Middelburg 15 Mei. Bjj kon. besluit: is dr E. S. Stem, geneeskundige te 's Gravenhage, benoemd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau; is voor den tijd van 3 jaren gedetacheerd bjj de landmacht in West-Indië de eersteluitenant-kwartiermeester J. H. Maaman, van het 5e regiment infanterie, thans gedetacheerd bg het departement van oorlog, en zgn, met ingang van 1 Juni 1895, bij het departement van koloniën bevorderd tot commies de adjunct-commiezen G. B. van Aaken Bzn en A. M. H. J. Stokvis. In verband met den aanval der Moorsche sseeroovers op de Anna schrjjft men uit Gibraltar, dd. 10 Mei, aan de N. R. Crt.: De Union mercantïl de Malaga van gisteren bevat den volgenden brief uit Alhucemas (Spaansche bezitting) aan de Middellandsche Zee (Marokko): Door vrouwen uit Bocoya, die de markt bezoeken, is gestaafd, dat de getuigenissen der bemanning van de Hollandsche brik Anna, die, zooalß bekend is, gedurende eene windstilte in de nabijheid van Alhucemas door Rifpiraten nit Bocoya aangegrepen werd, geheel overeenkomstig de waarheid zijn. Heel nauwkeurig is bekend, dat de zonen en verwanten van een zekeren Kabyle in de eerste zeilboot waren, die het eerst de Anna aangrepen en den kapitein benevens den stuurman door schoten en sabelhouwen zoo zwaar verwondden dat de kapitein, zooals bekend is, op reis naar Gibraltar stierf, terwjjl de stuurman in het koloniale hospitaal van Gibraltar moest worden opgenomen. Het plan der Rifpiraten was, nadat zjj de bemanning der Anna uitgeplunderd en de zeilen, benevens verschillende op het dek zich bevindende gereedschappen en 5 daar aanwezige vaten olie weggesleept hadden, nogmaals terug te komen en de Anna op het strand te zetten om de geheele scheepslading te rooven. De zeeroovera zijn in de uitvoering van dit plan (dat waarscbgnlgk ook het leven der overige bemanning van de Anna zon gekost hebben, ten einde geen levende getuigen der schanddaad achter te laten) slechts door hun eigen roofgierigheid verhinderd geworden. De zeeroovera der eerst aangekomen booten wilden namelijk zooveel mogelijk alleß voor zich nemen en niets voor de later er bg komende booten te rooven overlaten, en braken ook de op het dek zich bevindende kraan af, die zg mede wegsleepten en die tot het loasen van de lading benuttigd had kunnen worden, Zjj sagen deze font eerst te laat in en overlegden, dat het hun slechts met zeer veel moeite en na een buitengewoon langen tgd gelukken zou, de in het scheepsrnim zich bevindende lading olie zonder kraan aan land te krjjgen. Zjj zagen in dat zy gevaar zouden loopen door een voorbg varende atoomboot.bg de uitvoering van hun plan ontdekt te worden, zonder de vruchten van hunnen roof te kunnen genieten. Alleen om die reden abandonneerden de zeeroovers het schip, dat in den loop van den avond zich eene lichte bries kon ten nutte maken om in de open zee te ontkomen. De vrouwen uit Bocoya bevestigen alle wreedheden der aanvallers, zooals die in de ambteljjke getuigenissen te Gibraltar bg de lgkßchouwing van den overleden kapitein van den kant der bemanning der Anna medegedeeld zjjn. De getuigenissen van Hollandßche zijde Btaan derhalve niet meer alleen. De Nederlandsche regeering zal het in de hand hebben van gunstig gezinde Riflieden getuigenissen van zoodanigen aard te erlangen, dat elk denkbaar voorwendsel der Marokkaan sche regeering bestreden kan worden. Overigens ia graaf Tattenbach in Tanger, de Duitsche gezant, aan wien ook de behartiging der Nederlandsche belangen is toevertrouwd, geheel de man, om de aanspraken van Nederland aan het hof van fez ten volle te doen gelden. Ongetwijfeld wordt door eene genoegdoening van atoffeljjken aard het kernpunt der zaak, d. i. de bestraffing der eigenljjke schuldigen niet getroffen. Deze bestraffing der Rifpiraten door hun nominalen sultan te Fez is het moeilijkst; want de sultan heeft zoo goed als geen gezag en nog minder de macht om zelf de bestraffing uit te voeren. Deze taak zouden slechts de Europeesche mogendheden kunnen vervullen, hetgeen met het oog op de groote uitgebreidheid van het Rif en de wilde, ontembare, aan den krjjg gewende stammen, veel bloed en geld zou eiachen. Hoe eer echter aan eene oplossing der piraten-quaestie door geweld de hand geslagen wordt, hoe beter; want de tegenwoordige toestand ia onduldbaar en in het belang van alle zeevarende naties moet aan de veiligheid der scheepvaart aan de Rifkust een eind gemaakt worden. De Marokkaansche regeering is daartoe niet in ataat; zg vermag niet eens den landweg van de tweede hoofdstad des landa Marrakesh naar de Atlantische kust vrjj te houden; veel minder vermag zjj ieta aan de Rifkust uit te richten. Hoogstens zouden de Europeesche mogendheden het sultanat dwingen kunnen de materieele koßten van de pacificatie der Rifkust te dragen. In een correspondentie uit Batavia, dt. 10 April in de N. R. Crt. komt het volgende voor : Er ia groote kans dat zich hier een ernstig schandaal zal voordoen, cat'er dat gedeelte der ambtenaarawereld, waar zulka in Nederland onmogeljjk zoude worden geacht. Een lid dei magistratuur, rechter in het hoogste college in deze geweaten, weigert sedert geruimen tgd zgnen dienst te doen. Ik kan zonder onbescheidenheid niet meer zeggen, maar het schgnt mjj voldoende toe. De wet zal wel voorschiften bezitten, hoe in dat geval moet gehandeld worden j maar dat men huiverig is die wet toe te pasßen ia niet onmogelg'k. De rechterlgke macht geniet hier niet het hooge aanzien, het ongeschokt prestige dat zg in Nederland bezit; het schgnt dat eolonial people in alles aecond hand moest zgn ; doch zoo iets hadden we hier tot nog toe niet op de viool hooren spelen. --- Het tooneel. Vriend Fritz van Erckmann—Cbafrian iseen is bekend stuk om over den inhoud ervan nog een en ander te sehrgven. Wie eenigszins op de hoogte ia van de Fransche litteratuur, wel niet van reeenten datum maar uit den tgd van die tweeling-schrijvers, heeftfhun Contes et romanspopulaires, waarin L'ami Fritz een voorname plaats inneemt, gelezen. Het stuk ia bjjna twintig jaar oud; den 4en December 1876 werd het voor de eerste maal in het Théatre de la Comédie Francaise te Parijs gespeeld. En herhaaldelijk is het in verschillende landen gegeven, telkens bekorende door zijn «klassieken eenvoud", zooals het in der tgd zoo juist werd uitgedrukt in dit blad, nadat op Zondag 27 October 1878 het tooneelspel in onzen schouwburg was opgevoerd door de rederijkerskamer Aurora van Goes. Uit die dagen dagteekent ook onze laatste herinnering aan het Btuk; en de vernieuwde kennismaking, Dinsdag avond in onzen schouwburg, heeft ons weer al de frischheid, de bekoorlijkheid, den ernst van dit eenvoudig en toch zoo natuurljjk werk doen gevoelen en waardeeren. En te meer treft dit alles, nadat in den langen termijn, die ons scheidt van onze eerste kennismaking met Vriend Frits en het hernieuwd aanschouwen ervan, wjj zoo menig flauw of ziekeljjk stnk hebben zien spelen, product vol onnatuur en onzinnigheid. Wij werden weer versterkt in onze overtuiging dat zulk een stuk indruk moest maken op den luchthartigen, vroolgken Parjjzenaar, blasé van al zgn vermaken, voor wie de natunr-menßchen, in Vriend Fritz ona geteekend en hem bekend nit het verhaal van Erckmann- Chatrian, veel aantrekkelijks moest hebben. En daarbg kwam nog een voornaam ding. Het is vrij zonderling dat nog altgd onder het tooneelspel vermeld staat dat het Bpeelt in den Elzas in den tegenwoordigen tgd. Dat is onjuist en minder eigenaardig. Zelfs bg de eerste opvoering in 1876 had men, dunkt ons, beter gedaan dit weg te laten - vooral onder het oorspronkelijk tooneelspel. Het verbaal van Erckmann-Chatrian speelt dan ook in het jaar 1832, waarin Fritz Kobus bjj den dood van zgn vader erfgenaam werd van de hoeve en het vermogen zjjns vaders en de rabbijn David Sichel zgn drie en twintigsten aanslag op hem deed voor een huweljjk. Die tgd komt ona ook geschikter voor. In 1876 zuchtte Elzas — en thans doet het dit nog — onder Duitschland en zou de philippica, door David tegen Fritz en zgn vrienden gehouden om de waarheid te bepleiten dat het vaderland zonen noodig heeft om het in dagen van gevaar te verdedigen, tot misverstand leiden en allerminst daar na 1871 op zgn plaats agn. In 1832 had dit meer raiaon en was in elk geval de toestand, zooals die in het stuk wordt geschetst, natuurljjker geworden. Toen de Franschen het in 1876 zagen opvoeren, werden teere snaren bg hen aangeroerd bet verlies van den Elzas lag hun nog versch in 't geheugen; David Sichel sprak woorden die in het hart grepen; vooral moest zgne herinnering aan den plicht van elk vaderlander om zgn geslacht voort te planten, indruk maken, omdat stelselmatig het aantal kinderen in Frankrgk verminderde en het Fransche geslacht achteruitging. Onder dit licht beßchouwd zal ieder, al zag hg Dinsdagavond Vriend Fritz voor het eerst spelen, begrijpen waarin ook eene voorname reden te vinden is van het succes, met dat stuk steeds behaald. Maar dan moet het ook.' i zooals Dinsdag, met al de levendigheid, vroo- Ijjkheid, ernst en natuurlijkheid gespeeld worden, die het stuk zoozeer eischt. Willem van Zuylen, de jubilaris, die bg zijn optreden met groote hartelijkheid en langdurige toejuichingen werd begroet, gaf Vriend Fritz weer in al zgne goedhartigheid, zgn strjjd tusschen zgn gehechtheid aan het prettige jongelui's leven en zjjn liefde, zooals hjj alleen dit doen kan. Hg was de gepersonifieerde Vriend Fritz. Niet minder verdienstelijk was David Sichel, door den heer Van Beem met veel eenvoud, levendigheid en ernst gespeeld. In die creatie waa zooveel goeda, dat wg den heer Van Beem daarmee wel mogen gelukwenschen. Suze vond in mevrouw Dons-Albregt eene goede vertolkster, al hadden wjj haar nu en dan veel inniger gewenscht, o. a. bg hare varklaring dat zg Fritz beminde. De bekende scène tusschen haar en David bij de bron, zoo idyllisch schoon, en het tooneel met Fritz in het laatste bedrgf werden zeer goed gespeeld. Dat de overige rollen, vooral die van Catherme door mevrouw Albregt-Engelman, Frederik en Hanezo door de hier zoo goed bekende heeren Manta van Nieuwland en Wagemans in zeer goede handen waren, mogen wg met genoegen boekstaven. De zaal was op alle rangen meer dan vol, behalve op den eersten waar nog eenige plaatsen open waren. Wg misten daar memgen trouwen bezoeker uit de elite der stad, die bg deze voorstelling, waar het gold een onzer beste tooneel spelers te aanschouwen, die door mannen van kunat, wetenschap en talent is gehuldigd, wel had tegenwoordig mogen zgn ; te meer omdat men zich oneindig '. beter geamuseerd zou hebben dan bg menige ' farce, in het afgeloopen seizoen gegeven. De eerßte banken van den derden rang waren bezet door de weezen uit de beide weeshuizen, met hun geleiders 67 in getal. Zjj dankten dit genoegen aan de vriendelijkheid van een echtpaar, dat het voorrecht had zgn vjjf en twintigjarig huwelijksfeest te vieren. De heer Willem van Zuylen had de eigenaardige attentie den grootaten hunner zgn portret te laten aanbieden. Hem zelven werd na het eerste bedrijf nog een hulde bewezen. Namens de afdeeling Middelburg van het Nederlandsch Tooneelverbond werd hem door den voorzitter daarvan, den heer jhr mr W. H. Snouck Hurgronje, een krans aangeboden. Die aanbieding ging gepaard met eene toespraak, waarbjj in zeer goed gekozen, van veel waardeering voor den kunstenaar getuigende, bewoordingen den heer Van Zuylen de belangstelling werd geopenbaard, die de afdeeling voor hem en in zgn onlangs gevierd jubilé koesterde. Zjj had daarvan destgds blijk gegeven door hem een cadeau te doen aanbieden. Ook bg deze gelegenheid, nu wg het voorrecht hadden hem nog in ons midden te zien optreden, had die afdeeling niet willen nalaten hem een bewjjs te geven van waardeering zjjner verdiensten. Dat de naam van Willem van Zuylen nog eon groote aantrekkingskracht op het Middel - burgsch publiek uitoefent, bewees de volle schouwburg ;en dat men dankbaar was voor dit voorrecht en het genot, bleek wel uit de harteljjke toejuichingen, die hadden weerklonken. De heer Snouck Hurgronje eindigde zgne toespraak met de hoop te uiten dat de wensch, door den heer Willem van Zuylen zelven, bljjkens het slot van de onlangs van hem verschenen levensschets, geuit, moge bewaarheid worden ; dat hjj n. 1. nog eens, gelukkig en tevreden en gezond als thans, zgn gouden jubileum zal mogen vieren. De heer Van Zuylen dankte voor dit vernieuwde bewijs van waardeering en maakte nog met innige erkentelijkheid melding van het vorstelijk geschenk, hem namena de afdeeling van het Tooneelverbond geboden. Hij herinnerde aan het bekende feit dat bjj die knoopen en broekstukken was kwjjt geraakt door een Engelschen collega; hoeveel waarde hjj daaraan hechtte en hoevee vreugde het hem verschafte, dat hjj ze thans weer terug had. Alten, die daartoe hadden meegewerkt, had hij behoefte gevoeld daarvoor zgn dankbaarheid te betuigen. Daarom had hjj dan ook, toen hij zgn tournee bepaalde, bjj zich zelven het vaate besluit genomen, ook naar Middelburg te gaan om zich van dien plicht te kwijten; wat hg dan ook bg deze deed. Hjj zegde het aanwezige publiek dank voor de hartelijkheid, waarmee bjj was ontvangen, en beval zich in het vriendelijk aandenken van allen aan. Op beide toespraken volgden luide toejuichingen van de zjjde van het publiek, dat den heer Van Zuylen nog eens terugriep. Aan de krans, geleverd door de firma Blaai alhier, waren fraaie linten gehecht, rood, wit en geel, de kleuren der stad, waarop zeer sierlijk met goud was geborduurd het volgende : Afdeeling Middelburg Nederlandsch Tooneelverbond 14 Mei 1895. Een en ander was geleverd door de firma Ritchie alhier. Den ganachen avond was het publiek in uitstekende stemming. Men leefde mee met het stuk, men begreep de goede beteekenii van bet gesprokene, men toonde «ich herhaaldelijk dankbaar, en... men keerde, daarvan houden wg onß overtnigd, algemeen zeer voldaan huißwaartß. Het waa een goed slot van het tooneelseizoen 1894—1895, --- Letteren en Kunst. Het bespelen van den Tivoli-schouwburg te Rotterdam ia voor het volgende speelseizoen, van 1 September 1895 tot 31 Augustus 1896, verzekerd. Er ia door eene combinatie van acht aociétaireß daartoe een contract gesloten met de Tivoli-maatschappjj. Die acht aociétaires zjjn de heeren D. H. Jooßten, uit Amsterdam, de heer Henri Poolman, mevrouw Poolman—Hujjsers, de heer Mulder, mevrouw Aleida Mulder—Roeloffsen, mevrouw Van Westerhoven, mejuffrouw M. Sasbach en de heer Erfraann, behalve de heer Joosten — oud-Becretaris van het Nederlandsch Tooneelverbond — en de heer Mulder, allen leden van het tegenwoordige gezelschap De Vos en Van Korlaar. De heeren Joosten en Poolman zullen de leiding en het beheer van het te vormen gezelschap hebben. Desociétaires zullen nu uit het gezelschap De Vos en Van Korlaar en van elders artiesten engageeren en misschien nog nieuwe sociéfcaires aannemen. (N. R. Crt.) --- ONDERWIJS. Het eindexamen voor het gymnasium te Middelburg zal gehouden worden op 3, 4 en 5 Juli, ten overstaan der heeren: dr 0. J. Eggink, inspecteur der gymnasia, dr B. Symons, hoogleeraar aan de rjjks-universiteit te Groningen, en dr P. van Geer, hoogleeraar aan de rgks-universiteit te Leiden. — Te Koew a c h t ia tot onderwijzer aan de school a/d. Ouden Molen benoemd de heer J. A. Boddaert, thans in dezelfde functie werkzaam aan de school te St. Andries in die gemeente. --- KERKNIEUWS Z. D. H. de bißscbop van Baarlem heelt benoemd tot kapelaan te Rotterdam, (parochie H. Laurentiua), de heer G. M. A. van Leeuwen, rector van V e e r e, en tot rector van Veere de heer D. M. G. P. de Haas, kapelaan te'sHeerenhoek^ — De heer C. G. Menzel, predikant te Zaandijk, heeft voor het beroep naar de Herv. gemeente te Zierikzee bedankt. --- UIT STAD EN PROVINCIE Heden middag had de opening plaats van den speeltuin alhier voor de kinderen van de begunstigers en leden, terwgl Maandag avond reeds een 186 kinderen van de scholen voor on- en minvermogenden hun intrede deden. Evenals vroeger waren aan de verschillende scholen, welker leerlingen een vrjj gebruik kunnen maken van den tuin, uitgereikt het volgende aantal kaarten: school A 30, Bchool B 40, Bchcol C 25, school met den bgbel 20, katholieke school 10, school H 48 en school 1 40, samen 213 kaarten. Wat de vereeniging betreft: in het afgeloopen jaar werd in drie vacatures, waarvan twee ontstaan door het vertrek van den heer J. H. Teeling en het bedanken van den heer A. Rademaker, voorzien door de keuze der heeren H. J. L. Poort, J. Worrell en E. A. F. C. Mes, die zich bereid verklaarden deel uit te maken van de commissie van toezicht, Het aantal begunstigers bedroeg op 1 Mei jl. 37, dat der leden 194 en dat der haiagenooten 8 personen. Het bestuur betreurt het dat zoo velen, uit een verkeerd beginsel, hun lidmaatschap opzeggen, wjjl hun kinderen daarvan geen gebruik meer maken. Die personen vergeten echter daarbg' dat de kinderspeeltuin der vereeniging Uit het volk — voor het volk hoofdzakeljjk ten doel heeft om, aan de kinderen van den werkman, in hunne vrije uren, eene gepaste uitspanning te verschaffen en daartoe wordt gerekend op den ateun van velen om daaraan eene bjjdrage van: f 2.50 of / I.— te verleenen. — Dinsdag avond te ruim half acht ia in de Breeatraat, hoek Nederstraat, alhier een der buizen van de waterleiding gesprongen, waardoor een kolossale massa water wegvloeide. Te ruim negen uur werd aan de fabriek kennis gegeven van het ongeval, waarop dadelijk de afsluiters voor dat district gesloten werden. De bewoners dier buurt bleven tot heden ochtend 6 uur van water verstoken- Naar men ona mededeelt waren kwajongens de oorzaak van een en ander. Door de werkzaamheden aan het stadsriool waren enkele buizen der leiding bloot gekomen, en door de lieve jeugd zoo lang met steenen gebombardeerd en was rondom de gedolven sleuf zoo gestoeid, dat de grond inkaifde en door de aardstorting de gegoten jjzeren buis door midden brak. — Op het stembureau, bovenzaal van het stadhuis alhier, kreeg heden een der leden daarvan, de heer W. J. J. Koole, eene flauwte. Hg moest per rjjtuig naar huia worden gebracht. — Door de studenten, die Maandag onze at ad bezochten, is het volgende telegram verzonden : A sa Majestê la Reine La Haye: Cinq cents itudiants catholiques francais et belges, venus a Walcheren au lendemam des fêtes jubilairs de Gand, envoient d Leurs Gracieuses Majestés Vhommage de leur profond respect. Signé: De schrijver de Gand; Abbé Fonsa~ grives de Paris ; Géronis de Lille, Holm de Louvain, Van Domme de Bruxelles. — Het nieuwe stoomschip, in aanbouw bjj de Fairfield Shipbuilding comp. Litd, firma John. Eider & C° te Govan nabjj Glaagow voor rekening der Stoomvaart-Maatsehappg Zeeland, zal 23 dezer maand afioopen. (Vliss. Crt.) De voordracht van burg. en wetb. van Amaterdam, waarbjj de heer C. L. M. Lambrechtsen, ing. van den prov. waterstaat in Zeeland, te Goes, wordt voorgedragen tot directeur van publ. werken, ter vervanging van den op zjjn verzoek eervol ontslagen heer I. A. Schuurman, is thans verschenen. — Uit Bath schrgft men ons dat, nadat de ketting uit het roer was gedaan, de Fransche brik Fermanville, haar reis Dinsdag naar zee heeft vervolgd. — Bij de behandeling der begrooting van de inkomsten en uitgaven van den Koningspolder voor het dienstjaar 1895/96 werd Maandag door de vergadering van ingelanden, to Borssele gehouden, besloten de heffing van het djjkgeschot te verminderen met ƒ 23.29, waardoor de belasting f 0.25 per hectare lager zal zgn, en het schoonmaken der waterleidingen voor rekening van den polder te laten uitvoeren. Door een onvoorzichtigheid ontstond Dinsdagmorgen brand in een hokje naast de woning van 0. d. Z. te Koe wacht. Ofschoon men de vlammen spoedig meester was, brandde dat hokje geheel af. De schade is niet groot. — Dinsdagmorgen brak te Cli n g e een hevige brand uit. De woningen met Btalien van Ch. Smet en Fr. Bouwena, benevens de stallen van S. Bolsua en P. de Brouwer werden een prooi der vlammen. In de Dinsdag door stemgerechtigden in den calamiteusen Hoofdplaatpolder gehouden vergadering werd tot lid van den djjkraad gekozen de heer C. Verplanke met 19 van de 26 stemmen. De aftredende heer Van Acker had verzocht niet meer in aanmerking te komen. De mede-aftredende heer C. A. Carpreau werd met gelgk aantal stemmen herkozen. — Te Biervliet bracht de oudste kiezer dier gemeente het eerst zgn etem uit. De man van 83 jaar was klokslag 9 uur op zgn post. ---