TWEEDE KAMER. LEERPLICHT. Van het tweede afdeeüngsonderzoek in het wetsontwerp betreffende den leerplicht is een breedvoerig verslag verschenen. Daaruit blijkt in de eerste plaats dat tegenstanders van den leerplicht waardeerden de tegemoetkomende houding des ministers, onder erkenning tevens, dat in het wetsontwerp verschillende niet onbelangrijke technische verbeteringen zyn aangebracht. Enkelen oordeelden, dat de minister getracht heeft door verslapping van de aanvankelijk gestelde eiachen de kans van aanneming van het wetsontwerp te vergrooten. Het politieke voordeel, dat voor den minister en zyne richting gelsgen is in het totstandkomen eener wettelijke regeling van den leerplicht, is door hem fa. i. gesteld boven het belang der zaak. Ook meenden sommigen, dat de minister geen genoegzame aandacht heeft geschonken aan het betoog, dat by invoering van leerplicht tevens gezorgd moet worden voor voldoende opvoeding en kleeding van de kinderen van ouders, die daarin niet uit eigen middelen kunnen voorzien. Vele leden verklaarden, dat hunne principieele bezwaren tegen het wetsontwerp niet waren opgeheven. Het gewQzigde w. o. tast in nog meerdere mate dan het oorspronkelijke het recht der ouders aan, wegens het voorstellen van herhalingsonderwijs. Nevens invoering van leerplicht aan de gemeentebesturen de verplichting op te leggen tot het verstrekken van herhalingsonderwya, achtte men in elk geval onnoodig. Hiertegenover werd aangevoerd dat bet ontwerp ook na de daarin gebrachte wgzigingon enkel het doel heeft verwaarloozing van de opvoeding der kinderen door hun ouders tegen te gaan, en dat het gewyzigd ontwerp dit doel alleen op eenigszins andere wijze wil bereiken dan het oorspronkelijk ontwerp. By vele voorstanders aan het byzonder onderwgs bestond er bedenking tegen dat, de ssorg voor de naleving der wet voor een goed deel .aan de onderwyzera ia overgedragen. Een tweede bedenking was, dat de byzondere onderwyzera door het gewijzigd ontwerp worden behandeld als ambtenaren van den Staat. De vermeerdering van bet administratieve werk en de invoering van verplicht herbalingsonderwijs zullen uitbreiding van personeel en aanzienlijke meerdere uitgaven ten gevolge Jbebben. Deze zienswijzen werden bestreden. De voorstanders van het byzonder onderwijs voerden nader aan, dat de verklaringen des ministers omtrent geldelijke tegemoetkoming voortaan aan het byzonder onderwys, voor hen geen voldoenden waarborg opleverde, ook met oog op de broosheid van het ministerieele leven, — zoodanigen waarborg zou verstrekt kunnen worden door in bet slotartikel der wet |? bepalen, dat i% niet in werking zal treden dan na herziening van de wet op het lager onderwijs. Betreurd werd, dat de minister den duur van den leerplichtigen tijd niet onbelangrijk had verkort. Mes meende dat ook bij invoering van verplicht herhalingsonderwïjs de verplichting tot het ontvangen van gewoon lager onderwijs gedurende ten minste 7 jaar behoort te beslaan. Anderen konden zich met de thana voorgestelde regeling, ook omdat zij den leerplichtigen tijd niet doet eindigen met het bereiken van zekeren leeftijd, maar met den afloop eener klasse zeer wel vereenigen. Opnieuw werd bedenking gemaakt tegen het toelaten van schoolverzuim ten behoeve van werkzaamheden in of voor bedrij ven van landbouw, tuinbouw, veehouders eu veenderij.. Men wenschte een bepaling, dat de vacantiën zooveel mogelgk gegeven worden in den tijd, waarop de hulp der kinderen voor den landbouw enz. noodig wordt geacht. Betreurd werd dat ter zake van de financieele gevolgen der regeling geen deugdelijker ramingen gemaakt zgn. De onderstelling alsof 15..C00 leerlingen, die thans geen lager onderwijs genieten, onder de werking der nieuwe wét school zouden gaan, achtte men geheel uit de lucht gegrepen. Ook hechtte men geenerlei waarde aan de scbattiug van de uit da wet voortvloeiende vermeerdering van uitgaven voor Rij katoezicht en gelegenheid tot opleiding van onderwijzers op een bedrag van ƒ 100.000. Het vervolg van dit verslag moet tot ons volgend nummer wachten. --- Besmettelijke ziekten. In een nota naar aanleiding van het verslag omtrent het wetsontwerp tot nadere wgziging en aanvulling der wet tot voorziening tegen besmettelijke ziekten, verdedigt de minister van binnenl. zaken nader het wegnemen van de mazelen nit de wet. Om verschillende redenen is hij tegen opneming, op dit oogenblik althans, in de wet van lepra, croup en tuberculose. Een wetsontwerp ter bestrijding van tuberculose onder het vee, met welke ziekte de tuberculose onder de menschen in nauw verband staat, is te verwachten van de staatscommissie, die benoemd is om de maatregelen te onderzoeken, welke van rgkawege tegen deze ziekte behooren genomen te worden. Door een wijziging komt de minister tegemoet aan de uitgesproken wenschelgkheid om het 3e lid van art. 14 der wet in zijn geheel te doen vervallen. --- BENOEMINGEN ENZ. By kon. besluit is benoemd tot ridder in de orde van den Nederlandschen Leeuw de heer J. A. Schuurman, hoofdingenieur by den dienst van het mijnwezen in Nederlandsch Indië. Aanstaanden Dinsdag geen audiëntie by den minister van waterstaat enz. --- UIT STAD EN PROVINCIE. De beden alhier gehouden collecte ten behoeve van het fonds tot aanmoediging en ondersteuning van den gewapenden dienst in de Nederlanden heeft f 72.396 opgebracht. — De heer J. T. Heering Jr heeft, zooals hy dezer dagen adverteerde, in zyn netten winkel op den Langen Burg een vleeschsngmachine geplaatst, vau Berkels patent, waarmede alle mogelijke vleeschwaren zuiver, gelijkmatig, op de gewenschte dikte, snel en zeer gemakkelgk kunnen worden gesneden. Hoe eenvoudig zij lijkt, is het toch eene vernuftige vinding, die eenmaal hare intrede gedaan hebbende, wel spoedig burgerrecht verkrijgen zal. --- Uit Vlissingen. 't Gaat er warempel al aardig naar toe: Alles op de fiets ! Als 't zoover mocht komen —'■ mgn beenen doen nu reeds zeer — dan wordt de veiligheid op den publieken weg er bepaald niet beter op; althans als 't aantal „krukken", dat zich in 't openbaar op een rijwiel waagt, of dat van hen, die er maar op los ryden, grooter mocht worden. 't Is waar, men moet voor den vooruitgang iets over hebben: tot de grootsteedsche gewoonten behoort ook kennismaking met 'n fiets, 't zij er op of er onder. 't Mooie weer, dat we Zondag hadden, bracht tal van menschen naar „onzen" Noordzeeboulevard, waar men, zonder gevaar vandoor n fiets te worden aan- of omgereden, rustig genieten kan van 't grootsch schouwspel, dat van die sterke, door den oud-burgemeester, den heer A. Smit, gestichte wandelplaats, is gade te slaan. De vele Belgen die, natuurlyk vergezeld van een, opgewekte deuntjes spelend, muziekgezelschap, ons bezochten, genoten blgkbaar vol op aan 't heeriyk strand. En als nu alle deelen onzer zich uitbreidende atad voorwen zullen zgn van eene bestrating, waarop een deel er van nu reeds bogen kan en die voor de van eksteroogen voorziene reenen bepaald een weldaad blijkt te z^n, dan .... zulle» we belasting moeten betalen dat we zweten, laat mijn nnrksche vriend er op volgen. Natuurlijk, vooruitgang — verbetering dus — zonder dubbeltjes is wel niet denkbaar. 't Zal me benieuwen of, als het muziekgezel schap Werkmans vriend zich eennieuwen directeur aanschaft, 't ook niet met de dubbeltjeskwestie rekening zal moeten honden. Hy,die voor die betrekking schijnt aangewezen te zijn, beeft op muzikaal gebied reeds lang zijn sporen verdiend. Daarvan getuigde ook de matinéa mnsicale, die Zondag middag door bet strgkorkest Wilhelmina, onder leiding van mej. Rika Bekker, in het vereenigingsgebouw gegeven werd. De groote zaal was geheel gevuld met menschen die hun dubbeltje, ala entree, zeer zeker niet beklaagd zullen hebben. 'k Hoorde er — 't was me wel 'n beetje te warm om me onder zoon groote schare te begeven — met voel lof van spreken. Als de muziekverslaggever van dit blad er lont van geroken had, was 't zeker in 't voordeel geweest van de, op muzikaal gebied gunstig bekende, familie Bakker. Tot onderwijzer te Westkapelle is Zaterdag door den raad aldaar benoemd de heer W. J. H. Snyders te Middelburg. Zaterdag werd door zekeren R., te Hansweert woonachtig, bg den rywielhandelaar H. aldaar een rijwiel gehuurd en niet teruggebracht. Bij onderzoek bleek, dat R. naar Middelburg was gereden en alhier het rijwiel verkocht had, dat thans door de politie is opgespoord en in beslag genomen. Ook te Vlissingen is, ten nadeele van den rijwielhandelaar J. J., een zoo goed als nieuw Wilhelmina-igwiel ontvreemd. De politie doet ook in deze zaak onderzoek. — Zaterdagavond is te Hansweert het tjalksehip Twee Gebroeders, schipper De Groot, komende met een lading mac-adam van België en bestemd naar Winschoten, tegen laagwater bij het binnenkomen op den Westhavendam geloopen en heeft zware lekkage bekomen. Bg wassend water is bet vlot gekomen en op de slikken gezet. Het schip, dat niet geassureerd is, heeft belangrijke avery. — Zondag voormiddag is te's He erenhoek een landbouwersschuurtje in de asch gelegd, waarby eenige landbouwgereedschappen, een menwagen en ruim een twintigtal kongnen verbrandden. Een paar stuks hoornvee werd gered, doch de diereu hadden eenige brandwonden bekomen. Het woonhuis, dat op een kleinen afstand van de schuur stond, werd behouden. De oorzaak van den brand schijnt aan het spelen met lucifers door kinderen toe te schrijven te zgn. — Alles was tegen brandschade verzekerd. Men schryft ons uit Philippine: Binnen 14 dagen na de afsluiting van de oude haven alhier moet de tijdelijke losplaats opgeleverd worden. Deze tijdelijke losplaats wordt, zooals te denken valt, zoo eenvoudig en goedkoop mogelyk aangelegd, omdat na verloop van een jaar toch weer alles opgeruimd moet worden. Nu hebben de voornaamste mosselhandelaren in eene Zaterdag gehouden vergadering beslo ten, altgd onder goedkeuring van de betrokken autoriteiten, deze tijdeiyke losplaats op eigen kosten zoodanig te laten inrichten, dat het lossen en laden zoo vlug en geregeld mogelijk kan geschieden. De weg naar de nieuwe haven zal dan een eind verder door getrokken en met keisteenen belegd worden, evenals de ouderberm van den nieuwen zeedijk. Dan zal tevens elke visscher voldoende standplaats voor zijne balen krijgen. Bovendien zal aan eiken visscher een vaste losplaats aangewezen worden. De aannemer van de bedijking heeft zich bereid verklaard dit werk uit te voeren tegen vergoeding van de kosten, die geraamd worden op ongeveer f 1700. Met ingang van 19 Juni is, tot tydeiyk brievenbesteller alhier benoemd, Bern. de Kousemaker. Deze brievenbesteller zal belast worden met bet rondbrengen der post by de dijkwerkera naby Philippine iv den Kl. &tellepolder en in den Perfiraer.f-pi.lder. --- DE MOORD TE KOEWACHT. Zooals in het nommer van Zaterdag in het kort gemeld is, waren dien dag de justitie van Middelburg en bet parket van Gent te Koewacht, ten einde nogmaals een streng onderzoek in te stellen, in en om de woning van den vermoedeiyken dader. Wy, als leeken, zouden meenen, dat het onderzoek omtrent de plaats waar de misdaad gepleegd is, oog niet veel gevorderd is, omdat telkens hernieuwde pogingen worden aangewend, om tot meer helderheid en klaarheid in de zaak te komen. Zoo nam Zaterdag professor Swartz, leeraar in de scheikunde te Gent, herhaalde proeven om tot de gelijkheid in samenstelling en herkomst der steenen in de gevonden balen en de op het erf van M. aanwezige te kunnen besluiten. Eenige voorwerpen werden uit de woning medegenomen, o. a. een door de droogte in elkaar gevallen kuip, een sigarenkislje en eenige steenen; deze waren uitgebroken uit een putje in den kelder; de mogelijkheid bestond, meende men, zoo de misdaad in dat huis heeft plaats gehad, dat het bloed bij bet kerven en snijden door dat putje heen in den grond gedrongen is. Door een uit Went mede gekomen teekenaar werd een zooveel mogelyk nauwkeurige schets gemaakt van het huis en erf van M. en van de buizen, wegen en straten in de onmiddelljjke omgeving van dat huis. Na aldus een geruimen tyd in en om die woning vertoefd te hebben, volgde de justitie van M's huis naar den put den weg, door den vermoedelij ken moordenaar met het in stukken gesneden lichaam waargchyulijk genomen. Daarmede was het oiulerzoek zoo wat ten einde en werd aangevangen mét het ledigen van den put, waarin de drie balen gevonden zijn, om te zien of zich nog voorwerpen daarin bevonden, die een helder licht over de zaak zouden kunnen werpen. Dat ledigen werd be gonnen met de brandspuit van Koewacht en toen men bemerkte dat men te weinig vorderde, werden nog eenige personen aangesteld om het water met emmers uit den put te scheppen; zoo werkte men, onder toezicht der politie, van Zaterdagmiddag éen uur tot Zondagmorgen onafgebroken door, tot ongeveer 5 uur. Jammer genoeg had het werk geen resultaat ; niets werd gevonden. --- Stukken voor den Gemeenteraad van Middelburg. Zooals nog in een groot deel der oplaag van ons vorig nommer gemeld is, heeft de commissie van fiaancien, in wier handen ter fine van advies gesteld werd een voorstel van burg. en weth. tot aanleg van gag en waterleiding langs den Seissingel, waaraan de villa's zgn gelegen van de heeren Von Brucken Fock en J. A. Zip, met uitzondering vaa haren voorzitter geadviseerd tot niet aanneming van het voorstel. Evenzeer als bg haar advies van 30 Juni 1898 is zg van oordeel, dat de door de tegenwoordige adressanten aangeboden garantie niet in billijke verhouding ataat tot de geldelijke opoffering, welke van de gemeente gevorderd wordt en dat in casu, waar slechts de bewoners van twee perceelen gebaat worden, geen sprake kan zijn van bevordering van het algemeen belang. De voorzitter der commissie gaat met bet voorstel vau burg. en weth. mede, vooral om reden, dat by den aanleg van waterleiding op den Veerschen weg, door den gemeenteraad eene garantie van slechts 8 jaren ia gesteld, niettegenstaande de commissie van financiën een termyn van 6 jaren had voorgesteld en het naar zyne meening niet aangaat, by dezen aanleg anders te handelen en andere coodifcën te stellen, dan als in der tgd, aau de bewoners van den Veerschen weg zgn gesteld. Tegen het plan eener geldleening bestaat by aanneming van het voorstel van burgemeester en wethouders, bij de commissie geene bedenking. Het voorstel van burg. en weth. betreffende het onderwgs in de vrouwelijke handwerken op de scholen A, B, C, H en I, en tot wijziging van verordening twee, regelende het lager onderwys en van de instructie voor de onderwyzera en onderwijzeressen strekt om met ingang van 1 Augustus 1899: I. in verordening II regelende bet getal onderwijzers by de lagere t-cholen, de akten die zy bezitten moeten en de jaarwedden (collectie no. 31): a. de in het laatste lid van art. 1 voorko mende woorden „der scholen H en I" te vervangen door de woorden „dezer scholen;" b. het eerste lid van art. 8 te lezen als volgt: „Van de onderwijzeressen, uitsluitend tot het geven van onderwys tn de vrouwelijke handwerken aan de scholen verbonden, geniet aan elke school éene harer eene jaarwedde van f 175 en de overigen, zoo die noodig mochten zyn, eene jaarwedde van f 100;" c. het tweede lid van art. 8 te lezen: „De in het laatste lid van art. 1 bedoelde onderwgzeressen genieten eene jaarwedde overeenkomstig het bepaalde in art. 6, echter met dien verstande dat die jaarwedde niet booger mag zyn dan f 600." 11. in art. 2 der instructie voor de onderwijzers en onderwy zeresaen der gemeentescholen voor lager onderwys (instructie no. 30) in plaats vau „E en X" te lezen „waaraan zij meer in het byzonder zijn verbonden," en in art. 2 in plaats van de woorden „aanwezig zgn" de woorden „werkzaam gedurende". 111. aan elke der scholen A, B, C, H en I te verbinden eene onderwijzeres als bedoeld in het laatste lid van art. 1 van verordening II met eene jaarwedde van hoogstens f 600, eene onderwijzeres voor de handwerken met eene jaarwedde van f 175 en eene onderwgzerea in de handwerken (helpster) met eene jaarwedde van f 100. IV. de drie niet krachtens art. 32 der onderwijswet tijdelijk aangestelde onderwijzeressen iv de'handwerken thans aan de scholen A, B ca G verbonden, die ten gevolge van het vorenstaande geheel buiten betrekking geraken, op wachtgeld te stellen. De financieele gevolgen van een en ander zijn als' volgt: 3 onderwgzeressen a f 600 meer f 1800; 5 onderwijzeressen (helpsters) af 100 f 500; samen t 2300. Af. 3 eerste onderwijzeressen a f 175 afkomstig van de scholen A, B en C f 425,6 tweede onderwijzeressen a f 125 afkomstig van de scholen A, Ben C f 750; samen f 1175. .Blyft mier (par jaar) t 1125. In de eerate jaren komen dan daarbij nog de wachtgelden tot een gezamenlijk bedrag van hoogstens f 237.50 's jaars. Eindelgk teekenen burg. en weth. hierbg aan, dat de commissie van toezicht bun in overweging ge. ft voor te stellen te bepalen, dat de onderwijzereesen, in het laatste lid van art. 1 van verordening II bedoeld, ook werkzaam moeten zyn in het belang van -achterlijke kinderen." Zij geven echter in overweging geene zoodanige bepaling in eenige verordening of instructie op te nemen, maar het al of niet werkzaam zyn van bedoelde onderwijzeressen in het belang van „achterlijke kinderen" over té laten aan het oordeel van de hoofden der scholen. Verder is in de stukken opgenomen het voor* stel van burg. en weth. tot goedkeuring van de overeenkomst ter zake van de kwyting der bydrage aan het ryk voor den aanleg van spoor- en havenwerken op Walcheren. | Daarbij wordt bepaald, dat de som van f 285.000 die nog te betalen is van de totale bgdrage van f 500.000 zal worden uitgekeerd in jaarlijksche bijdragen van f5OOO gedurende een tijdvak van 57 jaren, ingegaan den laatsten December 1898 en eindigende den laatsten December 1955. Van G. K. A. Nonhebel, apotheker, is ingekomen een aanbod om zich kosteloos met het bacteriologisch onderzoek van het duinwater te belasten. Burg. en weth. stellen voor dit te aanvaarden. Voorts stellen borg. en weth. voor vaßt te stellen verordeningen op de heffing en invordering van marktgelden. In art. 1 van de eerste verordening wordt thans bepaald: Onder den naam van marktgeld worden geheven de volgende gelden van banken of staanplaatsen in hallen, op markten en dergelyke openbare plaatsen: <*. voer bet gebruik van eene bank in de vleeschbal per maand f 6; b. voor het gebruik van eene bank op de Vischmarkt per maand f 0.25; e. voor het gebruik van eene bank op de korenbeurs per maand f 6.25; d. voor bet gebruik van eene tafel op de korenbeurs per maand f 0.25; ! e. voor het innemen van grond voor carroussels, kramen, tenten en anderen inrichtingen of voorwerpen, per vierkanten meter gedurende de jaarmarkt f 0.55 ; f. voor het innemen van grond voor tenten eu andere inrichtingen of voorwerpen por vier* kanten meter op andere tyden dan gedurende de jaarmarkt, per dag f 0.05; ff. voor het plaatsen van een dekhengst per dag f 0.15; h. voor het te koop stellen van een paard of volwassen rund f 0.10; t. voor het te koop stellen van een schaap, varken, ezel, muildier of niet volwassen rund f 0.026. Nog stellen burg. en weth. voor vaststelling van verschillende andere verordeningen, die in hoofdzaak ongewijzigd blijven. De verordening op de heffing van schoolgeld op de gemeentelijke eymaastiekachool ia omgewerkt en bepaald thans in art. 1. „Het schoolgeld voor de gemeenteHjkü gymnastiekschool bedraagt voor iedere leerling f 8 'sjaars. Indien twee of meer kinderen uit eenzelfde gezin gelgktijdig de school bezoeken, wordt het schoolgeld voor het tweede en de volgende kinderen met 25 % verlaagd." Eindelgk stellen burg. en wetb. voor, om aan A. Maas te Weat-Souburg te verpachten &et jaebtrecbt op de voor oeteniDgaterreio ba. stemde gronden der gemeente voor f 7 per jaar. --- Middelburg 19 Juni. Vredes-Conferentie. De laatste dagen wordt weer heel wat geschreven over de zittingen der commissie, het meest over die voor de arbitrage. Het wordt bevestigd, dat Duitschland bezwaar blijft maken tegen een vast hof van arbritage, waarop Amerika een bemiddelend voortitel indiende. Volgens dit vooretel zou — naar beweerd wordt — een bureau van beperkte schaal te 'a-G-ravenhage worden ingericht, onder toezicht van de gewone vertegenwoordigers der buitenlandsche regeeringen aldaar, die bjj elke voorkomende gelegenheid, nl. als er een conflict mocht ontstaan tqsschen twee mogendheden en deze de bemiddeling wenschen, een arbitragehof xzouden instellen, of op die instelling een belangrijken invloed zouden oefenen. Er zullen du te Berlijn eenige besprekingen plaata hebben. Een der gedelegeerden kenschetste den toestand voor het oogenblik door te zeggen, dat de commissie den pas markeert en dus niet voortgaat. Wel vooruit gaat de commissie die het oorlogsrecht aan een onderzoek onderwerpt. De laatste dagen heeft deze commissie o. a. verschillende nieuwe bepalingen vastgesteld betreffende de rechten en verplichtingen van de mogendheid ten opzichte van het bezette ge deelte van het vijandelijke land. Omtrent het feest, Zaterdag door onze regeering aan de gedelegeerden aangeboden (zie hierachter onder Kunst) deelt Het Vad. mede, dat de katholieke leden der Tweede kamer hun invitaties voor het feest terugzonden als hernieuwd protest tegen de uitsluiting van den paus van deelneming aan de Vredesconferentie. ---