Akkoord brengt Amerikaanse krijgsgevangenen naar huis DEN HAAG — Woensdag 5 augustus 1964 raakte de eerste Amerikaanse vlieger in Noordvietnamese krijgsgevangenschap. Het was tweede luitenant Everett Alvarez jr. uit San José in Californie. Alvarez maakte met zijn jachtbommenwerper deel uit van een formatie van 20 die als represaille de kolenmijnen, havens en steigers ▼an Hongay aan de baai van Halong aanvielen. De aanval werd uitgevoerd op last van de afgelopen maandag overleden president Johnson die bekend had gemaakt dat oorlogsschepen van de Verenigde Staten waren aangevallen in de Golf van Tonkin door Noordvietnamese motortorpedoboten. (Dit incident is later een zeer omstreden zaak geworden.) Tot hun stomme verbazing zagen in Hongay honderden mensen, onder wie de Cubaanse ambassadeur en gasten uit communistische landen, hoe de Amerikaanse vliegtuigen zich in groepen splitsten en tot de aanval overgingen. De gasten waren in Hongay ter viering van het feit dat daar de normen voor de steenkoolproduktie waren overschreden. De Noordvietnamezen begonnen te schieten met alle wapens die zij hadden en één van de toestellen vatte vla men de piloot gebruikte zijn schietstoel. Alvarez was in krijgsgevangenschap. --- Naar huis Honderden Amerikanen zijn in de loop van de oorlog in krijgsgevangenschap geraakt. Het zijn niet alleen vliegers, maar ook leden van de grondstrijdkrachten die in Zuid-Vietnam door de Vietcong of de Noordvietnamezen zijn gevangen genomen. Volgens Amerikaanse cijfers van half januari worden in heel Indo- China ruim 1800 Amerikanen vermist. Van hen zouden zich 587 in krijgsgevangenschap bevinden, terwijl het lot van de overigen niet bekend is. In Noord-Vietnam zouden 429 Amerikanen gevangen zitten. Noord-Vietnam heeft herhaaldelijk laten weten zoveel krijgsgevangenen niet te hebben en spoedig zal nu moeten blijken hoeveel vermisten blijken te zijn gesneuveld. Met name Noord-Vietnam heeft zich niet gehouden aan de conventie van Genève inzake krijgsgevangenen. Volgens Noord-Vietnam dienden de Amerikaanse vliegers niet als krijgsgevangenen te worden beschouwd maar als oorlogsmisdadigers die misdaden tegen de mensheid hadden begaan en moesten worden berecht. Dit dreigement is echter nooit uitgevoerd. Blijkens enkele voorbeelden, hebben de Amerikanen zich ook niet steeds correct gedragen. Zo werd een sergeant veroordeeld wegens het doden van drie gevangenen en een luitenant kreeg straf wegens het opdracht geven tot het doden van een gevangene nadat deze een nacht lang aan een paal gebonden was geweest. Een Amerikaanse poging om met een commando-overval eind 1970 krijgsgevangenen te bevrijden uit een kamp te Sontay ten noordwesten van Hanoi mislukte. Het kamp is leeg. In totaal hebben de Noordvietnamezen twaalf krijgsgevangenen in groepjes vrijgelaten, naar men aanneemt om de pacifitische groepen in de Verenigde Staten aan te moedigen. Toen tijdens de zware Amerikaanse bombardementen op Hanoi en Haiphong rond de kerstdagen vorig jaar Hanoi liet weten dat ook' Amerikaanse krijgsgevangenen letsel hadden opgelopen reageerde de Amerikaanse regering met de beschuldiging dat Hanoi zich niet hield aan de bepaling van het Geneefse verdrag volgens welke krijgsgevangenen niet mogen worden vastgehouden in een streek waar zij aan het vuur van de gevechtszone zouden worden blootgesteld. De bombardementen zijn gestaakt en als zaterdag het akkoord is getekend nadert voor luitenant Alvarez de dag dat ook hij in het kader van „operation ergress recap" bij zijn familie in de V.S. zal terugkeren. Zesduizend man verplegend personeel staan klaar om de krijgsgevangenen snel op te vangen en te repatriëren. --- Categorieën De Vietnamese oorlog heeft categorieën krijgsgevangenen opgeleverd: a) Amerikaanse vliegers die in Noord-Vietnam worden vastgehouden, b) Amerikaanse militairen die in Zuid-Vietnam gevangen zijn genomen, c) Militairen van het Zuidvietnamese leger die in handen zijn van het „nationale Bevrijdingsfront" of van Noordvietnamese geregelde troepen, d) Strijders van het „bevrijdingsfront" die in Zuidvietnamese handen zijn geraakt en e) Noordvietnamese militairen in Zuidvietnamese gevangenschap. Bij de onderhandelingen van de afgelopen tijd tussen Kissinger en Le Duc Tho is van Amerikaanse zijde steeds aangedrongen op snelle vrijlating van de Amerikaanse krijgsgevangenen. De Noordvietnamezen erkennen niet officieel geregelde strijdkrachten in Zuid-Vietnam te hebben en uit niets van hetgeen is gepubliceerd of uitgelekt, is tot nu toe gebeleken dat over Noordvietnamese krijgsgevangenen is gesproken, noch over Vietcong-leden in Zuidvietnamese gevangenschap of omgekeerd. --- Belangrijke feiten uit de strijd om Zuid-Vietnam SAIGON —Sedert de Japanse strijdkrachten, die bij het begin van de tweede wereldoorlog in Indo-China waren gelegerd de 9 oktober 1954: Franse ontruinagenoeg voortdurend oorlog gevoerd. 9 maart 1945: Japanners vallen Franse garnizoenen aan, 2 september 1945: Ho Tsji-minh roept de onafhankelijkheid van Vietnam uit in het kader van de Franse Unie. 19 december 1946: Opstand van de Vietminh in Hanoi. 5 juni 1948: Frankrijk installeert kiezer Bao Dai in Saigon als hoofd van de onafhankelijke (en geassocieerde) staat Vietnam. Oktober 1949: Het Chinese volksleger staat aan de grens van Tonkin. 19 en 31 januari 1950: China en de Sowjet-Unie erkennen Noord- Vietnam. Mei 1954: Franse nederlaag in Dien Bien Phu. 20-21 juli 1954: Overeenkomsten van Genève waarbij Vietnam voorlopig in tweeën wordt gedeeld bij de 17e breedtegraad. (Amerikanen tekenen niet). 9 oktober 1954: Franse ontruimen Hanoi dat op 11 oktober door de Vietminh wordt bezet. 11 februari 1955: Amerikaanse militaire bijstandsgroep neemt de opleiding van het Zuidvietnamese leger op zich. 23-26 oktober 1955: Afzetting van Bao Dai na een referendum gevolgd door het uitroepen van de republiek door Ngo Dinh Diem. April 1956: Laatste Franse troepen verlaten Zuid-Vietnam. 20 december 1960: Vorming van een „nationaal bevrijdingsfront" voor het leiden van de guerrilla die al drie jaar duurt. 8 februari 1962: Instelling van een Amerikaans commandement in Zuid-Vietnam. 8 mei 1963: betoging door boeddhisten in Hué tegen het regiem- Diem die op 2 november wordt vermoord. 5 augustus 1964: Eerste Amerikaanse luchtaanval tegen Noord- Vietnam nadat twee Amerikaanse torpedo jagers in de Golf van Tonkin zijn aangevallen door Noordvietnamese motortorpedoboten. 7 augustus 1964: Congres in Washington geeft president Johnson nagenoeg onbeperkte volmacht voor de oorlogsvoering in de zogenoemde „Tonkin-resolutie". 6-7 februari 1965: Begin van de stelselmatige bombardementen op Noord-Vietnam. 8 maart 1965. Grote Amerikaanse inzet in Zuid-Vietnam begint. (Amerikaanse mariniers landen bij Da Nang). 30 januari 1968: Noordvietnamezen en Vietcong beginnen het bloedige Tet-offensief. 31 maart 1968: President Johnson kondigt beperking bombardementen tot beneden de 20e breedtegraad aan en stelt vredesbesprekingen voor. 10 mei 1968: Amerikanen en Noordvietnamezen ontmoeten elkaar voor het eerst aan de onderhandelingstafel in Parijs. 1 november 1968: Luchtaanvallen op Noord-Vietnam geheel gestaakt. 25 januari 1969: Eerste vergadering van de vier betrokken partijen in Parijs. 8 juni 1969: President Nixon kondigt de terugtrekking van de eerste 25.000 militairen uit Zuid- Vietnam aan. 10 juni 1969: Vorming van de „voorlopige revolutionaire regering" van Zuid-Vietnam, de politieke arm van de Vietcong. 4 augustus 1969: Eerste geheime besprekingen van Nixons adviseur Kissinger met leider van de Noordvietnamese delegatie Xuan Thuy in Parijs. 29 april—29 juni 1970: Amerikaan —Zuidvietnamese veldtocht t^gen toevluchtsoorden van de tegenstander in Cambodja. 8 februari—24 maart 1971: Zuidvietnamese actie tegen de Ho Tsji Minh-route in Laos. 17 november 1971: Na 12 ontmoetingen schorten de Noordvietnamezen hun besprekingen met Kissinger op. 30 maart 1972: Begin van het massale lente-offensief van de Noordvietnamezen en de Vietcong. Dertien divisies trekken Zuid- Vietnam binnen. 6 april 1972: Amerikanen hervatten bombardementen op Noord- Vietnam. 8 mei 1972: Nixon maakt bekend dat hij mijnen heeft laten leggen voor de Noordvietnamese havens. B—l 2 oktober: Kissinger en Le Duc Tho bereiken in principe een akkoord uit negen punten. Kissinger zegt dat vrede binnen handbereik is en dat het door Hanoi gepubliceerde akkoord in grote lijnen klopt. 24 oktober: President Thieu van Zuid-Vietnam verwerpt het akkoord. 4—13 december: Kissinger en Tho trachten vergeefs tot overeenstemming te komen over nog openstaande vraagstukken. 18—30 december: Amerika voert grote luchtaanvallen uit, boven Noord-Vietnam. 2 januari: Onderhandelingen op lager niveau worden hervat. B—l 38—13 januari: Nieuwe besprekingen Kissinger—Le Duc Tho. 15 januari: Nixon laat bombardementen beneden de 20ste breedtegraad ook staken, evenals het leggen van mijnen. 23 januari: Kissinger en Le Duc Tho paraferen in Parijs de overeenkomst. SCHINVELD — Het 2-jarige jongetje Ronnie Kleuters uit Schinveld is na een verkeersongeluk in zijn woonplaats overleden. Het kind werd door een personenauto geschept, toen het bij het oversteken van een straat tussen twee geparkeerde auto's uitkwam. --- Amerikanen verdwijnen uit Vietnam SAIGON — Na de ondertekening van de wapenstilstandsovereenkomst in het weekeinde zal een begin worden gemaakt met de terugtrekking uit Zuid-Vietnam van de 23.700 man Amerikaanse strijdkrachten en de 35.000 Zuidkoreanen. Een Amerikaanse woordvoerder in Saigon zei dat een snelle luchtbrug geen moeilijkheden zal opleveren maar dat tot woensdagochtend vroeg nog geen instructies daaromtrent uit Washington waren ontvangen. Op het felst van de strijd bedroeg de Amerikaanse sterkte in Vietnam 543.000 man, waarvan het overgrote deel in de afgelopen jaren door de regering-Nixon in het kader van de Vietnamisering is teruggetrokken. Volgens cijfers van 18 januari omvatten de Amerikaanse strijdkrachten in Zuid-Vietnam nog 13.300 man bij het leger 7.600 man van de luchtmacht, 1.500 mariniers en 100 leden van de kustwacht. Hierbij zijn niet begrepen de ongeveer 94.000 man van marine en luchtmacht die direct zijn betrokken bij de oorlog maar die buiten Zuid-Vietnam zijn gelegerd. Het is het personeel van de Zevende vloot en van de luchtmachtbasis op Guam en in Thailand. --- Vietcong hitst bevolking op SAIGON — Zuidvietnamese militairen hebben in het Centrale Bergland documenten van de Vietcong in beslag genomen waarin de bevolking werd opgeroepen te infiltreren in Pleiku en de bevrijding te vieren door het hijsen van de vlag van het nationale bevrijdingsfront. Dit heeft een militaire woordvoerder in Saigon meegedeeld. --- Een Zuidvietnamese militair geeft een op de Vietcong krijgsgevangen gemaakte 19-jarige soldate te drin- \ ken uit zijn veldfles. Het meisje werd gevangen genomen tijdens een hevig vuurgevecht tussen de Vietcong en eenheden van de Zuidvietnamese 5e Infanterie-divisi». --- Vijf miljoen Vietnamezen door de oorlog dakloos SAIGON: In de laatste tien jaar zijn bijna vijf miljoen Vietnamezen door de oorlog dakloos geraakt. Daarom is ongeveer een derde van de bevolking aan het trekken gegaan om in dit door oorlog verscheurde land een veiliger woonplaats te zoeken. Toen Vietnam door het Verdrag van Genève in 1954 in tweeën werd gedeeld hebben ongeveer 1 miljoen Vietnamezen hun huizen in Noord Vietnam verlaten om niet onder een communistische regime te hoeven leven. Deze uittocht was ongekend in de Vietnamese geschie denis. Deze eerste generatie vluchtelingen heeft zich langzamerhand opnieuw gevestigd en in 1958 konden deze als opgenomen in het lokale sociaal-politieke stelsel beschouwd worden. steld door de lokale regering die aanwezig was in en bij de stadscentra. In 1959 begon echter de achteruitgang van de veiligheid, speciaal in de ver afgelegen dorpen en gehuchten. De mensen die in deze streken woonden werden gedwongen om hun huizen te verlaten en hun toevlucht te zoeken in streken waar veiligheid garant werd ge- Miljoenen mensen op het platteland werden ontheemd toen de oorlog op grotere schaal werd gevoerd. Dit proces is nu meer dan tien jaar aan de gang, en volgens de Minister van Sociale Zaken zorgt de Regering elke maand voor een gemiddelde van 25.000 nieuwe vluchtelingen. Tegen het einde van 1971 was het geregistreerde totaal aantal door de oorlog ontheemde personen 4.430.564. Van dit aantal zijn er sindsdien 2.2 miljoen opnieuw gevestigd in streken waar zij oorspronkelijk niet vandaan kwamen en iets meer dan 2 miljoen zijn geholpen om naar hun geboortedorp terug te keren. De migratie van de plattelands- bevolking naar veiliger oorden dte onder toezicht van de Regering stonden, schiep ernstige problemen voor de vijand. Aangezien zij gebrek hadden aan strijdkrachten konden zij ook de civiele bevolking niet gebruiken als een politiek of militair schild. Daarom is het niet te verwonderen dat in het verleden de vijand vluchtelingenkampen heeft aangevallen. --- Voornaamste aspecten Het vluchtelingen probleem bestaat uit drie belangrijke aspecten die door de Regering doeltreffend bahandeld zullen moeten worden. Vanuit het sociale gezichtspunt moet men door oorlog ontheemde personen helpen om snel een normale en veilige omgeving te vinden. Economisch gezien moeten zij aangemoedigd worden om zo snel mogelijk hun produktieve aktiviteiten te hervatten. Vanuit het politieke oogpunt moeten zij georganiseerd worden tot bruikbare gemeenschappen die doeltreffend kunnen bijdragen voor het herstel van veiligheid en vrede. --- Tijdelijke kampen Nadat de vluchtelingen uit door Communisten beheerde gebieden zijn weggetrokken, worden zij door de regeringsambtenaren in verschillende tijdelijke kampen opgevangen. Nadat zij geregistreerd en volgens hun beroep geklassificeerd zijn, krijgen de vluchtelingen een kaart waarop een lijst staat met de naam, leeftijden en beroepen van alle leden van het gezin. Gedurende dit tijdelijke stadium ontvangen de vluchtelingen zakgeld. Voedsel en andere hulp waarin ook medische bijstand begrepen is. Zoals preventieve inentingen, medicijnen enz. --- het ABC van VIETNAM --- Vestigingsplaatsen In de regel verhuizen de vluchtelingen na een verblijf van twee maanden in een tijdelijk kamp naar vestigings plaatsen die door de Provinciale Pacificatie en Ontwikkelings Raad zijn vestgesteld. Al deze plaatsen hebben de drie hoofdzaken: Veiligheid, gemeenschap en economische mogelijkheden. Elk gezin dat zich in deze plaatsen vestigt ontvangt een vefr tigingstoelage van VN 7.500 en 10 vellen dak bedekking voor de bouw van een huis en een voedseltoelage van 500 gram rijst per dag gedurende zes maanden voor elk lid van het gezin. De Regering stelt geld beschikbaar om het land te effenen en voor de bouw- van openbare voorzieningen zoals apotheken, scholen en waterputten. --- Verdere bijstand De regering geeft verdere bijstand naar gelang de beroepsbevoeprl'---ri.r.n en peb?<"eerd op de economische en landbouw kon* ties van de vestigingsplaatsen. Er is land te huur; zaden en planten, kunstmest en vee word,Si verschaft. Als de gemeenschap WJ rivieren of de* kust is gelegen worden visnetten en buitenboordmotoren uitgedeeld. Voorzieningen voor beroenstra'ner worden o°K verschaft zoals een beroepscursus huizenbouw, timmerwerk, smeden, mechanische en electronische monteurs. (uit Vietnam-bulletin1 PORT AU PRINCE — De Amerikaanse ambassadeur en de consulgeneraal op Haïti zijn door vijl gemaskerde en gewapende mannen vrijgelaten, nadat de Haïtia#* se regering erin toegestemd had twaalf „politieke gevangenen" *-™ te laten en een lossom van 70.00° dollar (227.500 gulden) te betalen. ---