Onvereenigbaar? De zaak-Ter Laan is nog altijd hangende ; en op dit oogenblik bij den Raad van State in overweging. De heer Ter Laan dringt aan op eene regeling, die hem in staat zou stellen zijn plicht als Volksvertegenwoordiger te vervullen, zonder vrees voor latere broodeloosheid en zonder zijn recht op pensioen geheel in de waagschaal te stellen. Terecht wees hij dezer dagen op het feit dat het Kamerlid Ketelaar, onderwijzer, van het gemeentebestuur van Amsterdam wel een regeling heeft verkregen zooals hij die ook wenscht, maar waartoe hij na vier maanden nog maar niet komen kan. Over deze zaak nu hebben wij indertijd onze meening gezegd; en er is sinds dien niets dat ons aanleiding geeft hierop nader terug te komen; onze gevoelens zijn, ook na al het daartegen rechtstreeks of zijdelings aangevoerde, niet gewijzigd. Maar, in verbaud met die zaak, nauw daarbij betrokken, is een andere kwestie aanhangig, die nog wel een oogenblik de aandacht verdient. Van verschillende zijden gaan er stemmen op om de aanneming van het lidmaatschap der Tweede kamer niet gelijktijdig met andere betrekkingen te doen plaats hebben. Zoo schreef onlangs in de Kerk. Crt de heer K(its) van H(eyningen) een kort stukje om te betoogen dat het ambt van predikant en dat van kamerlid niet kan samengaan. En hjj beweerde o. a.: „Het lidmaatschap van de Tweede kamer is geen commissie, die een weinig opoffering van tijd kost en dus zonder dat ander werk er ernstig onder lijdt kan worden waargenomen, het is in den loop der tijden een betrekking geworden, wier behoorlijke waarneming zooveel tijd en inspanning kost, dat elk ander werk er de schade van ondervinden moet, die het gevolg eener gebrekkige behandeling is. Voor ambtenaren van algemeen bestuur, officieren, hoogleeraren enz. heeft men het gemakkelijk gemaakt. Een ander doet hun werk en zij behouden een deel van hun traktement. Officieren van justitie, griffiers hebben hunne substituten, kantonrechters hunne plaatsvervangers; het werk lijdt er niet onder. Het geval-Ter Laan heeft zijn eigenaardige moeilijkheid, die te Amsterdam voor den heer Ketelaar opgelost schijnt. Maar voor een predikant is, naar mij voorkomt, geen oplossing denkbaar en het is toch bepaald onmogelijk te gelijk goed predikant en goed Kamerlid te zijn. Een van de twee betrekkingen lijdt er onder. Misschien allebei. Dat kan ook wezen". Iv een ander blad, de Oldambster, werd ook op hetzelfde aambeeld geslagen, maar meer uit algemeen oogpunt. Dit blad en het Utrechtsck Dagblad betoogden dat personen, als Staats- of Gemeente-ambtenaar werkzaam, niet moesten toegelaten worden als leden vau de Tweede kamer, noch als leden der Provinciale Staten. Een dezer schreef o. a.: „Het komt ons voor, dat het ambtenaarschap en Kamerlidmaatschap zijn of behoorden te zijn onvereenigbare betrekkingen. Of men laat zich als ambtenaar betalen v oor werk, dat men niet verricht, maar dat anderen verrichten, die er misschien niet eens dank en erkentelijkheid voor oogsten. Of Kamerlidmaatschap en ambtsbetrekking beide lijden onder de vereeniging, daar het voor het gros der stervelingen onmogelijk is beide naar behooren te vervullen.'' Het is een niet te loochenen feit dat, vergeleken bij vroeger, voor een richtige vervulling van het lidmaatschap der Tweede kamer de omstandigheden heel wat veranderd zijn. Het is lang niet meer een eereambt; het is een werkambt geworden; het eischt tegenwoordig den g e h e e 1 e n persoon. Wil men als lid der Tweede Kamer, volkomen op de hoogte zijn van de belangrijke zaken, stukken, ontwerpen enz., die ter tafel komen; wil men aan den arbeid in de Kamer deelnemen zooals de kiezers dat kunnen eischen en zooals dit door het belang van het land wordt gevorderd; dan gaat het niet aan daaraan zich niet gehe e 1 te geven. Het wordt dan daardoor moeilijk om andere betrekkingen tegelijkertijd te vervullen; ook ter wille van die laatste, wier vervulling daaronder allicht lijdt. Er is bijvoorbeeld vroeger al meermalen gewezen op de bezwaren die ontstaan wanneer een kantonrechter lid der Tweede kamer is. De wet heeft wel gezorgd dat er een plaatsvervanger moet zijn, maar van hem, die onbezoldigd is en aan wien geen deel van het traktement van den eigenlijken titularis te beurt valt, kan niet te veel gevergd worden. Bovendien: het belang der justitiabelen weegt ook in deze zeer zwaar. De plaatsvervangende kantonrechter is vaak niet een bestudeerd mau, een rechtsgeleerde. En toch moet hij soms rechtspreken en zaken behandelen, die hij niet kent of onmogelijk goed kan beoordeelen. Bn nu zullen wij nog niet eens spreken over gevallen van spoedeischenden aard, waarin do kantonrechter zelf kan worden geroepen. Hetzelfde geldt ook van andere betrekkingen in de rechterlijke of in de rijksambtenaarswereld. Maar ook bij de Provincie komen dergeljjke moeilijke gevallen voor. Hoe is het b. v. mogelijk dat in het volle werkseizoen van de Tweede kamer — en dat duurt tegenwoordig lang — een lid van Gedeputeerde Staten, tevens kamerlid, goed zich op de hoogte stellen kan van de stukken, die behandeld moeten woiden, zioh voor de belangen van een gewest kan inspannen als het behoort! Zijn arbeid moet half zg'n. Green wonder dat er stemmen opgaan om een algeheel verbod uit te vaardigen tegen het vereenigen van zulke betrekkingen met het kamerlidmaatschap. Is dat echter wel noodig? Zoo men dit in het leven riep, zou de keuze der kiezers vaak zeer beperkt worden; en zou menig bekwaam man, die om financieele redenen voor zulk een lidmaatschap moet bedanken, geweerd worden van een plaats, waar hij de algemeene zaak, den lande zulke uitmuntende diensten zou kunnen bewijzen. In elk geval zou zulk een verbod gepaard moeten gaan met eene aanzienlijke verhooging van de vaste schadeloosstelling van ƒ 2000, den Kamerleden bij de grondwet toegekend, omdat dan niet-gefortuneerde bekwame mannen zich eerder voor die betrekking zullen laten vinden, wat zij anders onmogelijk kunnen doen na het gemis van het salaris, aan eene andere betrekking verbonden. Wij meenen echter dat zulk een verbod ook zijne groote schaduwzijden heeft. In deze hangt zeer veel, ja bijna alles af van den persoon eu van locale omstandigheden. Er zijn menschen, bekwame mannen die ontzaglijk veel werk kunnen verrichten; die, dank zij hunne ontwikkeling, hun practisch werken, in korten tijd heel wat kunnen verzetten. En dan: ook de woonplaats speelt in deze een groote rol. Wie op grooten afstand van Den Haag zijn verblijf heeft, moet van zelf veel tijd aan reizen afstaan; en voor hem is het vaak ondoenlijk twee betrekkingen naar behooren te vervullen. Maar voor hen die het voorrecht hebben dicht bij de residentie te wonen, weegt dit bezwaar niet. Er zijn, naar onze meening, in deze geen vaste regelen te stellen. De wet voorziet reeds in de gevallen, waarin vereeniging van het lidmaatschap der Tweede kamer met eenige ambten nadeel zou opleveren. Verdere bepalingen zouden erkende, eminente mannen afhouden van eene plaats waar zij eigenlijk thuis behooren; en daardoor het algemeen, 's lands welzijn schaden' zonder andere belangen te baten. Het komt ons daarom gewenscht voor aan den drang tot zulk een verbod niet te voldoen. Beter ie het dat men in deze de vrijheid laat die thans bestaat. Maar laten regeering en corporaties, die personen benoemen voor betrekkingen, waarmee de functionarissen het lidmaatschap der Tweede kamer vereenigen, goed toezien of dezen hunne hoofdbetrekking naar eisch vervullen; en zoo dat het geval niet blijkt te zijn, onverbiddelijk zijn in hunne vordering tot richtiger vervulling en in hun optreden wanneer ontslag geven noodig mocht zijn. De kiezers hebben gelegenheid genoeg om zulke afgevaardigden te controleeren en te gelegener tijd hun veto over hen uit te spreken. --- Middelburg 9 November. Eene beslissing. De katholieke en anfci-revolutionnaire bladen juichen, nu op de Donderdag te Utrecht door den Christelijk-historischen kiezersbond gehouden vergadering de zoogenaamde nieuwe koers heeft gezegevierd en het beginßelloos spel van dr De Visser heeft getriumfeerd. Er wordt beweerd dat er van een nieuwen koers eigenlijk geen sprake is. »Van den aanvang af is de Bond anti-liberaal geweest. In 1897 koos zg bg herstemming vóór de liberalen en tegen de antirevolutionnaire party, maar dat was toen iets abnormaals." Aldus De Nederlander, orgaan van jhr mr De Savornin Lohman en mr Verkouteren, die menigeen vaak verbaasde door zgne zonderlinge redeneeringen, waarop wg vroeger nog al eens gewezen hebben. Nu meenen wij dat die opmerking van het blad niet juist is, de bewering in strijd met de waarheid. Wg hebben altgd gemeend dat bg de oprichting van den Bond geen sprake is geweest van liberaal of anti-liberaal, maar van antikatholiek. De Bond verfoeide het samengaan der antirevolutionnairen met Rome; daartegen te strijden, Nederland te behoeden voor de overmacht van het katholicisme, dit was nummer éen van zgn program. En zie, dr De Visser en mr Verkouteren hebben dat standpunt verlaten en zgn even anti-revolutionnair en vrienden van Rome geworden als dr Kuyper, jhr De Savornin Lohman en anderen. Nu, het is zoo maar beter 1 De halfslachtigheid van dien Christelijk-historischen kiezersbond was toch al naar en menigeen een doorn in het oog. Men wist ten slotte nooit of men daaraan vleesch of visch had. Om nu echter zoo te juichen over de Donderdag gevallen beslissing — wij zien er geen enkele reden voor. Hoeveel menschen waren er op die vergadering ? Een dikke zes en twintig 1! En een motie-Nahuys, waarbij betreurd werd het samengaan met de Roomsche staatspartij werd verworpen met 17 stemmen tegen, 9 voor en 1 blanco. Zeventien, zegge zeventien menschen gaven dus de kaarten, spraken het doodvonnis over den Bond, in zgn oorspronkelijk karakter, uit! la dat nu eene bijeenkomst die gewicht in de schaal legt? Dr De Visser en mr Verkouteren en hun aanhang stonden toch al lang aan de zijde der clericalen. En hun clubje bleek nu bitter klein te wezen; te meer daar wij vermoeden dat zg wel alles in 't werk stelden om hun aanhangers te bewegen de vergadering bij te wonen, wat dr Bronsveld en dr Van Leeuwen wel niet gedaan zullen hebben. Zij zijn verstandig genoeg om te begrijpen dat bg dergelijk getwist in eigen boezem velen uit onverschilligheid,' lauwheid ol om »met vrienden zich niet te brouilleeren" liefst zich verre houden, en het toch vechten tegen de bierkaai zou zijn, hunne bestrijders te overtuigen of te overwinnen. In elk geval zal eerst later moeten blijken, in hoever die twee heeren nog macht en invloed in den lande hebben om het standpunt te handhaven, door hen van het begin af aan ingenomen en eerlijk gehandhaafd. Maar om de macht der beide fracties in den Bond te leeren kennen, was de Utrechtsche vergadering al van weinig of geen beteekenis. De toekomst zal in deze eerst leeren 0f dr Bronsveld c.s. een nieuwe partij zal kunnen stichten onder het oude vaandel, waarop, zooals oorspronkelijk, staat: Tegen Rome. Dat echter de invloed van den ütrechtschen predikant aanmerkelijk is verminderd, is buiten kgf; zegt Het Vad. In de Kamer heeft hij geen geestverwant meer en niet onwaarschijnlijk zal de invloed, dien hjj nog vermag uit te oefenen, wel voornamelijk aan het oudliberalisme ten goede komen. Wg treuren over dezen uitslag niet. Gescheiden ia wat niet meer bgeen hoorde ; en of de orthodoxe Nederlandsen-Hervormde partij het behoudend element der rechter- dan wel dat der linkerzgde gaat versterken, kan wie voor alles krachtig vooruitstrevende politiek willen, tamelijk koud laten, te meer waar zg practisch voor het meerendeet het eerste toch reeds deed. --- UIT STAD EN PROVINCIE. In ons vorig nommer kwam onder de advertentiën voor eene uitnoodiging aan allen, zoowel personen als vereenigingen, die wenschen mede te werken aan het slagen van het bekende boycotplan, tot bijwoning eener vergadering op Dinsdag 12 Nov., des avonds acht uren, in het Schuttershof. Waar de samenkomst een voorloopig karakter draagt; het comité eerst haar taak aanvaardt als het boyeotplan wordt uitgevoerd ; dit plan op zich zelf zeer zeker belangstelling verdient en overweging, meenen wij aan ons standpunt, dat onze lezers kennen, niet te kort te doen door op die vergadering de aandacht te vestigen. Daar zijn er genoeg die, al hebben zij sympathie voor het idee, toch ook twgfelen aan de mogelijkheid, aan de uitvoerbaarheid van het plan. Welnu, voor hen zal op die vergadering zeker ook wel gelegenheid zgn voorlichting en inlichting te verkrggen. — Men gaat steeds voort ons te zenden opgaven omtrent verkregen diploma's in stenografie, niettegenstaande wij al meermalen hebben meegedeeld dat wg die toch niet meer opnemen. Dergelgke diploma's hebben geen officieele waarde; en mededeelingen daarvan zijn alleen nuttig, bg wgze van reclame, voor particuliere inrichtingen, die elkaar onderling concurrentie aandoen. Aan mevrouw de wed. Abresch geb. Coster alhier is, op haar verzoek, wegens vertrek naar elders, door burg. en weth. eervol ontslag verleend als regentes van het Burgerweeshuis, terwijl in hsre plaats is benoemd mevrouw de weduwe J. C. van den Broecke geb. Van den Broecke. — De schutter, die, zooals wij in ons vorig nommer gemeld hebben, Vrgdag alhier in provoost arrest werd gesteld wegens het niet betalen der hem door den schuttersraad opgelegde boete, heeft in den namiddag die boete en de kosten betaald, waarop hg werd in vrijheid gesteld. --- Uit Vlissingen. De nachtboot Koningin Wilhelmina is heden morgen van de fabriek De Schelde, waar ze van nieuwe stoomketels is voorzien, naar de binnenhaven verhaald tot het stellen der kompassen. A. s. Dinsdag vertrekt die boot naar Charlois om schoon gemaakt te worden en daarna proef te stoomen. Bjj het doorgaan van de brug, tegenover het stadhuis gelegen, kwam deze boot wat hard tegen het gedeelte dat moest blgven liggen, zoodat dit deel uit elkaar gerukt werd. De schade was in den ",oop van den morgen reeds hersteld. Bij de aanvaring tuaschen de Koningin Regentes en de Engelsche kruiser Poserpine heeft ook het oorlogsschip groote schade aan den boeg gekregen. Twee of drie boegplaten zijn ingedeukt, terwgi het voorruim is volgeloopen. Te Oost- en West-Souburg nebbe h eenige dames eene afdeeling opgericht van de onlangs te Dordrecht tot stand gekomen collectanten-vereeniging Zuid-Afrika. De afdeeling bestaat uit de dames Bnteux- Van Trigt, M. Delvoije, Fak Brouwer-Ogtrop, C. Ji Muller, Plugge-Maasée, Plugge- Korteweg, E. C. Plugge, W. M. E. en E. C. H. Terneden. terwyl als collectanten zullen optreden de dames Delvojje, Muller en E. C. Plugge. Donderdag wordt te Goes eene algemeene vergadering gehouden, die ook voor alle belangstellenden in de paardenfokkerij toegankelijk is, van de afdeeling Zeeland van de vereeniging Het Nederlandsch Paardenstamboek. Behandeld zullen worden de punten voor de algemeene vergadering op 26 Nov., terwijl de afgevaardigden naar die vergadering zullen worden benoemd. . Verder komt ter tafel een voorstel om de zomervergadering te doen plaats hebben in Juni a.s. te Heinkenszand. Ter benoeming van drie keurmeesters voor de te houden keuring van paarden ter opname in het stamboek ter gelegenheid van de in 1902 te houden Landbouwten toonstelling worden de volgende dubbeltallen voorgedragen : le drietal de heeren Emil Bouvard te Deuderwindeke, M. v. d. Vliet te Kruiningen en M. de Roon te Waspik, 2" drietal de heeren Ph. van Dixhoorn te Axel, M. Imcieer te Oostburg en W. C. Momma te Bergen op Zoom. Verder komt in behandeling een voorstel om bjj gelegenheid van die tentoonstelling ƒ 175 voor prijzen en premiè'n beschikbaar te stellen. Eindelijk zullen mededeelingen gedaan worden omtrent den uitslag der bekroningen voor de best ingevulde dekboekjes. Onmiddeljjk na afloop der vergadering zal door den heer J. Z Rtsch te Goob een voordracht worden gehouden over ».het paard." — De gemeenteraad van Wolphaartsdij k besloot Vrijdagmiddag in hooger beroep te gaan van een besluit van Gedeputeerde Staten wegens niet goedkeuring van de verordening op het lager onderwas wat de toelating van leerlingen betreft op 1 April, die dan hun 5e levensjaar hebben bereikt. Aan den heer J. J. L. Donnaar werd met ingang van 1 Januari a.s. eervol ontslag verleend ah onderwijzer aan de school te Oost kerke. — Prov. blad no. 97 bevat het kon. besluit, tot handhaving van het besluit van Ged. Staten van Zeeland, waarbij goedkeuring is onthouden aan de door den raad van Hoedekenskerke vastgestelde verordening, bepalende den leeftijd voor het bezoeken eener openbare lagere school. — In de Vrijdagavond gehouden vergadering van den raad van Kruiningen werd zonder hoofdelijke stemming aan den heer Van der Slïkke te Hansweert een gratificatie van ƒ 50 verleend, voor het geven van meerdere Fransche lessen, omdat nog steeds geen onderwgzer met hoofdacte en;Fransche taaiacte is aangesteld. Voor deze vacature hebben zich nu sollicitanten aangemeld. De tijdelijk aangestelde onderwgzer, de heer De Smidt, werd benoemd als zoodanig op een belooning van / 400 's jaars, in te gaan op 1 Juni j.l. Tot nu toe genoot hij ƒ25 per maand. Bjj de rondvraag deden de heeren Bouwens, Van den Ende, Elsmau en Kostense allen een goed woord voor het verbeteren van de straatverlichting op sommige plaatsen te Hansweert en Kruiningen Dek vroeg verbetering van een eind weg aan het eene dorpseinde. Burg. en weth. zullen hierin voorzien. Van den Ende verzocht, voor de gemeentenaren te Hansweert, dat de gemeenteraadsvergaderingen ook aldaar zullen aangekondigd worden. — In de week van 31 Oct.—7 Nov. zgn van I erseke verzonden 850,000 leverbare oesters tegen de volgende prijzen: 70 Kg. 44—18 gld., 56 Kg. 20-24 gld., 50 Kg. 15-18 gld., 40 Kg. 6-8 gld. (lers.- en Th. Ct.) De heer A. Timmerman Cz. te Zierikzee heeft bedankt voor de hem door de anti-revolutionnaire kiesvereeniging Nederland en Oranje aldaar aangeboden candidatimr voor het lidmaatschap van den raad. Dinsdag U. herdacht de heer A. J. van Riet, pred. bjj de Ned. Herv. gemeente te St Kruis, onder vele blijken van belangstelling zijne 25jarige ambtsbediening. --- Verkoopïngen enz. Te Domburg werd heden door burg. en weth. ten raadhuize herbesteed:. het maken van een schoolgebouw voor 150 leerlingen op een terrein aan den Schelpweg, met bglevermg van al de daartoe benoodigde materialen, arbeid, vervoer, enz. De minste inschrijver was de heer Jan de Voogt te Domburg voor ƒ 12.398. Hem ia het werk gegund. — Door de landbouwvereeniging te Koudekerke is aanbesteed de levering van 48.000 Kg. slakkenmeel en 26.900 Kg. superphosphaat. Ingeschreven werd voor: superphosphaat door de heeren P. J, Verslugs, Terneuzen, ad ƒ 2.77, A. Adan, Ossendrecht, ad / 2.76, Guano en superphosphaatwerken te Zwündrechl, ad ƒ 2.59, Unitas, Neepelt, ad ƒ2.55 en Coenen en Schoemakers, Uden, tot geheimen prijs; en voor slakkenmeel door de heeren Coenen en Schoemakers ad ƒ 2.72 en A. Adan ad ƒ 2.58', boven 50.000 kg. ad / 2.57. ---