Middelburg 11 Februari. Vreemdelingen... Mosselcultuur, oeverdefennie en ... stroomen Deze onderwerpen zgn ook in de Eerste kamer ter sprake gebracht bg de behandeling der Staatsb eg rooting en nel in 't bijzonder bg die voor financiën in de zitting van ons Hoogerhuia van Donderdag 6 Febr. De heer mr E. Fokker heeft op een en ander de aandacht van den daarbij betrokken minieter gevestigd. Hg begon met een woord van dank aan diens adres, niet alleen voor de toezegging, die deze gedaan had aan het slot van zgn antwoord op het voorloopig verslag der Kamer ten aanzien van de opgaven der pensioenen maar meer nog voor de opgaven ten aanzien van de grondbelasting, welke de minister reeda had verschaft. Naar aanleiding van die opgaven en van de mededeeling van die cgfers wilde de heer Fokker een enkel woord in het midden brengen. Wat zeker velen verwachtten, — zoo sprak hg — dat een onderzoek naar de mate van het grondbezit in handen van ni et-i u gez eten en, cjjfers zou opleveren, die van een groot bezit getuigen, die verwachting is toch, geloof ik, door de cijfers overtroffen en wel in ongunstïgen sin. Die cgfers hebben eene bedroevenden indruk gemaakt. Ik zal de cgfers, die wg gedrukt voor ona hebben, niet herhalen, maar ik wensch er tocb, speciaal wat Zeeland betreft, op te wgzen, hoe sterk dat grondbezit daar is toegenomen. Daar bedraagt het grondbezit in banden van niet-ingezetenen niet minder dan 24 pet van het totaal der belaßtbare opbrengat van het ongebouwde in dat geweat. Wat ona geheele land betreft, bedraagt het grondbezit van niet-ingezetenen van het ongebouwde 4 pot., van het gebouwde 0.9 pet. Onbekend ia, hoeveel het bezit is van zedelijke lichamen of van instellingen van de doode hand, die in ons land ongebouwde eigendommen bezitten en in Nederland of daarbuiten gevestigd zgn. Maar, zooals door den minister van financiën terecht in zgn antwoord is opgemerkt, ten aanzien der vraag die het bier geldt, doet het niet heel veel af, omdat noch de een noch de ander in de vermogensbelasting iB aangeslagen en beiden toch uit de peraequatie en de afschaffing der mutatierechten voordeel hebben gekregen, zonder daartegenover belast te worden. Alleen hierom is het tot op zekere hoogte te betreuren, dat die splitsing niet gemaakt is, omdat, ware zg wel gemaakt, daardoor zou bljjken, hoeveel grond zich in handen van niet-ingezetenen des rijks, zoowel physieke als zedelgke en rechtspersonen te zamen, bevindt. Bg bet tot stand komen der vermogensbelasting en van de peraequatie is voor de schatkist het verlies uit de vermindering van mutatie en hypotheekrechten geschat op ruim 4 millioen en de mindere opbrengst van de grondbelasting is geraamd op f 96.000. De physieke niet-ingezetenen en de rechtspersonen, zooals ik ze in het kort noem, al of niet in Nederland gevestigd, hebben thans plus minus f 67.000 per jaar minder aan grondbelasting te betalen. Hoe hoog het bedrag is dat zg minder betalen door de vermindering van mutatie- en hypotheekrechten, is niet met juistheid te berekenen. Globaal kan men alleen dit er van zeggen ; wanneer men de ruim 4 millioen der vermindering deelt op de geheele belastbare opbrengst, dan komt men op 2 pet. van de belaßtbare opbrengat van gebouwd en ongebouwd samen. Dat bedrag is echter globaal en heeft daarom geen groote beteekenis, zoodat men daaraan niet te veel hechten kan, omdat juiat voor de rechtspersonen de mutatierechten minder zullen bedragen dan voor andere personen. Ik kan dus niet opgeven, hoeveel uit de verminderde mutatierechten ten bate komt van de zedelgke lichamen; maar het ia toch duidelgk — en dit ia de hoofdzaak — dat door de wgziging van het recht van overgang voor niet-ingezetenen slechts een deel van het verlies voor de schatkist kan worden gedekt. Door de vermogensbelasting, en dat is het onbilljjke resultaat waartoe men komt, zoo geen ander equivalent wordt geheven dan verhoogd overgangsrecht, zal de verminderde belasting ten volle teruggevorderd worden door de vermogensbelasting van de ingezetenen van het rijk, physieke personen, maar niet ten volle van de zedelgke lichamen enz., al dan niet in Nederland gevestigd. Er is in de stukken reeda door den minister gezegd dat een beter middel dan de verhooging van de overgangsrechten hem niet bekend is. Ik soa den minister willen verzoeken nog eens te overwegen, of niet eene equivaleerende belasting kan worden geheven in dezen vorm, dat eene , soort van suppletoire persoonlijke heffing ter zake van het grondbezit, alleen ten aanzien van hen die niet in de vermogensbelasting zgn aangeslagen, worde ingevoerd. Ii vï-atg daarop niet dadelgk een beslist antwoord, doch durf die zaak te eer in overwe.Ttri-* geven, omdat ten deze tgd gewonnen, geld gewonnen is. De kweetie ofvandenietingeaetenen en rechtspersonen een equivalent zal worden gevorderd is reeds eenige jaren aanhangig. Ten aanzien van de niet-ingezetenen, pbyaieke personen, heeft de minister in een wgzigingsontwerp van de wet op de successie en den overgang een maatregel voorgesteld, welke gedeeltelijk aan het bestaande euvel zal te gemoet komen; maar vastgekoppeld aan eene meer algemeene en omvangrjjke herziening der wet op de aueceaaie, zal de maatregel nog lang op zich kunnen laten wachten. Mocht het den minister gelukken eene suppletoire helfing te vinden, dan zou hg daaraan kunnen verbinden bet overgangsrecht van de niet-ingezetenen; dan zou men op die wgze spoediger dan anders in het bezit komen van het equivalent. Ook uit dien hoofde meen ik wel te doen met thanß daarmee te berde te komen en die zaak niet nit te stellen tot het wgzigingsontwerp van de wet op de concessie en den overgang wordt behandeld. Een tweede punt, dat ik hier ter aprake wensch te brengen, betreft eene kwestie van het domeinbestuur, die van ingrijpend belang is met het oog op de oeverdefensie en de bevaarbaarheid . der Zeeuwsche stroomen. In November 1894 hebben de Staten van Zeeland een verzoek gericht tot den minister van waterstaat, o. a. om een onderzoek in te stellen naar de schade, welke aan de vaarwaters werd toegebracht door en tengevolge van de mossel cultuur. Nadat dit adres zonder het gewenacht gevolg w»s gy Me ven, hebben de Staten van Zeeland in November 1895 dat verzoek eenigszins gewgzigd herhaald en ten tweeden male verzocht een onderzoek in te stellen en het gevoelen te doen inwinnen van den inspecteur van het loodswezen en van den wetenechappelijken adviseur in visscherjjzaken. De Staten van Zeeland hebben dat verzoek gedaan nt* ampele overweging van een zeer uitvoerig en zaakrgk rapport van den hoofdingenieur van den provincialen waterstaat, aan welk rapport ik alle hulde breng. Ook was aan genoemde Staten een brief van den inspecteur van het loodswezen bekend, waarin deze de verondieping van sommige vaarwaters in Zeeland toeschrjjft aan de mosselcultuur. Er blgkt uit dat overgelegd rapport en uit het schrgven van den inspecteur in vergelijking met het rapport, dat gevoegd was bg de afwgzende missive van den minister van waterstaat, dat er verschil van gevoelen bestaat over de vraag: of en in hoeverre de mosselcultuur achadeljjk werkt. Over deze kwestie zal ik bier niet in debat treden, allerminst met den minister van financiën. Indien het echter waar ie, dat het behoud van het vaarwater tusschen Zeeland en het overige Nederland, en tusschen Holland en België door het kanaal van Zuid-Beveland min of meer op het spel Blaat en dat oevers van polders die voor een deel mede op kosten van Rgk en provincie, en niet het minst van de polders zelve, moeten worden verdedigd, gevaar loopen van schade te Ijjden door maatregelen welke het domeinbeßtnur genomen heeft, dan vraag ik of, waar het zalke ernstige belangen geldt, men niet had mogen verwachten dat het verzoek om een nader onderzoek bg de regeering een gunstig onthaal, een jopen oor zou hebben gevonden. Op het tweede adres is nog geene beschikking gevolgd. Doch wat is er inmiddels gebeurd ? In bet voorloopig verslag dezer kamer is den minister gevraagd : >daar op 31 Maart eerstkomende de pacht van de schelpdierenviascherg en dus ook van de mossel cultuur eindigt, die pacht niet meer voor drie, doch slechts voor één jaar voort te zetten." De staat zou anders te lang gebonden zgn aan een maatregel, die zou kunnen bljjken zeer verkeerd te werken. . De minister heeft daarop het volgende geantwoord : »De onderstelling dat op 31 Maart e. k. de pacht van de schelpdierenviascherg en due ook van de mosselcultuur op de Zeeuwsche stroomen eindigt, ia niet juist. Alleen is tegen dien dag de pacht van een zeker aantal verspreid liggende perceelen door de pachters dier perceelen opgezegd. >Eene verpachting van deze perceelen voor slechts één jaar zou voor het in eene afdeeling beoogde doel niet baten, daar al de tuaschen die perceelen inliggende, niet opgezegde perceelen nog voorten minste driejaar verpacht zgn." Ongeveer te gelgk met het eindverslag van deze Kamer verscheen eene aankondiging in de dagbladen van het domeinbeatuur, waaruit blgkt dat op 2 en 3 Maart eene herverpachting zal plaats hebben van 115 visschergperceelen in de vaarw.-ters langs de oevers waarover de Staten var Zeeland juist klagen. Vergelekt men die aankondiging met de omschrijving van de peicvelan zooals die op 22 November 1892 zgn verpacht, dan blgkt dat van de 145 perceelen in de Zandkreek niet minder dan 14, van de 34 perceelen langs den oever van Noord-Beveland niet minder dan 23 perceelen in de her verpachting zjjn begrepen, du*> dat de grootste helft van de perceelen in die vaarwaters in die herverpachting beerepen is. Men kon daarom niet met grond in de Memorie van Antwoord schrgven dat van een zeker aantal verspreid liggende perceelen de pacht is opgezegd, en dat eene verpachting voor die perceelen voor slechts éen jaar niet zou baten »daar al de tuaßchen die perceelen in liggende, niet opgezegde perceelen nog voor ten minste 3 jaren verpacht zgn". Onder de perceelen, die herverpacht worden, vindt men o. a. eene serie van niet minder dan 17 naast elkander liggende perceelen. Waar van de 145 perceelen in de Zandkreek er 74, en van de 34 perceelen langs Noord-Beveland er 23 perceelen te gelgk uit de pacht geraken, daar moest men het gelukkig toeval eer zegenen dat die verbintenis voor den Staat doet eindigen, dan beweren dat voor het beoogde doel het niet baten zou die perceelen slechts voor éen jaar te verpachten. Bovendien, ala men op die wgze doorgaat, dan kan men bg eene volgende gelegenheid weder zegggen: er is slechts een deel der perceelen uit de pacht gekomen en het zou niets belpen ala wg dat gedeelte onverpacht lieten. Het vissch erg bestuur wil dat opnieuw verpachten en wel blgkena de aankondiging op dezelfde voorwaarden ala die onder welke op 22 November 1892 de verpachting plaats had. Uit die voorwaarden vloeit naar de meening van den minister de Staat geoonden ia tot 31 Maart 1917, behoudens de bevoegdheid van de pachters om van 3 tot 3 jaar op te zeggen. Ik neem aan dat de minister in die opvatting volkomen gelgk heeft, maar dan zeg ik: wanneer de ataat tot 1917 mocht gebonden zgn, dan zou ik het eene zeer vreemde handelwijze vinden, wanneer men hiertoe overging. Eene dergelijke handelwijze zou weinig getuigen van waardeering voor de Staten van Zeeland en ïou bovendien den Staat aan een groot nadeel kunnen blootstellen. De minister van financiën waagt den Staat, het zedelgk lichaam, dat hg ten deze ala de opperste beheerder van het domein vertegenwoordigt, aan de kana dat de Staat, ter wille van eene opbrengst van f 9000 a f 10.000, voor een jaar onberekenbare schade toebrengt aan de bevaarbaarheid van een waterweg tusschen Holland en Zeeland, welken de Staat geroepen ia te onderhouden, en bovendien aan bedreigde oevers. Juist in die onderstelling, dat de Staat tot 1917 gebonden ia, is het bevreemdend dat men, in plaats van gebruik te maken van de gelukkige omstandigheid dat met 31 Maart de pacht zal eindigen, van de grootete helft der kweatieuse perceelen eene her verpachting uitschrijft. Ik kan dit vooralsnog dan ook niet gelooven; doch mocht dit onverhoopt wel het geval zgr, dan zullen de Bandetingen van dezen dag het bewjjs leveren dat de minister, niet zonder gewaarschuwd te zgn, dit risico heeft op zich genomen. Wat ik met aandrang vraag, is, niet om nu eens voor altgd dat voordeel op te geven, maar wel om den Staat niet opnieuw te binden aan eene pachtovereenkomst, welke nadeelige gevolgen kan hebben. Of en welk nadeel die verpachting zal toebrengen, worde onderzocht, voordat de minister den Staat opnieuw bindt. Daarom verzoek ik den minister deze zaak in nadere overweging te willen nemen, zgn ambtgenoot van Waterstaat te raadplegen en de aangekondigde verpachting te doen intrekken. De minister van financiën, de heer Sprenger van Eyk, antwoordde hierop het volgende : De heer Fokker heeft gesproken over de opgave van het grondbezit van vreemdelingen hier te lande, speciaal in Zeeland, welke opgave in de memorie van antwoord voorkomt. Ik zal nieta afdoen van de juistheid van de berekening, door dien geachten spreker gemaakt. Hg heeft aan die berekening eene conclusie toegevoegd en gezegd, dat ieta gedaan moest -worden om die vreemdelin gen wat meer te laten betalen, in elk geval wat meer dan de regeering heeft voorgesteld. Ik heb naar mjjn beste weten geantwoord in-de memorie van antwoord, dat mg geen beter middel bekend waa dan de ver boogie.'*: v**n het recht van overgang bg overlijden. De geachte spreker doet nu een middel aan de hand en vraagt mg er eena over na te denken. Het zou onneusch zgn te zeggen, dat ik er niet over zou willen denken. Ik zal nalezen wat da geachte spreker gezegd heeft; dan zal het ing duidelijk worden wat hg bedoelt en tian zal ik misschien bekeerd worden van den aanvankelgken indruk, dien ik nu heb gekregen, dat de belasting, die hem voor den geest stond, een eenigszins zonderling mïxtum compositum is van eene z&kelgke en eene persoonlijke belasting. Zulk eene belasting te maken, zulk een idee uit te werken zou, geloof ik, nogal moeilijk zgn. Maar, zooals ik gezegd heb, het is te bezien. De geachte spreker vroeg geen dadelgk antwoord, ik meen das hiermede te kunnen volstaan. Het tweede punt, door den geachten spreker ter sprake gebracht, betrof de mosselbanken in Zeeland. Hg heeft herinnerd, dat de Staten van Zeeland zich hebben gewend tot mgn geachten ambtgenoot, den minister van waterstaat, om een onderzoek te vragen. Daar heb ik nu ook van gehoord door het voorloopig verslag van deze kamer. Het waa mg onbekend. Misschien zal de geachte spreker zeggen, dat de minister de verslagen van de handelingen der Staten van de verschillende provinciën geregeld moest lezen. Maar als dat van den minister gevergd wordt, moet ik bekennen dat ik en défaut ben ;ik heb de verslagen van de handelingen van de Staten van Zeeland in hunne najaarszitting niet nagelezen ; ik weet trouwens niet, of zg reeds verschenen zgn. Ik ben dus met deze zaak eerst bekend geworden door het voorloopig verslag. Nu is mg gebleken dat er werkelijk een onderzoek zat worden ingesteld, en dat bet zal moeten dienen om uit te maken of werkelijk de mosselbanken groote schade toebrengen aan de vaarwaters en aan de djjken. Met belangstelling zal ik dat onderzoek, waaraan ik intusschen vreemd zal bleven, Hïwaehteü, ** ï Wat de Staten van Zeeland niet hebben gevraagd, is nu in het voorloopig verslag gevraagd : verpacht de moseelbanken, dienu zgn gekomen uit de pacht, voor één jaar, of verleng de pacht voor één jaar. Ik heb daarop geantwoord, dat dit niet kan. Een mosselbank dient om daarop mosselen te telen, om van zaad mosselen te winnen en die te verkoopen. Dat gaat niet in één jaar. Dua kan ik die banken niet voor één jaar verpachten. Nu zegt de geachte spreker, verpacht ze dan in het geheel niet, stel het een jaar uit, daar zal de schatkist toch zoo heel veel niet bg verliezen. Neen, mgnheer de voorzitter, over dat geld zou men nog wel heen kennen komen, met het oog op het goede doel, dat de geachte spreker zich voorstelt. Maar er is iets anders. Ala ik die mosselbanken in het geheel niet verpacht, wat moeten dan die arme stakkers beginnen, die gewoon waren te pachten en daarvan te leven en die geen ander bestaan hebben ? Dit weegt bg mg nog al zwaar. Wanneer men overtuigd was, dat die mosselbanken, die er sinds jaren en jaren zgn, werkelgk zoo scbadelgk zgn, dan zou men natuurlijk over alle bezwaren moeten heenstappen. Waar echter die bezwaren alleen in het oog van sommigen bestaan en door anderen ontkend worden, waar de minister van waterstaat aanvankelijk zelfs geen onderzoek noodig achtte, zal uu de minister van financiën maar op eens honderden gezinnen broodelooa maken, in afwachting van het in te stellen ondersoek ? Mg dunkt dat zou te ver gaan. Deed ik het, dan zou men mg' te recht verwgten dat ik de belangen van tal van huisgezinnen niet in acht had genomen. Maar, zegt de geachte afgevaardigde, men gaat nu den pachttermjjn ?óo regelen, dat de pacht kan loopen tot 1917. Ja, mgnheer de voorzitter, zoo heeft het bestuur van de visscherg op de Schelde en Zeeuwsche stroomen willen handelen, voordat ik van de zaak afwist, Toen ik er van hoorde, heb ik de kwestie onderzocht en bevonden dat van eene verpachting tot 1917 in het geheel geen sprake moet zgn. De duur der pacht is derhalve geateld op 3 jaren, den kortst mogelgken termgn. De geachte afgevaardigde zegt: over drip jaren zullen weer andere perceelen uit de pacht komen. Zeer juist, dat kan licht gebeuren, en als dat gebeurt dan zal men over drie jaar met meer vrucht dan nu maatregelen kunnen nemen als die dan noodig zgn gebleken. Ala over drie jaren het onderzoek zal zgn afgeloopen en er nog meer perceelen uit de pacht komen, zullen wg beter spijkers met koppen kunnen slaan en de maatregelen nemen, die zullen blgken nuttig en noodig te zgn. De benoeming van den aartsbisschop van Utrecht tot ridder van den Nederlandschen Leeuw heeft ook den Vaderlander, orgaan van dr Bronsveld, eenige opmerkingen in de pen gegeven. Het blad wgst erop dat men met den besten wil ter wereld niets uit te denken wist, waardoor deze geestelijke op snik een onderscheiding aanspraak had verworven. Bg was geen bekende op wetenschappelijk o: letterkundig gebied. Hjj had geen sporen verdiend op sociaal of phitantropisch terrein. En ook als kerkvorst begon hg pae, en kon dus nog op geen lauweren aanspraak maken, 't Scheen dat deze ridderslag alleen gegeven waa, omdat bet niet aanging een aartabisschop zonder eerekruie op de borst te laten, naar dan rees de vraag, waarom dan niet de beer Geel, de aartsbisschop der oud-katholieken, waarom niet de opperrabbijn waren geridderd. Het was dus eens weder een van die beleefdheden jegens Rome, die een schande zgn voor elke regeering, omdat zg toonen, hoe afhankelijk zg zich gevoelt van de Curie. De Standaard waa ook nog even op die zaak teruggekomen, wgl de Maas- en Roerbode gevraagd had, of hg, die op godsdienstig en geestelijk gebied ongewone toewijding toont, niet reeda daardoor het maatschappelijk belang behartigt en aanspraak heeft op een onderscheiding en of de overheid zulke verdiensten niet kronen mag. Van den jeugdigen aartebisHchop waa het, volgens dat blad ten duidelijkste gebleken, dat hg deze verdiensten had. De Paua toch doet zulk een benoeming tot de bisschoppelijke waardigheid nooit andera dan na grondig onderzoek, en het moet dus bg dat onderzoek, gebleken zgn, dat de verdienaten van den jongen titularis in dit opzicht zeer hoog stonden. Andera zou hg niet benoemd zgn. De redactie van de Standaard merkte, naar aanleiding van deze verdediging, tereoht op dat men, op deze wgse redeneerende, eiken bis. schop terstond na zgn benoeming tot ridder van den NederVjmdschen Leeuw moet voordragen. Voor bar/: is de zaak deze, dat de overheid tot riddeir moet benoemen, niet wien de Paua, maar wien zg zelve verdienstelijk keurt, op haar ten dienste ataande gronden. Het gaat ook, dunkt ona, niet aan iemand te ridderen alleen omdat hg tegenover een kerk verdienste heeft. Maatstaf daarvoor moeten zgn zgne verdïenaten tegenover de maatschappij in het algemeen. Op de vraag van de Maas- en Roerbode geven wg niet zoo grif een bevestigend antwoord. Meermalen is gebleken dat het kerkbelang het maatschappelijk belangzeer in den weg staat. Met zulke eerbewijzen doet men echter toch al zoo zonderling, dat het nu gebeurde er nog wel bg kan. Bg het departement van koloniën zgn geen verontrustende berichten over Sintang (Borneo) ingekomen, zegt het Vad. Al is daardoor de mogelijkheid niet buitengesloten, dat bet in die streek, waar de bevolking wel eens 'meer oproerig ia, tot een opstootje ia gekomen, bgna ala zeker mag worden aangenomen, dat de onlusten niet van emetigen aard zgn. Bg kon besluit zgn benoemd tot notaris binnen het arrondissement 's Gravenhage, ter standplaats 's Gravenhage, C. Bi mberge, W. Bouberg Wilson, 8. J. van den Bergh, P. J. Laboyrie, H. Hendrikse, N. J. Verkoren, C. Vollgraff, mr G. A. P. Bax en L. A. van Djjk, allen candidaatnotaris aldaar- is aan mr J. A. Vaillant, op zgn daartoe gedaan verzoek, met ingang van 15 Februari 1896, eervol ontslag verleend als president der arrondissementa rechtbank te Rotterdam, met dankbetuiging; zgn, met ingang van 15 Februari 1896, benoemd bg de arrondisßementa-rechtbank te Rotterdam: tot president mr J. van Heufcelom, thans vice-president; tot vice-president mr A. H. van Tienhoven, thanß rechter in die rechtbank ; ie, met ingang van 16 Februari a. s., op pensioen gesteld de luitenant ter zee der le klasse H. W. de Joncheere ad f 533 's jaara, en eene verhooging van f 300 'a jaars; en bevorderd tot luitenant ter zee der le klasse de luitenant ter zee der 2a klasse H. M. van Bemmelen, en tot luitenant ter zee der 2e klasse de adelborst der le klasse L. van Verre*. is de tweede-luitenant G. H. E. Bergsma, van het 8e regiment infanterie, met ingang ran 1 Maart 1896, op zgn verzoek voor den tgd van één jaar op non-activiteit gesteld. --- Transvaal. Sic Olim schrgft in de Arnh. Crt.: Of het gebrek aan memorie of aan kennis der historie is, kan ik niet bealiaaen, maar bg de chauvinistische beschouwingen over Transvaal waag ik de vraag aan ernstige en onbevoordeelde geschiedkennere: Wat is het kenmerkend onderscheid tusschen de Chartered, Company, dat zgn die leelgke, gemeene roovera etc, en de Oostindiaehe compagnie, dat agn die brave, edele, vrome voorvaderen 1 Met welk recht hebben wg Jacatra genomen en verwoest ? Met welk recht hebben wjj allee ingepalmd, wat wjj »onze buitenlandsche bezittinge 1' noemen 't Vergelijk eens Jan Pieterszoon Koen en dr. Jameson! Wie had er meer recht en wie heeft meer menaohenlevena opgeofferd? Op eene bepaling uit de Acte van Oprichting der Ooat-Indiache compagnie wenßoh ik intußachen de aandacht te vestigen. De O. I.C.was eene >Vereeniging van kooplieden en geldschieters in vreemde gewesten door aupercargas vertegenwoordigd en ten doel hebbende handel te drgven op alle landen aan gene zgde van de Kaap de Goede Hoop.1, Dese vereeniging dreef handel voor eigen rekening, maar de Republiek der Vereenigde Nederlanden gaf aan deze particuliere onderneming ter bescherming hare vloot en wel: ïossdat deze onderneming onder den goddeljjken zegen kon atrekken, om vele heidenen te brengen tot het licht dea Evangelies." In hoeverre in Engeland iets dergelijks bc. paald iB, werd niet bekend. Met groot verlangen zie ik eenig antwoord van den deskundige te gemoet. ---