Verkoopingen, enz. Woensdag werd in het Schuttershuf alhier door het bestuur van de Vereeniging tot Christelijke verpleging van krankzinnigen ii> Zeeland aanbesteed de eerste uitbreiding van het gesticht Vrederust te Bergen op Zoom, beataande uit het bouwen van 2 paviljoenen, woning voor een geneesheer, dubbele woning voor personeel eu werkplaats, benevens uitbreiding der waterleiding, rioleenng en aanleggen van wegen. Ingescareven wurd door de heeren J. J. Krgger, Vliasingen, f 160.000; P. L. van Miert, Middelburg, 1 160.000; G. H. Vertregt, idem, f 158.900 ; Havormans, Bergen op Zoom, f 156 000; De Bic, idem, f 140.000; Michaela, f 140.000; Panny, Zierikzee, f 133.900; Panny, Krabbendgke, f 155.149, en M. Zwak, Ermelo, f 120.490. a Te Wilhelminadorp werd heden door het beatuur dor waïerkeering van den cal. Uatt-beceiandpoldtii aanbesteed het verbeteron en onderhouden der waterkeerende werken aan genoemden polder over den dienst 1909/1910. Laagste inschrgver was de heer J. Elenbaas te St. Annaland. Woensdag middag worden te Ooatkapolle door den notaris J. W. Verhuist, twee huizen en erven, aan den Duinweg, 64 en 65, aldaar verkocht voor f 1735. --- Bekendmakingen. Onveiligheid vaarwater. De Burgemeester van Middelburg maakt aan zeevarenden bekend: dat op 23 en, zoo noodig, ook op 24 Juni 1009 eene schietoefening zal worden gehouden van het fort Harssens, en op 24 en, zoo noodig, ook op 25 Juni 1909 eene van het fort Hoek van Holland. De voor do veiligheid te nemen voorzorgsmaatregelen liggen voor belanghebbenden ter secretarie dezer gemeente ter inzage. Middelburg, 10 Juni 1909. De Burgemeester voornoemd, M. VAN DEN BRANDELER. --- Vetroken en aangekomen schepen. Heden is alhier aan -de Loskade aangekomen het s.s. Sneppe, met een lading gezaagd hoat van St. Petersburg en Kotka, bestemd voor de N. V. Houthandel voorheen G. A berts Lz,en Co. Hr. Ms. pantserschip Eoertstn, is 15 dezer vau Ghristiania vertrokken. Aangekomen: 14 Juni to Montevideo het s.s. Göttingen, van Bremen caar La Plata; 15 Juni te Genua het s.s, l'rinz Ludwig, van Bremen naar' Oost-Azië ; te Catania het s.s. Bagern, van Marseille naar Nicoajeff; to Bremerhaven het as. Kronprinz Wilhelm, van New-Tork naar Bremen; te Hongkong het s.a. I'orck, von Rotterdam naar Oost-Aziê*; te Marseille bet s.s. Goentoer, van Rotterdam naar Java; 16 Juni te Rotterdam het a.s. (•ede, van Batavia ; te Padang het s.s. Madura van Amsterdam naar Batavia; te Rotterdam het B.s. Prinz Oscar, van Montreal; te Batavia het s.s. Malanij, van Rotterdam. Gepasseerd: 16 Juni Ouessant het bb Grotius, van Amsterdam naar Batavia ; Sagtes het s.s. Betoeki, van Java naar Rotterdam; Puiwie Point het a.s. Nienw Amsterdam, van New-Tork naar Rotterdam; Dover het s.s. Ktdiri, van Rotterdam naar Java. --- Thermometer en Verwachting. 17 Juni. Thermometer alhier Bu. vm.sB gr. 12 u. 63 gr, av. 4 n. 62 gr. Hoogste barometer stand 775 7 t Valentia. Laagste 758 4 te Memel. Vorwaohtinjt tot den avond van IBJuni meest matigo N.W, tot N. wind, zwaar be wolkt. weinig of geen, regen en dezelfde tem perataar. | Deze opgaaf is van hot Kon. Ned. Uetereologisch Instituut te De Bilt. --- LAATSTE BERICHTEN. ONTSLAG AANVRAAG. Na 45 jaar bg 't zonder onderwas te zgn werkzaam gewoeat, heeft thana de heer W.A- Kopmele, hoofd der bijzondere school te Domburg, tegen 1 Nov. a. a. eervol ontalag aangevraagd bg 't hoofdbestuur der confeaaïoneelo vereoniging. ;, . , --- EEN BEVESTIGING. Het gerechtshof te 's Gravenhage bevestigde heden de veroordeeling van J. W., gemeenteontvanger van Krabbendgke, tot zeven dagen gevangenisstraf, wegens beleedigïng van den gemeenteveldwachter aldaar. --- ANTI-MILITARISCHE OPRUNING. Voor de vierde kamer der Amsterdamsche recbtbank stond heden terecht de bekende anarchist en anti-militarist J. W. Smit, voorzitter van het landelgk comité van de /. A. Af. V. Rechtsingang is tegen hem »erleend wegens opruiing. In den Soldatenalmanak van 1909. heeft bekl., volgens dagvaarding, een artikel geplaatst of doen plaatsen, getiteld: Waarom 'n soldatenalmanak 'i en onderteekend agitator, waarin do volgende opruiende zinsnede voorkomt: »Wg richten dus tot u, soldaten, de pertinente vraag: Is het voor u een bezwaar uw medemensch, die u nooit iets misdeed, te vermoorden? Zoo ja, raadpleegt dan in de eerste plaats de stem van uw geweten en weigert fierweg aan ieder, die het u mocht bevelen, op uw medemensch te schieten, of de wapons tegen bern op te nomen"? De Soldatenalmanak 1909, waarin dit artikel verscheen, werd zoowel onder het publiek als onder de militairen op ruime schaal verspreid, althans te Amsterdam on elders in Nederland in de maand Januari van dit jaar. Negen getuigen zgn gedagvaard, Smit zal zioh zolf verdedigen. Beklaagde bekende geschreven te hebben voor de soldaten, die mensch zgn en dus niet willen moorden. De getuigenverklaringen leverden niets bgzonders op. Een dor getuigon, zekere Kruien te Haarlem, weigerde, na herhaalde pressie van den president, den oed af te leggen. Hg werd geggzeld tot 24 dezer, dan zal de behandeling dor strafzaak worden voortgezet- Bg de wegvoering van Krillen liep de beklaagde op hem toe, zeggende: >houd je goed Krillen." Hedenavond is er een meeting van anti—ilitairisten in Planeivs. --- BUITENLAND. Von Bülow aan het woord. Mot een paar stevige slagen om de ooren van het centrum leidde de kanselier Woensdag zgn langverwachte Rgksdagrede in. Allereerst wees hg op de bewering dat do verbonden regeeringen of bg zelf de medewerking van het centrum bg den fiaantie-hervorming zouden hebben uitgeschakeld. Dat was een volslagen onjuiste opvatting (luid gelach _n bet centrum en bg de sociaal democraten). > Wacht toch af heeren, wat ik nog te zeggen heb", riep de kanselier met stem verhef» eg. En bg zette toen uiteen dat hg zakelgke ondersteuning zou bobben aanvaard van iedereen, zelfe van de uiterste linkerzgde. Maar hit centrum heeft volhard bg zgn dogmatisme intolerant, en de geprikkeldheid van verscheidene leden dier partg heelt tot veel ongerechtvaardigde aanvallen op zgn persoon geleid (onrast in het centrum) Men beeft verdaohtmakingen tegen hem gepubliceerd. Dat alles heeft hem niet laten atwgken van zgn politieke Ignen Aan laster was hg gewoon (groote beweging in het centrum). Hg begreep nu, wat vorst Biemarck eens zei tot een uitmuntend man, die weinig lust toonde een minister-portefeuille aan te nemen, en tot wien de vorst op de hem eigen krachtige wgze zei: >Eigealgk begrgp ik wol dat n weinig last faebt u in de Drecklinie te plaatsen '" De kanselier zei zich ook niet van de wgs te hebben laten brengen doordat do leden van de grootste pang in het Huis allo omgang sb et rek kin gen met hem hebben afgebroken (beweging). Hg wees er op dat men vooral in Bugel and niet zoo klninßtestig is i m do politieke tegenstellingen op porsoonlgk gebied over te brengen, en hg hoopte dat men er nog toe zou komen om niet iemand, die andera over vraagstukken denkt, dndelgk voor een gek ot een schurk te honden. De houding van het centrum tegen hem had echter mets veranderd aan het feit dat hg er nooit aan gedacht had die partg te boycotten Anderzgda zou hg ook niet te bewegen zgn de zaken zoo te leiden, dat de liberalen zouden worden uitgesloten. Aan overneming van het liberale programma dacht hg niet, maar de medewerking der liberalen achtte bg zeer wenschelgk. Uitvoerig zette de kanielier uiteen de deelneming der liberalen aan de stichting en de ontwikkeling vanhetrgk. Den liberalen geest uitschakelen zou historisch onrecht, politiek een tout zgn (bewgzen van instemming). Maar de zwakke zgde van het liberalisme, de doctrinaire richting, heeft zich ook bg do hervorming der financiën zwaar doen gelden. De vrgzinnigen konden bg verscheidene kwesties den agrariërs vrieudsohappelgk gezind zgn en toch liberaal blgven. Bg de besprekingen mét de liberalen werd den kanselier vaak gezegd: »Gg hebt eigenlgk gelgk, maar ons program!" (Gelach). Met een Aha! en groote vroolgkheid toonde do Rgksdag zgu belangstelling, toen de kanlier daarna zei nu tot de houding van de rechterzijde in dit hooge Huis te komen. Ia een land, waar geen partg de volslagen meerderheid heelt, kan ook geen partg verlangen, dat de regeering bg haar woorden zweert. Omdat de kanselier daartoe niet kon besluiten tegeiover het centrum, is het tot een breuk met die partg gekomen. Hg kon zich echter ook niet ondergeschikt maken aan de rechterzgde. Wanneer er in het land een minister geweest ia die de beteekenis van de conservatieven wist te waardeeren, dan was bg het (levendige toeroepen links, ironische bgval bg de sociaal-democraten). •Van het eerste oogenblik af ben ik opgekomen voor de belangen en de rechten van den landbouw. Maar ik aal mg niet, ook door de conservatieven niet, laten afdringen vun den weg, dien het staatsbelang voorschrijft" (hoort! hoort!). De regeering kan echter niet de zoakgelaatigde der conservatieven worden, zoo min als zg van hen verlangt, dat zg een regeeringspartg sans phrase zullen zgn. Is die belasting op erfdeelen voor haar onaannemelgk, dan zou zg die wellicht ten val kunnen brengen, maar niet ook voor de toekomst ter zgde stellen (zeer juist!). De verwerping dier belasting zou echter een gevaarlgk verzet tegen de conservatieven in het leven kunnen roepen en de radicalen versterken. Vervolgens zette de kanselier nog eens in hoofdtrekken de nieuwe regeeringevoorstellen uiteen, in het bgzonder wgzend op het vasthouden der bondsregoeringen ouu de erfenisbelasting. Een groot deel van de nieuwe belastingen moet door de bezittenden gedragen worden. Het gaat niet aan dat de 500 mitlioßn,' die meer moeten worden opgebracht, slechts gelegd worden op de middenklassen en de weinig bemiddelden. (Hoort! hoort! linka). Von Bülow zei te hopen dat gemeenschapszin, en hot nationaal en sociaal gevoel do overwinning zouden behalen o?er kleingeestigheid en paitggetwist. In die hoop werd hg versterkt door de stemming in het land. Die is vrg van kleinzieligheid en zal vroeg of laat streng oordcelen over de partgen die het groot werk der fïnantïe-hervorming benadeolen of ten vol brengen (levendige beweging.) En eindelgk volgde nog een persoonlgk woord in de kwestie van zgn gaan en blgven. »Ik blgf, zei de kanselier, zoolang de keizer gelooft, dat nign medewerking aan de buitonlandscbe en de binnenlandsche politiek voor net rgk nuttig is en zoolang ik zelf geloof naar mgn eigen politieke overtuiging en beoordeeling van den toestand nuttig werkzaam te kunnen zgn (boort!) Ik maak mgn persoon, zooals vanzelf spreekt, ondergeschikt aan de groote zaak der hervorming van de financioa Als ik de overtuiging krgg, dat mgn persoon do kwestie in don weg staat of wanneer de zaak op een wgze afgewikkeld werd, waaraan ik met kan of wil meedoen zal het mg ook mogelgk zgn den keizer te overtnigea dat mgn tgd van gaan is gekomen." Groote opgewondenheid heerschte in het Huis na deze rede. Overal vormden zich groepen van afgevaardigden, en in het algemeen rumoer gingen de eerste woorden van den minister van financiën Sydow geheel verloren. Deze behandelde nogmaals in bgzonderheden de reg e orings voo retellen. En na hem kwam de nationaal liberale leider Bassermann met een uitvoerige rede, waarvan de hoofdstrekking was dat bg de regeering zal steunen. Vandaag wordt het debat voortgezet. --- Het hellende vlak. Er zgn monacheu die gelooven dat protectie iets is, waarvan vooraf en voorgoed de mate kan worden vastgesteld. Er zgn e; andoren die beweren dat, wanneer men eenmaal met protectie begint dat onvermgdelgk moot leiden tot uitbreiding, als een rollende sneeuwbal die al maar grooter wordt. En tusschen die twee groepen wordt dan — zooals nu weer in ona land — uit don tre ure geredetwist. Wg voor ons twgfelen in de debatten over dat punt geen minuut om partg te kiezen, en eerlgk gezegd verbazen we er ons over dat er nog over gediscussieerd wordt. Want men hoeft toch werkelgk maar naar het buitenland te zien, om vast te stellen, dat protectie van een gedeelte altgd leidt tot protectie van veel meer Dat heeft men heel sterk kunnen zien in Duitschland, men ziet het nu weer in de Vereenigde Staten waar de verminderingsplanndnten slotte zgn uitgeloop eu op een verhooging van de voornaamste artikelen, en men ziet bet ook in Frankrgk. Bg do gebeurtenissen in laatstgenoemd land willen we een oogenblik stilstaan. Het onderwerp is misschien droger, maar toch ook veel belangrgker dan de luidrachtigßte berrie-zitting van bgv. de Oostenriikßche Kamer. Nu de moderne ataten ziek tegen over elkaar gedragen als handelsfirma's en de heele wereldpolitiek beheerscht wordt door do handelsbelangen, ie het wel de moeite waard even na te gaan, wat een land als Frankrgk nu weer op dat gebied gaat doen, — ton minste als de plannen worden aangenomen. Een kleine herinnering van enkele historische feiten is daarvoor mot overbodig. Ook Frankrgk heeft zgn vrghandelsperiode gehad, nl.in het tweede keizerrgk. Maar toen het land, lam geslagen door den oorlog met Duitschland, en gebukt onder ontroglgke financiëele lasten, behoefte had aan veel geld, terwgl de directe belastingen niet moor konden opgedreven, heeft Thiers getracht een vaste bron van inkomsten te verkrijgen door een stelsel vau invoerrechten. Dat was bet begin van het bellende vlak. Nataurlgk werd er ook als motief aangevoerd dat men de inlandsche ngverheid en landbouw wilde bevorderen, en dat leidde vanzelf tot het vragen naar en het geven van Er kwam politiek bg. Bismarck hadaUeou der vrcdeavoorwaarden afgedwongen dat Frankrgk en Daitsehland elkaar zonden behandelen op den voet van meest begunstigde naties, met het gevolg, dat als Frankrgk aan een ander land tegemoetkomingen deed door verlaging van rechten, de gehate Duitschera daar ook dadelijk van profiteerden. Die gedachte heelt hooi veel bggedrugen totr het plan, dat in 1892 is doorgevoerd, om nl alle handelstraotaten op te zeggen, en een maximum en minimum tarief in te voeren, waarvan het eerste zou gelden vooralle landen met welke men het niet eens koa worden en het laatste voor de landen aan welke men voordeeion wilde geven, of die, zooaln. Duitschland, op het recht van meestbegunstigde aanspraak konden maken. Maar dat laagste tarief was veel hooger dan het oude, en het gevolg is geweest dat geen ander land met Frankrgk een nieuw tractaat sloot, en het land dus protectionistisch afgesloten was. Een oogenblik scheen het, ef ala reactie op dit Fransche streven de vrghandelsdenkbeeldeat weer zouden herleven, nl. toen in 1893 in Duitschland onder Caprivi do eerste bres werd geslagen in den muur van invoerrechten, die Biemarck om het Duitsche rgk had opgericht. Toen sloot nl. Duitaohland met zgn bondgenooten, Oostenrgk-Hongargo en Italië", juist als weormiddel tegen het hooge Fransche tarief, speciale traotaten. Maar men weet ook dat iv 1906 door uu nieuwe Duitsche tarief wet ruimschoots ïb ingohaald wat men toen had prgsgegeven. * * Al dien tgd heeft Frankrgk zich door zgn hoog invoerrecht afgesloten gehouden, en wanneer het waar was wat men van de zegeningen van het beschermende stelsel vertelt, dau 7.0» men dit dan toch in Erankrgk mootea Er nu ia er in de Fransche Kamer weer oen voorstel aanhanging tot . . . verhooging der invoerrechten. Dat het geen voorstel van de regeering ia, maar dat het uitgaat van particulier initiatief, verandert niets aan het feit, dat er opnieuw wordt gevraagd om meer. Toen Dinsdag Pliohon — de zetter vergete hier de 1 niet, want alB Pichon, de minister van buitenlandsche zaken, dat had gezegd, zou hot nog een andere beteekenis hebben — toeu Piichon namens de tariefeommiesie het voorstel toelichtte, verdedigde hg de verhoogingeu voornamelgk met een verwgzing naar de wgziging in den toestand, door den vooruitgang van de wetenschap en door de mededinging vau nieuwe landen, die bgvoorbeeld graan op Fransche markt brengen tegen een prgs, welke voor den Franschen landbouwer doodend is. Eu dat het van belang ie den landbouw krachtig to doen big ven, bepleitte bjj mot het ontegenzeggelijk steekhoudend argument, dat Engeland in de geringhoid van zgn landbouwende bevolking (24 pet. vau het totaal) een der oorzaken heeft van de verontrustende werkloo ze n- v ersc hg n se ion. Maar voorts weidde Piichon uit over deav vooruitgang, dien de Fransche uitvoer sedert 1891 heeft ondergaan, als een bewgs dat het beschermend tarief de economische schatten van het land niet heeft gedood. Daartegen weid echter door anderen aangevoerd, -dat die vooruitgang iets is van de laatste negen jaar, die zioh over de heele wereld hebben gekenmerkt «door een groote ontwikkeling, tot het vorig jaar do crisis begon. En bovendien had een vorige spreker, Boauregard, die het debat had ingeleid met een. welsprekende rede tegen de voorstellen, er op gewezen dat de verhooging van den Fransohen uitvoer van 1889 tot 1908 slechts was gestegen met 40 pCt, waartegenover staat voor Engeland, in weerwil van de crisis, een vermeerdering van 44 pCt, en voor Duitschland, België, Italië, Nederland en Spanje van 109 pCt en meer, — een vergelgking die aan Frankrgk dus geen reden geeft tot luidruchtige voldoening. Zoo worden reeds dadetgk den eerston dag de twee theoriën tegenover elkaar gesteld, en zoo zal het de volgende zittingen ook wel verder gaan. Maar vnn zalf komt dan de overweging op,, dat bg de kwestie van protectie de beslissing meestal zoo weinig afhangt van de theoriën, en dat het meest ei gen-belangen zgn — zoo niet vnn de Kamerleden zelf, das van hun kiezers — die den doorslag geven. Ook dat hoeft men in Duitschland kunne» zien, op de ergerlgkste manier zelfs, en ook in de Yereenigde Staten, waar de zakenmannen weer geducht achter de schermen aan het werk zgn. En zoa het in Frankrgk anders gaan? ---