De aardappelziekte en hare bestrijding. V. Zooals we een vorige maal zagen, zijn aan het besproeien met een gieter nog ai bezwaren verbonden, zoedat men al spoedig naar betere werktuigen voor dat doel ging uitzien. Verschillende machines zijn dan ook geconstrueerd, die alten bekend zijn onder den naam pulverisateur en aldus worden genoemd, omdat ze de pap a. h. w. pnlveriseereD, d. i. zoo fijn verdeeten, dat ze in den vorm van poeder op de bladeren terechtkomt. Deze pulverisateurs of, om een Hollandschen naam te bezigen, besproeiers berusten in hoofdzaak hierop, dat de pap onder aangebrachte drukking door nauwe openingen naar buiten wordt geperst, en zoodoende in heel fija verdeelden toestand over 't veld wordt verspreid. Deze machines zijo gemaakt om door een man op den rug te worden gedragen, maar er is ook reeds een machine samengesteld, die op een wagen door paarden over 't land moet worden getrokken. Een van de bekende beaproeiers, die ook eenvoudig is, wil ik hier bescbrgven opdat de lezers eenigszins een begrip kunnen krggen van zgn constructie, nl. die van Loumaigne. In hoofdzaak bestaat deze machine uit een koperen cylinder, waarin ± 10 L. van de kopersulfaat oplossing kan worden gedaan. Aan dezen cylinder is een kleine luchtpomp bevestigd, die, door een hefboom op en neer te duwen, lucht pompt in den cylinder, tengevolge waarvan de oplossing onder verhoogden druk komt te staan. Aan de andere zijde, onderaan het reservoir, bevindt zich een uitvoerbuis, die door een eaoutchouc slang in verbinding staat met een koperen pijp, welke door een bgzondere inrichting de uitvloeiende massa fijn verdeelt. Bij den arbeid duwt de gebruiker regelmatig den heiboom op en neer en brengt zoodoende de pap onder drukking; daardoor vult zich de caoutchoucbuis met vloeistof. Is nu de druk groot genoeg, dan wordt door het omdraaien van een kraantje de toegang tot de genoemde koperen pgp vrij, waardoor de oplossing met kracht naar buiten wordt gestuwd en uiterst fijn wordt verdeeld. Inwendig eenigzins afwijkend ingericht is de pulverisateur van All woiler, die eveneens in de practgk wordt gebezigd. Meer andere systemen zouden kunnen genoemd worden, maar het is mgn doel niet de goede en slechte eigenschappen der verschillende systemen aan te geven, te minder daar het niet gemakkelijk zou gaan te zeggen welk stelsel juist de voorkeur verdient. Evenals bg elke machine, treft men ook hier bg het eene systeem goede eigenschappen aan, die bij een ander ontbreken, en omgekeerd. Wil men daarover eenigszins een oordeel uitspreken, dan zgn eenvoudigheid van constructie, gemakkelijk schoonmaken, weinig slijtage, niet zwaar, goed verdeden der vloeistof, enkele eigenschappen die gewenscht zijn. Eerst in de allerlaatste plaats, en niet, zooals maar al te veel gebeurt in de eerste, komt de vraag omtrent den prgs; deze mag nooit op den voorgrond worden gesteld. Men onthoude ook hierbij den regel: goedkoop is vaak duurkoop. Waar de aardappelteelt nu in 't klein wordt gedreven, zijn deze besproeiers voorzeker de aangegeven werktuigen. Bg de grootcultuur echter zou deze wgze van besproeien wel eens eenig bezwaar kunnen opleveren, door gebrek aan werkvolk en ook om het hooge arbeidsloon. Teneinde nu aan deze bezwaren tegemoet te komen, is door den heer S. Lako, leeraar aan de R. L. B. 3. te Wageningen, getracht een machine samen te stellen, die door een paard zou kunnen worden bewogen en waarmede dus dagelijks een groote oppervlakte zou kunnen worden besproeid. Inderdaad is dan ook zulk een werktuig geconstrueerd, waarvan de beschrij ving in hoofdzaak als volgt wordt aangegeven: De vloeistof wordt, ter hoeveelheid van ± 200 L., in een vat gedaan, dat op een kar is geplaatst. Een as met zes vleugels roert voortdurend in de vloeistof, doordat zij door middel van kettingschijven en ketting met de wielen is vereenigd. Aan de andere zijde van de machine bevinden zich een paar raderen, die een kruk in beweging brengen zoodra bet wiel draait, tengevolge waarvan een dubbele zuig- en perspomp in werking wordt gebracht. Door deze pomp wordt een hoeveelheid vloeistof geperst in een koperen buis, waarop een windketel is geplaatst; deze ketel dient om den druk op de vloeistof meer gelijk te doen zijn. De koperen buis eindigt in een kleppankaat, waar een belaste klep de noodige spanning veroorzaakt. Aan de koperen buis zijn vijf zijbuisjes, waardoor de vloeistof, door sterke caoutchoucslangen, in vgf koperen doozen wordt gebracht. Aan elke doos zijn bevestigd zes sproeikraautjes, zooals die aan een handsproeier voorkomen, deze sproeitoestelletjes staan in verschillende richting, zoodat onder en achter de kar de vloeistof fijn verdeeld op de bladeren terechtkomt. De voerman, geplaatst op een bok vóór het vat, heeft door hefboomen zoowel pomp als roertoestel in zgn hand, als ook de kraantjes zoodat hij door een overhalen der hefboomen alles in en uit werk kan zetten. Over 't veld rgdende, ziet men een wolk van fijn verdeelde pap achter de kar, waardoor een heele massa planten ineens worden besproeid. --- FEUILLETON. BRUTUS. Een Schoolgeschiedenis van HANS HOFFMANN. Uit het Duitsch. 1. Toen ik mgn eenzame voetreis langs de Oostzeekust begon, had ik niet bedacht dat ik zóo dicht bg het dorp Benzow zou komen, waar ik vroeger als logeergast in de pastorie zulke prettige weken had doorgebracht. Nn ik in de nabgheid kwam, werd ik er als 't ware heen getrokken. Het was alsof ik de rijpe frambozen en de kruisbessen nog proefde, en alsof de geur van den paardenstal en den koestal mg in den neus kwam. Ik waa toen in de derde klasse, en had dus in dertig jaar deze streek niet meer bezocht. Eoneklapa bekroop mg de lust om het oude plekje nog eens terug te zien en mgne herinneringen op te frisseben, ofschoon ik een omweg van een paar uur moest maken; want Benzow was geen Stranddorp: het lag aan een klein meer, door een hoogen bergrug van de zee gescheiden. Ik wist dat de oude dominé al lang dood was; misschien was zgn opvolger ook reeds overleden; maar dat deed er niet toe — mgne herinneringen leefden. Ik ging er du» heen eo deed mgn beat om den weg terug te vinden. Heelemaal strookte de werkelijkheid niet met mgne herinneringen; maar er woei toch dezelfde frissche, bekende lucht. Ik vond den tuin der pastorie en betrad dien vrgmoedig. Ik bleef er ook een poos ongestoord. De boomen waren natuurlgk gegroeid en veranderd, maar de bessenstruiken schenen nog dezelfde te zgn, en ik kon niet nalaten et een klein proefje van te nemen. Zij smaakten nog precies als van ouds. Al te lang kon ik mg hier evenwel niet ophouden, want aan het einde van de laan verscheen iemand, dien ik terstond voor den tegenwoordigen dominé hield, ofschoon zgne waardigheid noch uit zijn haar bleek, zooals dat anders bg ons te lande gebruikelijk is; ik begreep het alleen aan zgne vriendelgk, welwillend uiterlgk, en ging onbeschroomd naar hem toe, stelde mg voor en verklaarde hem wat mij hier heen voerde. Onder het spreken kwam het mij voor dat ik dien man meer gezien had; die fijne, regelmatige, nog jeugdige trekken deden mg denken aan. — ja, dat was het nu juist: aan wien? En ik merkte dadelgk dat hg mg ook zocht thuis te brengen, maar zelfs het noemen onzer namen bracht ons niet verder. Wg begrepen eikaars verlegenheid en zeiden beiden lachend: „Ik verbeeld mg ~ dat wg elkaar ik moet u toch vroeger — ." — „Ja, daar znllen wg wel gauw achter komen-" zei ik eiadelgk, „Wees zoo tfoed mg alle plaatsen op te noemen waar gg sedert uw geboorte gewoond hebt, op het rgtje af, als 't o blieft. Gg zgt de jongste, dus dat gaat het snelst." — „Ik ben geboren te Grossbuberitz, bg Stolpenburg," zei hij vroolgk „en in die stad heb ik mgn schoolonderwgs genoten —." — „Halt," riep ik uit „wg zgn er al bgna! In welk jaar, als ik vragen mag ?" — „Twaalf jaar geleden deed ik mijn eindexamen." — „Zoo, zoo, nu is mij alles duidelijk ; tot bijna dienzelfden tgd ben ik daar leeraar aan het gymnasium geweest •— vroeger ook leerling — maar dat was vóór uw tgd, en een jonge leeraar van de laagste klasse kent de gezichten der heeren gymnasiasten uit de hoogste beter dan omgekeerd —." — „0, maar gij hebt toch zeker dadelgk gemerkt dat ik u ook herkende," viel hij mg in de rede en schudde mg de hand, „ofschoon gg wel gelijk hebt, dat een jongen uit de hoogste klasse zich ver verheven voelt boven een leeraar van de laagste. Maar men blgft niet altijd gymnasiast en ik hoop dat gg mg bet genoegen zult doen, heden mgn gast te willen zijn. Gg blgft natuurlgk eten en dan kunnen wg onder de koffie Skat spelen. De derde man is er toevallig ook, en dien kent gg wellicht nog beter dan mg. Het is mgn gewezen achoolmakker en tegenwoordige boezemvriend Alfred Brückner, de zoon van onzen directeur, dien wij vroeger Godegisel en daarna Brutus noemden. — „Wat!" riep ik verrast uit „de jonge Brückner ? Dus is daar toch nog wat van terecht gekomen ? Hg was de belhamel bg het groote examen-schandaal; ik herinner mg die geschiedenis nog heel goed, vooral de conferenties erover. Maar sedert heb ik Stolpenburg geheel uit het oog verloren; het ligt een beetje afgelegen. Alleen heb ik vernomen dat de directeur overleden is en ook de oudeßödea, dien deze niet kon uitstaan en zoo leélljk behandelde —," —„Eudiejlater zijn beste vriend isgeworden en dat tot aan Brückners dood gebleven is", viel hg mg weer in de rede, terwgl zgne goedhartige oogen schitterden. „Nu, ik twgfel er niet aan, of wij zullen heden nog menige schoolgeschiedenis samen ophalen, en daarbg is Röber een onuitputtelijke bron. Het is toch merkwaardig hoe men iemand zoo innig kan vereeren en toch zoo hartelijk uitlachen. Net als men hem, ondanks de grootste genegenheid, half dood kon ergeren. — „Hola Alfred !" riep bg het buis in, toen wij de deur genaderd waren. Weldra verscheen er een jonge officier, wiens gezicht ik terstond herkende, door de gelgkenis met zgn moeder. — „Brückner, pas kapitein geworden," stelde de dominé hem voor, „natuurlijk bg den staf, tljdeigk bier ia de buurt met öpmetingen belast, en genoodzaakt om in zgne vrije uren met den schralen kost en het eenvoudige gezelschap van een dorpsdominé het voor lief te nemen." — „En die dit met den dolzinnigsten ijver doet", viel Brückner lachende in, „ofschoon hein de rgkßte landgoederen open staan. Nu, over den schamelen kost zult gij zelf kunnen oordcelen, dokter." Wg drukten elkaar de hand en ik werd in huis geleid en aan de dames voorgesteld; want behalve de dominésvrouw was er ook nog bare jongste zuster, een allerliefst, mooi, twintigjarig meisje, dat door de huisgenooten „kindje" genoemd werd, doob #)or den kapitein steeds ala „Mejuffrouw" aangesproken en met een zekere onderscheiding behandeld werd. Ik begon reeds iets te vermoeden. Het middagmaal waa hoogst gezellig, en ik voelde mg als onder oude kennissen. Ook merkte ik bgna niet dat ik ongeveer vijftien jaar ouder was dan de beide schoolmakkers, en dat kwam voornamelijk omdat wg grootendeels dezelfde leeraren badden gehad en op dezelfde lgn stonden in de meerdere of mindere mate van ontzag voor die heeren. Want het ging zooals gewoonlijk, wanneer oude schoolmakkers bgeen zgn, de leeraren vormden meestal het onderwerp van het gesprek, en terwgl wg na afloop van het middagmaal onder een glaa wijn bleven zitten jpraten, kwam er geen einde aan de verhalen, zoodat wij niet aan Skat spelen dachten. Ook de dames bleven aan tafel en luisterden aandachtig, vooral het jonge meisje, dat echter af en toe bare verbazing niet kon verhelen dat die schooljongens het zoo bont gemaakt hadden. Het meest spraken wij over den ouden Röber. Wg haalden op hoe men eens zijn zakdoek uit zgn zak getrokken en, in een kunstmatige muis veranderd, er weer in gestopt hadden: o, dat gezicht toen hij hem uithaalde. Dat was heerlijk! Of hoe iemand eens een schel had meegebracht en die onder de tafel zachtjes begon te luiden, totdat Röber opkeek en men hem wijs maakte dat het de omnibus was, die voorbg ging: dit grapje werd in iedere les een paar maal herhaald, en daarbij hief de heele klasse aan koor aan: „De omnibus, de omnibus, „Daar luidt zoowaar de omnibus!" Ja, die oude Röber! In elke groote onderwga-inricbting is wel altgd éen zoon ongelukkige, die volstrekt geen orde kan houden en dagelijka door de jongens gemarteld wordt; maar de onde Röber was toch eenig in zgn soort. „Het zal een eenwig raadsel blgven hoe hg het uithield en er wanhopig onder werd," zei ik, daar ik als vakgenoot het beste er over kon oordcelen. — „Voor mg is het een nog grooter raadsel koe bg het uithield, zonder bitter en hard te worden", zei de dominé, „maar er altijd vriendelgk, zacht en vroolgk onder bleef en zgne opgewektheid altgd als een onverstoorbaar goed mee naar huis nam — of liever, die thuis altijd dadelgk terug vond, om haar over ons, zijne buisgenooten uit te storten." — „Zoo? Zijt gij bg bern in huis geweest?" vroeg ik. — „Ja, ik ben zoo gelukkig geweest — want het was inderdaad een geluk in dat huis te wonen, ook voor ons, pensionnaires. Is het u nooit opgevallen hoe voortreffelijk deze onmogelgkste van alle docenten zgn eigen kinderen heeft weten op te voeden ? Hg beeft drie zoons en drie dochters grootgebracht, die alle zes zeer geachte betrekkingen in de maatschappij bekleeden. En zelfs van zijne pensionnaires kan men hetzelfde zeggen : die zgn — behalve ik natnurlgk — altemaal als degelijke menschen de wereld ingegaan, zelfs velen, die als de onhandelbaarste knapen zgn huis betreden hadden." ■— „Inderdaad", moest ik bekennen, „ook dit raadsel werd onder ons, leeraren, vaak besproken en dan schreven wg de grootste verdienste daarvan aan zgn vrouw toe." — „Die had op hare stille wgze inderdaad ook een groot aandeel aan die verdienste", verklaarde de dominé „in de eerste plaats omdat zg haren kinderen zulk een heilig ontzag voor hun vader wist in te boezemen. Zg zagen in hem iemand van de edelste en voor* naamste soort, hetgeen hij inderdaad ook was, die slechts door de scholieren niet in zgn volle grootheid kon erkend worden en daarom ook niet naar waarde geschat werd. Een ieder, die den drempel overschreed, leefde in dien sfeer van ontzag voor den huisvader en werd er door bebeerscht. En daar bg nooit tegengewerkt werd, kon bij ongehinderd de volheid zgner reine goedheid, zijner vroolijkheid, van zijn rgken, schitterenden geest over ons uitstorten. Zoo heeft hij ons met stille toewijding opgevoed, zonder misschien zelf te weten boe groot zgn invloed was en hoe oneindig veel hg voor ons deed. Maar er kwam nog een opvoedingsmiddel bg: wij wisten, wij voelden dat hg ons begreep, dat hg ons verschoonde, ons hielp, ieder op de eigenaardige wijze van zijn karakter, terwijl de andere leeraren ons allen over éen kam plachten te scheren." — „Maar hoe was bet dan mogelgk", vroeg ik peinzend, „dat zgne zoons en zgne bnisgenooten niet al hun invloed deden gelden, om in de klasse die ongehoorde brutaliteit der andere makkers tegen te gaan ? Het is toch een feit dat een paar goedgezinde jongens, als zg er slechts den moed toe hebben, veel kunnen verhinderen." — „In de klasse?" vroeg hg met een zonderling lachje. „Ja, in de klasse deden wg allen om het hardst mee, aan de grappen en gnitenstreken, zgn zoons voorop, dat sprak Tim zelf, en het kwam niet bg ons op (lat bet anders had kannen zijn. Op school heerschten andere wetten, waaronder ook wg leefden; binnen zgne eigen wanden was hg ons heilig, daarbuiten was hg vogelvrij! Wg waren immers schooljongens, en dus de gezworen vijanden der leeraren!" — „Heel juist. Wetten zijn wetten. En dit is een natuurwet", stemde ik toe. — „Ik zou wel eens hebben willen zien welke oogen mgn vader gezet heeft, toen hg dien toestand voor het eerst gewaar werd", viel de kapitein in. „Hg moet wel heel verwonderd gekeken hebben." — „Dat kan ik u vertellen; want ik ben er bij geweest", sprak ik. „Ik was in de derde klasse, toen de nieuwe directeur, uw vader, optrad en plotseling een einde maakte aan den liefelgken ouden sleur, die onder zijn voorganger genaerscht bad en nog veel verergerd was onder het regeeringlooze tgdperk. „De schok was zoo plotseling dat hij bgna hoorbaar was. Voelbaar waß hg in alle geval, niet alleen voor de leerlingen, maar nog meer voor de leeraren. Wg, domme jongens, merkten terstond dat er een nieuwe geeßt in hem gevaren was en wg moesten zonder genade de verandering mee maken. „Het was alsof er een tooverkracht van hem uitging — dat heb ik eerst als schooljongen ondervonden en later als docent. Ik zie hem nog voor mg, met zgne forsohe gestalte, zgn praehtigen kop — een echten injperator kop, trotsch, voornaam, gebiedend, strak maar niet uitdagend, misschien lag zijn kracht als heerscher juist in de bgna slappe uitdrukking zgner flinke trekken, die scheen te zeggen : „het is niet mogelijk dat uw wil den mijnen weerstreeft; zoo iets kunt gij niet beproeven." „En waarlijk niemand heeft het ooit beproefd. Hg ging te keer als een wervelstorm: alles werd het onderste boven gekeerd, honderden mooie oude instellingen, alleen eerwaardig door hun ouderdom, werden meedoogenloos afgeschaft en allerlei ongekende nieuwigheden er voor in de plaats gesteld. Leeraren en scholieren moesten er zich zuchtend aan onderwerpen dat er een nieuwe geest in het Gymnasium kwam, die veel minder gezellig was dan de oude. Het was die der schooltucht. „Daarbg was de gestrenge heerscher, wien wij zeer spoedig den naam van „Attilla" of „Godegisel," gaven zoo buitengewoon jong, bijna nog een kind, beweerden de oudere heeren — nu, mgnheer de kapitein, gg zult wel kunnen uitrekenen, hoe oud hg destgds waa." — „Vier en dertig — het was twee jaar voor mijn geboorte." (Wordt vervolgd). --- MAANDELIJKSCHE ARBEID OP DE BOERDERIJ. In 't begin der maand Juni mogen nog mangelwortels en koolrapen worden verplant; toch bedenke men altijd dat laat verplante mangelwortels altgd veel kleiner blijven dan gezaaide- In Juni is wieden, schoffelen en bakken nog steeds aan de orde. Vooral op de suikerbietenvelden moet flink gewerkt worden, want landbouwers, onthoudt den gulden regel: „het wieden brengt de suiker in de biet." Hoewel daarbij het schoonmaken met de wiedmachine aanbeveling verdient, zie men toch goed toe hoe de gesteldheid van den bodem is; nog deze week zag ik op een paar velden hoe daar door machinaal wieden meer nadeel dan voordeel zou zijn gedaan. De bodem moet los zgn en geen korst bovenop, want dan trekt men a. h. w. de bieten mede uit. Einde dezer maand is het tijd voor hooioogßt en koolzaadoogst. Men ontboude daarbg dat bet gras niet al te laat mag worden gemaaid, iets wat hier en daar nog wel eens voorkomt. Door onderzoekingen toch is uitgemaakt dat het gras zijn hoogste voedingswaarde bezit in het begin van den bloei. Wacht men totdat het gras is uitgebloeid, dan worden al vele stengels bard en is de hoeveelheid verteerbare voedingsstoffen minder geworden. Eveneens is dit het geval met de klaverweiden ; ook deze dienen in 't begin van den bloei gemaaid te worden. Daarbij komt dan nog 't voordeel dat de tweede snede veel beter gelegenheid heeft zich flink te ontwikkelen. Bg het oogsten van klaver zg men zeer voorzichtig, omdat andere al heel spoedig verlies aan voeder ontstaat; de blaadjes, die veel voedsel in den gemakkelijkst verteerbaren vorm bevatten, gaan bg niet zorgvuldige behandeling gauw verloren. In 't laatst van Juni is de tgd, om St Jansrogge te zaaien; in 't najaar wordt deze gemaaid als veevoeder, 't volgend jaar geeft ze dan nog vrucht. De bemesting der weiden met gier is na den eersten hooioogst aan te bevelen. Waar het warme weer veel bijdraagt voor 't optreden der aardappelziekte, komt langzamerhand de tgd voor het besproeien met de Bouillie Bordelaise. P. LEENHOUTS. --- Middelburg 3 Juni. OOK EEN STANDPUNT. De Nieuwe Zondagsbode noemt de Dreyfuszaak „een wrauge vrucht van het karakterbedervend tooneel, in het van geloof grootendeels beroofde Frankrijk." Och kom! Het tooneel ? Als het blad nu had gesproken van romans, dan zouden wg het ons kunnen begrijpen. De kern der zaak ligt tot zekere hoogte in den door sensatieromans verwarden geest van Du Paty de Clam. Maar wat doet nu het „grootendeels van het geloof beroofde Frankrgk" daarbij ? Of zou de redactie soms bedoelen, dat bet geval Dreyfus door het geloof „Dreyfus-zaak" is geworden ? 't Is waarlijk niette onrechte dat in Frankrijk zoo wordt geklaagd over le sabre et le goupillon, anders gezegd „sabelen wij waterkwast." --- De nieuwe Gouverneur-Generaal. De benoeming van den generaal W. Rooseboom tot die hooge waardigheid komt zeker zeer onverwacht, zegt Het Vaderland. Velen zijn genoemd voor deze gewichtige betrekking, maar nog bij niemand was, naar 't schijnt, bet vermoeden opgekomen, dat de heer Rooseboom de aangewezen man zou wezen. De beer Rooseboom trouwens is nooit in Indië geweest en werd nimmer genoemd onder de Indische specialiteiten. Het is evenwel meermalen gebleken, dat niet altgd de met Indië het best bekenden de beste landvoogden waren, terwijl onder ben, die Indië niet kenden, er zijn geweest, die in deze betrekking goed werk hebben gedaan. Doorzicht, energie, karakter zijn op den Buitenzorgschen troon van nog meer waarde dan de ervaring eener lange Indische loopbaan. Waar het aantal Indische autoriteiten, in wie de stof voor een Gouverneur-Generaal steekt, zeker niet groot ia en daaronder enkele om bepaalde redenen niet konden ot wilden in aanmerking komen, was het zeker niet vreemd, dat buiten dien kring is gezocht. Wg gelooven dat de keuze, door de regeering gedaan, algemeen gunstig zal worden opgenomen. Wie den heer Rooseboom ats Kamerlid gekend hebben, hebben hem zonder uitzondering leeren bewonderen om zgn verbazend omvangrijke kennis eu zgn ongeëvenaarde werkkracht. Deskundig op militair gebied, was er toch ook geen onderwerp buiten zijn vak, dat bij niet bestudeerde en meester werd, zoodat zgn woord al zeer spoedig gezag kreeg, ook over niet-militaire aangelegenheden. Daarbg ging bij steeds geheel zelfstandig zijn weg, hield zich nooit op met intrigetjee, maakte zich altgd warm voor de belangen, die hg meende dat bevordering eischten. Hg gaf daarbij den indruk, dat in hem steekt de kracht van den regeerder, misschien wat autoritair, maar dan ook doortastend en karaktervol. Zgn schitterende militaire loopbaan bezorgde hem reeds op 54-jarigen leeftgd den generaalsrang. Dat intusschen bepaaldelgk op den militair de aandacht viel, gelooven wg niet. De toestanden in Indië zgn thans zoo, dat het oorlogvoeren vooreerst niet op den voorgrond zal staan, noch in Atjeh, noch elders. De tocht naar de N.-O. kust van Atjeh, waarvan juist gisteren een telegram melding maakte, was lang voorbereid en zal wet tot het verledene behooren, als de nieuwe Gouverneur- Generaal voet aan wal zet. Op den weg, dien wg nu eenmaal zgn ingeslagen, was deze tocht onvermgdelgk,deels om hen te helpen, die tegen Polim onzehulp inroepen,deeis om onrustige staatjes tot rede te brengen. Wij hopen dat, als dezetocbt zal zgn afgeloopen, het oorlogvoeren een eind zal hebben en wg gelooven ook wel, dat dit de bedoeling der regeering is. Generaal Rooseboom trouwens was als Kamerlid nooit een man van de „agressie quand-même", zoomin als de tegenwoordige minister van koloniën. Zgn qualiteiten als staatsman zullen zeker bg de benoeming meer gegolden hebben, dan zijn militaire hoedanigheden. Generaal Rooseboom is op dit oogenblik voorzitter der commissie, die belast is met de studie van het vraagstuk der fusie van de Nederlandsche en Indische officierekorpsen. Zoo op dien grond zekere verwachtingen in sommige kringen aan deze benoeming worden vastgeknoopt, is 't misschien niet overbodig op te merken, dat deze commissie nog slechts in 't stadium der voorbereidende studie verkeert, en dat, zoover bekend, de beer Rooseboom niet met een gearreteerde meening in deze naar Indië vertrekt. Dit vraagstuk is voor de Regeering, naar wij meenen te kunnen verzekeren, nog geheel ongepraejudicieerd. 't Ia zeker een heele onderneming voor iemand 0p56-jarlgen leeftgd, voor 't eerst naar Indië te vertrekken om zoo zware verantwoordelijkheid te aanvaarden. Den nieuwen Gouvernenr-Generaal zy de kracht toegewenscht om zijn taak te vervullen, tot eigen voldoening en in 't belang van Nederland en Indië. Het Dagblad schrijft: De keuze, welke op hem gevallen is, wordt in verband gebracht behalve met het regeeringsbeleid van Atjeh, met het ernstige vraagstuk van de verdediging van Java tegen buitenlandsch geweld. Deze laatste overweging verklaart misschien de benoeming van een persoon, zoo geheel en al vreemd aan Indische toestanden als generaal Rooseboom. In elk geval is de regeering in dit opzicht consequent gebleven na de benoeming van den beer De Meester. Het Handelsblad teekent onder het bericht van de benoeming aan: Men kan verzekerd zijn, dat hg als gouverneur-generaal de thans gevolgde Atjeh-politlek zal voortzetten. --- BENOEMINGEN ENZ. By kon. besluit is aan mr C. G. Bijleveld, op verzoek, met ingang van 1 Juli 1899, eervol ontslag verleend uit zgne betrekking van vice-preaident der arr.-rechtbank te Arnhem, onder dankbetuiging; is benoemd tot vice-preaident der arr.-rechtbank te Arnhem mr D. R. B. baron van Lynden, thans rechter in gemeld college; is de eere-medaüle der orde van Oranje- Nassau in zilver toegekend aan G. J. dn Pain, bode der gemeente Haastrecht; is jhr mr P- van Foreest, te Heilo, en prof. dr A. Mayer, te Wageningen, die in 1899 aftreden, eerstgenoemde als lid en voorzitter en laatstgenoemde als lid der commissie van toezicht op de rijks-landbouwproefstations, opnieuw als zoodanig benoemd en zgn tot leden dier commissie benoemd: dr F. A. F. C. Went, hoogleeraar aan de rgks-universiteit te Utrecht, en P. B. J. Ferf, lid van de Tweede kamer der Staten-Generaal, te Haarlem; is aan den adj.-commies bg het Dep. van oorlog A. Parent, op grond van ziels- en lichaamsgebreken, eervol ontslag nit zgne gemelde betrekking verleend; zgn benoemd bg het pers. van den geneesk. dienst der landmacht, tot officier vangezondh. le kl., de burgergeneeskundigen (artsen) L. Coenen, A. van der Minne, dr J. B. Diehl en C. J. B. Pickée; is, voor den tgd van 5 jaren, benoemd bg het pers. van den geneesk. dienst der landmacht, tot reserve officier van gezondh. 2e kl., de heer W. A. Vermaas, arts; is aan den gker der maten en gewichten, chef van dienst, J. de Boeuff, te Groningen, op zijn verzoek, eervol ontslag verleend nit 's rgks dienst; is aan den heer jhr C. H. A. van der Wgck, op zgn verzoek, met ingang van 3 October a. s., een eervol ontslag verleend als Gouverneur- Generaal van Nederlandsch-Indië, en zulks met dankbetuiging; is benoemd tot ridder in de orde van den Nederlandsche Leeuw de heer mr A. Loudon, referendaris bg bet Dep. van Koloniën. Aanstaanden Woensdag verleent de minister van justitie geene audiëntie. --- TWEEDE KAMER. Vruchtenwijnwet. Ter beantwoording van het Voorl. Verslag der Kamer omtrent het wetsontwerp, inhoudende nadere bepalingen omtrent den accijns op den wijn, zegt de minister van financiën in zgne memorie, dat 't hem aangenaam was te vernemen, dat de wensch der Regeering om te trachten de vrucbtenteelt tot meerdere ontwikkeling te brengen door wegneming van de in onze fiscale wetgeving bestaande belemmeringen vrg algemeene instemming vond. 't Waa hem niet gebleken op welken grond enkele leden aan dit wetsontwerp een min of meer protectionistisch karakter toekennen. Hg verwacht niet van den voorgestelden maatregel belangrijk verbruik van cider hier te lande. De minister heeft gemeend, van een zoozeer in het algemeen belang gewenachten maatregel met te mogen aftien, enkel en alleen omdat de volstrekte zekerheid ontbreekt, dat misbruiken niet zullen plaats vinden. Het ia niet tegen te spreken, dat wel eenig gevaar bestaat van pogingen tot vervalsching van vruchtenwQn met cider. Daartegen zal echter gewaakt moeten worden en de gegeven inlichtingen doen verwachten, dat dit over het geheel met goed gevolg zal kunnen geschieden. Wanneer wijn met afschrijving van accijns wordt uitgevoerd, geschiedt de uitvoer direot nit de bergplaats voor verlengbaar krediet. Wordt het wetsentwerp bekrachtigd, dan zal op zulke bergplaatsen meer toezicht noodig zgn dan thans. Voor benadeeling van onze bier-industrie vreest de minister niet. Reductie van de alcoholgrena (met 13 pet) — door sommige leden voorgesteld — zou een belangrijk bezwaar voor den handel en voor dea fiscus medebrengen. Algeheele herziening van de verschillende bepalingen betreffende den wgnaccijns en deze in éen wet bijeen te brengen, ware z. i. niet onwenschelgk, hoewel er andere accijuawetten zgn, die voor eene nieuwe condificatie nog eerder in aanmerking zouden komen dan deze. Bg de Memorie van Antwoord is gevoegd een nota van wijzigingen, o. a, om een bepaling op te namen dat onder boomvruchten ook verstaan worden : aalbessen, kruisbessen, boschbessen en frambozen. --- ONDERWIJS. Mej. L. M. van der Hart is Vrijdag benoemd tot onderwijzeres aan school A te Hoofd plaat — Na afgelegd examen gaan aan deKonink- Igke Militaire Academie o. a. over: van het 2e naar het 3e studiejaar: J, J. Hoogeboom, J. M. van der Made en J, J. Quadakker, allen infanterie hier te lande ; F. W. Hering, inf. 0.-I.; van het le naar het 2e studiejaar: jhr D. de Brauw, E. L. N. Quadekker (v. w.) en P. M. de Wolf, allen infanterie hier te lande; P. A. de Haas, C. A. Rgnders, F. G. de Veer en A. Weber (v. w.) inf. 0.-I. en jhr W. C. M. de Jonge van EUemeet (v. w.) cavalerie hier te lande. — Bg beschikking van den minister van binnenlandsche zaken is bepaald, dat de commissiën, die in 1899 worden belast met het afnemen der examens in de vreemde talen, waarvan de programma's zgn vastgesteld bij Kon. Besl. van 14 Oct. 1884 (Stbld no. 216), voor zooveel betreft de dezen zomer te houden examens, zitting zullen houden voor het mondeling gedeelte te 's Gravenhage, voor het scbriftelgk gedeelte op nader aan te wgzen plaatsen. O. a. is benoemd in de commissie voor de Heogduitsohe taal als plaatsvervangend lid de heer F. G. de Liefde, leeraar aan de R. H. B. S. en het gymnasium te Middelburg. ■ ■•■■**■. --- Verschillende Berichten. , Volgens de Hollandsche bladen kan bin, nenkort een voorstel van de regeering tot . herziening van de drankwet worden tegemoet ; gezien. — De kapitein C. J. Pické, van het 3o reg. i vest.-art., is overgeplaatst bij het le reg.veld, art. en ingedeeld te Utrecht. — Tot zuivelconsulent in de provincie Drenthe is benoemd de heer F. E. Posthuma, se Leeuwarden, secretaris van den Bond van Coöperatieve Zuivelfabrieken in Friesland. — Voor het examen voor adelborst hebben zich 96 aspiranten aangemeld, en voor dat voor leerling-machinist 68 candidaten. — Blgkens het jaarverslag betreffende de Maatschappij tot Opvoeding van Weezen in he Huisgezin, die over enkele weken haar 25-jarig bestaan viert, is sinds 1 Febr. '98 opgetreden als directeur secretaris de heer J. Woudstra, als opvolger van den heer M. W. Scheltema Ezn., wien op verzoek eervol ontslag werd verleend. Het oude, gebrekkige Doorgangshuis op Zandbergen bg Amersfoort is vervangen door een ruim, doelmatig ingericht gebouw. Deze zoo dringend noodzakelijke verbetering vergde veel van de kas; slechts voor 1/3 gedeelte werden de buitengewone uitgaven door extrabgdragen gedekt. Het bestuur doet nogmaals een beroep op den steun van weezen vrienden. Op 1 Januari '99 waren in verzorging 198 kinderen, in alle oorden des lands verspreid over 106 gezinnen. Van hen zgn 143 Protestant, 46 Roomsen-Katholiek en 9 Israëliet. Van niet minder dan 133 gezinnen kwamen aanvragen in om kinderen tot zich te nemen. Het getal leden en begunstigers bedraagt slechts 1681; aansluiting van meerderen is dringend noodig. De exploitatie-rekening sluit met een nadeelig saldo van bgna f 7000. Hoewel dit bedrag door legaten en giften is gedekt, blgkt duidelijk dat de vaste inkomsten moeten stggen, het ledental zich uitbreiden. Daarvoor wordt de medewerking van alle leden ingeroepen! De altredende bestuursleden werden herkozen en ter vervanging van den heer P. R- Mees, die bedankte, is gekozen de heer G. W. Burger te Rotterdam. Buitengewone politiemaatregelen zgn in de gemeente Oudkarspel niet meer noodig; het hoofd der school gaat weer geregeld en onverhinderd naar zgne school. Het procea tot echtscheiding tusschen het echtpaar H., nog steeds hangende voor de Alkmaarscbe rechtbank, is nog niet veel gevorderd. — Uit Arnhem wordt gemeld, dat het kasteel Sonsbeek zat worden verpacht als hotelpension met restaurant en wel in het voorjaar van 1900. — De gemeenteraad van Meppel heeft het voorstel van burg. en wetb. om bern te machtigen tot het laten maken van een plan voor een slachthuis aangenomen. —- Baldadigen hebben in deu tuin van bet boofd der politie te Roermond al de tuinvruchten vernield of uitgetrokken. ---