CBS krijgt les van Philips-baas DOOR PETER BRUIJNS HEERLEN - Tien cabaretiers samen zouden het hem niet kunnen verbeteren, zei een CBSwerknemer na afloop. Philipspresident Jan Timmer bezocht gisteren het kantoor van het Centraal Bureau voor de Statistiek in Heerlen en oogstte in een anderhalf uur durend optreden een daverend succes. In een boeiende monoloog deed hy omstandig uit de doeken hoe hij vier jaar geleden begon aan de reorganisatie van het volgevreten en zelfgenoegzame elektronica-concern. De crisis die Philips toen doormaakte, was voor Timmer een 'uitstekende' achtergrond om keihard 45.000 mensen op straat te zetten. Ook bij een organisatie als het CBS moeten krachtige veranderingen doorgevoerd worden, het Timmer gisteren bij herhaling doorschemeren. In het met woordspelingen en kwinkslagen doorspekte betoog dat volgde, maakte Timmer pijnlijk duidelijk dat een elektronicaconcern en een statistiekenorganisatie nauwelijks van elkaar verschillen. De vergadercultuur, de parafen-gekte, de archiveringswoede en het gebrek aan bereidheid om veranderingen door te voeren, iedere CBS'er herkende beschaamd het verhaal van de gezette Philips-baas. CBS-directeur Abrahame erkende dat na afloop ruiterlijk. Hij beloofde de wyze lessen van Timmer ter harte te nemen. --- Openbaar De Philipstopman spreekt uiterst zelden in het openbaar. Gisteren maakte hij een uitzondering voor het CBS, al wilde hij er uitdrukkelijk geen pers bij hebben. Timmer toonde zich uiterst somber over de positie van West-Europa. Dit werelddeel moet het afleggen tegenover de Verenigde Staten en het Verre Oosten omdat hier een ingebakken gebrek aan bereidheid is te veranderen. Philips heeft daar ook last van gehad. „Jarenlang dachten we dat we onoverwinnelijk waren, zeker als PSV ook nog won. We dachten alles zo goed te hebben geregeld, dat we meenden dat voor de ontwikkeling van een nieuw produkt een x-aantal jaren stond. Korter kon niet, dan zou het nooit de goede kwaliteit hebben, dachten we." Toen het concern links en rechts door de concurrentie werd gepasseerd, kwam Timmer aan de top om puin te ruimen. Zyn managers rekenden hem voor dat een reorganisatie-strategie wel een paar jaar zou vergen, maar Timmer wist het plan in een weekendje op de hei te klaren. De operatie Centurion was een feit. Het concern wil nummer 1 worden op alle markten, in alle landen en met alle proukten. Alleen ondernemingen die in een permanente staat van verandering verkeren, gaan het maken, aldus Timmer. Daarom komt er volgens hem ook nooit een briefje op het prikbord te hangen waarop het eind van de operatie Centurion wordt aangekondigd. Ook het CBS moet constant veranderen, stelde hy. „Nu denken jullie hier nog het monopolie te heb- ben met die statistieken, maar voor je het weet klopt er een Engelse of Amerikaanse concurrent aan, die met een beroep op de anti-monopolie-wetgeving van de EG, hier voor veel minder geld ook mooie statistieken gaat maken." • Philips-topman Timmer: jarenlang dachten we dat we onoverwinnelijk waren." Archieffoto: LD --- Ondernemers centrum Hoensbroek hekelen onderling zaken doen CDA 'ers De Voorzorg rekent op goedkeuring plan De woningcorporatie moet zich nu beperken tot de bouw van appartementen. De ondernemers hebben daar geen bezwaar tegen. „Dit is conform het raadsbesluit uit 1991," stelt Van Oers. meent Van Oers: „Hij accepteerde de mening van de anderen. 'Ok, als iedereen dat vindt, dan melden we dat de Voorzorg.'" „Savelsbergh, die steeds het Voorzorg-plan had verdedigd, koos toen eieren voor zijn geld, " nemers in de stuurgroep dat de bibliotheek uit het plan van de Voorzorg geschrapt moest worden. Na de recente brief van de Voor zorg, in januari, eisten de onder Hoe dan ook: het alternatieve plan van de Voorzorg leidde tot groot verzet van de ondernemers, gedurende vele stuurgroepvergaderingen. De Waal zegt dat de kwestie geheel los staat van zijn CDA-voorzitterschap. „We wilden alleen het Hoensbroekse belang dienen. Ons plan ontstond toen de PTT besloot niet met de bibliotheek mee te willen verhuizen naar de Hoofdstraat. We wilden de bouw van de bibliotheek redden." „Maar in maart 1993 kwam stuurgroep-voorzitter Savelsbergh plotseling met een maquette van de Voorzorg op de proppen. De Waal moet met de voorbereidingen begonnen zijn in de wetenschap dat Savelsbergh hem steunde." Het Voorzorgplan betekende een afwijking van een raadsbesluit uit 1991. „De raad bepaalde toen dat de bibliotheek aan de Hoofdstraat zou komen," aldus Van Oers. Vervolg van pagina 13 HOENSBROEK - Directeur Frans De Waal van de Voorzorg rekent erop dat de gemeente Heerlen snel instemt met de bouw van appartementen, waardoor de schadeclaimdreiging van tafel kan. „We wachten op de bevestiging van het college, maar we hebben ambtelijk al de toezegging dat men er zich hard voor maakt." De Voorzorg legt zich erbij neer dat de bibliotheek en de trouwzaal uit het project geschrapt moeten worden. „Ik hoop alleen dat ze niet voor Hoensbroek verloren gaan." De Waal, in zyn vrije tijd lokaal CDA-voorzitter, vindt trouwens dat de CDA-wethouders niets beloofd hebben. „Maar ze zyn wel verantwoordelijk." Armand van Oers van de winkeliersvereniging Hartje Hoensbroek maakt deel uit van de stuurgroep die het Hoensbroekse centrumplan bewaakt. Hij zegt bly te zijn dat de Voorzorg de bibliotheek en de trouwzaal niet mag bouwen. „Je krijgt aan het Postplein anders een veel te grote concentratie van functies, terwijl de Hoofdstraat juist een impuls kan gebruiken. Dat is volstrekt hel- der. Dat Savelsbergh dat plan toch steunde, kan er alleen mee te maken hebben dat hij de Waal kent als CDA-voorzitter." --- limburg 75 jaar kiesrecht, maar in de raad verre van gelijk Vrouwen zijn onmisbaar, ook in de lokale politiek DOORCINDY JASPERS Feministen willen ze niet worden genoemd, de Limburgse vrouwen in de politiek. Principieel zijn ze tegen positieve discriminatie, maar het is nu eenmaal nodig. Want na 75 jaar vrouwenkiesrecht is het vrouwelijk geslacht in de gemeenteraden nog sterk ondervertegenwoordigd. In Landgraaf zijn drie van de zevenentwintig raadsleden vrouw, in Sittard vier van de negenentwintig. Beide gemeenten kennen een vrouwenpartij. Die meer in hun programma hebben dan opkomen voor vrouwenbelangen. Vrouwen in de raad, die meepraten en meebeslissen, daar gaat het hen wel om. Binnen een gemengde partij of apart, vrouwen zijn nodig in de politiek. Mannen alleen kunnen niet die politiek voeren die nodig is, daar zyn de politica's het over eens. LANDGRAAF - De dolle mina's van het donkere zuiden, werden ze acht jaar geleden in een krant uit het noorden van het land genoemd. Met de oprichting van het Vrouwenappèl Landgraaf verwierf de Landgraafse gemeentepolitiek landelijke bekendheid. 'Die vrouwen werken we binnen een paar maanden wel weer uit de raad', zei een vooraanstaand Landgraafs politicus doodnuchter, toen na de verkiezingen bleek dat de vrouwen drie zetels hadden weten te bemachtigen. Een ander raadslid meende nog voor de verkiezingen in 1986 'Een vrouw in de raad? Over mijn lyk!' Ondanks alle tegenwerking en zelfs aanhoudende bedreigingen wist het Vrouwenappèl Landgraaf in de gemeentelijke politiek een vaste plaats te verwerven. Op het moment met twee zetels in de raad. En een verkiezingslijst met dertig namen. In de rest van Nederland heeft het initiatief van de Landgraafse vrouwen inmiddels in een aantal gemeenten navolging gekregen. Al zijn die op een hand te tellen. De jongste daarvan is de Vrouwenparty Sittard. Pas in december opgericht, komt de partij over een week uit met een eigen lijst, bestaande uit - uiteraard - louter vrouwen. Dertig in totaal in de leeftijd van 18 tot 69. Dit (verkiezingsjaar krijgen vrouwen met politieke ambities ook steun van de overheid. De landelijke actie 'Vrouwen kiezen in de politiek' moet ervoor zorgen dat meer vrouwen op verkiesbare plaatsen komen en goede voorwaarden realiseren zodat vrouwen in de politiek actief kunnen worden en blijven. Regionale bijeenkomsten, politieke forums, cursussen en affiches met vyf lachende vrouwen en de dreigende tekst 'De vrouwen komen er aan', moeten daartoe bijdragen. Want, afgezien van enkele progressieve partyen is ook de politiek een mannenwereld, met maar weinig plaats voor vrouwen. Het is tijd dat daar verandering in komt, vinden diverse vrouwenorganisaties, die gezamenlijk voor de campagne tekenen. Een loffelijk streven, dat echter al een lange geschiedenis kent. Honderd jaar geleden, om precies te zijn op 5 februari 1894 werd in Amsterdam door een groep dames en een enkele heer de Vereniging Voor Vrouwenkiesrecht (VWK) opgericht. De club bestaat nog steeds onder de naam Vereniging voor Vrouwenarbeid, Vrouwenbelangen en Gelijk Burgerschap (VWGB) en telt, net als rond de eeuwwisseling, 1100 leden. De aparte vrouwenvereniging, waar overigens wel mannen lid van kunnen worden maar geen bestuurder kunnen zijn, werd opgericht omdat de vrouwen het niet eens waren met de voorvechters van het algemeen kiesrecht. Algemeen kiesrecht betekende in de visie van de socialistische en liberale heren: algemeen mannenkiesrecht. Vrouwen hadden in de ogen van die mannen maar een recht, en dat was het aanrecht. De VWK wilde zich niet binden aan enige partij of zuil. Het enige streven was het verbeteren van de positie van de vrouwen. Bij sociale vraagstukken mocht de visie van de vrouw niet ontbreken, vonden de feministes ook al rond de eeuwwisseling. Misschien wat wonderlijk en verbazend te constateren dat in honderd jaar tyd de problemen die vrouwen in de politiek tegenkomen slechts weinig zijn veranderd. De redenen die ten grondslag liggen aan de oprichting van zowel het Vrouwenappèl Landgraaf als de Vrouwenpartij Sittard lyken verdacht veel op die van hun seksegenoten van honderd jaar geleden. Marga Kölgens, lijsttrekker van het Vrouwenappèl Landgraaf, en sinds 1972 actiefin de gemeentelijke politiek, geeft tekst en uitleg: „Een enkele uitzondering daargelaten staan vrouwen in de regel niet op een verkiesbare plaats. Dat is al jaren zo. Daarom hebben wij in 1985 besloten een vrouwenpartij op te richten. Om zeker te zyn dat vrouwen op een verkiesbare plaats komen." De vrouwenpartij kreeg 'weglopers' van zowel WD als PvdA als van de plaatselijke 'mannenlijsten. Niet de politieke kleur is belangrijk, wel het geslacht, om de standpunten van het Vrouwenappèl in de raad te mogen verdedigen. Na vijfenzeventig jaar vrouwenkiesrecht is gemiddeld minder dan een op de vier raadsleden een vrouw en van de wethouders is dat slechts vijftien procent. Het gemiddelde raadslid is een getrouwde man van 51 jaar, die in het bedrijfsleven een goed inkomen verdient, zo blijkt uit een landelyk onderzoek. Niet alleen de vrouwenpartyen, ook andere partijen, zoals de PvdA en het CDA zien in dat die verdeling de maatschappij niet ten goede komt. De Rooie Vrouwen en het CDA-vrouwenberaad maken zich al jaren sterk voor een betere positie van de vrouw in de politiek. Het vrouwelijke element in de politiek is onmisbaar, vindt ook ex-wethouder van Vaals en lid van de Limburgse Provinciale Staten Margot Hofman (CDA) uit Lemiers. In een raad moeten volgens haar zowel mannen, vrouwen, jongeren en ouderen vertegenwoordigd zijn. Ook binnen de party moet dat zo zyn. „Man; nen alleen kunnen niet die poli' tiek voeren die nodig is," onderschryft zij de overtuiging van d* aanhangers van de Limburgs* vrouwenpartijen. „Vrouwen den' ken nu eenmaal praktischer Mannen en vrouwen vullen e}' kaar aan. Dat is ook in de poÜ' tiek noodzakelijk." In een apart* vrouwenpartij ziet zij geen hei Vrouwen moeten hoger op d* lijst, daar wil zy zich wel voor inzetten. Maar dat een hoge plaats op d' lijst en zelfs een zetel in de raa 'Als je in de raad komt hoef )e niets te zeggen. Stel dat dat toe' moet, dan schryf ik het wel voc-1 je op een briefje. • Het Vrouwenappèl Landgraaf was de afgelopen vier jaar goed voor twee gemeenteraadszetels. Foto: frans rade Vandaag de zevende aflevering van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen die op woensdag 2 maart worden gehouden. De rubriek keert elke dag, met uitzondering van de maandag, terug met verschillende onderwerpen. Vandaag de vrouw in de politiek. --- 'Alleen voorlichting helpt tegen plaag mountainbikers' Van onze verslaggever VIJLEN - Vier studenten van de Hogeschool Sittard hebben met hun afstudeerproject een aanzet gegeven tot een gezamenlijke oplossing van het probleem van de mountainbikers in de natuur. Ralf Deckers, die een scriptie wijdde aan het onderwerp, heeft samen met zijn studiegenoten Marion Wehrens, Nicolle van Zeist en Kerstin Beckmann het probleem in kaart gebracht en oplossingen aangedragen. De nadruk ligt daarbij op een goede en voortdurende voorlichting aan de mensen die met de mountainbike de natuur opzoeken. Tijdens het vier maanden durende onderzoek is duidelijk geworden dat er bij de betrokken instanties zoals de gemeenten en beheerders van natuurterreinen geen eenduidig beleid is. Onduidelijk is soms zelfs of het mountainbiken als een probleem wordt gezien. Vier gemeenten van het Mergelland, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, politie, provinciale VW, provinciebestuur en de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging werden door de studenten benaderd. Zij zijn er inmiddels van overtuigd dat er wel sprake is van een probleem en dat er een gezamenlijke aanpak nodig is. Gisteren waren alle betrokkenen bijeen om samen met de studenten het project af te sluiten. Men was het er over eens dat hier een taak ligt voor het gewest Maastricht en Heuvelland, dat ook bij het overleg is betrokken. Eerstvolgende stap is dat Staatsbosbeheer namens alle andere aan het gewest voorstellen zal doen. By het overleg waren de mountainbikers zelf ook vertegenwoordigd via leden van ATB Promotion in Gulpen en de ATB-club Discovery in Landgraaf. Het zijn niet zozeer de leden van clubs die flora in de bossen beschadigen, dieren opjagen, wandelpaden kapot rijden en wandelaars hinderen, zo is gebleken. De problemen worden vooral veroorzaakt door 'wilde' ryders: mountainbikers die ongeorganiseerd op pad gaan. Hoe groot het aantal wilde ril' ders is weet Ralf Deckers oo* niet precies. Hij denkt aan twee procent van het aantal bezitters van een berg- of terreinfiets, da' volgens verkoopgegevens op I>^ miljoen kan worden gesteld. Da' zou voor het hele land neerkO" men op een kleine dertigdui' zend. Ook uit het aantal klachtefl dat terreinbeheerders, politie o' gemeenten bereikt, valt niet ot te maken hoe groot het prO bleem is. Volgens Flip Bossef broek van Staatsbosbeheer is ef maar een heel klein aantal waf' delaars dat echt komt klagen. Goede voorlichting en beïnvlofi" ding wordt gezien als de best* methode om het probleem aan t* pakken. Fysieke hindernissd1 aanbrengen, bossen of wandel' paden afsluiten of verbodsbepalingen helpen nauwelijks. Ve mountainbiker ziet zulke maat' regelen eerder als een uitdaging- Studenten Hogeschool Sittard brengen problemen in kaart De voorlichting zou onder meef moeten bestaan uit het gevC van gedragsregels en het duidelyke maken hoe kostbaar natuuf en milieu zijn. Een goedverzorg' de folder is daartoe volgens de studenten en de betrokkene!1 heel geschikt. Een folder uit de boswachtertf Dorst in Noord-Brabant tn*1 daarin 'tien gulden regels voof de natuurvriendelijke mountain' biker' kan als voorbeeld dienen- Verder wordt gedacht aan he* plaatsen van informatiepanelen met routekaarten. 'Kom niet o? de wandelpaden maar maak al' leen gebruik van openbare W^j gen' zal steeds geadviseerd worden. De Sittardse studenten en de an' dere betrokkenen zijn trouwens van mening dat niet alleen de fietsers voorgelicht moeten wof' den, maar dat het ook dienstig 's om anderen die wandelend of op een andere manier in de natuUr vertoeven dezelfde voorlichting te geven. Zij moeten een positiever beeld van de mountainbike1 krijgen. ---