdienen, thans werkeloos zgn. Voor ben drukt het onheil natuurlgk het zwaarst. — Vrgdag avond 11. gaf het gezelschap Vooruitgang is ons Streven van Scherpenisse te Stavenisse eene welgeslaagde muziek - en tooneeluitvoering. Na een welkomstwoord van den voorzitter werden o. a. opgevoerd het tooneelspel in 3 bedrijven : Een oud soldaat en het blijspel in 1 bedrijf: Een boertje in eene Iciesvereeniging. Verscheidene goed uitgevoerde muzieknummers schonken eene aardige afwisseling. Een der aanwezigen bracht het gezelschap een welverdiend woord van dank en riep het een: »tot weerziens" toe. — Door het Telephoonkantoor te Haamstede zgn gedurende het jaar 1894 ontvangen 440 en verzonden 400 telegrammen, dus behandeld 840 berichten, — Het ie voor Axel — zoo schrijft men ons — de tgd der vergaderingen. Vrijdag bad eene bijeenkomst plaats van landbouwers, die suikerbieten verbouwen, ten doelbebbende hoogere ptjjzen voor de bieten te bedingen, alsmede verzachte bepalingen in de contracten. Ofschoon alle aanwezigen doordrongen waren van de wenscheljjkheid van een en ander, werden geen definitieve besluiten genomen. Ook werd door velen het tgdstip voor eene dergelijke vergadering minder geschikt geoordeeld. Zaterdag werd eene vergadering gehouden van landbouwers, fn deze bijeenkomst werd een rekwest voorgelezen, ongeveer gelijkluidend met het verzoekschrift, dat onlangs door den gemeenteraad van Zuiddorpe aan H. M. de Koningin-Regentes en aan de Staten onzer provincie werd gezonden. Dit rekwest, waarmede alle aanwezigen instemden, is gericht aan de Tweede kamer en heeft tot strekking de opening der Belgische grenzen te verkrijgen voor den invoer van ons vee en gunstiger bepalingen omtrent de sluiting der grenzen. Het adres, dat ter teekening werd nedergelegd, bevatte na afloop der vergadering reeds circa honderd namen. — Bg den landbouwer E. do M. te Z u i dd o r p e, bg wien voor eenige weken ongeveer vsertig kippen gestolen werden, zgn in den nacht van Zaterdag op Zondag ongeveer twee zak tarwe uit de schuur ontvreemd. Uit het spoor in de omgeving der schuur is men tot de overtuiging gekomen, dat de dieven drie in getal waren. — Het ons gezonden bericht dat bg den heer P. Leenbouts te Biervliet een koe zou ontvreemd zgn wordt van andere zjjde ten stelligste tegengesproken. --- VERKOOPINGEN ENZ. Zaterdag werd te Poortvliet door het waterschap Poortvliet aanbesteed de dichting der doorbraak aan den zeedgk van den Nieuw Stryen-Toolder. De inschry'vers konden zelven den tgd bepalen, waarin zg het werk zouden maken. In 't geheel werden 12 biljetten ingeleverd en wel door de heeren : J. P. de Groot ad f 139.500 in 3 maanden op te leveren ; A. Prins Thz. en J. Prins ad f .128.000 in 41 dagen; J. Goliker ad f 108.000 in 9 weken ; L. Moerland ad f 106.000 in 10 weken ; A. v. d. Heide ad f 105.000 voor 1 Juni op te leveren ; N. van Hazen ad f 105.000 in 13 weken; Joha Ack ad f 104.000 in 8 weken ; J. v. d. Plas ad f 99.000 vóór 1 Juni; L. Brand en A. v. d. Vlies ad f 95.450 in 6 weken; A. v. d. Strate ad t 93.000 in 2 maanden ; L. Brand en A. v. d. Vlies ad f 89.600 in 12 weken; L. Kalis Wz. ad f 78.887 in 40 werkdagen. Behoudens goedkeuring van Ged. staten is liet werk gegund aan de heeren L. Brand te Giesendam en A. van der Vliet te Zaltbommel voor f 95.450, om het werk in 6 weken te voltooien. --- LANDBOUW. Heden ochtend werd in het gewone lokaal alhier eene vergadering gehouden door de afdeeling » Walcheren" door de Maatschappij tot bevordering van landbouw en veeteelt in Zeeland. De opkomst was bgzonder groot, voorzeker een gevolg van de vrg belaugrgke agenda en ook omdat de werkzaamheden op landbouwgebied in dezen tgd den leden een tochtje naar Middelburg niet in den weg staan. De voorzitter, de heer W. H. de Brujjn van Melis en Mariekerke, opende de vergadering met de leden welkom te heeten en de hoop uit te spreken, dat het nieuw ingetreden jaar 1895 voor de leden, zoowel in hunne maatschappelijke als huiselijke omgeving, een gelukkig jaar moge zgn. 1894 is voor den landbouw alles behalve gunstig geweest; de wensch, bg den aanvang van dat jaar door den voorzitter geuit, dat 1894 beter dan 1893 mocht wezen is niet tot vervulling gekomen. De slechte weersgesteldheid gedurende den zomer, gevoegd bg de lage graanprijzen, waren den landbouw niet voordeelig. De veestapel was vrg gezond, doch de belemmering van den uitvoer werkte niet voordeelig. De landbouw eischt voortdurend en met ingenomenheid maakte de voorzitter melding van de in den laatsten tgd in onze omgeving aangewende pogingen om in Zeeland eene coöperatieve beet wortelsuikertab riek tot stand te brengen. Ofschoon nog niets ten deze met zekerheid te zeggen is, mag toch aanvankelijk verwacht worden dat, als de finanoieele kwestie geregeld is, de zaak zal doorgaan. Mocht dit het geval zgn, dan is in den bietenbouw mogelgk een equivalent te vinden voor den weinig loonenden graanbonw. Wat de afdeeling betreft, deze kan tevreden zgn over wat in 1894 is verricht. De tentoonstelling slaagde uitstekend ; en daar is den landbouwer een schoone gelegenheid geschonken om te leeren wat hem op het gebied der cultuur nog ontbreekt en te zien wat met oordeelkundige fokking van 't vee is te verkrijgen. De voorzitter eindigde met de hoop uit te spreken, dat de afdeeling in 1895 ook het hare zal bjjdragen tot ontwikkeling en bloei van den landbouw en dat de leden in dezen slechten tgd het zullen beseffen, dat het noodig is de handen uit de mouw te steken om te behouden wat zg hebben. Die toespraak werd met applaus begroet. Daarna werd mededeeling gedaan van ingekomen stukken, zgnde brieven van de heeren G. Geschiere, P. S. Buteux en G. Bom, houdende bericht dat zg hunne benoeming tot bestuurslid aannemen, en van den heer J. Louwerse, houdende kennisgeving dat hg, wegens hoogen ouderdom, een benoeming tot lid van het bestuur niet kan aanvaarden. Deze brieven werden voor kennisgeving aan genenion. Daarna werd door den secretaris, den heer Jan Polderdijk, verslag uitgebracht van hetgeen is verhandeld op de laatste hoofdbestuursvergadering. Dit ia onzen lezers reeds vroeger in hoofdzaak medegedeeld. Hierna werd mededeeling gedaan vaneen ingekomen schrijven van den heer Lenshoek van Zwake, waarin hij, wegens gezondheidsredenen, ontslag vraagt als lid van het afdee- Hngsbestuur. Dit ontslag werd verleend. Vervolgens deelde de voorzitter mede, dat in de hoofd bestuursvergadering is goedgevonden de kwestie van opleiding van jonge menschen bij het smidevak vooreerst te laten rusten. Er is echter bg de afdeeling nog een fonds van / 75, in hot vorige jaar gevoteerd, beschikbaar, welke som het bestuur zou willen geven als toelage voor een jong mensch, die in het smidsvak wenscht te worden opgeleid. Mocht dit goedgevonden worden, dan zou het bestuur eene oproeping doen van jonge lui, die een cursus zouden willen volgen. Besluit de vergadering in dezen geest, dan zou het aanbod van den heer Berghugs, in de vorige vergadering gedaan, vervallen. De heer J. H. Snjjders wees erop dat in de afdeeling een gediplomeerd hoefsmid is, een smid, de heer Bliek, zgn werkplaats beschikbaar stellen wil, en een veearts, de heer Berghugs, zich bereid verklaard heeft gratis theoretisch onderwgs te geven. Hg vroeg of het niet op den weg der afdeeling zon liggen die krachten te benuttigen om in Middelburg een cursus te openen, waaraan allen, die dit wonschten, zonden kunnen deelnemen. De heer T. J. Voorbeytel wees erop dat, hoe goed dit denkbeeld moge zgn, de jongelui, die zoodanigen cursus zouden volgen, geen diploma zouden kunnen verkrijgen, wat hjj nog al een bezwaar acht. De heer Snijders verklaarde veel waarde te hechten aan een diploma, doch als hoofdzaak te beschouwen het verkrjjgen van knappe hoefsmeden < De voorzitter zeide wel iets te voelen voor het denkbeeld van den heer Sngders, doch hjj wees op de groote kosten, die verwezenljjking ervan «ou na zich sleepen. De heer Snijders verdedigde zgn idee nog nader, waarop een der leden de aandacht der vergadering erop vestigde, dat het dit jaar wel wat laat is om nog te weifelen met het nemen eener beslissing, wat betreft het volgen van een militairen cursus, omdat de aangifte daarvoor vóór 1 April moet 'geschieden. De heer Sanderse gaf vervolgens eenige inlichtingen. Hjj was het eens dat bg de opleiding, op de wgze als de heer Sngders bedoelt, geen diploma kan behaald worden, doch stelde in het licht dat aan de diploma's bg den militairen curßus niet te veel waarde dient gehecht te worden. Hg verklaarde dat het denkbeeld van den heer Sngders veel sympathie bg hem vindt vooral omdat een zoodanige cursua vele jonge' lui, die de kosten, naast een subsidie noodig, een groote ƒ 300, niet kunnen lig passen, in. dei gelegenheid zou stellen, zich in het hoefbeslag te bekwamen. Hg zette uit ondervinding uiteen, hoe de loop der zaken aan een militairen cursuß is, om daarna in het licht te stellen dat, wanneer te Middelburg een cursus kon worden ingericht, de afdeeling meer toezicht op de lessen en de vorderingen kon honden dan wanneer een jongmensch naar eene militairen cursus wordt gezonden. Op eene vraag naar de kosten derpractische opleiding bij een cursus te Middelburg antwoordde de heer Sanderse dat dit veel afhangt van het aantal deelnemers. Na deze mededeelingen, verklaarden verrerschülende leden van gedachten veranderd te zgn en deed de heer Bom het voorstel om te besluiten in de richting van den heer Snijders te sturen en voor de verwezenlijking ervan de / 75 voorloopig beschikbaar te stellen. Dit voorstel werd door het bestuur overgenomen en door de aanwezigen bg acclamatie aangenomen. Daarna werd het bestuur ge. machtigd ten deze de noodige voorbereidende stappen te doen. De voorzitter vroeg daarop, of, wanneer de kosten bleken hooger te loopen dan de beschikbare f 75, de vergadering het bestuur machtiging verleent dat bedrag te overschrijden. Na nog eenige discussie over de kosten verklaarde de heer Sanderse dat hg gaarne zgne smederg te Souburg, die geheel naar de tegenwoordige eischen is ingericht, wil beschikbaar stellen en hg ook peraoonlgk zich bereid verklaarde bg het onderwg's in de praktgk de behulpzame hand te bieden. De kosten voor gzer etc. meende deze spreker dat gemakkelgk uit de som van f 75 zouden te vinden zgn. Het bestuur betuigde den spreker zijn dank voor de inlichtingen en zgn aanbod, waarmede de vergadering hare instemming uitsprak. Het bestuur zal overwegen, hoe in dezen 't best te handelen is, en zal voorloopig het crediet van f 75 niet overschrijden. Hierna werd mededeeling gedaan van een schrgven van het bestuur der stierenkeuringen, waarin de vraag wordt gedaan of de afdeeling Walcheren meer dan de twee bg het reglement vastgestelde keuringen verlangt en of de afdeeling ook wenscht naast de prgzen supplement-medailles voor rekening der afdeeling aan te schaffen. Wat het eerste deel van dit schrgven betreft, achtte het bestuur twee keuringen voldoende, welk idee de vergadering deelde. * Over het tweede deel, waaromtrent de beslissing van de vergadering werd gevraagd, werd gediscussieerd met het gevolg dat l'-t bestuur gemachtigd werd naast de prijzen medailles beschikbaar te stellen en de kosten daarvoor voor rekening der afdeeling te nemen. Vervolgens kwam aan de orde de bespreking van de al of niet wensoheljjkheid van de oprichting eener paarden markt te Middelburg, met daaraan te verbinden verloting. Het bestuur wenschte deze zaïk niet in details te bespreken; maar achtte alleen een principieele beslissing gewenscht om te weten of men zoodanige markt noodig oordeelt. Werd die vraag toestemmend beantwoord, dan zou het bestuur in eene volgende bjjeenkomst zgne plannen den leden voorleggen. Bg' de discussie hierover werd de vraag gedaan of het weinige bezoek, dat aan de veemarkt gebracht wordt, niet afschrikkend werkt om nog eene nieuwe markt in te stellen. Hiertegen werd opgemerkt dat er een groot onderscheid is tusschen een vee- en een paarde nmarkt, vooral omdat op dè laatste de veulens en jonge paarden, waarnaar in den laatsten tijd nog al vraag is, meer op' hun prjjs zullen komen. Een ander lid had ook wel sympathie voor eene paardenmarkt, vooral omdat de verloting een groot deel der kosten dekt. Door nog een ander lid werd nog gewezen, als voordeel eener paardenmarkt, op het bezoek van vreemde kooplieden en op de gelegenheid, die den landbouwer daardoor zal gegeven worden om meer werk te maken van aanvankelgke dressuur. Daarna werd de vraag in stemming gebracht, of de v ergadering instelling eener paardenmarkt met daarbg behoorende verloting wenschelijk acht. Met algemeene stemmen 68, 2 leden bleven buiten stemming, werd de vraag toestemmend beantwoord. Het bepalen van den tijd, waarop die markt zal gehouden [worden, werd aan het bestuur overgelaten. ■Vervolgens was aan de orde de voorziening |in de door het bedanken van de heeren J. Louwerse en mr Lenshoek van Z wake ontstane vacatures in het afdeelingsbestuur. Ingeleverd waren 71 briefjes. Bjj eerste stemming werd gekozen de heer J. Marinissen te St Laurens met 03 stemmen. Verder werden uitgebracht op de heeren J. Goedbloed 24, VV. Regnierse 23, J. Langebeeke 13 en C. Sanderse 8 stemmen, terwgl op verschillende personen eene stem werd uitgebracht. Bg tweede vrge stemming werden ingeleverd 71 briefjeß. Niemand verkreeg de volstrekte meerderheid, zoodat herstemming noodig waa tusschen de heeren W. Regnierse die 25 en J. Goedbloed die eveneens 25 stemmen verkreeg. Op den heer J, Langebeeke waren 13 en op den heer C. Sanderse 6 stemmen uitgebracht. De overige waren verdeeld. Van de 72 ingeleverde briefjes waren er 6 van onwaarde en blanco- Gekozen werd de heer J. Goedbloed met 38 stemmen. Op den heer W. Regnierse waren 28 stemmen uitgebracht- De heer Goedbloed, ter vergadering aanwezig, verklaarde de benoeming aan te nemen. Eindelgk werd door den penningmeester, den heer P. S. Buteux, rekening en verantwoording gedaan van zgn in 1894 gehouden beheer. De ontvangsten bedroegen f 3213.705, de uitgaven f 3202.935, zoodat de rekening Bluit met een voordeelig saldo van / 10.77. Bovendien is er nog in kas p. m. f 600 aan pandbrieven. De rekening werd goedgekeurd, onder dank. zegging aan den rendant. Daarna deelde de heer Buteus mede, dat het zgn voornemen is zgn betrekking als penningmeester neder te leggen op grond van eene minder juiste uitdrukking van een der andere bestuursleden, geuit in eene bestuursvergadering. Dat bestuurslid deed daarop amendehonorable. Hierna verklaarde de heer Butenx zich bereid als penningmeester aan te blijven. Aan bet eind der vergadering werden door den heer Van de Woestjjne eenige inlichtingen gevraagd naar aanleiding van eene door hem in 1893 gedane mededeeling omtrent maat en gewicht. Hg zou wenschen dat het bestuur deze zaak nog eens overwoog en in eene volgende bijeenkomst tar sprake bracht. Het bestuur zeide dit toe. Door den heer Bom werd nog eene inlichting gevraagd omtrent eene door den rijkslandbouwleeraar in deze provinciete houden lezing. Het bestuur zal informeeren, of die nog kan plaats hebben. Dearna werd de vergadering gesloten. — Dezer dagen is door de permanente commissie tot oprichting eener suikerfabriek een circulaire gezonden aan hen, die zich in de provinciën Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland, voorloopig hebben verbonden tot de oprichting eener coöperatieve beetwortelsuikerfabriek. Na herinnering aan de bekende samenstelling en splitsing dier commissie, zegt de circulaire, die niet aan de Zeeuwsche bladen maar wel aan een Hollandsch blad sohjjnt gezonden te zgn, het volgende : De omvang, dien de verschillende onderaoekingen, onderhandelingen en besprekingen aannemen, maken het onmogelgk om aan de verwezenlijking van het plan om reeds in 1895 met de fabriek gereed te zgn te denken. De vaste verbintenis, wanneer die wordt gesloten, zal dus eerßt voor 1896 in werking treden. Wjj meenen dat men in dit uitstel, gevorderd ook ter wille van eene goede en deugdelijke, samenstelling van het geheel, mede met het oog op de suikerprijzen en den stand onzer suikerwetgeving met weinig moeite zal kunnen berusten. Intusschen vorderen de velschillende werkzaamheden, waarmede men zich thans bezig houdt, . uitgaven van onderscheiden aard, als: reiskosten, drukloonen en dèrgelgke. Komt de fabriek tot stand, dan kan onder de kosten van oprichting dit bedrag gevoegeljjk gebracht worden, wanneer evenwel onverhoopt de uitslag onzer pogingen ongunstig mocht zgn, dan ware het onbilljjk om dergelijke uitgaven ten laste te doen blijven van diegenen, die reeds hunne moeite en tgd voor de goede zaak over hadden. Men heeft dus ter vergadering der Cie. op 3 Dec. jl. besloten Om tot goedmaking dier noodzakelijke uitgaven van ieder, die voorloopig 13 toegetreden, eene bgdrage van ƒ 0.50 per hectare te heffen, welke eerlang zal geïnd worden, De commissie neemt eindeljjk nogmaals de vrg beid een beroep te doen op den steun en de voorlichting van allen, die reeds blijken gaven van hunne instemming door voorloopige toetreding, wanneer zg ' die noodig mocht hebben bg de verdere pogingen, die thans worden aangewend om tot het beoogde doel te geraken. Wanneer allen, die voor hetzelfde belang thana werkzaam zgn, aaneengesloten blgven, mag met grond worden verwacht, dat dit doel ook zal worden bereikt. --- Middelburg 21 Januari. Wg schijnen met onze opmerking aan bet adres der clericale bladen, over het lezen van romans door de jeugd, de redactie van de Tijd gevoelig getroffen te hebben. Zg beweert dat wg »malen". Zulke uitvallen moest een fatsoenlijke redactie zich tegenover een collega niet veroorloven. Edocb, wat doet men al niet als men boos is en in den brand zit! Het is voor ons echter een troost dat wg, zoo >malende", toch de plank niet missloegen. En dat de redactie van het clericale blad onze bedoeling zeer goed vat, bewijst wel hare aanteekening op onze mededeeling omtrent den jongen die aan eene Hoogeschool zoo goed leerde whisten en quadrilleeren. Wg besloten die met de volgende regelen : »Christelgke ouders dienen zich dus te wachten met het zenden van hunne jongens naar hoogescholen." Daarop laat de Tijd volgen: >Deze dus is eenig! >TJit het eene, bovengenoemde geval van ongehoorde excentriciteit, zou — volgens het blad — deze algemeene regel moeten worden afgeleid." Aceoord, waarde collega. Wg begrgpen elkaar. Wg houden ons aan hetzelfde compliment, waar gg en de uwen uit een enkel voorval — misschien nog wel uit den duim gezogen — dat een Hoogere burgerscholier aan een meisje een roman van Zola in handen gaf, een wapen smeedet tegen het zenden van meisjes naar Hoogere burgerscholen van jongens. Dr A. Kuyper heeft de redactie van de Standaard weer, »zg het ook nog met gebroken kracht", aanvaard. In een opstel in het jongste nommer van zgn blad geeft hjj daarvan kennis. En daaruit blgkt tevens dat ons vermoeden, geuit in onze beschouwing over de naaßte toekomßt, juist is en er ten opzichte eener kiesrechtregeling door hem en de zjjnen nog hetzelfde standpunt als in 1894 zal worden ingenomen. Al moge bg hem de ernstige begeerte bestaan om bg den strgd met de mannen van tegenovergesteld beginsel zich te ernstiger te spenen aan wat bitterheid kon kweeken, en den band, die ons als burgers van eenzelfde land vereenigt, ook al mocht de strgd weer hoog gaan, nimmer gebeel uit het oog te verliezen ; — toch moeten »trouw, onwrikbare trouw aan beleden waarheid en aanvaard beginsel" gehandhaafd blgven. Of in de toekomst alle protestantsche antirevolutionairen weer als éen korps zullen kunnen optreden, is thans nog niet te beslissen. Maar dit, zegt dr Kuyper, tot hen die in deze kwestie tegenover hem stonden : »Het beslissend antwoord op de pgnlgke vraag, of we éen kunnen blgven, dan wel als vroede mannen ter linker- en ter rechterhand uiteen zullen gaan, krijgt ge toch niet van het kiesrechtvraagstuk. »Bjj dit vraagstuk staan we niet naast, maar tegenover elkander, en zoolang dit vraagstuk niet van de baan is, slaapt onze eenheid. >Maar omdat ze slaapt, ontsliep ze nog niet. >Want vergeet niet, de electorale kwestie maakt altoos exceptie. Daarbg laat alle oude partg-indeeling u in den steek, en daarop is geen nieuwe partg-indeeling te bouwen. En op afdoende wgze zal de partgschikking der toekomst dan eerst geregeld worden, als, na opruiming van het electorale struikelblok, de eisch van den dan geboren toestand aan de orde komt. >Dan moeten, of men wil of niet, de gedachten uit veler hart openbaar worden; en al blgft het mgn bede, of in dat beslissend oogenblik die Btroom der gedachten bg heel onze groep eenzelfde bedding mocht kiezen, toch zal ook ik gehoorzaam volgen, indien de uitkomst toonen mocht, hoe verkrachting van oprechtheid en schending van beginsel de van God gevloekte prijs zou zgn, waarvoor die eenheid alleen te koop was. >Juißt daarom echter loop ik op de beslissing, die dan vallen zal, niet vooruit, en betreur het ten ernstigste, dat enkele dissentieerende broederen in de residentie en in de Maasstad zich nu reeds, te overgld, onder den christelgkhistorischen naam tegenover onze partg organiseerden." Dr Kuyper hoopt daarom niets vuriger dan dat het kabinet-Roëll geen dag langer dan stipt noodig is met de indiening van zgn electoraal ontwerp talme; dat het ingediende ontwerp door geenprincipieele hindernis demogelijkheid afangde, om het door alle partgen te doen aannemen; en dat de >kamer van het beperkte kiesrecht" in haar sterven zichzelve eere, door het zijden koord, dat haar gereik wordt, met iets van dien heroieken moed aan te grgpen, die om het kloeke Blotbedrgf met veel schuldigs in het verspeelde leven verzoent. De N. R. Crt. wg'dde een drietal opstellen aan »Graanrechte n". Aan het slot van het derde komt zg tot deze conclusie, waarmee wg ons geheel kunnen vereenigen : Wg zgn niet ongevoelig voor de bezwaren, waarmede de Nederlandsche landbouw in sommige Btreken te kampen heeft. Velen zeggen : de oorzaak dier bezwaren is van voorbijgaanden aard, de lage prijzen kunnen geen stand houden, zg vergoeden veelal de productiekoster niet meer; weldra zal men betere tg'den zien aanbreken. Het is mogelg k, dat dezulken recht hebben, maar in deze kwestie treden wij niet; wg spreken in de onderstelling, dat de prgzen vooreerst onveranderd blgven. Want zelfs naar die onderstelling mag geen sympathie voor landbouwbelangen ons nopen om het heffen van graanrechten aan te bevelen. Goedkoop brood, goedkoop veevoeder, vrijheid van beweging voor den graanhandelaar en den fabrikant, die graan als grondstof bezigt, zgn zulke onwaardeerbare weldaden, dat zij niet mogen worden prgsgegeven, tenzjj om zéér groote rampen te verhoeden. En het is ons gebleken, dat slechts een betrekkelijk klein deel van hen, die op het land hun bestaan vinden, van graanrechten voordeel zou trekken. Bg kon. besluit: is de heer J. J. de Groot ontslagen uit zgne betrekking van consul te Port-au-Prince; is Rutgerus Wiliem van Raab van Cansteim te 's Gravenhage, met al zgne wettige, aoo mannelijke als vrouwelijke, afstammelingen in den Nederlandschen adel ingelijfd, met de predicaten van jonkheer en jonkvrouw ; zgn benoemd, bg den plaatsel. staf: tot kapitein de eerste-luit. P. W. M. Coster, pl.adj. te Bergen op Zoom; tot tweede-luit., pi, adj. te Wierickerschans, de adj.-onderoff. G. J. L, Step, van het 2de reg. inf.; en is aan den tweede-luit. der genie J. Meier, thans op non-activiteit, op het daaftoe door hem gedaan verzoek, met ingang van 1 Februari 1895, een eervol ontslag uit den militairen dienst verleend. Door de arr. rechtbank te Zwolle is, ter vervulling van eene vacature van rechter in dat college, opgemaakt de navolgende alphabetische lgst van aanbeveling ; mr J. A. G. Gockinga, rechter in de arr. rechtbank te Alkmaar; mr W. H. van Nes van Meerkerk, substit.-griffier bg eerstgemelde rechtbank, en mr H, J. Westra, rechter in de arr. rechtbank te Heeren v eeD. --- Letteren en Kunst. De directeur der ïKoninblgke Opera" in Antwerpen heeft het bjjltje er bjj neergelegd, daar de ontvangsten op treurige wgze gedaald zgn. De eerste voorstelling van Sigurd bracht 500 francs in de kas. — en toen men het met Carmen beproefde, werd niet meer dan 80 frs, ontvangen. Het gemeentebestuur, dat Blechts een kleine toelage geeft, heeft nu den leden van den troep vergunning gegeven het nog eens voor eigen rekening te beproeven. Beter is de toestand van den Muntschouwburg te Brussel, welke uifc de stadskas 120,000 frs. trekt en voor de koninklijke loge een toelaag van 100,000 francs 's jaar ontvangt. — Lugné-Poè' ontving van den koning van Zweden en Noorwegen de gouden medaille Litteris et Artibus wegens zgne verdiensten tegenover de Noorsche en Zweedscbe letterkunde. — Raoul Toché, de bekende Fransche tooneelschrgver en chroniqueur, heeft zelfmoord gepleegd. Verliezen bg het spel schgnen hem tot de daad te hebben gebracht. Volgens anderen is het ook bier: cherchez la femme! Samen met Blum schreef Toché verscheidene tooneelstukken, o, a. Zenuwachtige Vrouwen. — Te Munchen is overleden prof. Moritz Carrière, de bekende aestheticus. Hg was bgna 78 jaar oud. --- ONDERWIJS. Aan het volledig surnumerairs-examen, hetwelk op 15, 17 en 19 dezer bg de Maatschappij tot exploitatie van staatsspoomvegen te Utrecht is afgenomen, onderwierpen zich 28 candidaten. Na afloop van het eerste werden 9 candidaten afgewezen; voor het tweede gedeelten slaagden van de 19 candidaten er 7. — Door de paters Jezuïeten zal tegen 1 September te Amsterdam een katholiek gymnasium worden opgericht. — De uits'ag van he-t referendum, in den Bond van Nederlandache Onderwijzers gehouden, is, dat de afdeelingen 'b Gravenhage met 710, GroDÏngen met 718 en Breda met 659 stemmen herkozen zgn. Vóór bet uitgeven van een jaarboekje zgn uitgebracht 607, en tegen 121 stemmen ; 10 stemmen waren in blanco. Het hoofdbestuur is voornemens he jaarboekje van 1 Mnavt 1895 tot 1 Maart 1896 te doen loopen, opdat alle wetenswaardigheden omtrent besturen enz. kunnen opgenomen worden. Zes en zestig afdeelingen van dien Bond hebben zich vóór de voorstellen van het hoofdbestuur, betreffende de leiding derschool, verklaard. Eenige afdeelingen wenschten de betrekking van hoofd te laten voortbestaan. Dit waren: Dalen, Wehe, Baarn, Rotterdam, Vlissingen, Zutfen, Lochem, Roosendaal-Gastel, Breda en Maastricht. Meestal werd er de opmerking aan verbonden, dat hun gezag echter moest worden beperkt. Tholen en St Phihpsland heeft in deze geene gevestigde overtuiging. Een paar afdeelingen waren tevreden, wanneer eene verhouding geschapen werd, als tusschen den directeur en de leeraren eener hoogere burgerschool bestaan. ---