Middelburg 21 Mei. Oppositie en regeeringspartij. 11. Aan het slot van ons vorig artikel wezen we er met een enkel woord op dat de moeilijkheid waarin minister Talma is geraakt, grootendeels voortspruit nit den opzet der coalitie, die de regeering aanvaardde. Dezer dagen haalden we in ons persoverzicht een beschouwing aan van >De Tgd", waarin dit blad, naar aanleiding der stemmingen over de amendementen op de Bakkerswet, zich beklaagde over de bonding van den minister, die bij zijn voorstellen niet voldoende overleg gepleegd zon hebben met de partijen der regeeringsmeerderbeid. Men kan dat echter ook aoo uitdrukken: dat het programma der coalitie niet voldoende vastgesteld was voor het werk dat men nu onderhanden beeft. Maar dat is een heel andere kwestie dan die van partij-discipline. Het wordt nn meer en meer duidelijk — wat trouwens al lang waarneembaar was — dat de coalitie, die nu de regeepartg vormt, niet berekend is, geen voldoende waarborg van eenheid bezit, voor de taak die haar ministerie als zgn hoofddoel aangaf : de tot stand brenging der sociale wetten. Zij heeft eenvoudig, toen zg de meerderheid had, den beer Talma aan het hoofd van bet departement van Landbouw, Handel en Nijverheid geaet met de opdracht: maak nu sociale wetten. En nu hg" er mee komt, zegt een deel van de regeeringspartij: Neen, die voorstellen willen wg niet. Is dat de schuld van minister Talma ? Zeer zeker niet. Het is de schuld van een partij-groepeering, die wel dienst ken doen voor doorvoering der christelijke onderwijs-politiek, en die niet deugt veer andere dingen. De antithese op sociaal gebied is een heel andere, dan die waarmee dr. Kuyper zgn onderwgsoverwinning bevocht. De verdeeldheid links in die materie is minder beteekend dan rechts. De conservatieve groep is links kleiner. En nu weten we wel dat een andere partijverdeeling, nl. niet volgens >den gemeenschappelijken wortel des geloofa" maar Tolgens eensgezindheid in vraagstukken van socialen aard, als onmogelijk wordt tiitgekreten, maar we wijzen dan op het voorbeeld der Bakkerswet, als een geval waarbij, tot op zekere hoogte, die andere splitsing zich toch heeft doen gelden. En we vermoeden dat bij de verzekeringswetten dit nog telkens en telkens weer zal gebeuren. Wanneer het weerzinwekkende drijven der antithesers niet zulk een rampzalige verdeeldheid onder de heele bevolking van ons land had gebracht, zou er hoogstwaarschijnlijk veel grooter voornitzicht zgn op een spoedig tot standkomen dier zoo hoog noodige sociale wetten, en zonder dat daarbij de beslissing over zakelijke kwesties onder den invloed zouden zgn van partij-politiek niet heel andere doeleinden. ••• Wat de rechterzijde nu ervaart is een heilzame les voor hen die nn aan de linkerzijde op concentratie aandringen, ïonder vooraf te zeggen om welke onderwerpen men aich concentreert; die in hun gedachten niet verder gaan dan het veroveren te samen van zooveel mogelijk Kamerzetels, en zich niet inlaten met hetgeen verder zou volgen. Wanneer men links deed wat de mannen der Haagache motie willen, dan zou men, gesteld dat de verkiezingen van 1913 een overwinning brachten, niet weten wat men er mee moest doen. En als men dan toch maar op goed geluk af in zee stak, zon men waarschijnlijk nog spoediger stranden dan het Ministerie-De Meester. We geven toe dat het op 't oogenbük nog niet gemakkelijk is vaste stekken te steken. De onzekerheid over hetgeen er bg de verkiezingen van 1913 zal zgn afgehandeld van de aanhangige verzekeringsontwerpen en van de tariefwet, en voorts de onzekerheid over de nog te verwachten voorstellen tot grondwetsherziening, maken het ook onzeker over welke onderwerpen de verkiezingsstrijd zal gestreden worden. Wanneer het bleef gaan om de sociale wetten, zon een heel andere partij-groepeering moeten volgen, zooals nu reeds telkens de geestverwanten elkaar, in weerwil van de partij-grenzen, ontmoetten bij de Bakkerswet. Daarentegen schijnt de tariefkwestie — al is 't ons nog altijd duister waarom — te stoelen „op den gemeenschappelijken wortel des geïoofs", oi wel een nitingte zijn van den gemeenschappelijken chrtstelijken geest, of wat ook, hoewel de zakenbelangen toch ook al in dat opzicht afvalligen gekweekt hebben aan de rechterzijde. Er wordt ook echter aan nog iets anders gewerkt. Afgaand op de uitingen in de leidende anti-revolutïonnaire bladen wordt vau die zijde getracht bij de grondwetsherziening de schoolkwestie weer naar voren te schuiven, en men kan er van verzekerd zgn dat dan de anti-these weer zal worden aangewakkerd tot een vlam die alle andere kwesties dreigt te verteren. Dan is het wel heel waarschijnlijk dat na de verkiezingen, als het vuur is uitgebrand en de rook is weggetrokken de rechterzijde weer even verdeeld en machte, loos zal staan tegen de harde, zakelijke sociale vraagstnkken, maar daarom dringt de tacticus dr. Kuyper er zoo sterk op aan die wetten vóór de verkiezing afgehandeld te krijgen. Zgn hoofddoel is slechts een meerderheid van rechts. Moet men nu links zich bij de verkiezingen bepalen tot de negatieve rol van een strijd „tegen rechts", d. w. ztegen hetgeen rechts als onderwerp van 'den itrgd aankondigt? In 1905 was de strijd ook zuiver negatief: tegen dr. Kuyper! En het is niet mogelgk gebleken het toen behaalde negatief resultaat om te letten in iets positiefs. Of zou het mogelgk zgn om tegenover de verkiezingsleuze van rechts een „werk"-programma te stellen, van voldoende beteekenis om het weer aanwakkeren van den antithese-strgd te voorkomen ? Er is één onderwerp waarover links meer en , meer éénheid van streven ontstaat: het algemeen kiesrecht. Het zon echter zclfverblinding zgn als men meende dat de kiezerß zich alleen daarvoor warm genoeg zonden maken om den antithese-strgd te vergeten. Er moet meer bijkomen. En dat meerdere zal ook komen, als in 1913 de sociale wetten nog aan de orde mochten zgn- Maar daar weet nn niemand iets van. De openbare behandeling der ziektewet begint vandaag pas. Wat zal daarvan worden ? En wat van de invaliditeits en ouderdomsverzekering? En wat voor andere groote vraagstukken zullen er dan aan de orde zijn ? Dr. Bos beeft de vorige week iv zijn te Leeuwarden gehouden rede gezegd, dat de vrijzinnigen thans niet naar de macht jageu, omdaÉ zij weten de minderheid te zijn, maar dat zij het aan den stand der zaken na de verkiezingen kunnen overlaten om te beoordeelen hoe partyen zich kunnen groepeeren om het staatsbeleid te voeren. We zijn het met 't- geachte Kamerlid geheel eens dat eerst n a de verkiezingen 't oogenblik zal zgn gekomen om te beslissen hoe oppositie en regeeringspartij zich zullen groepeeren. Maar we vermoeden en verwachten, dat reeds vóór dien tgd, in den loop van het volgende zittingsjaar, voldoende zal gebleken zgn welke kwesties den strijd zullen beheerschen. En dan zal men in de leidende kringen links ook wel reeds kunnen vaststellen naar welke punten men gemeenschappelijk zal kunnen optrekken. Slaagt men daarin niet, dan loopt men groot gevaar, dat dr. Knyper opnienw vaststelt welk gebied in 1918 het slagveld zal zgn. Na het schrijven van het artikel in ons vorig uommer en van het hierboven staande heeft de zaak links zich al weer iets verder ontwikkeld. Want hoofdartikels in een blad met beperkte plaatsrnimte moeten vuak zwichten voor berichten van actuoelen aard, en zoo was deze beschouwing reeds afgewerkt toen wij de belangrijke rede onder oogen kregen waarmee de heer Herman Snijders Zaterdag de vergadering van den Vrijz. Democratischen Bond opende. Na hetgeen we betoogden behoeven we wel niet te zeggen dat we met instemming lazen hoe hij 't noodig acht reeds bij eerste stemming vau de caudidaten te vragen om kleur te bekennen, wil men een waarborg hebben, dat de samenwerking bij de stembus ook een samenwerking bij den wetgevenden arbeid wordt. En voorts dat we met voldoening lazen zijn meedeeling, dat het Hoofdbestuur diligent blijft inzake de pogingen tot onderling overleg met vryzinnigen van andere organisaties. --- Dit Stad en Provincie. Uit Middelburg. Maandagmiddag omstreeks 12 uren ontstond er (brand in de keuken van den bakker F. J. Hoevenagel, hoek Rotterdamsche kade en Bederstraat alhier. De politie heeft met cm ■•""■"•-.i- verder onheil voorkomen. --- Uit Vlissingen. De agenda voor de Donderdag a.s. te houden vergadering van den gemeenteraad van Vlissingen bevat behalve mededeelingen en over te leggen stukken de volgende punten; Benoemingen: l.Van 2onderwijzeressen bij het lager onderwijs; op de reeds vermelde voordracht staat op de eerste als no. 1 mej. He-Tijgers te Ossenisse, en op de tweede mej. Van de Ransou to Middelburg. 2. Van leden en plaatsv. leden in deslembureanx gedurende 1912/13. En voorts de navolgende voorstellen: 1. Uitloting van obligaties geldleeningen van 1883 en 1911. 2. Voorstel van B. en W. tot het vernieuwt van een gedeelte der borstwering op den boulevard De Ruyter. 3. Idem tot beschikking op reclames tegen den aanslag iv het vergnnningsrecbt. 4. ïdem tot beschikking op een adres van P. Verboven. 5. Idem van de vereeniging „Inrichting voor ooglijders" te Rotterdam. G. Idem tol het verleenen van vergmming aan wed. H. van den Boogaart, E. M. Wijtenburg en Gehr. Polak tot gehruik van gemeentegrond. 7. Idem tot bet opnieuw aanvragen aan de Prov. Stalen van subsidie voor de Handelsschool. 8. Idem tot beschitring op Den adres van de vereeniging Ambachtsschool te Middelburg. 9. Idem tot wijziging der gemeente-begrooting dienst 1911. 10. Idem tot het bolasten van den controleur SH. 0. met de kasopname bij den gemeente Hontvan ger. 11. Idem tot vaststelling van bet lc suppl. kohier H. O. 12. Behandeling reclame 11. 0. dienst 1911. Do gemeentelijke toeslag uit het Werkloozenibnds to Vlissingen is voor de maand Juni (wederom bepaald op 100 o/o. Gisteren is de Schipbrug aldaar aangevaren door een der torpedoboo (jagers, waardoor schade aan den bovenbouw werd .aangericht en ecnigen lijd het verkeer gestremd was. Naar wij vernemen zal op de nieuwe terreinen van de Kon. Mij. „De Schelde" aldaar een nieuwe centrale worden gebouwd ten behoeve van de verschillende werkplaatsen dier fabriek. Gistereuas-ond hield, de afdeelmg Vlissingen van Volksweerbaarheid een algemeene vergadering. Ia zijn openingswoord herdacht do voorzitter, de heer Laernoes, het overlijden van den eere-voorzitter, den heer A. J- van Ockenburg Sr., die steeds de vereeniging met al zijn krachten diende. Uit de rekening en verantwoording van den penningmeester bleek een gering nadeelig slot. De periodiek aftredende bestuursleden werden b§ acclamatie herkozen. De heer Clowting werd benoemd! tot 2e commissaris. Do toestand der onderafdeelingen, de Vlissingsche Turnvereeniging en do scliietvereeniging „Voor Vaderland en Koningin gaf reden tot tevredenheid. Tot afgevaardigde en plaatsverv. afgev. naar de jaarlijksche algemeene vergadering werden rosp. benoemd de heeren Laernoes en Van Brakel. --- Uit Zuid-Beveland. Tot schatters der pachtwaarde van de gronden gelegen in den calamiteuzen polder Zimmorman zipi benoemd de heeren J. G. P. Timans te 's Heereidioek, P. Koeman te Wolphaartsdijk en J. J. de Jager te Nieuwdorp (gemeente 's Heer Arendskerke) respectievelijk door heeren Gedeputeerde fStaAtm, door den dijkraad en door de Arrondissementsrechtbank te Middelburg. Maandag brak een wiel van een der om-' nibussen tusschen Vlake en Hansweert waardoor dit voertuig tegen den grond sloeg en de inzittende reizigers over en door elkaar buitelden. Gelukkig sloegen de paarden niet op hol, (een omnibusknol gaat nimmer op nol), anders was dit ongeval waarschijnlijk niet zonder persoonlijke ongelukken afgeloopen. Enfin, schrijft onze oorrjespondent berustend, 't is nu maar een kwestie meer van een paax maanden, dan zal de tram hopelijk Wel Jde boognocdige verbetering brengen in dit verkeer. --- Uit Noord-Beveland. In de Maandagmiddag gehouden raadsvergadering van^Colijnsplaat is toegestaan het bouwen van. een ijshut op gemeentegrond voor de openbare school. Verder werd eene wijziging gebracht inde aan to game- geliileening van f 42.000 en die gebracht pp f 41.000. Benoemd werd tot lid van de oom, tot wering van schoohwzrnm de heer A. de PreoAz. mplaats van den heer S. van der Pejp, die bedankt beeft. --- Uit Z.-Vlaanderen O.D. Door den raad der gemeente Sas van Gent is Maandagnamiddag besloten aan de Zeeuwscfa-Vlaamsche Tramwegmaatschappij van af het tijdstip dat die gemeente bij de aan te leggen tramlijnen zal zyn aangesloten, gedurende 20 jaren eene subsidie toe te kennen van f 500, onder bepaling dat van dit bedrag zullen worden afgetrokken de subsidies die door in die gemeento gevestigde industrieolo ondernemingen rechtstreeks aan de maatschappij zullen worden verleend. Dit besluit is genomen nadat in besloten verga- I dering was geconfereerd met den ingenieur en afgevaardigden der maatschappij en nadat j gezamenlijk ter plaatse waren opgenomen do verschillende richtingen die in aanmerking komen om den tram door de gemeente to leiden. O.m. werd ook de bepaling gemaakt dat I wanneer door den tramaanleg een deel der tegenwoordige losplaats voor de binnenvaart zal moeten vervallen, de maatschappij eenzelfde kadelengte zal moeten maken zuidwaarts van de tegenwoordige Losplaats. --- Uit Z.-Vlaanderen W.D. Dezer dagen sg& in enkele gemeenten, m. het district Oostburg roonisch-kathoheke ( kiesvereenigingen opgericht. Naar aan de „N. R. Crt." bericht wordt, wil men trachten in 1913 in dat district een R. K. candidaat gesteld te krygen. Tot dusver was bet gebruik, dat er tegenover den candidaat van links in hot district Oosflburg een anlirevolulionnair werd gesteld. In de Maandag gehouden openbare raadsvergadering van IJ zendij k e, waarbij de heeren Leenhoutis en Do Jaeger afwezig waren, werd op verzoek eervol ontslag verleend aan den heer li. Hoek, hoofd der school in den Oranjepolder. Het ontslag gaat in met 1 Juni a.s. De raad bejioemde tot inarktmeester den gemeente veld wachter op een bezoldiging van f 60.—. Voor een aan te ganc geldkening, groot f 6000 a 4 «fa en it pari bleek do eenige inscbrijfstter te zijn de firma J Tb. Ilcndriksa .alhier, onder voorwaarde, dat i/a «fa provisie zou uilhelaald worden. De voorzitter meende, dat omtrent provisie niets in het besluit was opgenomen, en dos niet toegewezen kon worden. Do heer Hendrikse repliceerde, dat zulks usance was en er tegen geen bezwaren waren. Besloten werd, de leening opnieuw uit te schrijven en deprovisie te verleenen. Nog besloot de raad op voorstel van den heer Hendrikse geen uitbetaling te doen der aannemingssom van het verbouwde gemeentehuis, alvorens do raad machtiging verleend bad. Dit in verband met het al of niet toepassen der boet(e wegens te late oplevering van het werk. Nog deed de voorzitter mededeeling aan den raad, dat door B. en W tot tijdelijk hoofd aan school II benoemd was de heer C. I. Serie, onderwijzer, en dat zij zullen beproeven een tijdelijk onderwijzer in den Oranjepolder geplaajtjst (e krijgen. De rijksveldwachljer J. van Nicuwenbuijzen te Aardenburg is bevorderd tol brijjudier titulair der rijlsvwldwacbt. --- Kerknieuws. | — In hel nummer van Zaterdagavond van ons blad meldden we dat de lijst van stemgerechtigde lidmaten van de gemeente Middelburg der Ned. Herv. Kerk voor belanghebbenden ter inzage ligt op Donderdag, yrijdag en Zaterdag 23, 24 en 25 Mei. In aansluiting aan dit bericht kunnen we nog meedcelen dat van deze gelegenheid gebruik kan worden gemaakt van 's morgens 9 tot 's avandp 9 uur gedurende de drie hier i voor genoemde dagen. — Ds. C. Boerendonk predikte 1.1. Zondag te Retranchement zijn afscheid en had tot tekst gekozen Corintben 13, het laatste versje, het eerste gedeelte. --- Onderwijs. — De Minister van Binnen!. Zaken heeft bepaald, dat de commissie, aan welke Wordt opgedragen het examineeren van hen die akten van bekwaamheid wenschen te verkrijgen tot het geven van middelbaar onderwijs in de bandels wettenschappen, voor het jaar 1912 zitting zal houden te 's-Gravenhage, en o.m. benoemd tot lid dier commissie W. Kosten, leeraar aan de R H. B. S. te Middelburg, Goes en Bergen op Zoon* --- SPORT. Schietwedstrïjd Koudekerke. Verschenen is het programma voor den provincialen schietwedstrïjd, welke op 27, 28 en 31 Mei en 1 Juni te Koudekerke zal Worden gehouden, ter gelegenheid van het 10 jarig bestaan van de schict(weerbaarbeïds)-vereenïgng' „iWilhelmma", aldaar. Er worden een kleine veertig medailles verschoten waaronder een bronzen van H. H. M. M. de Koningin, de Koning in-Moeder en Prins Hendrik, een zilveren en een bronzen, van den heer W. A. Graaf van Lyndeu en een zilveren en een bronzen van den heer burgemeester {van Koudekerke. i Schietvoreeniging Zierikzoe. Door de scbietvereeniging „Zierikzee" werd in baar jongste vergadering besloten dil jaar geen Provinciale schietwedstrïjd to geven, doch in principe werd aangenomen in 1913 (indien alles daarvoor in goede gereedheid is gebracht) een grooten gewestelijken of nationalen schietwedstrijd te houden, waarbij, (veranderingen voorbehouden) zal geschoten worden met geweer M 95 op 200 meter en met , ■Uarga> Cylinder hl Buks op kortere afstanden, zoodat alle Kon. erkende schielvereenigingen daaraan kunnen deelnemen. Verder werd de uitslag bekend gemaakt der Wissemedaillea, seizoen 1911 op 200 Meter. Deze werden behaald door: voor do hoogste series P, Klok en St. Kashook. Daar deze medailles dit seizoen eigendom kunnen worden, werden aanmoedigende woorden gesjiroken om flink te kampen. Aangenomen werd dat door de Vereeniging zaL deelgenomen worden aan den Xlden propaganda wedstrijd afstand 150 meter uitgeschreven door de Kon. Ver. van Nederl. Scherpschutters to Amsterdam, geschoten wordt by dezen wedstrijd om.' het plaatselijk, gewestelijk en meesterschap van Nederland. ---