Dwang of geen dwang? Het heeft iets van een sneeuwbal die naarmate hij voortrolt, toeneemt in omvang. Het eerst werd door een katholiek blad de kwestie van stemdwang aangeroerd. Veel aandacht schonk men daaraan niet. Een enkel geestverwant orgaan liet zijn meening daarover hooren; maar niets deed voorzien dat daarvan een brandend vraagstuk zou worden gemaakt. Terecht werd toen reeds opgemerkt dat, wilde men dwang uitoefenen, dengene straffen die te kort schoot in zijn burgerplicht, men beginnen moest met hen, die zoo weinig belangstelling toonden in de publieke zaak dat zij zich niet eens opgaven om op de kiezerslijst geplaatst te worden. Wil men tot dwang zijn toevlucht nemen, dau dient men daarop vooral bedacht te wezen. Zulk een sterke prikkel zal velen, die niet per se kiezer zijn en, ook bij een nieuwe wet, alleen dit kunnen worden door eigen aangifte of door een bij de wet voorgeschreven middel, b. v. het spaarbankboekje van den minister Van Houten, allicht weerhouden van zulk een voorschrift gebruik te maken. „Waartoe ons zulk een last op den hals gehaald, — aldus zullen zij allicht redeneeren— „een last die ous bij verzuim boete kan doen oploopen of straf; en waarom ons als kiezer geplaatst onder controle van den kantonrechter ? Wij kunnen ons dat alles besparen door ons van kiezersplicht of kiesrecht niets aan te trekken; en ons van den domme te houden." Jammer voor degenen die dit niet doen kunnen; die van zelf op de kiezerslijst ■worden geplaatst. Men ziet: met stemdwang te decreteeren schept men allicht onrechtvaardigheid. Daarom was het goed dat hierop eens geweven werd. De kwestie zelve bleef eenigen tijd buiten debat, totdat plotseling de oud-hoogleeraar Fruin zich haar aantrok en een pleidooi ten haren gunste leverde. Hij gaf daardoor het sein tot een algemeene bespreking, die eigenlijk, naar ons idee, grooter omvang verkreeg dan de kwestie verdient. Want op dit oogenblik is er geen minister in Nederland, die stemdwang wil voorstellen. Noch bij het ontwerp-Tak, noch bij dat van den minisier Van Houten is daarvan sprake. Met het tegenwoordige systeem in ons land is het ook aan vrij ernstige bedenking onderhevig om in die richting een voorstel te doen. Het jongste idee omtrent dien dwang is van vreemden oorsprong; België schonk het ons; en men weet nu eenmaal dat onder clericalen dwang inheemsen is. Geen wonder dat ook van die zijde in ons land het balletje het eerst werd opgeworpen. Men noemde het ten onrechte kiesdwaug; wat mr. Fruin aanleiding gaf tot de opmerking dat er alleen van stemd.-wa.vg sprake kan zijn. Dit ligt voor de hand. Nog beter zou het zijn te spreken van stembus-dwaög of dwang om een biljet in te leveren. Verder kan men met dwang op dit punt dan ook niet gaan, wil men geen inbreuk maken op het geheim der stemming, op de vrijheid van eiken kiezer om zijn stem uit te brengen naar eigen believen. Niemand zal het in ons land gedaan kunnen krijgen dat b. v. een stembureau het recht worde toegekend om een stembriefje na te zien of de kiezer wel gekozen heeft. Welk eene schoone gelegenheid zou dat kunnen worden om pressie uit te oefenenl En aanleiding tevens tot andere misbruiken ! Men zou hoogstens den kiezer dus kunnen dwingen op het stembureau te komen, daar een briefje in ontvangst te nemen en dat, ingevuld of niet, gesloten in de bus te werpen. Zal dit veel nut kunnen stichten ? Ziedaar de groote vraag. En om daarop een antwoord te geven willen wij ons niet verdiepen in langwijlige beschouwingen, maar slechts eene enkele opmerking maken. De kwestie is nog niet eene phase ingetreden, die voor breede besprekirjg over beginsel en toepassing aanleiding geeft; het vraagstuk zelf is o. i. vrij eenvoudig. Er is dezer dagen door den heer H. Ver- kouteren op gewezen dat het beginsel in ons Nederlandsch staatsrecht niet nieuw is. Reeds in het Reglement voor het bestuur in de steden, dat tot de invoering der Gemeentewet van kracht is geweest, kwam in art. 24 de bepaling voor: „Aan de functiè'n van kiezer zal niemand zich mogen onttrekken dan om redenen, door den Raad wettig geoordeeld." Zij, die zich zonder wettige redenen daar- aan onttrokken, konden in de eerstvolgende zes jaren niet benoemd worden tot lid van het stedelijk bestuur, „noch eenig ambt of bediening, afhankelijk van dat bestuur, gedurende dien tijd bekleeden." Dat men later niet op dien weg is voortgegaan, daarvoor heeft men zeker zijne redenen gehad. Of men was bij de uitvoering ervan op zoovele bezwaren gestooten, dat men van verdere toepassing afzag; óf men meende bij de uitbreiding, die het kiezerskorps onderging, en de ruimere ideeën welke op dat punt gehuldigd werden, dat dergelijke dwang streed met het beginsel van vrijheid. Nieuw is in elk geval het idee dus niet. België als voorbeeld ons voor te houden komt ons niet gelukkig gedacht voor. Id de eerste plaats is daar de nieuwe kieswet nog eerst kort in werking, maar bovendien heeft men in dat land op kiesrechtgebied zulke zonderlinge capriolen gemaakt dat eene beoordeeling in hoever de dwang daar goede vruchten draagt al zeer bezwaarlijk gaan zal. In elk geval gebiedt de voor- zichtigheid om met het beoordeelen nog eenige jaren te wachten. Zal in ons land dwang nut kunnen stichten ? vroegen wij. Wij kunnen ons voorstellen dat menigeen, die aanschouwt hoe onverschillig men zich bij verkiezingen toont; hoe zelfs na de uit- breiding van het kiesrecht in 1887 de belangstelling eer is verminderd dan toegenomen, vooral in de groote steden, reikhalzend uitziet naar een middel om de onverschilligen wakker te schudden, de lauwen warm te maken. En dit kan misschien een gevolg zijn van zulk een stemöwang. Kiesrecht is tevens kiesplicht. Wie het aldus niet beschouwt, moet telkens herinnerd worden dat hij Staatsburger is en als zoodanig zijne plichten moet vervullen. En als men dan geroepen wordt om te komen stemmen en men daaraan zich niet onttrekken kan, dan zullen er zijn die ten slotte iets meer dan voorheen zullen gaan gevoelen voor de algemeene zaak; die, waar zij stemmen moeten, ook tot het besef zullen komen dat zij zich op de hoogte dienen te stellen van de vraagstukken van den dag of het verlangen bij zich zullen voelen ontwaken om daarvan meer te weten> Maar aan den anderen kant zullen er zijn die allerlei uitvluchten zullen zoeken om dien dwang zich van den hals te schuiven. Men zal redenen van gezondheid of dringend noodzakelijke afwezigheid buiten de plaats zijner inwoning voorwenden om zijn wegblijven te rechtvaardigen. En men zal weer een nieuwe categorie van overtreders in het leven roepen, die den kantonrechters handen vol werk zullen verschaffen met wie weet hoe luttel resultaat. Bovendien : in hoevele districten zullen tal van kiezers gedwongen worden tot een daad, die voor hen hoegenaamd geen practisch nut kan hebben ? Zij zijn verre in de minderheid; of bij eene herstemming is niet een der twee candidaten de man hunner keuze. Terwijl zij anders zich gaarne eenig verlies van tijd getroosten en moeite tevens, omdat hun de kans wordt geopend iemand naar hun hart gekozen te zien, is die in bovengenoemde gevallen voor hen verkeken. En toch dwingt de wet hen tot stemmen; tot eene noodelooze en onvruchtbare plichts- vervulliog, waarvan zij zich alleen zullen kwijten door een blanco biljet in de bus te werpen. Er is aan het voorgestelde dwang-systeem zeker eene goede zijde, door ons hier aangestipt, maar ook de schaduwzijden ontbreken niet En op grond van laatstgenoemden meenen wij dat het in ons huidig verkiezingstelsel niet past. Wil het eenig resultaat opleveren, een prikkel kunnen worden, die veel van zijne onaangename zijde verliest en menig kiezer niet ontstemt, men opene hem dan tevens het vooruitzicht dat hij eenige vrucht zie van zijn verplichten arbeid, hoe gering die ook moge zijn. En dat kan alleen geschieden wanneer men had proportioueele vertegenwoordiging, in den geest, zooals die wordt voorgestaan door de anü-revolutionnaire kiesvereenigiüg te Goes en zoo warm bepleit wordt door den heer C. E. van Koetsveld aldaar. Alleen wanneer op dien leest onze vertegenwoordiging voor land, provincie of gemeenten is geschoeid, heeft men recht om op de kiezers pressie uit te oefenen opdat zij hun stem uitbrengen. Zij worden dan niet gedwongen tot monnikenwerk; maar hebben de kans dat een voor hen min of meer vruchtbaar resultaat wordt verkregen. Zij zullen dan zich de moeite, aau hun kiezerschap verbonden, laten welgevallen; en in elk geval heeft de wetgever meer recht dan nu om dwang nit te oefenen. Zoolang echter die regeling in 't belang der minderbeden niet bestaat, komt sterndwang ons ongewenscht voor. Wij willen èn stemdwang èn proportioneele vertegenwoordiging niet van elkaar scheiden. In hoever het nu de tijd is om, met kans op succes, die beide belangrijke vraagstukken op den voorgrond te stellen, nu wij al moeite zullen hebben om een dragelijke verbetering van ons kiesstelsel tot stand te brengen, ziedaar een kwestie die de politici van professie dienen uit te maken. Hun zij de beoordeeling over het gunstige of niet gunstige van het getij. En wij zien daarom met te meer belangstelling het voorloopig verslag der Tweede kamer over bet aanhangige kiesrechtontwerp te gemoet. In dat verslag zullen zeker die beide kwesties ook wel behandeld worden en zal van het gevoelen der kamer daaromtrent wel blijken. In het October-nommer van de Vragen des tijds komt een opstel voor van prof. dr P. van Geer over het wetsontwerp tot regeling van het kiesrecht, waarin de schrijver vooral de technische zijde van de kwestie aan een nader onderzoek onderwerpt. De resultaten daarvan zijn niet zeer gunstig voor het ontwerp. Op nieuw is, volgens den hoogleeraar, de juistheid gebleken van de uitspraak, dat het opsporen van uiterlijke kenteekenen om den maatschapelij ken welstand te beoordeelen ge* lijk is te stellen met het zoeken naar den steen der wijzen. De nu voorgestelde leiden tot onrecht en willekeur. Zij beperken het kiezerskorps binnen willekeurig gestelde grenzen, die geen rekening houden met de ontwikkeling van het volk. Door belastin geensus en plaatselijke gesteldheid worden struikelblokken aangevoerd, terwijl alle verband met de maat van welstand en ontwikkeling vervalt. Ook de woningcensus is een zeer veranderlijke factor, die niet alleen van de eene tot de andere gemeente wisselt, maar ook binnen dezelfde gemeente onophoudelijk wordt gewijzigd door plaatselijke invloeden, die niet altijd een duidelijk aan te wijzen oorsprong hebben. Naar aanleiding van eenige gegevens, door den hoogleeraar getrokken uit de belastingkohieren te Leiden, in verband met andere berekeningen, komt hjj tot de conclusie, dat het aantal kiezers in het geheele land ten hoogste op 450,000 zal zijn te stellen, terwijl int ontwerp Tak een cgter van 800.000 werd genoemd. Dit laatste is trouwens te hoog en meer als een grens te beschouwen, waartoe het getal bij verdere intellectueele ontwikkeling der natie kon naderen. Maar toch stellen de beide cijfers, geplaatst tegenover het tegenwoordig aantal kiezers: 300,000, duidelijk den afstand in 't licht die de beide ontwerpen scheidt. De heer Van Geer eindigt zjjn opstel als volgt: »Dat de minister niet alles in zijn wetsontwerp heeft opgenomen, wat hij vroeger, zoo niet onmisbaar, dan toch wenscheljjk achtte en in zijne geschriften aanprees — zooals het vrouwenstemrecht en het proportioneele kiesstelsel — mag hem niet als verwijt worden toegerekend. In zijn tegenwoordige hooge waardigheid heeft hij een andere taak te vervullen dan toen hij als »éclaireur" en stirailleur" zulke voortreffelijke diensten verrichtte. In . zjjn wetsontwerp moet hg rekening houden met het bereikbare en alle beginselen ten offer brengen, die, hoe goed op zichzelf, vooralsnog geen kans van slagen hebben. Daartoe behooren de genoemde onderwerpen. Maar dat hij dwaalt, wanneer bij meent met zijn kenmerken tot een rechtvaardig en uitgebreid kiesrecht te kunnen geraken, meen ik in deze bladzijden voldoende te hebben aangetoond. Dit doel is slechts te bereiken door terug te keeren tot het hooge beginsel van het ontwerp zgns voorgangers : kiesrecht aan allen, die voor zich en hun gezin in het dagelijksch onderhoud voorzien. Nooit kwam het zoo zeer verguisde ontwerp- Tak in helderder licht dan door dit tegenontwerp van zijn voormaligen bestrijder. Nu duidelijk is gebleken, hoe de verkeerde weg ia ingeslagen, moge herinnerd worden aan de oude spreuk: sbeter ten halve gekeerd, dan heel gedwaald". Bg kon. besluit: is benoemd tot notaris binnen het arr. Rotterdam, ter standplaats Rotterdam, P. SehrameierVerbrugge, candidaat-notaris aldaar; is H. Witte, hortulanus aan de rjjks-universiteit te Leiden, benoemd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau ; zgn benoemd tot inspecteur der registratie en domeinen: Ie kl. in de 6e divisie W. Wondergem, thans 2e kl. in die divisie; 2e kl. in de 12e divisie M. S. van Dunne, thans 2e kl. in de 39e divisie; 2e kl. in de 35e divisie F. O, Gorter, thans 3e kl. in die divisie; 3e kl. in de 9e divisie J. Kisselius, thans ontv. der reg. en dom. te Zuidbroek. Aan het verslag der posterijen over 1894 is het volgende ontleend : Het behandelde aantal stukken bedroeg 73.553,699 brieven, 37.150,239 briefkaarten, 92.395 expressebrieven, 2.038.499 aangeteekende stukken, 381.403 idem met aangegeven waarde, 17.961 berichten van ontvang, 1770 berichten van betaling, 114.918.492 nieuwsbladen en verdere gedrukte stukken, 124.208 papieren en bescheiden, 3.217.498 monsters, 6.369.803 dienstbrieven, 3.151.485 postwissels, 47.029 postbewijzen, 1.713.300 kwitantiën en wissels en 4.367.942 pakketten, te zamen 247.149.723 stuks, zijnde een vermeerdering, vergeleken bij 1893, met bijna 8!/s millioen. Aan het einde van 1894 waren er 265 postkantoren, waaronder 4 spoorweg-postkantoren, 34 bijkantoren en 985 hulpkantoren, terwijl er 3783 brievenbussen waren geplaatst. Het personeel in actieven dienst bestond uit 5936 ambtenaren en beambten, nl. 5 inspecteurs, 1 controleur voor de vervaardiging van postzegels, 1 graveur bjj de poststempelfabriek, 151 directeuren, 9 hoofdcommiezen, 349 commiezen, 69 surnumerairs, 223 klerken, 215 adsistenten, 109 geagreëerde klerken, 961 brieven gaarders, 227 conducteurs der brievenmalen, 136 kantoorknechts, 1433 postboden, 30 hoofd brieven bestellers, 2014 brieven-, alsmede brieven en telegrambestellers en 3 bestelhuishouders, zijnde 59 meer dan in 1893. Onder dat personeel bevonden zich 164 vrouwelijke beambten. Van de 223 aangiften wegens beweerde vermissing van aangeteekende brieven bleken 208 ongegrond. Van de overblijvende komen 6 ten laste van Duitschland, 1 van Hongarije, terwjjl een door overmacht verloren ging en 2 door Rusland in beslag werden genomen. Bjj het spoorwegongeluk te Barendrecht op 1 Mei 1894 gingen 32 postpakketten door brand verloren. Over de vraag of de spoorwegmaatschappij in deze voor de aan de belanghebbenden uit te keeren schadeloosstelling aansprakelijk is, is een rechtsgeding aanhangig. Aan de verschillende spoorwegmaatschappijen werd voor het vervoer der pakketpost betaald een som van i 457.447.07 7„. De ontvangsten over 1894, weiketen gevolge van nog niet geheel afgesloten rekeningen met het buitenland, nog niet volkomen juist kunnen worden opgegeven, zullen vermoedelijk bedragen f 7.777.866.39, de uitgaven f 6.104.604.18, zoodat het vermoedelijk batig saldo zal bedragen f 1.673.262.21. (Mbde.) De mail, dt. 3 Sept. uit O o s t-I n d i è" ontvangen, brengt bericht uit het gouvernement Atjeh en Onderhoorigheden loopende van 2 tot en met 17 Augustus jl. In Groot-Atjeh werden onze tijdelijke posten Senelop, Kroeng Gloempang, Anakgaloeng en Tjot-Rang een enkele maal licht beschoten, zoomede eene patrouille. Een Europeeseh fuselier bekwam buiten onze versterking Senelop een schampschot. De door de bevrienden bezette wachtposten Gle-Broë, Kota Toekoe Rajoet en Bak Bic werden in de eerste dagen van de verslagmaand min ot meer hevig beschoten en door onze bondgenooten in den nacht van 4 op 5 Augustus verlaten, nadat zij 3 licht gewonden hadden bekomen. Den sen en Gen d.a-v. werden deze versterkingen echter weder door hen veroverd, gedeeltelijk met T. Djohan en den steun onzer artillerie. De vijand moet gevoelige verliezen hebben geleden; o. a. zouden Habih Lbong door een randjoe en T. Moesa Anak Bate en T, Rajoet door kogels gewond zgn, Aan onze zijde werd één man van T. Djohana legioen licht gewond. Den 13en en 14en Augustus werd uitvoering gegeven aan het reeds vroeger opgevatte plan om bovengenoemde versterkingen te slechten en te vervangen door 4 blokhuizen, waarvoor tevens andere punten werden uitgekozen. Deze werkzaamheden werden niet door de kwaadwilligen bemoeilijkt. Op Poeloe-Weh was het grondwerk te Sabang bijna geëindigd en er werd een begin gemaakt met het bouwen van een steiger. In de Onderhoorigheden viel niets bijzonders voor. De weersgesteldheid was droog en warm. Slechts enkele hevige windvlagen kwamen voor. De gezondheidstoestand was gunstiger. Het gemiddelde ziektecijfer bedroeg 17 tegen 18 en dat van de berri-berri 6 tegen 5 gedurende den vorigen verslagtjjd. Het sterftecijfer was hooger. De Lomboksche grooten, die nog steeds op Tanah-abang gevangen zaten, zijn naar Benkoelen verbannen. --- UIT STAD EN PROVINCIE Het wordt tegenwoordig bjj het Goesche anti-revolutionnaire orgaan meer en meereen eigenaardig gebruik om ons blad zooveel mogelijk te plunderen. Uit ons verslag der jongste vergadering van den polder Walcheren werd, zooals duidelijk bleek, een verslag gedistilleerd; zelfs waren er zinnen geheel gelijkluidend; en nu weer neemt het grootendeels klakkeloos over Zeeland in 1894, zooals dit voorkomt in ons nommer van Woensdag en voor ons uit het verslag der provincie werd bewerkt. Zou het blad niet zoo billijk willen zijn ons duidelijk als bron te noemen; of anders niet ons werk voor het zjj ne te doen doorgaan ¥ Bij zulke uitvoerige stukken en bjj de vruchten van een anders eigen arbeid is het steeds de gewoonte de bron te noemen. Het is al wel dat zjjn redactie successievelijk, met verloochening van haar karakter en richting, geheel onze wjjze van werken heeft overgenomen en zelfs mededeelingen en aanbevelingen opneemt over zaken, waartegen zij vroeger te velde trok omdat deze niet een z. g. christelijk karakter droegen en dus in haar oog uit den booze waren. Dit laat zij nu geheel terzjj, om langs een omweg haar doel te bereiken. Zij wordt daarin gesteund door liberalen, die uit een zeker goedmoedig moddersysteem mee willen helpen beginselen te verspreiden, waartegen zij vroeger met alle macht hebben gestreden en in naam nog strijden. Al hebben wij de zekerheid, dat op deze opmerking wel weer met eenige onbeleeldheden zal worden geantwoord, toch meenden wij tegenover velen, die daarin belangstellen, met enkele woorden op het bewuste feit te mogen wyzen. Belanghebbenden en belangstellenden in Ons Huis te Middelburg herinneren wjj dat: morgen (Vrijdag), des avonds te 81/* uur, de Zangcursus wordt hervat; op Zaterdag a. s., des avonds van B—9 uur, gelegenheid bestaat tot inschrijving voor leeszaal, cursussen enz.; voor de cursussen van de heeren Blankert, Wibaut, Snijders, mr O. de Witt Hamer en J. J. Bs van Berlekom kunnen nog enkele deelnemers geplaatst worden; en dat er tot Maandag 7 Oct. a. s., des avonds te 9 uur, in de leeszaal gelegenheid is tot bet verkiezen van een lid der commissie voor de leeszaal, uit en door de geabonneerden. — De belangstelling van het Middelburgache publiek in de zes abonnements-voorstellingen, in onzen schouwburg te geven door de Nederlandsche tooneelvereeniging, directie L. H. Chrispijn, is nu reeds zoo groot dat deze verzekerd zjjn. Zooals wjj meldden, zal de eerste voorstelling Donderdag a. plaats hebben en bjj die gelegenheid worden opgevoerd Kerstnacht, drama in drie bedrijven van Carl Maria. — Aan den heer F. G. Sprenger, oud luitenant-kolonel, commandant der dd. schutterij van Middelburg, en aan den heer Herman Snijders, majoor-commandant der schutterij en gedurende onderscheidene jaren lid der commissie van toezicht op het muziekkorps, werd door de leden van dat korps een fraaie, uitstekend geslaagde photographie in sierlijke lijst aangeboden, voorstellende de leden van het korps met hunnen kapelmeester, den luitenant Jan Morks, — Na werkstakingen in de lucht zitten, bevreemdde ons Woensdag het gerucht niet dat eenige werklieden van de Middelburgsche Broodfabriek het werk gestaakt hadden, te minder wijl uit een advertentie in het nommer van dien dag bleek dat aan genoemde fabriek terstond, wegens »niet te voorziene omstandigheden", een vijftal bekwame knechts benoodigd waren. Wjj meenden echter van dit gerucht geen melding in de courant te moeten maken, alvorens wij ons vergewist hadden van de waarheid en informatiën hadden ingewonnen naar de aanleiding. En dat wij daaraan goed deden heeft de ervaring geleerd. Het bericht toch, aan verschillende bladen uit Middelburg geseind : »De nachtpleeg der Middelburgsche Broodfabriek heeft het werk gestaakt. De stakers zijn ontslagen", geeft, als zoo menigmaal met berichten uit onze omgeving het geval is, een gansoh andere voorstelling van de zaak dan de ware. Er is van werkstaking geen sprake. Zie hier wat er, naar wij van den eigenaar der fabriek vernamen, gebeurd is. Door een toeval kreeg de heer J. vermoeden dat er 's nachts in de bakkerij zaken gebeurden die niet in 't reine waren, en dat vermoeden kreeg door eene andere ontdekking grooter schijn van waarheid. Een onderzoek werd ingesteld en weldra kwam nu aan 't licht dat de belangen van den patroon niet werden bevoordeeld en er onregelmatigheden plaats hadden, die hjj niet kon permitteeren. Een der werklieden, die, naar de patroon meent, de anderen tot minder goede praktijken had verleid, werd door hem ontslagen, terwijl hg, na met de overigen gesproken te hebben, deze veorde keuze stelde :óf een verklaring te onderteekenen waarin zij schuld hekenden of onmiddellijk te worden ontslagen. Wgl de werklieden die verklaring weigerden te onderschrijven, ontsloeg de heer J. de vier knechts. Waar wg steeds gaarne het hoor en wederhoor in toepassing brengen, hebben wg gepoogd ook te vernemen of de arbeiders eene andere lezing geven van het gebeurde. Wg zgn daarin niet geslaagd. Een hunner weigerde beslist en een ander draaide zoowat om de zaken heen. Beiden zegden ten slotte toe nog heden nadere inlichtingen te geven, doch aan die belofte is niet voldaan. Nu wg de ganeche toedracht der zaak kennen, hebben wg van het gebeurde alleen meiding gemaakt, omdat de onjuiste mededeeling in andere bladen tegenspraak noodig en gewenscht maakte, 't Is anders een heel huishoudelijk zaakje, waar 't publiek geheel buiten staat. — Voor de vacante betrekking van marktmeeßter te Vlissingen hebben zich 17 personen aangemeld. — Zaterdag middag te twee uren vergadert de gemeenteraad van Vlissingen. In die zitting zullen mededeelingen en overleggingen geschieden en zal een marktmeeater benoemd worden. Verder zgn aan de orde de volgende voorstellen : tot onderhandachen verkoop van gemeentegrond ; tot vastßtelling der begrootingen voor het dienstjaar 1896 van: het algemeen armbestuur, het gasthuis, het burgerweeahuia, de dd. achutterg (voorloopig) en de kamer van koophandel en fabrieken. Verder komen aan de orde voorstellen; tot het verleenen van subsidie over 1896 aan de inßtellingen van weldadigheid; tot voortdurend van kracht verklaren van de verordeningen tot heffing van plaataelgke belasting op het gedistilleerd en op het gemaal, tot hei verleenen van eene buitengewone toelage voor vergoeding voor huishuur aan het hoofd van schoei O en tot vermeerdering van het onderwgzend personeel aan school A. Eindelgk worden nog behandeld voorstellen tot beschikking nit de onverziene uitgaven begrooting 1895; tot derde wgziging der gemeentebegroting 1895; tot het geven van namen aan nieuwe straten i tot het geven van vergunning tot het uithangen van reclameborden. Ten slotte zullen reclames tegen aanslagen in den hoofdelgken omslag worden behandeld) le-luit. G. N. Hilwig, van het 2e reg. int. te Venloo, ia overgeplaatst bg het depot van discipline te Vlitißingen, ter vervanging van den len luit. M. F. Stevens, die overgeplaatst is bij het 3e reg. inf. aldaar. Door den luit, ter zee Ie kl. G. J. Slnijterman is te Vlißsingen het bevel aanvaard over Hr. Ma. kanonneerboot Bulgia, ter vervanging van den luit ter zee Ie kl,, D. A. Kraijenhoff van de Leur, die, onder eervolle ontheffing van dat bevel, is toegevoegd aan den commandant der stelling Holl. diep en Volkrak. — Toen Woensdagmorgen half tien de schuit van den beurtschipper J. C. de Mul, van Colgnsplaat op Rotterdam, op de terugreis was en op de Schelde in 't Engelsch vaarwater kwam, brak de bakstag, waardoor mast en tuig overboord werden gezeild. Tot half elf bleet het vaartuig rondzwalken, tot het door de spoorboot op sleeptouw werd genomen en naar Zierikzee gesleept. Schip en lading waren verzekerd en persoonlijke ongelukken hebben niet plaats gehad. Op eene vergadering der; leden van ds afdeeling Tho 1 e n der Maatschappij tot bevordering van landbouw en veeteelt in Zeeland, gehouden te Scherpenisse, werd door den heer I, G. J. Kakebeeke, directeur der rijkslandbouwschool te Goes, ook een lezing gebonden over het nut dier school. Daar wij vroeger reeds een uitvoerig verslag gaven van die, ook elders in onze provincie gehouden voordracht, kunnen wij met deze mededeeling volstaan. De heer Kakebeeke eindigde ook daar natuurlijk met de opwekking om het bezoek aan die school te helpen bevorderen. Een voorstel van een der leden om uit de kas der afdeeling T h o 1 e n eene bgdrage beschikbaar te stellen om éen of meer landbouwerszonen in de gelegenheid te stellen de lessen bg te wonen, kon — zoo schrijft men ons — geen ingang vinden, niettegenstaande de secretaris der afdeeling, de heer A. J. de Wit Andrießßen te Tholen, dadelijk het initiatief nam uit eigen privé eene ruime bgdrage per wintercursus beschikbaar te stellen. Na afdoening van andere huishoudelijke werkzaamheden liep deze vergadering, waarop slechts een twintigtal leden — het bestuur der afdeeling inbegrepen — aanwezig waren af, met een hartelgke dankzegging van den voorzitter aan het adres van den heer Kakebeeke. — De percentagewijze belooning van het kantoor der directe belastingen en accijnzen te St Maartensdgk c. a. heeft over 1894 bedragen ƒlBB7. Dit kantoor wordt dus gerangschikt in de zevende klasse. De commisaaria der koningin in Zeeland bezoekt deze week eenige gemeenten in het voormalig vgfde district. Overal wordt de vertegenwoordiger der koningin op de gebruikelijke wgze ontvangen, terwgl het hem aan bewgzen van hartelijkheid niet ontbreekt. — Blijkens te Gro e de gedane waarnemingen in September jl., viel in die maand op 4 dagen 24.8 mM. regen tegen 99.5 mM. in September 1894. De wind was op 11 dagen N. 0., 3 dagen Z. 0-, 2 dagen 0., 7 dagen Z. W., 6 dagen N. W., 1 dag N. De hoogste barometerstand, te 8 uur's morgens waargenomen, was 777 mM., de laagste 763.5; de hoogste thermometer op dat uur den 7en 68° Fahrenheit, de laagßte den23enso°; op verschillende dagen steeg d« thermometer 's middags boven de 70°, dat was regel; den 26en bereikte hg te 2 uur 's namiddags 80°. — De collecte voor de Scholen met den bijbel bracht te Aardenburg met Eede en St. Kruis op ƒ13.63. ---