Middelburg 11 December. SPROKKELINGEN. Met nog enkele regelen zij herinnerd aan ie stemming, morgen (Dinsdag) voor een lid van den raad te houden in het derde district te Middelburg. De gelegenheid daartoe bestaat van 's ■sorgens acht tot 's namiddags vijf uur. Op de door ons aangegeven gronden noodigen vij de vrijzinnige kiezers uit hun stem uit te brengen op t. OKDEKOIJK. *** Br begint meer teekening te komen in de adviezen, die „De Beukelaar" geeft ten opzichte van het onderwijsvraagstuk. In «eer en meer blijkt, volgens de redactie va* „Het Vaderland", daaruit dat er voor de vrijzinnigen reden is om ten opzichte daarvan zeer voorzichtig te zijn. Het verzet van dat weekblad tegen den geest, die dr. R»yper en de zijnen bezielt, mogeii vele aantrekken, er is alle reden om te vragen of de weg, die de heer Van Laar ons in zijn blad aanwijst, niet op een veel bedenkel ij ker doel uitloopt. In het nummer vau 7 December b.v. komt een artikel voor, waarin de schrijver protesteert tegen het dogma van dr. Kuyper en de zijnen, dat de overheidsschool niet anders dan neutraal kan wezen, maar dat die neutraliteit haar maakt tot een moderne secteschool, dat echter een Christelijke overheidsschool een onmogelijkheid is, en dus alle kracht moet gezocht worden in de vrije Christelijke school. Daartegenover stelt de schrijver als volgt z ij n standpunt: „Voor ons is de vrije school, enkel de vrije school, niet het ideaal, al heeft het bijzonder Christelyk onderwijs onze warme liefde. Maar al ware dit ook voor ons het ideaal, het feit blijft, dat de staatsschool ten onzent nog altoos de regel is. En die staatsschool mag niet aan neutraliteit prijs gegeven. Als goed A n ti - Revolutionair eischen wij ook die staatsschool voor den Christus op. Wij mogen niet gedoogen, dat onze openbare instellingen aan de ontkenning worden prijsgegeven." Wij hebben in het bovenstaande een zin- BêtjS gespat.eerd, dat veelzeggend is. Zij die gemeend hebben, dat het hier ging om éen niet dogmatisch christelijk onderwijs, zullen daarover na het lezen van het bovenstaande wel anders denken. Ook uit andere plaatsen van het artikel blijkt dat bet wel degelijk te doen is om een confessioneele volksscho'ol. Voorshands mag de overheidsschool regel blijven, maar de christelijke overheid mag niet rusten, voor zij „in deze hare instelling, op deze hare scholen, de belijdenis van den Christus heeft hersteld," Het ïb goed, dat dit eens onomwonden gezegd wordt. Zij die met de critiek van den schrijver op de rechterzijde sympathiseerden, en daarom geneigd zijn, ook op onderwijsgebied naar zijne adviezen te luisteren, weten nu althans waar deze ons heen voeren. De Hnagsche briefschrijver van de „Arnh. Ce." bespreekt den onzen lezers in 't kort meegedeelden brief van prof. De Groot over het groenloopen. Hij neemt daarbij diens handschoen op tegenover hen die meenen dat die hoogleeraar thans wel gevoegelijk kon zwijgen nu de jongste gebeurtenis al voldoende is besproken en de daarbij betrokken jongelui zeer ernstige vermaningen ontvingen. »Zij, die zoo oordcelen, vergeten echter, zegt hij, dat het geheele optreden van prof. De Groot steeds consequent gericht is geweest tegen den groentijd in het alge;i meen, niet uitsluitend tegen de schandalen van het vorige en van dit jaar. Het doel, dat hij met zijne geschriften beoogde, is door de berisping en het berouwvol excuus niet bereikt. Voorts is gebleken, dat de beweging, door de commissie-Ellis c. s. in het leven geroepen, geen voldoend effect heeft gehad. Ook is de verwachting, dat, na de critiek van/het vorige jaar, de groentijd ditmaal een fatsoenlijker verloop zou hebben, niet alleen niet verwezenlijkt, maar het is nog erger toegegaan dan ooit. Voor een principieel tegenstander \an den groentijd, zooals de Leidsche hoogleeraar getoond heeft te zijn, was er dus alle reden om thans krasser op te treden dan voorheen. Van zijn standpunt bezien, was er nu a!• lerminst reden tot stilzitten, maar daarentegen wel tot een nog scherper aanval, en tot het concentreeren van alle krachten om de verkeerde instelling thans den nekslag toe te brengen." En even verder schrijft hij : „"Waarschijnlijk zal de zaak nu wal in de Kamer ter sprake komen, en daarmede is bet doel dan bereikt. Ik wil hier aanstippen, dat dit ook langs anderen weg beproefd is. Een bekend lid der rechterzijde had zich nl. gewend tot een anderen Leidschen hoogleeraar — van wien bekend was geworden, dat hij een der weinige overgebleven exemplaren va i bet libretto bezat,— met verzoek hem dit te willen afstaan. Maar die hoogleeraar beeft dat geweigerd, omdat hij dit na het excuus van de betrokkenen niet meer wenschelijk achtte. Wat nu de qunlificatie van het bedoelde tekstboekje door prof. De G-root betreft. kan ik niet nalaten op te merken, dat het woord >schanddaden", hetwelk hij gebruikt, niet tot misverstand aanleiding mag geven, hetgeen het geval zou kannen zijn, indien men den nadrnk legt op »dnden". Allen, die op de hoogte zijn, weten nl., dat er niets onzedelijke bij gelegenheid van de voorstelling is geb eurd. Het zedenkwetsende zit meer in den vorm van het geschrift en in het karakter, dat de samenstellers der voorstelling aan de vertooning gaven, dan in de vertooning zelve. Het is een fit, dat de meesten der groenen niet eens begrepen hebben, wat die vertooning beduidde. Maar in dat misbruiken van nog onbedorven jongelui voor iets, waarvan zij de beteekenis niet eens beseffen, ligt, zooals terecht is opgemerkt, ontegenzeggelijk iets, dat het beste in den mensch daartegen in verzet brengt. Het ergerlijkst in het boekje is wel de atmosfeer van vuiligheid en ontucht, die het ademt. Studentikoze geestigheid zoekt men er te vergeefs in. Maar bijna elk woord is een beleedïging van den goeden 6maak." Onder het opschrift Erger dan tijdver spilling merkt het R. K. „Huisgezin" het volgende op: Het algemeen debat in de Tweede Kamer heeft zes dagen geduurd. Dat is heel erg nu we zoo krap in den tijd zitten. Maar nog erger en ernstiger is het „incident" geweest, door dr. Kuyper opgeworpen. Dr. Kuyper Bchijnt te meenen, dat de anti-revolutionnaire ministers een soort luitenants van hem zijn eu blijven. Hij heeft de heeren Heemskerk, Talma en De Wanl Malefijt onder zijn leiding zich zien ontwikkelen. Ze zijn in zijn school gevormd en dus in zekeren zin zijn discipelen. En nu schijnt dr. Kuyper voorby te zien, dat een Kamerlid, ook een invloedrijk Kamerlid, tegenover Ministers der Kroon in een andere verhouding staat dan een partiji leider tegenover zijn jongeren. Maar al had de heer Kuyper het grootste gelijk van de wereld, dan nog getuigde zijn houding van de laatste dagen van weinig tact. Zijn ingenomenheid met dit Kabinet, waarvan dr. Kuyper zoo hoog opgaf, ha 3 | hij waarlijk wel op betere wijze kunnen doen blijken. Het incident is door dr. Kuyper gesloten met de verklaring, dat tusschen het Kabinet en hem thans alles weer „pais en vre-J" is. Maar het gevaar blijft in ieder geval, dat onder de anti-revolutionnairen, die dr Kuyper blindelings volgen,' die niet voor het eerst gewekte en gevoede meening zich vastzet, dat de antï-revolutionnaire Ministers toch de „ware broeders" niet zijn. En een dergelijke meening kan op een gegeven oogenblik ver strekkende en noodlottige gevolgen hebben. En verder neemt het blad dr Kuyper over zijn rede, die in zen geheel in „De Standaard" is opgenomen, nog eens danig onder handen in deze regelen : Is dit nu de Regeering het mes op de keel zetten of niet? Treedt men zoo op tegenover een Ministerie, dan men zegt te steunen en met kracht behoort te steunen, nu het van links zoo fel en zonder genade besprongen wordt? Was er voor den heer Kuyper geen ander middel en geen andere weg geweest om met de Regeering te dezer zake van gedachten te wisselen ? Is het van een partijleider, die maar „sommigen* zijner geestverwanten achter zich blijkt te hebben, dus niet eens uit aller naam kan spreken, verstandig, tot een dergelijk uiterste over te gaan, — over te gaan zonder de leiders van de beide andere groepen der coalitie te hebben geraadpleegd ? In welk een moeilijk en onaangenaam parket brengt men zoodoende het bevriende Ministerie. Doet bet geen den heer Kuyper bevredigende toezegging, dan heeft het — ook al zou de Regeering eigener beweging tot hetgeen dr. Kuyper -vraagt hebben willen besluiten — den schijn, alsof het voor zijn bevel capituleert. Met bijzondere voldoening constateeren we ten slotte, dat dr. Nolens, de even voorzichtige als scherpzinnige leider der katholieke groep dr. Kuyper's ultimatum heeft gewraakt, al voegde hij er bij, dat dr. Kuyper het wel niet zoo bedoeld zou hebbeu Ook dit laatste is moeilijk als een, zelfs maar parlementair compliment te beschou- --- Uit Stad en Provincie. — Voor de vooretelling op morgen (Dinsdag) alhier bij de opvoering van de alleraardigste operette „Het Poppenmeisje", muziek van Leo FaJI, zijn de tweede, derde en vierde rang uitverkocht. Op den eersten zgn nog plaatsen open. — Zondag is alhier in den ouderdom van bijna 72 jaar overleden den heer H. W. Wedt» de Zwart. De overledene die dit jaar bij de firma J. C. en W. Altorffer gedurende 60 jaar zon werkzaam geweest zijn, was vun af 1858 tot 1900, dus 42 jaar, een hoogst verdienstelijk lid van het toenmalig Schutterij-muziekkorps. Als oud-muzikaut viel hem in 1907 de! onderscheiding te beurt de medaille van de „Oranje Nassau-orde" van de Koningin te mogen ontvangen. — In „St. Ct." no. 290 is opgenomen het overzicht van het vervoer op spoorwegen; raet beperkte snelheid over de maand Juni 1911. Voor de stoomtram „Walcheren" was de exploitatielengte over die mnand, evenals in 1910 27.23 K.M. De ontvangsten bedroegen voor reizigers f 4.620.72* en voor bagage, goederen en levende dieren f 962.27, samen f 5.854-53. Over de eerste zes maanden van dit jaar werd ontvangen f 23.970.73. Per dag en per kilometer waren de ontvangsten over Juni f 7.20 en over 1910 f G.2P. Voor de eerste zes maanden van dit jaar waren de cijfers f 4.86s en f 4.94. De „Socióte Anonyme des Tramways a vapeur Flessingue—Middelbourg et extensions" had 9.707 K.M. in exploitatie tegen 9.264 K.M. in het vorig jaar in dezelfde maand. Van reizigers werd ontvangen f 8.713.45 en voor bagage, goederen en levende dieren f 169.17', totaal f 8.882.62s. In de eerste zes maanden van het jaar waren de ontvangsten f 42.519.52*. Per kilometer en per dag werd ontvangen over Juni 1911 f 30.72, Juni 1910 f 27.61. Voor het eerste half jaar 1911 word ontvangen f 24.43 en voor 1910 f 21.89. Uit Vlissingen. In do vergadering van de Kamer van Arbeid 1 voor do Bouwbedrijven, 1.1. Zaterdag gehouden, ', werden door den patroons de aftredende bestuursleden, de heeren A. Ilanewinkel en 11. : Schouten, als zoodanig herkozen en door de werklieden de heeren J v, Hoeflaken on J v. d. Staal. Do patroons wezen den huer Hanewinkel en de werklieden den heer Van. Hoeflaken lot voorzitter aan. Tot secretaris der Kamer werd herbenoemd de heer J J. Blankert. De „Baanbreker" deelt mee, dal er ten gaan dal de liberalen to Vlissingen, gesteund door de kerkelrjken, ook eon candidaal zullen stellen voor de a.s. verkiezinej van eon lid voor den gemeenteraad in hel Ille district. — De vrachtrijder S. Janse te Nieuw- en SI. Joosland had j.l. Vrijdag een schadelijken dag, doordat een pas door hem aangekocht paard, bij hel trekken van een schip to water geraakte met Ooodelijkon afloop- Hot beest was niet verzekerd. — In de Zaterdag to West kapel le gehouden raadsvergadering werd op voorstel van Burg. en Weth. besloten, mot het oog op hot aftreden van den heer J. J. van Elsacker als hoofd der school, tegen 1 Jan. a.s. pp te roepen eon tijdelijk onderwijzer of onderwijzeres, op een salaris a f 600 's jaars. Een verzoek van de geilenfokvereeniging was ingekomen pm eon schoollokaal te mogen gebruiken voor het houden van algemeene vergaderingen. Op voorstel van Burg. on Weth. word daarop afwijzend beschikt met 5 stemmen legen éen, n.l. van den heer K Minderhoud ; do heer A. M. Minderhoud was, wegens ziekte, afwezig. Wegens liet niet aannemen der benoeming Voor lid vaji het Burgerl. ArmbesluuT door den heer L. Verhulst N.z., word alsnu benoemd de hoer K. Minderhoud J.z. met 5 stemmen, een slem was uitgebracht op den heer Jb. Brasser. Tot lid der commissie tot wering van schoolverzuim werd alsnog benoemd de heer W. van den Berg, hoofd der school met den Bijbel. — Zaterdagavond worden do bewoners van Nisse opgeschrikt door de brandklok. In don Nisse -Stellenpolder stond eon hooiklamp te branden bij 3. Vennuo. Do spuiten von Nisse on Kwadendamme hebben don brand gobluscht. Men denkt aan kwaad wil hgheid. — De Jieor C. van Damme to Rilland- Bat h, is benoemd tot oprichter-teokenaar hij do gemeentewerken te Rotterdam. — J. 1. Vrijdagavond hield de onderlinge varkensverzekering „Door Eendracht Sterk" te Kortgonc haar jaarlijksche algemeene vergadering. Alle leden waren aanwezig ,wat wel het gevolg was van hel verloten van een varkon onder de opkomenden. De rekening over 1911 bedroeg in ontvangst f 699.92 on in uitgaaf f 241.40, zoodat er eon goed slot was van f 458 62. De drie altredende bestuursleden werden met bijna algemeene stemmen herkozen. Het aantal verzekerde varkens bedroeg 161. Zeven nieuwe leden tradon toe, zo o dat het nieuwe boekjaar begint met 70 leden. | — Te Oud-Vossemecr ontstond in do Kalisbuurt in een woning, waarnaast een bouten schuur gevuld met hooi en slroo, brand; door het optreden van enkele personen was j spoedig hel gevaar geweken. De brandspuit werd nog voor den dag gehaald, maar behoefido niet in werking te komen. o — Zaterdagavond j 1. gaf te Klooster-_ zand e de harmonie „St. Gocilia" hare' eerste- winteruitvoering in do school aan de Molenstraat. Do ppkomsl was druk en zeer heeft men genoten van hot schoone program dat een zestal nummers voor de Harmonie bevatte. Uit de 5 voordrachten bleek, dal het gezelschap pver echte komieken beschikt, die duchtig op de lachspieren kunnen werken. I Het kluchtspel mei zang „Do kepi van den Veldwachter" Zoowel als hot blijspel iv 3 bedrijven „De Barbier van Napoleon" liepen vlot van stapel en hielden de toeschouwers onafgebroken in vroolijkc stemming. i — Nabij Koewa c h t, gemeente Stekene, werden Donderdagnacht ten nadeelo van don landbouwer A. M. een 30 kippen en van Je landbouwster C. G. ca. 1000 K.G aardappelen gestolen. Even over de grens, Kocwacht (dorp), wilde dezer dagen een smokkelaar des nachts een prachtige vaars België binnen smokkelen. Tweo douanen trachtten den smokkelaar bol dier af to nemen, maar deze bood tegen) stand. De douanen maakten oen eind aan de zaak door met hun revolver op de koe een. scJiot te lossen; zij werd toen afgemaakt en geslacht naar Selzaete overgebracht, oat daar to worden verkocht. De smokkelaar me* door een haastige vlucht te ontkomen. — In de afgeloopen week van 4 tot 10 Dehcember werden aan de haven van. Phi-I'ippine 1230 balen mosselen h 90 KG. verzonden. Hiervan gingen naar geregelde afnemers lijn België en Frankrijk 1110 balen tegen, di/a 4 51/3 fr. per baal. Door Hollandsche en Belgische venters worden nog 310 ton ft 60 K(i aan de haven gekocht tegen 2 b 2*f-j ïr. por ton. Ongeveer 760 lon Zeeuwsch moa- Sselzaad a 100 KG. werd verkocht tcgttu f 1.20 ft f 1.30 per ton. Kr werden 68 manden garnalen ii 20 K.G. verkocht tegen f 2.30 a f 2.40 per mand. — Als bewijs van de enorme prgzen, besteed voor olmenhout, moge dienen dat jj. Zaterdag ondor Watorlandkerkje ega partij boomen word verkocht van 27 stuks tegen gemiddeld f 176 per sluk, de duurste gold 1201. --- VOETBAL. Zondag speelden pp het terrein achter d* Meelfabriek alhier de beide geheel voltallige elftallen van „MV.V.O." en E. M. M uit Vlissingen. De wedstrijd werd van boide kanten forscb gespoeld en allo spelers deden hun. best. D* Olympianen, dio voor de rust het voordeel van den wind hadden, bestookten het Vlissingsche dool on hot is werkelijk aan pech t» wijten, dat onze stadgenooten met de pauz* slechts met I—o1—0 voor stonden, het doelpunt kwam uit "n voorzot van den linksbuiten Deze zette den bal keurig voor hel doel on even keurig trapte de Middelburgscho links - binnon dezen in 't net. Na de hervatting was het spel' meer verdeeld ; nu on dan deden de Vlissingors eea uitval die echter steeds onschadelijk werd gemaakt door den handigen rechtsachlerspelor van „M. V. V. O.", terwijl als de nood aan don man kwam, de doelvcrdediger flink op zijn. post was. Toen deed zich een onaangenaam incident voor. De Vlissingscbo luiksacliterspoler Irad, zoo wordt door onzen hejichtgever verzekerd, cenigo malen achteroen unfair op tegen don Middelburgschen rechtsbinnen, door hem telkens te „haken". De rechtsbinnen kon zich ten slotte niet meer beheerschen en slormd» tegen den hewuslen middenspeler aan, met het gevolg, dat den Middelburger het verdero medespelen werd ontzegd. Dadelijk nadat de zondaar zich achter bet lintje opgesteld had om deu strijd to volgen, maakte de linksbinnen van „Olympia" onder enorme toejuichingen van het publiek hek tweede doelpunt. Do Middelburgers, die met tien man verder spoelden, werkten meermalen schitterend en bleven de baas met 2—o. Te Breda wist *'t Zesde" met 3 tegen 2 doelpunten van » Willem H" uit Tilburg te winnen. De stand is na de wedstrijden vau Zondag jl. nis volgt: ZUIDELIJKE 2e KLASSE A. ttoalp. t««p. gow. (tl.; nrl.Jpiut t—l. g*t*. 't Zesde ... 5 5 0 0 19 22—2 2.— Wi.lem H. . 6 2 8 1 7 19—13 1.16 M.V.V.0." .41214 10—11 I.— N.O.A.D. . 4 1 2 1 4 4—lo 1— Zeelandia ..51224 6—13 0.80 E. M. M. . . 8 0 3 5 3 10—23 0.37 •»* Voor de Zeeuwsche competitie speelde op hot terrein aan de Nadorstweg te Middelburg het tweede elftal van »E. M. M." tegen de tweede ploejr van »Zeelandia". Het resultaat was dat laatstgenoemde club won met 10—2 doelpunten. Te Goes speelde >Zeelandia" tegen «Vlissingen", welke strijd >Zeelandia" won met 16—0. De stand der Zeeuwsche competitie is als volgt. dwlß. grap. pi* C*l Til! puvl T.—t. R-.tm Zeelandia, Goes 4 3 0 16 34—4 1.50 Zeelnndia II . 4 3 0 1 6 19—6 1.50 Goes 3 2 0 1 4 7—5 1.3 S Vlissingen. ..21012 3—7 I.— M. V. V. O. n. 3 1 0 2 2 5—7 0.66 E. M. M. .. . 4 1 0 3 2 7—23 0.50 Zeelandia Hl. 2 0 0 2 0 3-16 o.— --- Letteren en Kunst. — Het nieuwe looneelspel van Hermaa Heyermans, dat de Nederlandsche Tooneelveroeniging mot Kerstmis zal opvoeren, is een mijnwerkersdrama, getiteld „Glück auf." Een paar jaar geledon heeftde schrijver ia Westfalen hot mijn werker sle ven eenigen tijd meegemaakt. Li hot „Berliner Tageblatt", waar- i aan onze landgenoot verbonden is, verschenen toentertijd over dit onderworp eenige feuille-, tona. Hot eerste bedrijf van dit spel-van-de- h mijnon is vóór een drietal -jaren opgenomen in (iet sociaal-democratisch tijdschrift „Do ■ Nieuwe Tijd", dat mode onder Ilcyermans' redactie staat. ■ ■- — I; ---