Middelburg 9 Maart. De Marinesluis- en haven te Vlissingen in de Tweede kamer. 11. In de Vrjjdag 6 Maart gehouden zitting van de Tweede kamer werd, bg de voortzetting der beraadslaging over de conclusie van het verslag der commissie omtrent bovengenoemde kwestie, het eerst het woord gevoerd door den heer De Savornin Loliman, Na eerst instemming betuigd te hebben met de hulde aan wjjlen den heer Van der Schrieck gebracht zeide deze apreker : Ik zal mjj wel wachten in deze Kamer eeradviea te geven over de technische zgde der kwestie; over de vraag of de Marinehaven te Vliasingen op behoorlgke wgze kan en moet worden hersteld en wat dit den lande koster; zal. Maar er is in deze zaak niet alleen een technische kweßtie, maar ook eene kwestie van recht en billjjkheid, waarop reeds gisteren op uitvoerige wgze is gewezen door den goachten afgevaardigde uit Middelburg, den heer Lucaase. Het zg mg veroorloofd nog een enkel daaraan toe te voegen, ook ter wille van die leden, die gisteren namiddag de vergadering reeds hadden verlaten. Ik kan hierbg zeer kort zgn, want de kwestie waarorer het loopt is van zeer eenvoudigen aard. De kwestie althans, waarover ik wensch te spreken, ie zeer eenvoudig. Zooals de heeren, die de stukken hebben gelezen,weten, is er in Vlissingen eene Marinehaven van oudsher geweest, die aan de gemeente toebehoorde in eigendom. Eenigen tjjd voordat de nieuwe haven in Vlissingen is aangelegd heeft de Staat eene overeenkomst aangegaan met de gemeente Vlissingen. Da Regeering heeft daarbjj twee bedingen gemaakt, die, dunkt mg, niet voor tweeledigo opvatting vatbaar zgn. Hot eene komt hierop neer : het uitdrukkelijk voorbehoud ia gemaakt van het recht, dat die haven zou openblgven voor handel en scheepvaart, zoodat zoowel zeilals Btoomschepen die haven zouden kunnen naderen, daarin zouden kunnen binnenloopen en daarin laden en loßHen. In de tweede plaats een beding, waarbjj wel een zeer eigenaardig, maar toch niettemin gewichtig belang van de gemeente was betrokken. Er was bedongen: aangezien ten behoeve van een aan de gemeente toebehoorend terrein een heerschend servituut werd verleend ten laste van de in eigendom aan den Staat afgestane voorhaven, om de beer van een op dat terrein te maken beerput uit te loozen door een koker in de voorhaven tot afvoer in vaartuigen. Toen later de nieuwe haven is aangelegd heeft men de oude haven bedorven. Men heeft, naar bet schijnt, als ik de inlichtingen naga, die ons zgn overgelegd, groote blunderß gemaakt vanwege de ambtenaren,belaatmetden aanleg van die haven. Men heeft mjj verzekerd, dat die blunders niet zgn te wgtenaan waterstaat; maar dit neemt niet weg bet feit, dat toen men meende, gelijk aanvankelijk ook het plan der Regeering waa, dat de oude Marinehaven zou kunnen dienen als reserve, per slot van rekening deze totaal onbruikbaar is geworden. Men heeft langen tgd geaarzeld dat feit openljjk en ronduit aan de Kamer mede te i deelen. Wanneer men de stokken nagaat, kan . men zien, dat er heel veel geld in het water ia gegooid om dat te verhelpen, maar het einde van de geschiedenis is geweest, dat de Bluis onbruikbaar geworden ie, en nu hebben wij in ons Inrd twee onbruikbare sluizen, —eene bjj Nigtevetht, cj'a ligt op het- Ip,eü, an eens waarvoor een dam ia gelegd. Mgnheer de Voorzitter 1 leder menech kan dwalen, dat begrjjp ik zeer goed; dat kan ook gebeurd zijn met de menschen, clie deze haven hebben aangelegd, maar degemeente Vlissingen ie daarmede niet geholpen. De schepen van Vlissingen kunnen niet, zooals bedongen was, vrg in en uit de Marinehaven varen ; dat is duidelgk, en ook is duideljjk, dat de buitenhaven verzandt, zoodat men er ook niet meer behoorljjk kan liggen met schepen, die dienen voor de uitlosing van de beer. Het geldt voor die gemeente een groot belang. Men zou denken, dat nu het Departement van Waterstaat de schuld heeft — het verwjjt geldt zeker niet dezen minister, want bet is een oud zeer — het Departement van Waterstaat ook faciel zou geweest zgn om de gemeente Vliaaingen te helpen. Het ia eene kleine gemeente en in den regel is het gevaarljjk met groote heeren kersen te eten, maar daarom was het noj» niet noodig dat het Departement van Waterstaat, nu het zelf een blunder begaan heeft de kleine gemeente Vlissingen op de meeßt kleinachtende wjjze behandelde. Eu toch komt het mg voordat dit niette sterk gezegd is, want er ia niets gedaan om aan die gemeente te hulp te komen. Men beeft — indien ik althans goed ben ingelicht, en iB dit niet bet geval dan zal de Minister mg wel corrigeeren — om aan die beerquaestie te gemoet te komen niets anders gedaan dan aan de gemeente een stukje grond af te statu of aan de gemeente in gebruik gegeven om daarop eene mestvaalt aan te leggen. Het merkwaardigste daarbij is, dat het Rijk daarvoor als huur heeft bedongen wat het vroeger van dien grond als graaverpachting ontving. Wel een bewjja dat er zuinig beheerd wordt door het Departement van Financiën, maar ook een bewgs van weinig gevoel van billjjkheid bg het Departement van Waterstaat tegenover eene gemeente, die men beeft verongelgkt. Nu dunkt mg dat do Regeering zich op eene zeer gemakkeljjke manier van de zaak afmaakt. De inlichtingen, daaromtrent aan de Kamer verstrekt, zgn merkwaardig kort; zg beslaan nog geen geheele bladzjjde. Wanneer de Minister aan de rechtsquaestie komt—.voor deze Kamer de hoofdzaak — zegt hij dat de gemeente Vlissingen bjj deurwaardersexploot den Staat heeft gesommeerd aan zijne verplichtingen te voldoen, en dat zg door de ingesteld* vordering het gebied van het recht heeft betreden, zoodat eene beslissing te dier zake eventueel bg den burgerlgken rechter behoort. Het verheugt mij altgd als ook niet-juristen exceptiën maken.wat den juristen,vooral den advocaten — ik zelfwas bet slechts korten tgd — steeds verweten wordt. Ik bewonder de nietjuristen om hunne vaardigheid op dit punt; maar ik twjjfel, of die exceptiën wel altgd zeer gegrond zgn. Uit bet gezegde van den Minister »dat de gemeente het gebied van het recht heeft betreden", zou men opmaken dat naar 's Ministers oordeel de gemeente in hare onderhandelingen met het Departement tot nu toe zich op het gebied van het onrecht beeft bewogen. Feitelijk moge dat zoo zgn, maar dit zal toch wel de bedoeling dier woorden niet zgn. De Minister schgnt bovendien te vergeten dat wij in deze Kamer evenzeer op bet gebied van bet recht zgn. Hg bedoelde waarschgnlgk dat de gemeente gegaan ia naar den burgerljjken rechter. Dat is iets anders; bet gebied van bet recht strekt zich verder uit dan dat van den burgerlijken rechter. Maar ik wensch te vragen : sinds wanneer eene sommatie eene rechtsvordering geworden is ? Wanneer iemand door een deurwaarder een exploot laaf doen, waarbjj hjj eenvoudig als belanghebbende partjj zgn recht voorbehoudt, dan brengt hjj daardoor de zaak niet bg den burgerlgkei' rechter, maar zegt slechts tot dengene dien het aangaat: >Ik behoud mg een of ander recht voor", opdat dit nit een officieel stuk kunne blijken, indien men zich te eeniger tgd hetzij tot den burgerlijken hetzij tot eenigen anderen rechter wendt. Op deze zeer gemakkelijke exceptie heeft zich giateren ook de heer Conrad beroepen. Men zegt als het ware: wg zgn er af; want gij hebt u veroorloofd een deurwaarder te gebruiken. Dit Bchjjnt in de oogen van Waj terataat precies hetzelfde te zjjn als een gezegeld papier in de oogen van den kleinen burgerman, die zegt: wanneer het papier gezegeld ia, dan is bet bewgs in orde. Zoo spreekt ook Waterstaat; als er eene sommatie ia, onverschillig wat die inhoudt, dan ben ik er van af en dan gaat de zaak naar den burgerlgken rechter, al is die nog in 't geheel niet ingeroepen. Maar dat gaat toch niet. De gemeente Vlissingen, geen gehoor krjj«ende bg den waterstaat, heeft alleen de vrjjheid genomen om aan den Staat officieel te zeggen: ik last .>qm rechten niet los; gg legt volkomen in strijd met uwe eigen overeenkomst een dam; ik zeg u van te voren, wanneer #jj dat doet, reserveer ik mjjne rechten. Wg zjjn dus volkomen bevoegd om over deze zaak te oordcelen zonder in tegrjjpenin de behandeling van eene reeds hangende zaak en deze exceptie gaat, dunkt mjj, in geenen deeïe op. De vraag nu is voor ona niet, of de gemeente Vliasingen krachtens bet contract eene actie zou hebben, die zjj voor den burgerlijken rechter kan doen gelden, maar of de goede trouw en billjjkheid niet meebrengen, overeenkomatig de bedoeling van het contract de gemeente schadeloos te stellen. Dit klemt te meer, nu wjj de administratieve rechtspraak nog mißsen. Wg weten dat wjj in de meeste gevallen, ook al hebban wij het recht volkomen aan onze zgde, tegenover den Staat toch niet bevoegd zgn eene actie in te stellen en den Staat te dwingen recht te doen. En bobben wjj hier niet te doen met twee publiekrechtelijke lichamen en ligt het niet op den weg van de Kamer een oordeel uit te spreken, daar zg toch eventueel ook geroepen is hare toestemming te geven tot betaling der koeten, ingeval tot heratel van schade werd besloten ? Ik zeide in den aanvang, dat ik mg niet zal uitlaten over de technische zgde der kwestie. Deze is evenwel van bet grootste belang. Wjj kunnen niet in eene zaak als deze eenvoudig zeggen: er ia een contract, waaraan men zich, wat bet ook koste, moet houden ; wg' moeten hier natuurlgk ook rekening houden met de mogelijkheid van herstel van nadeel en met hetgeen de herstellingskosten zullen bedragen. Wanneer, naar de recente besliasinc van het hof te Amsterdam, zelfa in eene zaak tusschen ccc? gemeente en een particulier, met de mogelijkheid van het herstel in den vorigen toestand rekening mag worden gehouden, dan geloof ik, dat ook dez<- Kamer wel rekening kan en mag houden met de mogelijkheid en de gevolgen van eene eventueele beslissing. Aangezien ik daarover niet kan oordcelen en de nadere bespreking van dit punt zul afwachten, zal ik over het alotgedeelte der conclusie zwjjgen. Dit luidt: »als het gevoelen der Kamer uit te spreken dat, wat ook moge voortvloeien uit de bestaande contracten tusschen het Rijk en de gemeente Vlisaingen gesloten, in elk sreval het belang van de scheepvaart medebrengt, dat de Marinealuia en de daarvoor liggende haven te VÜBsingen door het Rijk in bruikbaren toestand worden gebracht." Kan dat of kan dat niet ? Dit weet ik niet. Aan het tweede gedeelte der conclusie kan echter zeer goed worden voldaan. Dit luidt : »als bet gevoelen der Kamer uit te spreken, dat van Rjjkswege de Marinehaven te Vliaßingen op behoorlijke diepte behoort gehouden te worden, ten einde, zooals vroeger plaat» had, aan de schepen voor het inladen der beer bestemd, gelegenheid te geven bg laag water onder de kokers aan te leggen, of op andere afdoende wjjze in dat belang te voorzien." i Dit laatste alternatief is toch zeer zeker . mogelgk, en de geachte afgevaardigde uit i den Haag, de heer Conrad, heeft, dunkt mij, i dit gedeelte der conclusie over het hoofd i gezien. Maar wanneer dat mogelgk is, ia het i dan niet de plicht der Regeering zulks ook t* : doen en mag zg eenvoudig zeggen :ik heb met i u een contract gesloten, maar gjj kunt mjj i niets mtiken, want als gg eene actie bg den i burgerlgken rechter instelt, zult gg om allerlei ' redenen niet ontvankelijk worden verklaard. len de rechter kan toch geen vonnis wgzen, dat voor uitvoering vatbaar ia. Ia dat billjjk? Mg dunkt van neen, en bet Ministerie van waterstaat achjjnt mjj verplicht om, in rede- Igken zin, voor zooveel mogelgk, de schade te vergoeden, welke door verkeerde uitvoering van het werk is ondervonden. Ten slotte nog eene vraag. Hoeveel zal het kosten, indien men het geheele werk zou willen heratellen ? In de Btukken boort men voortdurend, dat het 3a4 ton zoude kosten, maar gisteren hebben wg gehoord van den heer Conrad, dat de koßten onberekenbaar waren, en vele tonnen zoude kosten. 1b daarvan aan het Departement van Waterstaat niete bekend ? De heer Conrad zal toch zeker wel op de hoogte zgn van de adviezen door waterstaat gegeven. Zijn nu te dezer zake de adviezen van wateretaat niet aan het Departement medegedeeld? Zoo neen hoe komt dat ? Zoo ja, hoe komt het, dat in de Btukken tot dusverre uitsluitend vs-n 3 a 4 ton (teaproken is? Moet dat nu zgn 13 a 14 ton ? Maar dan had de Kamer het recht , gehad, dit vroeger te vernemen dan eerst gisteren uit den mond van den heer Conrad. Misschien zal de miniater van waterstaat ona hieromtrent nader kunnen inlichten. Hierna verkreeg de heer Tan Hamebeek het woord. Hjj zeide het volgorde : Mgnheer de voorzitter ! Indien ik mij veroorloofd heb het woord te vragen, dan is het omdat ik gedacht heb dat het misschien voor de Kamer eenig belang kan hebben de meening te vernemen van iemand, die, zg het ook van het standpunt van den leek, met deze zaak uit praktijk en aanschouwing eenigszins Wkeud in. Ik voeg er dadeljjk bg dat diezelfde omstandigheid eene reden is, waarom ik voor mg, juiat door mgne vroegere betrekkin?, bezield ben roei een geest van welwillendheid in alles wat in rechtmatigheid zou kunnen verlangd worde» door de stad Vlissingen. Niettegenstaande dit bg mij bestaande gevoel kan ik rog niet vereenigen met de conclusiëo, die de commissie in deze zaak heeft voorgesteld. De redenen waarom zal ik korteljjk uiteenzetten. Ik ben het met den heer de Savornin Lobman absoluut niet eens dat het goed ia voor de Kamer in deze zaak op eene eventueele beslissing van den rechter vooruit te loopen. De geachte spreker, zeker meer ervaren dan ik in de prakfjjk der rechtßzaken, houde het mjj ten goede, maar ik dat in deze een leekengevoelen kan bestaan, dat juister ia dan dat der technici. En toch zou, indien wjj de conclusiëo van de Commissie aannamen, een stap gedaan worden in die richting, althans zeer stellig wat betreft de conclusie voorgesteld onder b en eeniger mat e wat betreft die voorgesteld onder c. Ik ben echter naai hetgeen, vooral door den heer Lohman, zooeven is in het midden gebracht, wel genoodzaakt om ook iets te zeggen over die kwestie van het beweerde recht van de gemeente Vlissingen. Dit ia zooeven zeer sterk geadstrueerd door den vorigen geachten epreker. bg heeft daar zelfe de spil van gemaakt van zjjne redeneering, maar ik daar tegenover doen opmerken, dat dit beweerde recht, de geheele redeneering dus van den geachten spreker, gebaseerd is op een contract van 1857 aangaande het in bruikbaren staat houden van de vroegere Marinehaven voor de scheepvaart, maar dat dat contract met de groote werken, die in 1875/76 zgn uitgevoerd, en ten gevolge waarvan de Marinehaven gekomen is in den toestand, waarin zg nu is, absoluut niets te maken heeft. In dat contract van 1857 was, misschien zeer terecht, door de gemeente Vlissingen eene bepaling opgenomen, waaruit zou voortvloeien de verplichting voor den Staat om te zorgen dat er steeds gelegenheid zou zgn voor da scheepvaart om Vliaaingen door eer. behoorljjke haven binnen te komen. Maar ir. die verplichting is in veel betere mate voorzien door de groote werken, die van Rijkswege in 1876 te Vliaaingen zgn aangelegd. Ik kan begrjjpen dat, toen vroeeer, behalve de kleine stadßhaven, alleen de Marinehaven bestond, men er waarde aan hechtte dat die Marinehaven openbleef voor de scheepvaart, maar toen de groote sluis met hare haven en al de nieuwe groote werken op Rjjkakosten waren gemaakt, ia, dunkt mg, vanzelf het belang van de Marinehaven voor de scheepvaart, en daarmede de reden van beataan der bepaling van 1857 vervallen. Ook in het opzicht der billjjttheid — het woord ia door den vorigen geachten spreker gebruikt — heeft de gemeente Vliasingen dua van den Staat op dit punt niets te vorderen. -. Ik zal thans ook eeü woord zeggen over de beerkokers, omdat mjjnß inziens de conclusi. sub o ook niet behoort aangenomen te worden. Vroeger werd die beer, zooals reeds in het licht geateld is, in schepen geladen door kokers, die aan de buitenhaven uitkwamen, terwgl thans die schepen aan den binnenkant der sluis, in het vroeger Marine-dok, die beer door kokers opvangen. Men zal toegeven dat deze laadplaats in een besloten en stil water, op zich zelve, veel geschikter en gemakkelijker ia dan de vroegere ; maar nu heeft de heer Lucaese gisteren me' aanhaling van cjjfers betoogd, dat de beer zeer aanzienlijk in prjja achteruitgegaan is, tengevolge van de nieuwe wgze van laden. Dat do prgs achteruitgegaan is, spreek ik niet tegen, maar het gaat te ver daaruit te concludeeren, dat dit bet gevolg is van de nieuwe wgze van laden. Andere factoren kunnen tot de daling van dien prgs medegewerkt hebben, gedruktheid van den landbouw, vermindering der gelegenbeden tot afzet enz. Hierbjj kan evenwel in aanmerking komen, dat bjj de nieuwe wgze van laden de schepen, die de beer inladen, eene sluis te paaseeren hebben bg komen of gaan, hetgeen vroeger natuurljjk niet noodig was. In dit geval zou dus de biiljjkh.eid kunnen medebrengen, dat het sluis- en kanaalgeld vergoed werd en in geval het eene Rjjkssluisis, vrijdom van sluis- geld verleend werd. Wat nu aangaat het in bruikbaren toestand herstellen van het vroegere Marinedok met de sluis aan de'vroegere Marinehaven, doe ik opmerken, dat de Commiaaie zich in deze niet geheel plaa'st op het standpunt van den vorigen geachten «preker betreffende bet beroep op een contractueelen rechtsgrond ten bate der gemeente Vliasingeu tegenover den Staat. In een volgend nommer deelen wg hetalot ran de rede van den heer Van Karnebeek mede en komen wg op de verder gevoerde diacussiën terug. Nu vermelden wg nog dat gestemd hebben voor conclusie B, — conclusie A, dankzegging aan den minister, werd natuurlgk zonder hoofdelijke atemming goedgekeurd, — de heeren : E. Smidt, Micbiels van Verduynen, Vau Ggn, Bonman, Staalman, Willinge, Kerdjjk, Van Bylandt (Apeldoorn), 't Hooit, De Beaufort (Wgk bij Duurstede), Gerritsen, d'Ansembourg, Van Dedem, Heemskerk, Smits van Ojjen, Rogaards van den Ham, Tydeman, Van Limburg Stirum, Kuyper, Schepel, Tak van Poortvlïet, M. Mackay, Vermeulen, Ueftinck. Seret, Hesselink van Suchtelen, Mutsaers, T. Mackay, Dobbelmann, Zjjp, Smeenge, Van Bylandt (Gouda), Van Borssele, Schaafama, Rink, Knjjff, Goeman Borgesius, Zjjlma, Henofquin, Goekoop, Veegene, Van Deinse, A. Smit, Borret, Heldt, Van Alphen, Lucasse, Van Kerkwijk, Bastert, Donner, Ferf, Druoker, De Savornin Lohman, Pijnappel, De Boer, De Kanter, 800 l en Roessingh. Tegen de heeren : Rntgers van Rozenburg, Van Basten Batenburg, Van Delden, De Ram, Lely, Guyot, Schimmelpenninck, Harte, Lambrechts, Bahtmann, Vos de Wael, Van der Kun, Pjjnacker Hordgk, Van Karnebeek, Trugen, Schaeproan, Haffmane, Meesters, Dn Beaufort (Amsterdam), Cnnrad, Meens, Plate, Travaglino, Hintzen, Van Vljjmen, Pyttersen, Viruly Verbrugge, Van Gennep en de Voorzitter. Tegen de conclusie C, die wet 61 tegen 27 stemmen werd verworpen, stemden de heeren Borret, Pyttersen, Viruly Verbrugge, Baßtert, Eerf, Drucker, Van Gennep, De Savornin Lobman, Pijnappel, De Boer, 8001, Roessingh, Everts, Rutgera van Rozenburg, E. Smidt, Van Ggn, Van Delden, Willinge, Ker'jjk, De Ram, Bahlmann, Van Bylandt (Apeldoorn), Lely, Guyot, Scbimmelpenninck, De Beaufort (Wgk bjj Duurstede), Harte, Lambrechts, Kolkman, Vob de Waal, Van Dedem, Roijaarda van den Ham, Tydeman, Van Limburg Stirum, Ven der Kun,Pgnacker Hordijk, Tak van Poortvliet, M. Mackay, Lieftinck, Sesaelink van Suchtelen, Van Karnebeek, Hartogh, Tragen, Schaepman, T. Mackay, Haffmans, Zijp, Meesters, Van Bylandt (Gouda), De Beaufort (Amsterdam), Rink, Conrad, Mees, Plate, Travaglino, Hintzen, Goeman Borgesius, Van Vlijmen, Zjjlma, Goekoop en de Voorzitter. Voor de heeren .* Veegena, Van Deinse, A. Smit, Heldt, Van Alphen, Lucasse, Van Kerkwijk, Dosner, De Kanter, Michiels van Ver* duynen, Bonman, Staalman,'t Hooft, Gerritsen, Heemskerk, De Ras, Kuyper, Schepel, Vermeulen, Seret, Muteaers, Dobbelmann, Smeenge, Van Borssele, Schaafsma, Knjjff en Hennequin. Door het Hdbl. werd Zondag ochtend van zijn correspondent te Batavia het volgend telegram ontvangen; ïEen patrouille uit Anagaloeng (Atjeh), sterk 74 bajonetten, is bg Glieng onverhoeds overvallen. Licht gewond werden kapitein Blokland, de luitenants Stakman, Van Hasselt en Van der Meer en 23 minderen; ernstig gewond ia luitenant Westendorp. Zeven minderen zgn gesneuveld. Vermiat worden de wapens van één sergeant en drie minderenI. Bg kon. besluit: iB een pensioen van f 907 verleend aan H. M. van Maaren, laatstelijk ontvanger der lirecte belastingen en accjjnzen ; zgn benoemd bg het pers, der mil. adm., bg de kwartierm., tot maj.-kwartierm., controleur van de inwendige adm. der korpsen, de kap.-kwartierm. J. P, Veldhoven, van het reg. gren. en jagers; tot kap.-kwartierm. bg het 3de reg. veld-art. de eerste-luit.-kwartierm, C. J. H. J. Scbuak, van het korps pont.; de eerate-luit.-kwartierm. bg het Iste reg. inf. de tweede-lui).-kwartierm. J. H. Buech Geertsema, van bet korps; ie op non-activiteit gesteld de maj.-kwartierm. A. M. Brandenburg, controleur van de inwendige adm. der korpsen; is in zgnen rang overgeplaatst bjj het reg. gren. en jagers de kap.-kwartierm. A. Feddes, toegevoegd aan den controleur van de inwendige adm. der korpsen (2de bureau); is aan den gepens. kapitein-kwartierm. E. H. J. Jansen den rang verleend van majoor ; ia benoemd bg het personeel van den geneeskundigen dienst der landmacht, tot mil. apotheker 2de kl. de apoth. G. R. ten Burg. Naar de Maasbode scbrgft maakt de gemeente Rotterdam ter toepassing van de inkomstenbelasting, van hateljjke middeltjes gebruik. Een werkman aan een der grootste fabrieken daar ter atede, had zgn belasting, een aanßlag in de Ie klasse: f 3.16 niet betaald. Hetzij dat een inbeslagneming niet loonend zou zgn geweest, hetzjj dat dit de gemeente te veel omslag waa, — zjj legde geen beslag op den boedel van den achterstallige maar wendde zich tot de directie der fabriek, waar bg werkzaam waa, met verzoek het geld van 'e mans weekloon af te houden. De directie hield den man f 4 in: het bedrag der belasting en kosten, en het overige als fooi voor den jongen, die het geld naar den ontvanger zou brengen. •Dit nu — zegt de Maasbode — is onbillgk hatelgk en ongeoorloofd. Onbillgk, omdat de patroon den werkman dient uit te betalen, wat deze verdient heeft, en bet hem als derde niet aangaat, welk geschil de man met de gemeente heeft. Hatelijk, omdat niets beter dan deze willekeurige handelwijze der overheid geschikt is, om de verhouding tusschen patroon en arbeider te verergeren. En ongeoorloofd, omdat de kantonrechter te Delft op Woensdag 5 Juni 1895 in een dergelijk geval, dat zich tnßSchen de gemeente Delft en een werkman der fabriek van Van Marken voordeed, besliste, dat de directie tot zulk een afbonden van het loon niet gerechtigd is, reden waarom genoemde fabriek veroordeeld werd alsnog het afgebonden loon aan den werkman nit te betalen. De patroons te Rotterdam mogen hieruit leeren, mogelijke dergelijke aanzoeken van het stadhuis af te wgzen; de ondergeschikten, dat zij tegenover patroons, die al te gedienstig zgn jegens mr Van Raalte c. i., recht kunnen vinden bg onze justitie." ---