Middelburg 12 Augustus. Sprokkelingen. Door den heer J. Kuiper, hoofd eener bijzondere school te Leenwarden, is de Koningin verzocht het.daarheen te willen leiden.dat de Ned.' Regeoring aan de Mogendheden van Europa het voorstel doe, dat er een Europeesche Statenbond wordt gevormd, waardoor de verkwisting van enorme Hommen voor oorlogstoerustingen en van douanerechten kan worden vermeden. De heer Kuiper ging bg zgn adres uit van de gedachte, dat een kleine Mogendheid, zooala Nederland, beter zoon voorstel kan doen, dan een groote Staat. Komt een groote Mogendheid met een dergelijk voorstel, dan zou men dit aan veroveringszucht ot heersen zucht kunnen toeschrijven. Voorzeker heel goed bedoeld. En wie zou daarvoor geen sympathie govoelen; Toch zal niemand de illusie koesteren dat het pogen van den heer Kuiper slagen zal. Wg hebben nu al vredesconferenties gehad en v»y krjjgen nu het vredespaleis. En al erkennen wg daarvan met ingenomenheid reeds de goede zjjden en de gunstige resultaten, plannen tot ontwapening en vermindering van militaire lasten vonden op ■die samenkomsten nog weinig gehoor. Maar elk pogen in die richting kan allicht zgn nut hebben; en het herhaaldelijk slaan op hetzelfde aambeeld, ook door de kleinen, houdt de belangstelling voor het gewichtig vraagstuk: vermindering van militaire lasten gaande. Het idee van een Europeeschen Statenbond zal echter in de eerste jaren wel -niet verwezenlijkt worden. Daarvoor is men in de onderscheidene rgken nog niet rjjp, en hebben zjj ook op militair gebied te verschillende belangen. Bovendien wordt menig land met het oog op zgne bezittingen en zgne verhouding tot Andere rgken buiten Europa genoodzaakt vloot en leger op grooten voet in te richten. Het vraagstuk is dus niet zoo gemakkelijk op te lossen. Zekere V. meende een goede vondst gedaan te hebben om voor de doodstraf te pleiten Hg deed daarvan mededeeling in De Nederlander, onder aanhaling van hetgeen de Parjjsche correspondent van het Handelsblad vertelde van de op 5 Aug. te Pargs voltrokken executie. Toen den moordenaar, dio een verzoek om gratie1 had ingediend en die stellig hoopte op verandering van straf, werd meegedeeld, dat zijn verzoek verworpen was, riep hg uit: »lk wist niet dat er nog geguillotineerd werd." V. schrgft nu: >De gevolgtrekking ligt dus voor de hand. Had hjj het wel geweten dan zou hg vermoedelijk niet hebben gemoord. De angst voor de Doodstraf (met hoofdletter D) zon hem dan hebbon afgeschrikt," enz. Deze gevolgtrekking is absoluut mis, merkt het Hbld. op. • Reeds in de woorden, door onzen corres-. pondent aangehaald, ligt niets anders dan teleurstelling van den moordenaar omdat zijn verzoek geweigerd was; dat hjj hierbjj aan zgn misdrijf' zou hebben gedacht en aan de etraf, waarop hij bij eventueele ontdekking te rekenen Aau', is een volkomen willekeurige bewering. Maar zg wordt geheel omgeworpen door den uitvoeriger tekst van 's mans uitroep zooals wg dien in den Figaro vinden: *C'est lout de méme dégoütant. On a gracii Soleilland, Et pas mail,... Je croyais'gu'on ne guil'otinait plus". Den moordenaar viel het dus vreoßelgk tegen dat men hem wèl ter dood bracht, nadat de gratie van Soleilland hem had doen gelooven, dat er niet meer onthoofd werd. Dat ïs alles. Wg gelooven niet aan do afschrikkende werking van de doodstraf, die door geen enkele statistiek bewezen is en ook uit deze woorden aiet mag worden afgeleid." In De Standaard wordt een nrtikel gewjjd aan het verleden der liberale partij. De schrijver herinnert daarin aan het bg de laatste verkiezingen tegen haar gerichte verwijt, dat zjj onmachtig was om te* regeeren, en zegt dat ditzelfde haar reeds sinds 1648 verweten is, en niet door de rechtcrzjjde, maar haast meer nog door mannen van links. Men zou zoo zeggen, dat daarin wel bet beste bewgß is gelegen, dat het verwijt ongegrond was. Want de ontzagljjke werkzaamheid, die de liberale partg in hot tgdperk, dat met 1848 geopend werd, heeft ontwikkeld, kon door niemand geloochend worden. Trouwens onze geheele wetgeving getuigt daarvan. Merkwaardig is evenwel dat men van linke de liberale partg beurtelings verwijt, veertig jaren oppermachtig te hebben geregeerd, en diezelfde veertig jaar onmachtig tot regeeren te zjjn geweest. Dat klopt niot, merkt Het Vaderland op. Mogen wg de Nieuwe Crt gelooven, dan zal de komende begrooting sluiten mot ecu tekort van minstens twaalf millioen. Gepoogd zal worden voor een goed deel het ontbrekende te verkrggen uit belasting wjj ziging, door samensmelting van vermogens- en bedrgfsbelasting tot een inkomstenbelasting, waarbg de plannen van den oud-minister mr Th. de Meester goede diensten zullen bewgzen. Zoo dit waar is, dan zal men weer het eigenaardig verschijnsel zien dat een Rechtsch kabinet aanvaardt wat het eerst zoozeer verwierp en dat een linksch minister ten slotte de eer krggt die hem toekomt. Omtrent de te verwachten tariefwijziging deelt hetzelfde blad mede, dat het minder in de bedoeling ligt een fiscale-, dan wel een technische herziening van de bestaande tarieven ter hand te nemen, waarbij dient opgemerkt dat bet ontwerp van minister Harte zeer zeker een Eicale herziening beoogde. Ook op dit punt verloochent rechts zgne beginselen. In verband met een bg verschillende gemeenteraden ingekomen amvrage der firma F. A. de Jongh es., te Nijmegen, om voorloopige concessie voor het oprichten van een centraal station voor de levering van electriciteit voor licht en kracht, verdient zeker wel de aandacht een beschouwing van dr W. H. Nolens in AeNieuwe Venlosche Courant over dit onderwerp. Hg wgst er daarin op dat ook in Limburg den laataten tgd herhaaldelijk sprake is geweest van het oprichten van electrische centraion, om voor een groot gebied aan particuliere ondernemingen electrische energie, electrisch licht en electrische kracht te leveren, »In de eerste plaats, zegt hij, wordt daarbg gedacht aan het verkeer, het transport, het vervoer, vooral aan trams. Het ligt voor de hand, de ervaring elders opgedaan bewijst het, dat reeds als zoodanig dergeljjke ondernemingen groote diensten kannen bew jj zen. Zoowel voor het verkeer in het algemeen als in 't bijzonder voor het vervoer van arbeiders, o. a. in het mjjudistrict. Maar de vraag kan gesteld worden' of het ook niet mogelijk en wenscheljjk zou zgn om electrisohen stroom als beweegkracht te leveren aan de kleine en middelmatige bedrijven en zelfs of dat niet ten goede zou kunnen komen aan de huisindustrie. Voor deze laatste zoeken zg, die meenen dat ze il* absoluten zin niet kan en mag worden opgeheven en geweerd, naar middelen om de nadeelige gevolgen, den roof bouw op menschelgke arbeidskracht te voorkomen. Het groote bezwaar van een wettelijke regeling, nl. de moeilijkheid van toezicht, zou door het gebruik van electrische kracht voor een groot deel worden opgeheven. En wat do kleine bedrgven, den middenstand, betrelt, reeds in 1693 zag Von Hertl ing in zjjn Naturrechl vnd Socialpalitik voor de toekomst er het middel in, waardoor de kleine en middelmatige bedgven zich weer naast de groote een eigen gebied zouden verwerven en dat eigen gebied zouden behouden. Hjj beweert, dat de kracht van de grootindustrie is gelegen in de goedkoopte harer producten, maar haar zwakke zjjde in de moeilijkheid, ja de on mogelijkheid zich aan de individueele behoeften aan te passen. Hjj wgst op verschillende gevallen.iwaarin de industrie op kleine schaal met goed gevolg den strijd met de grootindustrie kan aanbinden. Maar als voorwaarde stelt hg', dat de kleinindustrie zich zooveel mogelijk den vooruitgang der moderne techniek eigen muke. Hg wjjst dan op de toepassing der stoom, werktuigen met geringe kracht, maar nog racer op de decentralisatie der industrie, zooals ze misschien van den verderen vooruitgang der electrotechniek kan verwacht worden. Als thans reeds — en bü schreef in 1893 — in kleine steden, zelfs in dorpen electrische verlichting wordt aangebracht, waarom zou het dan niet roogeljjk zjjn in de toekomst met behulp der eleetriciteit, goedkoope arbeidskracht te verschaften in de werkplaatsen van smaden en meubelmakers, van kteer-en schoenmakers, misschien ook van wevers (sinds in Frankrjjk op groote schaal toegepast), een arbeidskracht, die de kleine industrie in staat zou stellen te produceeren, wat tot dusverre slechts in groote fabrieken met stoomkracht voortgebracht kan wordoo. De voordeden van zoodanig aanwending der electrische beweegkracht schetst hjj als volgt: »Eon dergeljjke decentralisatie der industrie zou bljjken hot probaatste middel te zgn om een einde te maken aan de maatschappelijke misstanden, die in onzen tgd met de ontwikkeling der industrieele productie gepaard gaan. De opeen hooping van arbeiders in enkele centra van industrie zou verminderen, de crisis, die door de slingeringen van de wereldmarkt plegen uit te breken, zouden ophouden of ten minste aanmerkeljjk beperkt worden, terwgl ieder der kleine bedrijven slechts voor een beperkt en daarom gemakkelijk te overzien marktgebied zou werken, en derhalve zonder moeite rekening zou kunnen honden met de behoelten." Xiet allen koesteren deze verwachtingen van de ontwikkeling der electrotecbniek, die sinds 1893 steeds grooter afmetingen heett genomen. Zoo o. u. Sombart in zijn werk Der Moderne Kapitalismus, II Kapitel 33. Maar ook in dit geJal zal de waarheid wel in het midden liggen. In ieder geval is de zaak van voldoend gewicht, om bg het bespreken en beoordeelen van de oprichting van gewestelijke electrische centralen ook dezen kant dor zaak te onderzoeken." --- Benoemingen enz. Bij kon. besluit is A. J. M. Kajpers, ontvanger der invoerrechten te St, Pieter, ontheven van zgn beheer en tijdelijk werkzaam gesteld bg het Dep. van Financiën. --- KORTE MEDEDEELINGEN VERGADERINGEN. Woensdag werd te Frederiksoord een vergadering gehouden van oud-leerlingen der G. A. van Swictentuinbouwschool aldaar. Uit het jaarverslag bleek dat de Vereeniging in haar tienjarig bestaan van 64 tot 140 leden is geklommen. Aan de redactie van het gedenkboek werd dank gebracht voor de eervolle wijze, waarop zg zich van haar taak heeft gekweten, terwgl wederkeeng de redactie dank bracht voor de medewerking bg de leden ondervonden. Als bestuursleden werden herkozen de heeren P. v, d. Vliet te Hoes en J. H. Hirringh te 's-Gravenbage en gekozen de heer R. Lijsten te Utrecht. Als plaats voor de volgende jaarvergadering werd Boskoop aangewezen. --- Uit Stad en Provincie. In de week van 4 tot en met 10 Augustus 1909 zgn in Zeeland voorgekomen 2 gevallen van tvphm en febris typhoidea, waarvan 1 te Kortgene en 1 te Poortvliet; 4 van roodvonk; waarvan 2 te IJzendjjke, 1 teKruiningen en 1 te Retranchement, en 3 van diphthentis, waarvan 1 to Axel, 1 te Hulst en 1 te Vlissingen. ____^___ Door den heer mr. A, P. Snouck Hnrgronje, rechter, plaats vervanger in de arrondissementsrechtbank te Mi d d el b urg, is als zoodanig eervol ontslag aangevraagd. — Het was Woensdag een verrukkelijke avond, en geen wonder dat het concert in den Tuin op het Noord Bolwerk alhier goed bezocht waa. De heer Barbe had ditmaal een goede keuze gedaan; naast goede bekenden, door het publiek gaarne gewild, zooals fantasie op Tannhauser en Faitst, werden door zgn muziekkorps mooie nommers gegeven. Wg noomen o. a. den Turkischen ?narsch van Mozart, La Housarde, valse militaire, van Ganne en Carnaval d'artisles van Srendsen. Zgne arrangementen van Andante Religioso van Thomé en jMuniitire des fleurt van Wenzel, waren verdienstelijk. Ook de uitvoering viel ditmaal zeer te prjjzen. Er werd met opgewektheid gespeeld en met die toewjjding welke wg van het corps gewend zgn. — Men verzoekt ons mede te deelen dat het plan van den heer J. D. Enünk, om in den tuin van het Schutlershof alhier dit seizoen nog een viertal concerten te doen geven door het muziekkorps van hot 3e regiment uit Bergen op Zoom, wegens gebrek aan deelname niet kan uitgevoerd worden. — Middelburg was heden overstroomd door vreemdelingen. Het meerendeel kwam met de tram, dio om halt een van Vlissingen hier aankomt. Daar was bjj het vertrek het aantal zoo groot, dat de tram, die toch reeds overvol was, ze niet allen kon moenemen. Velen moesten blijven staan en sommigen maakten daarom den tocbt naar Middelburg te voet. Do hotels on cafe'a hadden niet over gebrek aan bezoek te klagen. — Heden was op de markt alhier te bezichtigen een kunatmoeder waarin kuikenß opgekweekt kunnen worden, zonder lamp of natuurljjke moeder, vervaardigd door den heer A. van dor Weel, wonende Baanstraat. Deze kunstmatige moedor geeft het voordeel, dat na het uitkomen de kuikens van de moeder kunnen worden weggenomen en in de machine opgekweekt. — Woensdagavond om acht uur kwamen de Gentsche volkskinderen met hun tochtgenootjes uit Domburg hier terug. Zg werden afgehaald doer de muziekvereeniging Exce sior en begaven zich, omstuwd door een talrjjke menigte, door de Segeerstrant en de Lange Delft naar De Vooruit, Onderweg speelde de muziek. Reden werden de stad en omstreken bezichtigd. — Het I'lngelsche driemastschip Port traw- Jord, dat zich op 't oogenblik in 't droogdok alhier bevindt, zal, na hier schoongemaakt te zgn, naar de fabriek De Schelde worden over gebracht om de noodige reparaties te ondergaan. --- Uit Vlissingen. Do heer F. vau der Meer heeft bedankt voor de op hem uitgebrachte keus als raadslid voor district 11. De candidaatstelling is bepaald op 20 Augustus, de stemming op 2 en herstemming, ia die noodig. op 14 September. Woensdagmiddag ia het 7jarig zoontje van H. in de Prinsenslraat al spelende van de ijzeren trap aan den zeemuur achter de z.g. Zeehondenwerf op de steonen gevallen. Het kind, dat zich aan hoofd en boenen ernstig had bezeerd, was nog bjj machte de trap te beklimmen, doch zakte op den djjk gekomen, in elkaar. Eenige in de nabijheid zjjnde personen snelden ter hulp en brachten Hen knaap naar bet hospitaal. Hjj werd daar verbonden en toen naar huis gebracht. Op 't oogenblik is de toetand redelgk. * De adjunct-ingenieur bjj den Rjjks waterstaat J. Lely, thans onder de bevelen vanden hoofdingenieur-directeur aldaar wordt met 1 September gestold onder de beveleu van den hoofdingenieur te Nieuwesluis. " De officier-machinist 2e klasse J. Zwart, thans geplaatst te Vlissingen, wordt 16 dezer op non-activiteit gesteld; de officiermachinist 2e klasse C. van Cool wordt 14 dezer in activiteit gesteld bij de fabriek der Kon. Maatschappij De Schelde aldaar. — Een bezoeker van Domburg schrijft ons : Na een heerlijken zomerdag kwam Woensdag oen zeldzaam schoone avond. Toen de zon prachtvol was ondergegaan bleef aan den westelijken horizon uitgestrekt een smalle nevelbank, waarboven geelrood in alle kleurschakeringen zichtbaar was, terwgl daar op de zee een breede, gouden lichtband lag, langzamerhand meer overgaand ia zilverglana tot eindelijk geheel de zee van horizon tot strand geleek op zwak gerimpeld, gesmolten zilver. Langen tgd hield dit heerlijke schouwspel aan. Toen het donkerder werd, kwam hot lichten der zee in zeldzame schoonheid. Prachtig pbospboresceerend, zóó sterk als menelochtsnu endan waarneemt, kwamen dogolfjes aanrollen,brekend tegen stranden en paalhoofden — een schouwspel zóó schoon, dat een kreet van bewondering aan volen ontsnapte. — In de Woensdag teWostkapelle gebonden raadsvergadering werd de gemeenterekening, dienst 1908, voorloopig vastgesteld op f 13.54645 in ontvang en f 12.904.98' in uitgaaf, alzoo met een batig saldo van f 641.46*. Door den raad werd goedgekeurd de rekening van het Burg. Armbestuur dienst 1908. De voorzitter deelde verder mode, dat een armlastig patiënt in het krankzinnigengesticht Vrede Rust te Bergen op Zoom zal opgenomen. wordon. Te Wolphaartsdgk is tot lid van den raad gekozen de heer J. M. Houterai&n met 154 van de 282 geldige stemmen. Op den heer D. Vleugel waren er 128 uitgebracht. — Woensdagavond vergadorde te Seb ore de gemeenteraad. Afwezig was de heer C. Glerum. Medegedeeld werd o.a dat de geldleening voor den keiweg door Ged Staten werd goedgekeurd, niettegenstaande — merkte de voorzitter op — door den heer Verhaagc aan dat college een schrijven was gezonden waarin hg aandrong dit met te doen. De beer Verhaage zeide het to betwijfelen of Burg. en Weth. Ged. Staten omtrent dezo quaeatie wel naar waarheid hebben ingelicht. Indien dit het geval was geweeat, dan 'm J z. i. geen goedkeuring op het besluit kunnen volgen. De voorzitter vond die opmerking zeer onbescheiden en wierp verre van zich den blaam, die de hoer Verhaage op deze manier op Burg. en Weth. werpt. De beer Verhaage verlangde verder inzage van het schrgvon dat hieromtrent aan Ged. Staten is gezonden, doch dit weigorde de voorzitter, omdat dit geen verplichting is, doch hg verzekerde dut de raad omtrent het advies volkomen gerust kan zjjn. De geloolsbrieven van de onlangs gekozen raadsleden werden onderzocht en in otde bevonden, doch de hoor Verhaego stelde voor, den heer W. Sterk niet als raadslid toe te laten omdat deze z. i door het toezicht houden Op gemeentelijke werken, waarvoor bij wordt bezoldigd, gemeente ambtenaar is, of altbana daarmede ia gelijk te stellen. Hierover ontspon zich eon breede discussie tosßchen den voorzitter en den heer Verhuage, waarna het voorstel Verhaage word verworpen en een voorstel vun den voorzitter, om het onderzoek der geloofsbrieven aan Ie houden tot een volgende vergadering, werd aangenomen. Woensdagavond hield een agent van politie te Neuzen een net gekleed hoer, die met den trein naar België wilde vertrekken, aan, daar hjj meende dezen in militaire unitoroi to hebben gezien. Bij onderzoek bleek het een korporaal der torpediaten uit Hellevootsluii te zgn, die naar Amerika wilde vertrokken. Zgn uniform is Donderdagmorgen ontdekt ia een café onder do gemeente Hoek. De deserteur is aan de militaire autoriteiten overgegeven. Tengevolge van het veelvuldig voorkome-j van mazelen en roodvonk onder de jeugd ia do R. K. meisjes* en bewaarschool telJzendgke gesloten. De openbare school heeft vacantie. --- ONDERWIJS. Aan den heer G. Huisman te Brouwershaven is tegen 1 November as .overeenkomstig zgn verzoek, eervol ontslag verleend als hoofd der openbare school aldaar en zulks op de meest eervolle wjjze, onde: dankbetuiging voor de vele diensten, door hem sedert 1 Januari 1877 in die betrekking aan de gemeente bewezen. • Te *b Gravenbage slaagde Woensdag voo: haadtcekenen 1. o. de heer G. den Toom te Aar denburg. — Door den heer G. M. van Reigorsberg Verslugs, is met goed gevolg afgelegd het staatsexamen tot toelating aan de universiteit, voor de faculteiten der geneeskunde. Bij kon. besluit is benoemd: tot buitengewoon hoogleeraar in de faculteit der letteren en wijsbegeerte aan de universiteit te Utrecht, tot het geven van onderwijs in de algemeene geschiedenis der middeleeuwen, de diplomatiek, de palaeographie en aanverwante hulpwetenschappen der geschiedenis, dr. O, Opperman, thans lector aan genoemde Universiteit; is bekrachtigd het besluit van den raad der gemeente Amsterdam van 21 Juli 1909, waarbg aan de Gemeentelgke Universiteit aldaar zijn benoemd : tot gewoon hoogleeraar in de Latjjnsclie taal en letterkunde dr. W. Bock. privaat docent aan genoemde Universiteit en leeraar aan het openbaar gymnasium; tot gewoon hoogleeraar in de physiologie dr. G. van Rh"nbork, buitengewoon hoogleeraar te Rome, en tot gewoon hoogleeraar in de ziektonkundigeontleodKundo en de gerechtelijke geneeskunde W. M, do Vries, privaat docent aan die Universiteit; is benoemd tot leeraur aitn de R. H. B. School to Utrecht, F. A. Kohly, tbana leoraar van de hoogere burgerschool te Zaltbommel, en voor het tgdvak van 1 September 1909 tot en met 31 Augustus 1910, dr. J. M. Th. A. Stille, tijdelijk leeraai aan die school. is benoemd tot gewoon hoogleeraar in de faculteit de geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Utrecht o» onderwijs te geven in de ontleedkunde A. J. P. van don Broeck, arts, privaat docent aan de gemeentelijke universiteit te Amsterdam. Verder is aan dr E. Koaenberg op verzoek eervol ontslag verleend als hoog'.eeroar in de faculteit der geneeskunde aan de lEjjksuoiveraiteit te Utrecht met dankbetuiging. ---