Ontwerp van wet betreffende wijzigingen in de bepalingen op het straffen en de strafrechtspleging ten aanzien van jeugdige personen. 11. Heb ik gisteren gesproken over de grenzen der strafrechterlijke aansprakelijkheid} heden zijn de maatregelen aan de beurt, die, in een, ik hoop niet te verre toekomst, de rechter tegen minderjarige delinquenten zal kunnen nemen. Welke zijn * die maatregelen ? Ze zijn in vieren te splitsen of beter gezegd eerst in tweeën: die zonder en die met oplegging van dadelijk uitvoerbare straf. Allereerst genoemd worde de mogelijkheid, die voor den rechter bestaat om te bevelen dat de delinquent zonder toepassing van eenige straf aan zijn ouders of voogden worde teruggegeven. Dit kan geschieden in alle gevallen en ten opzichte van alle jeugdige misdadigers, die den leeftijd van 18 jaren nog niet hebben bereikt. Ziehier het heilzaam voorschrift, dat den tegenstand moet breken van de voorstanders der opneming in de strafwet van een minimnm-leeitljd, beneden welke geen strafwaardige schuld geacht moet worden te bestaan. Thans kan de beleidvolle rechter zich op de hoogte van alles stellen, zich naat luid van het nieuwe lid van art. 100 W. v. Sv. (nieuw) doen inlichten omtrent opvoeding, karakter, ontwikkeling en doorgaand gedrag van den beklaagde, en eindelijk, gewapend met al deze inlichtingen, vaststellen ol hier van strafwaardige schuld sprake kan zijn, dan of alleen jeugdige onbezonnenheid of slecht voorbeeld, hetzij in 't gezin, hetzij van zijn makkers, des beklaagden daden heeft bestuurd. De rechter behoeft nu geen kind beneden 10 jaar, aangaande wiens toerekeningsvatbaarheid naar zijn overtuiging geen twijfel bestaat, enkel en alleen op grond van de omstandigheid, dat de meeste kinderen beneden 10 jaar niet toerekeningsvatbaar zijn, alle straf te besparen. Evenmin is hij nu verplicht ieder kind, dat den leeftijd van 10 jaren wèl heeft bereikt, alleen daarom nauwkeurig te bestodeeren, en, wanneer bij tot de overtuiging is gekomen, dat het met oordeel des onderscheids heeft gehandeld, dat kind, omdat het nu eens den leeftijd van 10 jaar heeft bereikt, tot voor zijn ontwikkeling zeer weinig passende of zeer verkeerde straffen te veroordeelen. Alle kinderen worden nu tot den leeftijd van 18 j-iar en in ieder geval, op dezelfde wijze behandeld. De rechter heeft, met de bepalingen van het ontwerp en speciaal met dat van art. 100 lid W. v. Sv. in de hand, meer vat op de individneele eigenaardigheden van iederen beklaagde, en kan naar aanleiding daarvan zijn oordeel inrichten. Het oordeel des onderscheids, de duistere en abstracte uitdrukking, zoo moeilijk te omschrijven en toe te passen in de praktijk, zal eindelijk uit de wet verdwijnen. Wel komt weer een onderzoek naar beklaagdes materieelen en moreelen toestand te pas, maar hoe bet resultaat ook zij, in geen enkel opzicht is de rechter bij het uitspreken van zgn oordeel daardoor wettelijk gebonden. De verplichting tot bet opleggen van straf, van het bestaan van het oordeel des onderscheids te willen losmaken, is een der grootste verdiensten van dit ontwerp. Niet in de laatste plaats zal dit beaamd worden door de rechters zelven, die zoo dikwijls gestaan hebben voor bet dilemma: is er oordeel des onderscheids bij dezen beklaagde aanwezig, ja of neen ? Men vergeve mij de lange, ja wellicht langdradige uitwijding. maar ik kan mijn ingenomenheid niet genoeg toonen met de voorgestelde opheffing van het wettelijk verband tueschen de aanneming van het bestaan van dat oordeel en het opleggen der straf. Hoe dikwerf werd dat bestaan aangenomen, wanneer het antwoord op de vraag, „je wist toch wel, dat je dat niet doen mocht ?" bevestigend luidde. Och, er zyn zoo weinig kinderen, die niet weten, dat zij niet mogen stelen, maar er zijn er pnder dat groote aantal toch maar enkelen, die de gevolgen van hun daad begrijpen. Toerekeningsvatbaar zijn volgens Prof. v. Hamel {Inleiding tot de Stutle van het Ned. Strafrecht, Deel I blz. 297) alleen zij die verkeeren in een ütaat van psyckologi- Eclto normaliteit en rijpheid, welke zich openbaart door de geschiktheid om j lo de feitelijke strekking der eigen handeling te begrijpen, 2o het maatschappelijk ongeoorloofde van die handeling te beseffen, 3o (en aanzien van die handelingen zijn wil te bepalen. Mogen nu al dikwerf of zelfs meestal, kinderen althans de eerste geschiktheid, en wellicht ook de derde bezitten, ten aanzien van de tweede mag in vele gevallen m. i. een twijfel bestaan. Die twijfel moet door een onderzoek vaar het oordeel des onderscheids zoo mogelijk worden opgeheven, en wanneer die tweede geschiktheid bestaat straf worden opgelegd. Wat een schrikbarende verantwoordelijkheid voor den rechter, schrikbarend te meer daar nu volgens ons tegenwoordig art. 39 juist die kinderen in de gevangenis terecht komen, of tot een voor hen geen straf meebrengende boete worden veroordeeld, wier door den rechter gesanctionneerde zedelijke verdorvenheid hun een plaats moest verschaffen in bet voor hen gesloten rijksopvoedingsgesticht. Hiermede zijn wij vsn zelf gekomen op den tweeden maatregel, dien de rechter kan toepassen, n). ter beschikking stellen van de regeering, geregeld bij art. B9bis, en de daarbij geëischte beginselenwet met een algemeenen maatregel van bestuur als uitvloeisel ervan. Dat ter beschikking stellen van de regeering is echter wijselijk aan eenige beperkingen onderworpen; het kan geschieden bij ver volging ter zake van misdrijf in alle gevallen, hij vervolging van overtrediDgen alleen dan wanneer die behooren tot de in dit artikel opgesomde overtredingen van eenigszins ernstigen aard. Bovendien wordt hier ten aanzien der minderjarige delinquenten nog eenig verschil gemaakt. Hebben zij de volle 14 jaar niet bereikt, dan kan het alleen geschieden, wanneer zij binnen de laatste 2 jaren, 2 malen onherroepelijk zijn schuldig verklaard aan een der genoemde overtredingen of aan eenig misdrijf; hebben zij de volle 14 jaar wel bereikt, dan kan het geschieden, indien tijdens het plegen der overtreding nog geen twee jaren zijn verloopen sedert een vroegere schuldigverklaring van denzelfden persoon aan eenig misdrijf of een der genoemde overtredingen onherroepelijk is geworden. Vanwaar bij vervolging ter zake van overtredingen dat verschil, en waarom alleen ter zake der in art. 39 nieuw lid 2 genoemde feiten ? Ik vind geen enkel bevredigend antwoord op mijn eerste vraag in de Memorie van Toelichting op dit ontwerp. Er wordt eenvoudig opgemerkt (men zie de M. v. T. Aigemeene beschouwingen § 6 beg. 11,2 de kolom): „Aangezien kinderen beneden 14 jaar, minder ontwikkeld en met geringer ervaring, gemakkelijker overtredingen zullen begaan, is het geraden voorgekomen voor hen tweede recidive te eischen, alvorens dwangopvoeding door den rechter kan worden opgelegd". Ik zou er den steller der memorie opmerkzaam op willen maken, boe zonderling deze redeneering moet klinken in den mond van hem, die heeft betoogd, hoe ongewenscht en verkeerd het is, een minimum leeftijdsgrens voor de toerekeningsvatbaarheid vast te stellen, daar die grens, vermits zij alleen in de gewone, de normale gevallen de ware kan zijn, in andere gevallen een absoluut verkeerden invloed uitoefent, door het wèl degelijk toerekeningsvatbare kind aan zijne waren rechter, den strafrechter, en aan zijn verdiende loon: Staatsopvoeding of straf te onttrekken. 't Heeft er veel van of den vervaardiger van dit ontwerp zelf de Inst heeft bekropen het stokpaardje der dogmatiek te berijden. Of wat is het anders dan dogmatiek, indien de wetgever, op grond van ervaring, opgedaan bij het meerendeel der voorgekomen gevallen, zegt, dat kinderen beneden 14 jaar minder ontwikkeld zijn enz., en de eisch van dubbele recidive hem daarom gewenscht voorkomt ? Deze beperking past ook in 't geheel niet in bet ste'sel van dit, overigens aan bijna alle eischen en verlangens voldoende ontwerp, Den rechter ia meer vrijheid gelaten, ten aanzien der met jeugdige boosdoeners te nemen maatregelen, en na zou men door een vernuftig., doch het systeem onwaardige combinatie toch weer een beperking willen aanbrengen. Eu als hier nu nog van een moeten voor den rechter sprake was; als hij nog verplicht was, wanneer er recidive van overtreding bestond, dwangopvoeding op te leggen, ik zou er mij mee kunnen vereenigen; evenals ten opzichte van de hoogste leeftijdsgrens van 18 jaar erkennende, dat het bepalen van een grens, zooal een weinig doctrinair, dan toch zeer begrijp el ijk is. Maar op den rechter rust zulk een verplichting niet; bij behoeft, volgens het ontwerp, geen kind tusschen 14 en 18 jaar bij recidive van een der in art. 39 (nieuw) genoemde overtredingen 3 wangopvoeding op te leggen, en evenmin is hij daartoe verplicht als een kind beneden de 14 jaar voor tweede recidive terechtstaat. Men late den rechter dan ook de, overigeus in dit ontwerp, blijkens de verschillende bepalingen, met zooveel warmte voorgestane vrijheid, om ten aanzien van het kind uit eigen waarneming, behoudens voorlichting van deskundigen, bij ieder individu afzonderlijk zijn overtuiging, aangaande diens toerekeningsvatbaarheid vast te stellen en vrijelijk zijn meening te uilen, wat betreft de noodwendigheid, een kind, van welken leeftijd ook, ter beschikking van de regeering te stellen. --- Middelburg 8 November. BEKENDMAKINGEN ENZ. Bij kou. besluit: is benoemd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau S. H. Buytendijk, predikant bij de Nederlandsch-Hervormde gemeente te IJsselstein; is de kapitein jhr J. Ortt, van het lste reg. veld art., op pensioen gesteld, f 1056 's jaars. Door de aigemeene rekenkamer zijn benoemd tot lste-klerk E. J. Lagerwey, thans 2de-klerk, en tot 2de-klerk R. P. M. Peters te's Gravenhage. Aanstaanden Vrijdag verleent de minister van koloniën geen audiëutie. --- Mr A. VAN DELDEN. het lid der Tweede kamer voor Deventer, is Maandagavond overleden. Onverwacht komt die tijding niet; al gaven de nu en dan ontvangen gunstiger berichten soms nog eenige hoop. Hij was jaren lang in Deventer lid van den raad en wethouder. In 1862 werd hij lid van Gedeputeerden voor Overijsel. Den 28sten Juni 1864 werd Van Delden voor het eerst tot lid der Tweede kamer voor Deventer gekozen en in 1872 ging hij van de groene banken over naar de groene tafel als lid van het ministerie Geertsema-Van de Putte, dat iv 1874 ten gevolge van de verwerping van het wetsontwerp tot censusverlaging aftrad. Het volgen dj aar kozen zij ne mede in gezeten en hem weder in den gemeenteraad, en in 1880 werd hem opnieuw bet wethouderschap opgedragen. Middelerwijl was Van Delden in 1877 weder door Deventer voor de Tweede Kamer gekozen, waar hij zitting hield tot 1897, toen hij bij de aigemeene verkiezingen in de minderheid bleef tegenover den heer Stoffel, die bij herstemming gekozen werd. Na diens aftreden werd Van Delden opnieuw door Deventer naar de Tweede Kamer afgevaardigd, bij herstemming tegenover mr Tb. Heemskerk. Dit gebeurde op 22 Februari van dit jaar. Den daaraan voorafgeganen dag, 21 Februari 1898, had Van Delden zijn 70sten geboortedag gevierd en van vriend en tegenstander de treffendste blijken van waardeering ontvangen. Van Delden behoorde als kamerlid niet tot de veel sprekenden; maar zijne bekwaamheden werden door zijne medeleden op hoogen prijs gesteld, getuige o. a. het rapporteurschap over tal van gewichtige wetsvoordrachten, dat hem werd opgedragen. Hij stond bekend als een voorzichtig financier en zijne adviezen, niet het minßt op financieel gebeid, werden zeer gewaardeerd. Aan Deventer, zijne vaderstad en steeds zgn woonplaats, was hij bijzonder gehecht, evenals de stad aan hem. {N. R. Ct.) --- TWEEDE KAMER. Hoofdstuk IV (Justitie). Bij het aideelingsonderzoek van dit hoofdstuk bracht men den minister van justitie hulde voor den gewiebtigen en omvangrijken wetgevenden arbeid, sedert zijn optreden door hem ondernomen, en verklaarde zijn verdere werkzaamheid met groote belangstelling te gemoet te zien. Verder werden o. a. de volgende vragen gedaan en opmerkingen gemaakt: In verband met het adres der Middelburgsche balie omtrent behandeling van preventieve gevangenen werd door vele leden gevraag! wat geschied is, om aan toe standen, die volgens den min:ster zelf redelijker wijze aanstoot konden geven, een einde te maken. Ook werd gewezen op voorbeelden van afkeurenswaardige behandeling van verdachten door de politie te Maastricht, medegedeeld in het Wbli v. h. R, en gevraagd of die mededeelingen juist zijn en zoo ja, welke maatregelen in dezen zijn genomen. Men vroeg of niet eerlang zou kuDnen overgegaan worden tot opheffing van de rechtbank te Zierikzee. Dit arrondissement zou dan hierbij geheel bij het arroudissemei.t Breda, hetzij gedeeltelijk da-irbij en voor hot andere deel by het arroudissement Middelburtr kunnen worden gevoegd. Het denkbeeld van een lid, dat de Kamer bij de regeerirg zoude aandringen op het ver leenen van gratie aan de gebroeders Hogerhuis, vond van alle zijden bestrijding-. Eerst nadat eene beslissing zal zijn gevallen en daardoor eene regeeringsdaad zal zijn gepleegd, waarvoor een minister verantwoorde lijk is, zou er misschien sprake kunnen zijn van beoordeeling door de Kamer van het genomen besluit. Teleurstelling werd uitgesproken dat sedert de behandeling der begrooting voor 1898 nog geene resultaten zijn gezien van den arbeid der Btaatscomm issie tot herziening van hetßurgerlijk Wetboek. Meu vroeg of het nog steeds 's ministers overtuiging is, dat, nu de betere bescherming en berechting van kinderen en jeugdige personen in een reeks van wetsontwerpen is belichaamd, allereerst de band moet worden geslagen aan de hervorming van het huwelijks goederenrecht en het arbeidscontract. Terwijl sommige leden verklaarden zich hiermede goed te kunnen vereenigen, waren vele anderen van oordeel, dat de her ziening van het wetboek van strafrecht geen uitstel meer gedoogt en daarom in de eerste plaats aan deze herziening de aandacht moet worden gewijd. Men vroeg of de instelling eener Staatscommissie tot herziening van het zeerecht mag worden verwacht. In bijna alle afdeelingen werd ten aanzien van de rijksopv oedi ngsgestichten de vraag gedaan, of door de regeering een onderzoek is ingesteld naar de al of niet gegrondheid van klachten, door een oud verpleegde openbaar gemaakt omtrent voeding, bejegening, onderwijs en omtrast onzedelijkheid. Men drong aai, /V zoodanige verandering in de thans gevolgde w%ze van benoemingen bij de rechterlijke m acht, dat niet langer vele kundige en geschikte jonge juristen voor de rechterlijke macht verloren gaan. Daartegenover werd opgemerkt dat tegenover het nadeel dat een sollicitant een langen tijd beeft te wachten, alvorens bij de rechterlijke macht te worden geplaatst, het voordeel staat dat de candidaat inmiddels zich practisch kan bekwamen voor de taak die hem wacht. --- UIT STAD EN PROVINCIE. Bij kon. besluit is benoemd tot plaats vervangend dijkgraaf van den Elisabeth-poMer J. Mesu. Te 's Gravenhage slaagde voor klerk dei posterijen en telegraphie mejuffrouw M. J. Giljam van Middelburg. — Maandag namiddag is alhier door di politie aangehouden een 17-jarig meisje uit Vlissingen, dat ln verschillende manufaclnuten galanterie winkels, onder gebruikmak!) g vau een valschen naam, oplichting had gepleegd. Des avonds werd zy weer naar Vlissinger teruggezonden. — Door den minister van marine i°, met ingang van den 15en November a. a., aan den zeeloods bij het loodswezen van het 6e district, standplaats Vlis s i ngen, P. de Brnijo, op zijn verzoek, eervol ontslag uit den loodadienst verleend en zijn, in verband hiermede, met genoemden datum benoemd: tot zeeloods de loodskweekeling le klasse J. N. Adriaansen, tot loodskweekeling le klasse de kweekeling 2e kl. W. J. Koster en tot loodskweekeling 2e klasse de matroos J. Haak- — Maandagavond kwam met dea sneltre;n van elf nnr te Vlissingen van het Het Loo aan de hertogin vau Albany, met gevolg, om met de nachtboot Koningin Wilhelmina de reis te vervolgen ; en Dinsdagmorgen met de nachtboot Prins Hendrik prinses van Anhalt, met gevolg, die met den aans! uitenden trein naar Berlijn ging. — Heden morgen, toen de Zierikzeescbe spoorboot de sluis bij Veere verliet, wasem sluisknecht nog aan het draaien. Door de zuiging, veroorzaakt door het schommelen der boot, bewoog de deur, waaraan de sluisknecht bezig was. Hij kreeg daardoor een bevigeo slag van de handspaak, die hem tegen den grond wierp. De dokter, die spoedig gehaald werd, constateerde een hevige knenzipg aan de heup. Denzelfden dag, Zaterdag 11., dat te Waarde, zooals gemeld, een knaapje van ruim zeven jaar door een wagen, geladen met suikerpeeën werd overreden met doodelijk gevolg — het kind wilde een pee van den wagen bemachtigen en kwam onder het achterste wiel terecht — werd van een landbouwerszoontjealdaarheteerstelid van den middelvinger der rechterhand in den moesmolen afgesneden; de andere vingers werden deerlijk gehavend. Natuurkundig gezelschap te Middelburg. In een bijkans geheel gevuld lokaal trad jl. Maandagavond de heer dr Justus van de Stadt, leeraar aan de E. H. B. S. alhier, op, meteen voordracht over : Osmose en Oemotischo druk. Spreker begon met er op te wijzen, hoe tot voor betrekkelijk korten tijd de osmose hare belangrijkheid, bijna uitsluitend ontleende aan de functie, die men haar in de organische wereld toeschrijft. Tegenwoordig is ze echter het onderwerp van een der gewichtigste hoofdstukken der physikochemie. De theoretische beschouwingen over otmose en osmotischen druk zijn grootendeets te danken aan onzen voormaligen landgenoot Van 't Hoff. Deze toch heeft aangetoond, dat er een groote analogie, ja zelfs een groot verband bestaat tusschen gassen eenerzjjds en oplossingen anderzijds. Voor de gassen gelden de wetten van Buyle en Gay Lussac; deze geven de betrekking san, die er bij een bepaalde gewichtshoeveelheid gas bestaat tusschen het volume, dat ze inneemt, den druk, dien ze uitoefent, en de temperatuur, die ze bezit. Is de oplossing van eenig lichaam, b.v. van kopervitriool, door een poreuzen wand gescheiden van zuiver water, dan dringt het water door den porenzen wand heen, om daardoor aan de neiging om zich te verdunnen, gevolg te geven — een neiging, die aan een oplossing, evenals aan een gas, eigen is. Dat is het verschijnsel, reeds lang onder den naam van osmose bekend. Men neemt daarbij aan, dat de porenze wand beter doordringbaaris voor water dan voor kopervitriool • Meer afgerond wordt de zaak, wanneer men een wand gebruikt, die het water doorlaat, maar voor de opgeloste stof absoluut ondoorgankelijk is, van een z. g. semipermeabelen (halfdoorlatenden) wand. Dergelijke wanden komen in de natuur voor i bladdeelen van Tradescantia bleken doordringbaar voor celvoeht, maar niet voor opgeloste zouten. Pfeffer heeft semipermeabele wanden kunst* matig verkregen, door in een onverglaasden pijpaarden pot een neerslag te doen ontstaan van ferrocy aan koper. Een dergelijk Nieder* se/Wasrsm.mtVanbleekdoordringbaar voor water-, maar niet vóór de opgeloste suiker. Een suikeroplossing, in een dergelijken pot gebracht, welke pot daarna in water geplaatst wordt, vertoont een druk, dien men genoemd heeft osmotischen druk en die voor ecu. oplossing van denzelfden aard is als de spankracht voor een gas. Het merkwaardige verband, dat er tusschen osmotischen — en gasdruk bestaat, heeft Van 't Hoff in een wet geformuleerd, welke aldua luidt: De osmotische druk eener oplossing is even groot ais de druk, welken de opgeloste &tof zou uitoefenen, wanneer ze in eenzelfde volume en bij dezelfde temperatuur in den gastoestand voorkwam. Dr Van de Stadt eindigde met er op te wijzen, dat de praktische zijde der quaestie vooralsnog niet op den voorgrond getreden is, maar dat de mogelijkheid voor toepassing op medisch of ander gebied niet uitgesloten is. Na afloop der voordracht, die door verscheidene proeven was verduidelijkt, werd den spreker een woord van dank gebracht door den voorzitter, die den wensch uitte, dat dr. Van de Stadt nog meermalen voor het gezelschap mocht optreden. --- RECHTSZAKEN. Arrondissements-Rechtbank te Middelburg. Heden (Dinsdag) zijn veroordeeld wegens J valschheid in geschrifte en het opzettelijk gebruik maken daarvan als ware het echt; P, By 27 j., vroeger bode, thans werkman; Rotterdam, tot 3 m. gev. straf; diefstal: E. S. A., 52 j., hvr. J. Q-, zonder beroep, Bouehaute en J. A. v. D,, 44 j., hvr. Ch. E., zonder beroep Philippine, ieder tot 14 d. gev. straf en J. F. d. P., 29 j., werkman, HÜkplaat, gemeente Hoofdplaat, tot f 5 b.s. 5d h,; strooperij en het doen van een belofte aan een ambtenaar met het oogmerk om hem te bewegen in zijne bediening in strijd met zijn plicht iets na te laten: A. W. R., 31 j , kleermaker, Terneuzen, tot f 10 b. s. 10 d. h.; mishandeling: R. F, v. H., 25 j., arbeider, Kapellebrug, gemeente St Jansteen, en A. C. M., 3è j., landbouwer, Koewacht, beiden tot f 5 b. s. 5 d. h ; en beleediging van een ambtenaar: H. H., 37 j., zonder beroep, Terneuzen, tot i 10 b. s. 10 d. h. De dag ter behandeling van de zaak-Vemer, voor de rechtbank in Den Haag, is bepaald op Maandag 28 November. ---