Middelburg 15 November. SPROKKELINGEN. Eenmaal opgevatte meeningen zijn vaak zeer moeilijk weg te nemen. Dat weten wij. Maar wij willen dit toch nog eens beproeven door. een praatje tegen te spreken, dat in de laatste dagen weer in onze stad de ronde doet in verband met het omhakken van b o omen. Menigeen zal met leedwezen hebben gezien hoe op onze Bolwerken en op het Molenwater menige boom ten doode is opgeschreven. En dan: hoevelen zijn er gedoemd op den Nieuwland-ichen weg te vallen onder den bijl! En dat alles, zoo luidt de meening van velen, louter omdat de gemeente gebrek aan geld heelt. Om dezelfde reden moesten ook een paar jaar geleden van genoemdeu weg de tegenovergestelde rij boomen geveld worden. En als straks, behalve de reeds geteekenden, nog honderd hoornen in de gemeente hetzelfde lot ondergaan, dan zal men weer op dezelfde wijze redeneeren. Wij verklaren echter nadrukkelijk, op grond van ons van deskundige zijde verschafte inlichtingen, dat men de plank geheel misslaat. De kas der gemeente legt hierbij volstrekt geen gewicht in de schaal. De boomen, reeds door den raad aangewezen, en de nu nog door Burg. en Weth. voorgestelde om te rooien, worden alleen opgeruimd omdat zij óf in ziekelijken toestand verkeeren of gevaar opleveren voor het verkeer. Die langs den Nienwlandscben dijk verkeeren reeds lang in een zeer kwijnenden staat. De kronen sterven; de boomen gaan sterk in waarde achteruit en belemmeren bovendien den groei der andere aldaar geplante jonge boomen. Dat men dit nu als waar aannemel Heden namiddag gingen de leden van den rand, onder geleide van Burg. en Weth., op inspectie uit, teneinde, voorgelicht door deskundig advies, in de a.s., einde der maand te houden raadszitting hun goedkeuring te hechten aan het voorstel von Burg. en Weth. en het vonnis over die boomen uit te spreken. •** Het «Weekblad van het Recht" begroet de nieuwe Staatscommissie, om de herziening van ons burgerlijk procesrecht ter hand te nemen, met de beste wenschen voor het welslagen von haar arbeid. Dat zij de Oostenrijksche wetgeving en de met deze opgedane ervaring niet buiten beschouwing zal laten, mag, zoo schrijft het blad, als zeker worden aangenomen. Omtrent de kansen voor haar werk wagen wij geen voorspelling. De voor den arbeid aangezochte, meerendeels bij uitnemendheid bevoegde mannen zullen zelf hunne taak niet beginnen zonder eenigen twijfel omtrent den einduitslag. Temeer verdient het waardeering, dat rij des ondanks aan de roepstem der Regeering gehoor gaven. Eenige verwondering zou het kunnen wekken, dat bij do keuze der leden, Rechtbanken en Kantongerechten zijn voorbij gegaan en dat magistratuur en balie der hoofdstad geheel bleven buitengesloten. Doch de commissie is zeker talrijk genoeg en bevat uitnemende elementen. Eene opmerking mogen wij wel maken. De Commissie mag haar werkzaamheden uitstrekken tot een of meer der onderwerpen, geregeld in de eerste zes titels van het vierde boek van het Burgerlijk Wetboek- Beteekent dit dat de Minister het nog altijd -Aanhangige ontwerp tot herziening van het bewïjsrecht loslaat? Dan blijft een urgente verbetering weer voor jaren rusten, en de arbeid van een Staatscommissie gaat voor de zooveelste maal in ecu hoek. Niet juist een aanmoediging voor de pas benae.fp.de. In „De Controleur" is dezer dagen eene uitvoerige beschouwing gewijd aan het huidig Christelijk bestuur over I n d i 6. Daarin wordt een vergelijking gemaakt tusschen de houding van gouverneur Van Heutz tegenover de zending, en die van den heer Idenburg. Eerstgenoemde stonden de belangen der koloniön zóo helder voor, dat men in Nederland wel begreep, bij hem niet te veel te moeten aankomen met kwesties over zending en christelijk onderwijs ; als bijzaak schonk Van Heutz daar wel de noodige aandacht aan, maar ook niet meer dan de „noodige", want ds groote politieke en vooral economische belangen van het land golden bij hem steeds als hoofdzaak. Met zijn opvolger, den heer Idenburg, kwam de verandering eerst recht. Deze had gedurende zijn korte, maar beleidvolle politieke carrière in Nederland de publieke opinie zoodanig voor zich weten te winnen, dat hij zelfs de reputatie genoot vnn iemand, die, hoewel zelf van geprononceerd christelijke beginselen, toch anderer overtuiging wist te eerbiedigen, waar dit van hem als bewindsman mocht worden verwacht. Zoodra hij echter in Indiü het roer in handen nam en zich, blijkbaar door de weinige openbaarheid van de regeeringskandelingen aldaar, vrij voelde van de controle der publieke opinie, toonde hij zich aldra in zijn ware gedaante. Algemeen bekend is het in Indië, hoe weinig de opinie van andersdenkenden door hem wordt geëerbiedigd; hoe hij, ook te onpas, onderscheid maakt niet alleen tusschen christen en onchristen, maar zelfs tusschen calvinist en met-calvinist. Van een en ander worden in Indie' verbazingwekkende staaltjes verteld, die uit den aard der zaak voor publicatie minder geschikt zijn. Toch is hetgeen hier gezegd wordt niet een ongemotiveerde insinuatie: ieder die meer direct met de tegenwoordige Indische regeering in aanraking komt en niet tot de orthodoxen behoort, zal kunnen bevestigen, dat het vertrouwen, waarmede eertijds een ieder in allerlei kwesties zich tot de regeering kon wenden, tegenwoordig niet meer bestaat. Daardoor ontstaan vaak conflicten tusschen regeering en zending, tusschen Mohamedanen en Christenen. Ten slotte luidt de beschouwing: Reeds nu wordt door pan-islamisten gewerkt in a nti-christelijken en in anti- Europeeschen geest. En als zulk een organisatie alleen maar op Java tot stand komt, dan is daarmede reeds over het lot onzer schoone kolonie beslist. Optimisme op dit punt kan niet sterk genoeg worden afgekeurd. Men late zich toch vooral niet verblinden door de gedachte, dat de Inlanders te goedmoedig en te indolent zijn, om tegen hun >weldoeners" (?) in verzet te komen Alle verhalen over sympathie van den' Inlander voor den Hollander zijn fabeltjes. De Inlander vreest den Hollander en heeft eerbied voor diens meerdere kennis en energie, maar werkelijke sympathie bestaat er al heel weinig. Daar hebben de Hollanders het ook nooit naar gemaakt. Ook nn nog worden zelfs de ontwikkelde Inlanders door zeer vele, misschien de meeste, Hollanders met een zekere geringschatting aangezien, hoogstens als een ethnographische merkwaardigheid beschouwd. Veel is er daarom niet noodig, de weinige sympathie, die er dan zou bestaan, te doen verdwijnen om plaats te maken voor een algemeene antipathie. Zoo meenen we ook zeer nadrukkelijk te moeten waarschuwen tegen de thans van hoogerhand zeer gesteunde pogingen, om het neutrale gou vernemen ts-onder wijs voor Inlanders te verdringen door het bijzonder onderwijs op ch riste! ij ken grondslag Het gebeurde in de Minahassa bewijst reeds, dat de bevolking meer gesteld is op gouvernementß-onderwijs, dan op dat van de bijzondere scholen. En dan is de Minahassa toch een land met etn zeer sterke christelijke bevolking. Als men zich van de beteekenis van deze stemming goed rekenschap geeft, behoeft men niet te vragen, welke stemming een uitbreiding van het bijzonder onderwijs in een specifiek Mobammedaansch land als Java teweeg zal brengen." Het artikel eindigt met een waarschuwend woord: -"Nederland was tot nog toe zoo trotsch op zijn koloniaal beleid! Dit zal uit zijn, wanneer men, zooals de heer Idenburg, geen verschil meer weet tusschen koloniaal beleid en christelijke propaganda. De tegenwoordige richting moet er toe leiden, dat Nederland zijn schoonste kolonie zal- verliezen ! En wat is Nederland zonder die kolonie ?" --- KAMEROVERZICHT. Zitting van Dinsdag. Het kiesrechtdebat, waarmede heden een aanvang gemaakt werd, trok van de zijdo van liet publiek een buitengewone belangstelling. De tribunes waren „tjokvol"; buiten, op het Binnenhof, stonden tientallen te wachten om binnen golaton te worden. In de Kamer daarentegen was de opkomst zeer gering. Dit was niet geheel onbegrijpelijk, omdat over het onderwerp weinig nieuws meer to zeggen is. De heer Troelstra vulde vóór- en namiddag met de toelichting van zijn voorstel om een adres aan de Koningin te zenden, ten eindo nog in dezo wetgevende periode voorstellen Lot grondwetsherziening te doen. Zeer uitvoerig werd punt voor punt het voorstel verdedigd. Bepaald nieuw waren de argumenten niet. ledereen, Idie §e kiesrccïitquaestio in de Jagbladcn heeft 'gevolgd, weet dat de partij fan Jden spreker voor uitbreiding van het ciesrecht is. Ook wairom zij zulks wenscht. ïij vindt n.l. dat de „arbeidcrsbelangen"acher gesteld worden bij do „kapitalistische heangen." Daarin moet door het algemeen kiesrecht verandering gebracht worden. Over het algemeen was de heer Troelstra n de motiveering van dit thema gematigd. Hij wees er op — eu dat terecht — dat iet .algemeen kiesrecht reeds in vcrschilenda landen bestaat, zonder dat daardoor n die landen slechtere toestanden zijn ontstaan. Ook stelde hij in hot licht, dat door Mithouding van het algemeen kiesrecht ten Mizent wel 'eens ernstige wanordelijkheden uraden kunnen voortvloeien. Dit laatste zal nen na niet zoo grif aan mr. Troelstra toegeven. Zoo groot is de uitsluiting van kiesi-echtbegeerigen niet. lets anders is, of het liet verstandiger zou zijn een beweging, welke jot grooto onrust kan leiden, op verstandige «vijze in goede banen te leiden, en rekening e houden met den geest des tijds. Vooral ook — eu dat was een zeer juist irgument van den spreker — omdat aan de iegenwoordige kiesrechtwelgoving groote gebresen kleven. De vijf fouten, door hem opgesomd, zijn inderdaad kapitale fouten. De uitsluiting van do vrouw b.v. is zeker een zaak, welke moeilijk te verdedigen is, al verbaasde net (eenigszins dit uit den mond van den ieer Troelstra te vernemen, die, als wij ons liet vergissen, een periode in zijn leven heeft gekend, waarin hij nu juist niet zoon groot voorstander van vrouwenkiesrecht was. Natuurlijk ontbrak een recht vaardiging van iet S. D. A. P.'sche kiesrechtpetitionnement liet, zoomin als verwijlen aan de rechtersijde, dat deze niets voor algemeen kiesrecht gevoelde. Ook de „burgerlijke partijen" ter linkerzijde 'werden onderhanden genomen. Als dreigement deed spreker uitkomen, hoe er bij langer wachten wel eens een masale politieke werkstaking kon komen. Dat hoort er zoo bij. Alles te zamen genomen was do heer Troelstra echter gematigd eu zeer kalm in zijn uiteenzetting. Klokke' drie uur ging do Kamer in de afdeelingen, nadat do voorzitter de gereserveerde tribune bad laten ontruimen, waar enkele heethoofden het slot van mr. Troelstra's speech met luid applaus hadden onderstreept. Deze krasse maatregel was volkomen gerechtvaardigd. Het geeft geen pas, dat de heeren politieke partijgangers, die, dank zij de lusschenkomst van Kamerleden, een plaats op de gereserveerde tribune verkrijgen, van dit voorrrecht misbruik maken door zich onbehoorlijk te gedragen. --- Uit Stad en Provincie. «.inleiding van de stormramp, van: C. M. A. te Eijsden, f 5 ; collecte Terschelling f 402.35; collecte „Crescendo" Ommen, f 29.385; dr. J. G. d. M., Terseke, f 25; collecte Terneuzen, f 612.51, collecte Oud-Vosmeer, f 353.291; te -/.amen met de vorige opgave f 25.978.95*. — Een beschrijving van hel to Middelburg te Ixiiiwon postkantoor vindt men in bet bijvoegsel. — Heden heeft de heer A Langejan, hoofd aan school B alhier, die betrekking aanvaard. — De aandacht van onzen lezerskring zij gevestigd op de in dit nommer voorkomende advertentie van do Sm ger-Maal schappij omtrent oen nuttig en fraai St. Nicolaascadeau. Dit Vlissingen. Bij den gisteren op de Noordzee gehouden proeftocht met het s.s. „Palembang" gebouwd bij de firma Bonn ifc Mees — met machines en ketels van „De Schelde" werd ruimschoots aan de eischen voldaan; het schip is onmiddellijk door gestoomd naar Rotterdam om in den dienst van den „Iïotterdamschen Lloyd" te worden opgenomen. — Naar aanleiding de onze kennisgev ng aan den heer J. A. Rover, chef der afdeeling „Kunsten en Wetenschappen" aan het Departement van Binnenlandsche Zaken tan de voorgenomen verbouwing van het voormalige beursgebouw te Vlissingen, werd dez egemeeute Dinsdag middag bezocht door den heer W. Scheepens, architect, verbonden aan het „Bureau ter bewaring van en het toezicht op de Monumenten van „Geschiedenis en Kunst". — Hedenmorgen hield de gemeenteraad van Domburg een openbare vergadering. Do voorzitter, do heer L. J. van Voorthuijsen deelde daarin medo dat hem door deu Commissaris der Koningin een maand verlof is verleend. De toelage voor do straatverlichting werd met f 100 verhoogd, onder voorwaarde dat eenige lantaarns in den zomer van 15 Juni tot 1 September zullen branden tot de aankomst van de laatste tram. Verschillende posten der gemeente-rekening van 1910 werden oninbaar verklaard. De verordening betreffende het he rh al ing sonde r wijs werd gewijzigd en, bepaald dat de lessen in plaats van Dinsdagavond op Woensdagavond zullen gegeven worden. Besloten werd een afrastering of muur to maken aan den zuidkant van de kerk. Do oude lioomen om de kerk zullen blijven staan Aan het dagelijksch bestuur is opgedragen te onderzoeken of het lagere plantsoen aan den zuidkant van de kerk .il of niet gerooid zal worden. — Te AVes tkapclle werden Dinsdagmiddag |Op het Zuidervroon aldaar de pas aangevoerde reddingsmiddelen beproefd, onder leiding van de heeren Idema en Gordon, inspecteur en adjunct-inspecteur der Zuid- Hollandscho reddingsmaalschappij. Er werd driemalen geschoten en niettegenstaande den vrij sterken wind, kwamen de kogels met lijn telkens goed op het doelpunt af. Evenals bij een schipbreuk zou plaats hebben werd ook met hot wippertoestel gewerkt, de tros, waarlangs de schipbreukelingen aan wal worden gebracht, werd op een hoog duin aan een daarin geplaalste paal vaslgemaakt en een man naar beneden gehaald, die dankbaar voor zijn redding, behouden op vasten grond aankwam. Wanneer ooit, weer eens een stranding aan deze kust mocht plaats hebben, wat niet to hopen is, dan toch meenen wij voorzeker niet zoo machteloos in het redden te zullen zijn, a!s pp den len October j.l. het geval was, dank zij do voortvarende hulp van bovengenoemde Reddingsmaalschappij. Van andere zijde meldt men ons nog de volgende bijzonderheden : Bij de eerste twee schoten, waarbij telkens 1 ons kruit gebruikt was, werd de lijn op een afstand van c.a. 300 M. geschoten. De oefening is volgens den Inspecteur uitstekend geslaagd. Het schieten gaat met een mortier, aan den kogel wordt een dunne lijn bevestigd. Zoodra nu het schip verbinding heeft, wordt aan de. schietlijn oen wipper verbonden — dat is een touw zonder eind, dat in een katrol loopt — welke naar het schip wordt getrokken. Is die wipper eenmaal bevestigd, , dan wordt aan dezen een dikker touw vastgemaakt, waaraan een zwemgordel met broek, welke eveneens naar hot schip wordt gehaald en daar stevig va3tgesjard. Do schipbreukeling gaat nu in die broek zitten en de menschen aan den wal trekken aan één part van den wipper, zoodat de broek, dus meteen pok de persoon, naar den wal — Het Provinciaal Watersnood Comité in Zeeland ontving nog, naar wordt gehaald. Dit herhaalt men, tot alle schipbreukelingen aan den wal zyn. — Benoemd tot gezworene van den „ Adriana Johanna"polder J. 'Kip te Dreischor. — Door den Commissaris der Koningin is benoemd tot gemeente-veldwachter te Sillandßatb, de heer P. van der Jagt, gemeente-veldwachterteKockengen (Utrecht), zulks ter vervanging van den heer J. P. Jansen Verplanke, wien met ingang van 1 Novenber j.l. eervol ontslag als zoodanig is verleend. — In de Dinsdagavond te Colij n splaat gehouden vergadering van de ijsclub »Ons Genoegen" zijn met algemeene stemmen op 1 na herbenoemd de aftredende voorzitter J. C. Nieuwdorp en de secretaris D. J, Anemoet. De rekening sloot met een voordeelig saldo van f 146.57. Besloten werd om in den aanstaanden winter, als weder dienende is, eenige ijsfeesten te organiseeaen. Een viertal leden werd benoemd, om die oventueele feesten voor te bereiden. --- Onderwijs. — De heer J. Drabbe, schoolopziener in het arrondissement Middelburg, heeft tegen Zaterdag a.s. alle onderwijzers(essen), zoowel openbare als bijzondere, m zijn arrondissement uitgenoodigd tot een bijeenkomst op de bovenzaal van „SI. Joris" alhier, alwaar hij een voordracht zal houden over „De Persoonlijkheid." — In de maand Februari 1912 zal te s-Gravenhage worden afgenomen het examen B voor surnumerair der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen, waaraan kunnen deelnemen zij die het daarbij bedoelde examen A met gunstig gevolg hebben afgelegd. Men zie de „St. Crt." no. 268. --- Kerknieuws. — De heer mr. P. J. van der Peen heeft wegens vertrek naar een andere gemeen to outslag feenomon als bestuurslid der Vereeniging van Vrijzinnig Hervormden alhier. — Tpen Zondag j.l. ds. H. J. de Groot Gzn., predikant bij do Ned. Herv. gem. te Voorst, zou overgaan tot de bediening van het H. Avondmaal, bleven de aanwezige kerkeraadsleden op hun plaats. De predikant vroeg nu dezen ouderlingen uitdrukkelijk, of zij niet aan het H. Avondmaal wenschten deel to nemen, waarop zij antwoordden : „neen" 1 Ds. De Groot verklaarde daarop het H. Avondmaal onder dio omstandigheden niet te kunnen bedienen. Hij besteeg daarop weer den kansel, gaf als slolzang 'n gezangvers op en verliet zichtbaar ontstemd het bedehuis. Alle aanwezigen waren diep onder den indruk. --- Rechtzaken. — Bij bevelschrift der ariondissementsrechthackte Middelburg is tegen Chr. v. K. 24 jaar, schildersknecht, geb. en wonende te Neuzen, gedetineerd te Middelburg, beklaagd van diefstal met braak, rechtsingang verleend met verwijzing naar de terechtzittingen bevel tot gevangenhouding ___a_^____ --- AFLOOP AANBESTEDINGEN. Heden werd aari het gebouw van het Provinciaal toestuur van Zeeland aanbesteed het ■uitvoeren van buitengewone herstellingen aan den steiger te Zijpe. Raming f 9250. Inschrijvers waren de heeren: W. Klootwijk, Papendrecht, f 8000; P. M. Panny, Zierikzee, •18394; I. Douw, idem, f 8500; W. v. Splunder, Ridderkerk, f 8560; Firma Mees Visser, Papendrecht, f 8740; J. Visser Gz., idcm,fB769; M. Krijger, Bruinisse, f 8900; W. M. Ferdinandusse, Biezelinge, f9lOO, en G. den Adel, Beverwijk, f 10.200. --- BURGERLIJKE STAND. Von 14 — 15 Nov. Middelburg. Getrouwd: J. G.Hamakers, jm.'2s j.metA.O. Julianus, jd. 25 j. J. M. Malgo, jm. 25 j. met C. J. Maas, jd. 23 j. P. Sanderse, jm. 23 j. met C. E. Sanderse, jS. 22 j. Bevallen : J. J. Vermeulen, geb. Prancois, z. M. Harinck, geb. Heuseveldt, d. W. Stroo, geb. Delbeke, z. Overleden: J. Verwijs, ong. d. 67 j. C. D. Koppejan. wed. van A. Mus, 63 j. M. Melse, d. 5 }. M. M. Vervenne, wed. van A. J. Eiff, 74 j. ---