Middelburg 23 Mei. KAMEROVERZICHT. Tweede Kamer. Zitting van Woensdag. Toen, bijna geheel op het laatst van den nudnag de heer Duys stond te oreeren en met begrijpelijk leedvermaak de uil elkander Loopend» (economische en ethische loontheorieÉn van de „kapitalistische" sprekers naast elkander Iftgde, merkte hij op, dat er heel 'wat „apenkpol" (was verkocht. Zacbtkens liet de f-arnna- van den voorzitter eenig gebrom hoeren; de heer Duys, die anders voor een "dergelijke waarschuwing ternauwernood gevoelig is, verbeterde zichzell en zeide, dat hij de „apenkool" in „kool" veranderde! Maar dat was den voorzitter nog erger; er wordt hier geen kool verkocht, aldus deed hij den „geachten afgevaardigde1' van Zaandam opmerken, maar er worden hier rodevoeringen gehouden. En inderdaad, niemand zal het ontkennen, dat men ook heden het aanhangig zijnde onderwerp ernstig heeft genomen. Het waren inderdaad interessante en doorwerkte beschouwingen, welk© wij te hoeren kregen; eerst de voortzetting van het gisteren afgebroken betoog van den heer Patijn; toen pricipieele argumentatie van den heer Tydeman; daarna als eerste -spreker van rechts een warme verdediging van het beleid van den Minister door den heer Aalberse, en ten slotte het begin eener redevoering van den heer Duys. Toen de heer Aalberse uitgesproken bad, kreeg men een zwakke herinnering aan hetgeen gebeurd is bij het debat over de sociale vej***z»kering in het algemeen' ook nu bleek het, dat men van meer dan één kant, vanwaar men zich tooh zeker in de algemeene beschouwingen zal mengen, nog niet gereed waa, en had de voorzitter thans gedaan gelijk hij destijds deed, dan had zijn presidieel instrument meer dan tijd genoeg gehad om neer te /bonzen op het groene laken vóór hem, en tegelijk door zijn mond te doen verstaan, dat „het ;woord wis aan den heer Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel." Maar de [roorzitter aar**dde, keek rond, keek nog e*ens rond, en toon kwam de heer Duys uit zijn. bankje, en op een toon waarmede hij duidelijk do situatie vertolkte, gaf hij te verstaan dat hij het woord wenschte. Maar hij sprak alleen over meer oppervlakkige dingen, en. greep de eerete de beste gelegenheid aan om zijn rede af te brckenl Het was zeer interessant vandaag, maar het (Was ook zeer degelijk. Men moge bg ■deze discussiên spreken over een ontwerpt naar Duitsch, naar Deonscb, naar Engelsch model; men moge de specifiek Nederland- Ecbe liefde voor al wat vreemd is, naar alle kanten bot vieren, ook de specifiek Xederlandscbe uitvoerigheid wordt dezer dagen we) betracht. Inderdaad is het waar, zooals de heer Tydeman aanving op te merken, dat men hier staat op een tweesprong on dat men zijn houding hier beeft te bepalen; inderdaad is he-t ook niet to ontkennen, dat dit de jarenlang ■verwachte gelegenheid is, om op een aeör -gewichtig punt van sociaal beleid te ■ zeggen wat men (o zeggen heeft; maar toch, | wij hebben het ons meer dan eens afgevraagd, zoowel gisteren als heden, of het niet wat > korter kon, of dit niet wat meer kon naar < -Ëngelscb model ? Want er wordt toch tege-! ïijkert-jd ook zooveel verteld, dat op nieuw- > beid geen aanspraak meer mag maken en ten | slotte zal het bij do artikelen meer dan dui-1 delijk blijken hoe ieder der sprekers deukt! over de voornaamste onderdeelen van deze . zoo gewichtige regeling. Merkwaardig is het wol to constateoren, dat reeds nu twee spre- ] kers, en dio beiden, waren niet de eersten ] "Tic besten, gemeend hebben te moeten ver-! klaren, slat .waarschijnlijk hun votum tegen j dezo (wet zal zijn. Do heer Patijn — wiens betoog door een. al te -opgewonden mensch op de publieke tribune onderbroken werd, on dio plotseling een „ongeoorloofden mededinger" kreeg ineen heethoofdig beer daarboven, die nog nauwelijks gevraagd had het woord te mogen hebben of hij was reeds verwijderd — behandelde vandaag allereerst do Ziektewet, en wees or daarbij op hoe meer dan getrouw do Minister hierbij het Duitsche voorbeeld heeft gevolgd, hoe vooral in dat onderdeel der regeling het Duitsche staatssocialisme ten top is gevoerd. Hoe hij dat mot zijn iwtirevolutionnairo beginselen rijmde, kon do afgevaardigde vanZierikzee niet verstaan; het verband van theorio en practijk der anÜ-revoluLioonairo beginselen ontgaat m-ij wel ecos meer, voegde hij or bekjes aan toe. Hrj wees er op hoe wjj met ooxo verplichte vt-raak-3rkig meer dan tien jaren te laat zun gekomen, hoe men haar nu beschouwt als een onvrennijdelrjk kwaad, dat men niet moet verergeren door er noodelooze grieven bij te halen. Deze achtte de spreker gelegen in het geheel uitschakelen der geneeskundige behandeling, in het beperken van den" kring der verzekerden tot oen deel der arbeiders, en tenslotte in het geven van een zelf bestuur, dat alles is behalve zelfbestuur. De opzet van doraden van arbeid is te grootscheepse!l.', deze t^pzet Waarborgt allerminst een. goede controle; schept colleges van publiek-reeb- terlijkon aard, dio echter alle pracliscbe bevoegdheden moeien overlaten aan den voorzitter-ambtenaar, bijgestaan door den secretaris-ambtenaar. Hier meent do spreker, dat eene vergelijking inct Duitschland wel leering oplevert; -zelfs Bismarck had ingezien, dat men dezo zaak in handen der arbeiders moest geven, en mede verantwoordelijk maken voor de toestanden, die zij in het loven riepen Den Minister schetste de heer Patijn als radicaler dan de radicalen en conservatiever dan do conservatieven. Hier grijpt hij in, dat men er van huivert, daar heeft hij een grenzenloos vertrouwen in den ambtenaar in het algemeen. De spreker had grooten eerbied voor de werkkracht en do werklust van dezen Minister, maar Wenschte hem tegelijk kloeker, waar het rechten van den arbeider betrof, en met meer eerbied bezield voor de vrijheid van _ het bedrijfsleven. Do heer Tydeman ving aan met uiteen Ie zetten, dat men bier op een gewichtige tweesprong is; gewichtig, omdat het bier gaat om de organisatie van het particulier en het staatsinitiatief; gewichtig ook, omdat hier de basis gelegd wordt voor een Parlement van den Arbeid, door de Raden van den Arbeid. Do afgevaardigde van Tiel achtte beschouwingen over den rechtsgrond niet ter zake dienend; wie zou dien rechtsgrond willen ontkennen ? Maar voor do uitvoering van het denkbeeld gaf hij in sterke mate de voorkeur aan aanmoediging van vrijwillige verzekering, steun van het burgerinitiatief gelijk dr. Kuyper vroeger zeide. Hel ministerieele stelsel leidt tot bureaucratie ; men heeft wel eens den indruk gehad, dat men van de onbekookte liefde voor het Duitsch© stelsel was teruggekomen, maar de „electorale noodstand" heeft het weer op de oude, paden -teruggebracht. In een uitvoerige beschouwing, waarin het onderscheid tusschen het verplichte en het vrijwillige systeem werd aangetoond, en op het gevaar werd gewezen, dat ontstaat voor de geestelijke gezondheid bij eene verplichte zorg voor de lichamelijke gezondheid, schetste deze vrij-liberalo woordvoerder zijne principieele bedenkingen tegen het in dit ontwerp belichaamde systeem, en h-ij iwoes er |pp, (dat het piet fu|Lt wellust voor dwang is, dal do Ministier tot dezen dwang is gekomen, maar dat zijn. systeem het medebracht en dat eene moüveering is gezocht nadat eenmaal de uitwerking vaststond. Sterk was de heer Tydeman in zijn betoog dat deze regeling Hicompleet is, een bevoorrechten kring schept en zelfs niet in staat is de rechten der losse arbeiders te regelen. Scherp .was ook zijn aanmerking tegen het te laat instellen van het onderzoek naar de znekenlimdsen. En niet minder scherp zijne conclusie, dat waar thans meer dan een half mülioen menschen in de ziekenfondsen in geheel het land zjjn georganiseerd, de overheid niet anders heeft to doen dan zuiverend en steunend op to treden. Do spreker betreurde j het, dat geen onderzoek was ingesteld naar de Deensche vrijwillige ziekteverzekering; van dat | stelsel bleek hij het beste resultaat to ver- I wachten, en bij hoopte van harte, al betwij-1 felde hij het ook ten zeerste, dat bet legisi latief ontwerp van do regeering geen meerderi beid zou verwerven. Hij zelf zou tot zulk 'reene meordeiheid niet medewerken. IDe heer Aalbcrso heeft als derde spreker ■ den Minister in bescherming genomen en weer■ legde de beweringen, dat hij staatssocialisme in dit ontwerp zou hebben aangekweekt. Gei heel de rede van den heer Aalberse was van i veel verzoonender aard dan wij die anders in i dergelijke onderwerpen van hem gewoon zijn. t Hij ontkende, dat men hier van een wet voor 11913 mocht sproken; integendeel men moest hier spreken van een wet voor 1930, want als ieder op eigen ideiin bleef staan, dan gebeurde er in tientallen jaren nog niets. Men vergete niet, zoo zeide hij, en het klonk uit zijn mond wel merkwaardig, dat reeds sinds 1891 door de liberalen om deze verzekering is gevraagd en men mag toch niet op grond van pracüsche bezwaren het beginsel verwerpen, waarmede zoo groote belangen zijn gemoeid. Uit- Yoerig nam spreker tenslotte de verplichte verzekering in bescherming; zij waarborgt slechts een rechtvaardig minimum loon aan den arbeider, treedt daardoor niet buiten do rechten van do overheid, maar blijft binnon -do per-1 ken dor volkru-ecbten. Als men aan Minister Talma irtaaLs socialisme verwijt, -dan moot men niet vergeten, dat staatssocialisme eerst daar aanwezig is, waar hot natuurrecht "wordt ontkend. ■ Ten slotte was bet de hoer D-oys, dien wij te hooren kregen. Voornamelijk heeft hij er zich m het deel zijner rede, dat wij dezen middag aanhoorden, op toegelegd om te doen Uitkomen, dat het nu werkelijk geen liefde voor de arbeiders is, die de bourgeoisie tot deze vexzekeringsontwerpen heeft gebracht, maar als altijd de gewone „staaterhallende" politiek, welke men in Duitschland, doch ge heel te vergeefs, tegen het socialisme beeft aangevangen, en welke sterker dan iels anders spreekt uit de nota vatu de heeren Lohman en Van Idsinga. Om den rechtsgrond, waarop men deze verzekering wil bouwen, lachen dezo spreker en de zijnen; zij zullen aanhooren wat men zegt, maar vmden liel eigenlijk verkwisten van den naüonalen tijd. De heer Duys vond Minister Talma's beschouwing precies die van Kautsky, bij de heeren Lohman en Van Idsinga werkte naar zijn meening het klasseninstiuct zuiverder en zij begrepen dat zij anders op de belling zouden komen! En nu, zoo zeide de spreker lachend, geloof ik aan een goed punt gekomen te zijn om af te breken, waarna de voorzitter ons verlof gaf om tol morgenochtend heen to gaan. V. d. M. --- TWEEDE KAMER. De artillerie-inrichtingen als staatsbedrijf. Ingediend is een wetsontwerp, strekkende om den tak van staatsdienst van de ariillerieinrich tingen, aan te wjjzen als staatsbedrijf, in ii w, de Bedrijvenwet van toepassing op de oi-tülcrie-inrichtingen te verklaren. Een begrooting, als thans in Hoofdstuk VIII vervat, geeft niet slechts een onvolledig en zeer weinig overzichtelijk beeld van de kosten