SMALL ECONOMY SIZE! If you need a small copier, consider the Xerox 2600. It fits snugly on office tables and into office budgets. Still, it's every inch a Xerox copier. . _■■ . It delivers Xerox-quality copies m seconds. It copies from bound volumes. It not only copies on regular paper, but also on colored paper, transparencies, even your own letterhead. And it's backed by the Xerox service network coast to coast. So if you're in the market for an inexpensive copier, call us at one of these numbers: Aruba, phone 25492 Curacao, ~ 70233 Bonaire, „ 8060 Sint Maarten „2174 We'll show you how the Xerox 2600 offers something others don t. The quality and reliability of a Xerox copier. In a convenient, moneysaving package. _A __ a^_^ __\ ____ XEROX "™SEbv' --- I-„■■■■■ - i * i. — ' ' '" T Voor airco reparatie, I voor installatie van grote j a'rco's ; {/r^^jÉBJjBlW Bel onmiddellijk f^^^^ EL REFRAIR ll^V/e tEL. 5*»541 waar experts hun werk doen. --- Brasilia beducht voor buitenlandse invloed Effect hulp Brazilie aan Suriname onzeker HET BESLUIT VAN Brazilië 'oor middel van een hulp'"'ogramma de financiële, ftonomische en cül*t"urele Sden met het buurland Niname drastisch aan te Men, kan grote gevolgen *bben voor de voormalige Nej™rlandse kolonie, zo stelt [Ws van Klaveren vast in een .Schouwing in NRC/Handels- W ,Öe Braziliaanse plannen ook een uitstralings'ttect op de Nederlands- Surinaamse verhoudingen. Als °r&zilie erin slaagt zijn invloed j!P Suriname te vergroten, zal jut ten koste gaan van de rol die Nederland er " ruim driehonderd jaar — ook ** de onafhankelijkheid in 1975 "* heeft gespeeld. Na de moordpartij op 9 de- cember in fort Zeelandia s<|hortte Nederland de ontwikkelingssamenwerking op. "et machtsmiddel van de geld- Verstrekking had gefaald bij het v°orkomen van een bloedbad. --- BIJSTUREN Toch hoopte Den Haag de jtotwikkelingen in Suriname te blijven bijsturen door van de samenwer- afhankelijk te stellen van aantal voorwaarden, zoals eerbiedigen van de mensenjachten en het uitzicht op democratische verhoudingen. het regime Bouterse daar- I *aö zou voldoen, was er weer te |*aten. Tot voor kort leek de *^ns op succes van de tactiek fikken of stikken vrij groot. Nu Brazilië als onverwachte geld- is opgetreden, liggen de *aken anders. Of zoals drs. H. Aarts, ontwikkelingsdes«undige van het CDA, het zegt: Het is een volledig andere s'tuatie dan waarmee we in onze rekening hebben gehouden". Aan de ene kant is bij niet ongelukkig met de Mogelijkheid dat Suriname .loskomt van een verkeerde aan de andere kant ](raagt hij zich af of "steun en dreiging van de zijde van °razilie niet een nieuwe j^ankelijkheid schept die een kan vormen voor de identiteit". --- BLOEDZWEREN Het akkoord tussen uitgerekend het regimeBouterse en Brazilië is ronduit opzienbarend, immers in Suriname bestaat een grote angst voor het machtige buurland. De Surinaamse ouddiplomaat en schrijver Albert Helman heeft jaren geleden al Besteld dat de kaarten in Latijns Amerika zijn geschud: Suriname voor Brazilië; de Antillen voor Venezuela.. ,De drie Guyana's, i^h^mJóm-y-irt diplomatieke kringen in Zuid- Amerika vernomen, werden beschouwd als "bloedzweren op de "Uid van dit mooie continent". Suriname leek tot voor kort van de juistheid van deze Redenering in brede lagen overtuigd en handelde oversenkomsjïg. De overeenkomst tussen Suriname en Brazilië laat zich als een opportunistisch Noodverband kenschetsen. Het Omdat premier Errol Alibux van Suriname zich volgende week naar Brazilië spoed, voordat premier Ruud Lubbers van Nederland er arriveert, is het interessant om meer informatie te verstrekken over de samenwerkingsovereenkomst tussen Suriname en Brazilië. oogmerk van Brazilië is het terugdringen van de invloeden van Cuba. Bouterse echter reisde een maand geleden met Maurice Bishop van Grenada en Fidel Castro naar de conferentie van ongebonden landen en liet zich door Castro bij Khadaffi van Libië introduceren. Door het akkoord met Brazilië kan Bouterse intern in de problemen komen. De huidige regering wordt geschraagd door' twee politieke stromingen: de socialistische, nationalistisch Palu (Progressieve arbeiders- en landbouwersunie) en de sterk op Cuba georiënteerde RVP (Revolutionaire volkspartij). De nieuwe overeenkomst zou de kenmerken van een splijtzwam kunnen krijgen, wat de val van het kabinet betekent. Daarnaast riskeert Bouterse dat de militaire minister Badrissein Sital met zijn fel pro-Cubaanse, relatief gezien vrij sterke achterban, tegenmaatregelen gaat nemen. Of in dit licht het akkoord met Brazilië een stabiliserende werking zal hebben, is dan ook de vraag. --- GEISOLEERD Ondanks het akkoord met Brazilië, dat hem internationaal het air van serieuze onderhandelingspartner verleent, blijft Bouterse in eigen land een geisoleerd man, want behalve de dreiging-Sital zijn er nog de meer democratische krachten in Suriname, die vanuit Nederland gevoed door de Bevrijdingsraad, plannen beramen om het huidige regime ten val te brengen. De rol van Nederland blijft er voorlopig een aan de zijlijn. Dat Brazilië de "erfenis van Nederland kennelijk lijkt te hebben overgenomen", zoals het Kamerlid Aarts stelt, is te sterk gesteld. Het spel van antagonistische krachten in Suriname is nog volop gaande. RUIM 700 kilometer ondoordringbaar oerwoud scheidt Brazilië van Suriname, zo stelt Roel Janssen vast. De enige directe verbinding wordt gevormd door een wekelijkse vlucht van Belém, een stad aan de monding van de Amazonerivier, naar Paramaribo. Toch heeft de Braziliaanse diplomatie, die als de meest pragmatische van Latijns Amerika wordt beschouwd, Suriname al lang ontdekt. Het bliksembezoek dat generaal Danilo Venturini zo pas aan Paramaribo bracht, heeft dat nog eens bevestigd. Venturini, de voorzitter van de Nationale veiligheidsraad, is onder andere belast met de pacificatie van de gewelddadige landconflicten in het Braziliaanse Amazonegebied en als zodanig direct betrokken bij de handhaving van de orde en veiligheid in dat gebied. De Verenigde Staten en Nederland hebben wel laten doorschemeren dat ze een grotere Braziliaanse activiteit ten opzichte van Suriname zouden toejuichen. De Braziliaanse diplomatie gaat uit van het principe dat binnenlandse conflicten niet in het kader van een Oost-West tegenstelling moeten worden getrokken. De bestaande grenzen moeten worden gerespecteerd en buitenlandse inmenging wordt afgewezen. De suggestie in de Nederlandse pers dat Brazilië zich met de oprichting van een "interventieleger" van 20.000 man en met de aanleg van twee nieuwe luchtmachtbases in het Amazonegebied zou voorbereiden op een eventuele ingreep in Suriname, als dat land volledig onder Cubaanse invloed zou raken, is dan ook uit de lucht gegrepen. Brazilië bouwt nieuwe bases om het Amazonegebied, dat zo groot is als West-Europa en waar maar drie luchtmachtbases bestaan, beter te kunnen bestrijken. De oprichting van een snel inzetbare legereenheid is een gevolg van de veranderde strategische opvattingen' in Zuid-Amerika na' de Ealklandoprlog. Dit neemt niet Weg dat Brazilië rust afin zijn grenzen wrn efa dj^, men iich met name in militaire kringen zorgen maakt over een toename van de Cubaanse invloed in Suriname. Men is als de dood dat zich aan de noordgrens Centraalamerikaanse toestanden' gaan afspelen. In Centraal-Amerika is volgens de Braziliaanse visie een regionaal conflict uitgegroeid tot een verfoeilijke confrontatie van Oost en West. Met inkapseling probeert Brazilië nu Suriname binnen zijn invloedssfeer te trekken. De Braziliaanse economische over- macht heeft ook Paraguay en Bolivia tot een soort vazallen gemaakt en men beseft in Brasilia dat Suriname met economische hulp gemakkelijk in te pakken is. Het vorige jaar werd bevelhebber Bouterse in de watten gelegd toen hij Brazilië bezocht. Een paar weken geleden bracht premier Alibux een bezoek aan Brazilië, waaraan nauwelijks ruchtbaarheid werd gegeven. DESIBOUTERSE Suriname voor de Surinamer s --- WAPENS Brazilië heeft toegezegd rijst en aluinaarde van Suriname te kopen. Alsof Brazilië die produkten nodig heeft. Rijst produceert het zelf en de Braziliaanse aluinaarde- en aluminiumindustrie is hard bezig Suriname uit de markt te concurreren. Het heeft ook culturele uitwisseling beloofd, zoals televisieprogramma's met voetbalwedstrijden. Die zullen in Suriname ongetwijfeld beter aanslaan dan de basketbalprogramma's die Cuba aanbiedt. Over wapens is officieel nog niet gepraat, maar het zal niemand verbazen als Suriname binnenkort Braziliaanse wapens bestelt. Brazilië, de achtste wapenexporteur ter wereld, bouwt patrouille-vliegtuigen en pantserwagens, die aan alle mogelijke Derde-wereldlanden verkocht worden. De buitenlandse betrekkingen van Brazilië worden bepaald door puur opportunisme. Wie aan de macht is, wordt gesteund. Suriname voor de Surinamers, Brazilië voor de Brazilianen en Zuid-Amerika voor de Zuidamerikanen", heeft de Braziliaanse delegatie in Paramaribo laten weten. Het is een duidelijke aanwijzing dat Brazilië niet van plan is direct in Suriname in te grijpen, maar evenmin zal dulden dat buitenlandse mogendheden — en daarbij kan zowel aan Nederland, de VS of Cuba gedacht worden — hun invloed in Suriname uitbreiden. Tot zover Roel Janssen in NRC/Handelsblad. --- Dubbel besluit in VS HET AMERIKAANSE Huis van Afgevaardigden heeft met grote meerderheid een 'bevriezingsmotie' aanvaard, een resolutie die president Reagan niet welgevallen is. Hij moet het besluit wel als een persoonlijke nederlaag ervaren, want de laatste weken heeft hij het Huis onder grote druk gezet om te verhinderen dat de motie zou worden aangenomen. Dat past in het Amerikaanse systeem: de drie categorieën - wetgeving (Senaat en Huis van Afgevaardigden, samen het Congres), de uitvoerende macht (de president) en de rechterlijke macht (hooggerechtshof) - treden op als zelfstandige elementen, die in staat zijn eikaars macht in niet geringe mate te beperken. Een president met een onwillig Congres bij voorbeeld heeft aanzienlijk minder marges dan wanneer hij daar op een grote steun kan rekenen. OP DIT OGENBLIK begint vooral het Huis van Afgevaardigden steeds meer een probleem voor de president te worden: er is daar - in tegenstelling tot de Senaat — een democratische meerderheid die Reagan de laatste tijd voortdurend voor de voeten loopt. Pas is dat ook al gebleken, toen een commissie uit het Huis negentien miljoen dollar schrapte voor geheime steun aan de Somozistische opstandelingen in Nicaragua. In een eerste commentaar daarop verklaarde Reagan bars dat dit schrappen onverantwoordelijk was, waarna een tweede reactie nog veel scherper werd gesteld. Formeel bleef hij daarin zelf buiten schot, want de verklaring kwam van zijn woordvoerder. Die verweet de commissieleden in te stemmen met 'terroristische activiteiten . IN DE THANS aanvaarde bevriezingsmotie wordt gevraagd, de kernwapens op dit ogenblik niet in aantal uit te breiden en die bevriezing te koppelen aan de onderhandelingen in Genève. Met andere woorden: men moet het er daar eerst over eens worden dat Amerika en Rusland thans niet meer kernwapens aanriaken, waarna dan verder dient te worden onderhandeld over beperking. Die beperking moet overigens worden bereikt binnen een door de onderhandelaars nader aan te geven redelijke termijn. Een soort dubbelbesluit', zoals ook de NAVO dat destijds heeft genomen. Die besloot tot plaatsing van de raketten voor de middellange afstand, tenzij er met Rusland overeenstemming over wapenbeheersing zou worden bereikt. HET BELEIDSCONCEPT van Reagan in deze kernwapenzaak is duidelijk: de Russen zijn er op uit hun imperium uit te breiden en hun leer over de hele wereld zo hecht mogelijk te vestigen, alles ten koste van het democratische Amerika. Het bewijs voor deze opvatting is naar de mening van de president gelegen in de overmacht aan kernwapens die de Russen tot stand hebben gebracht, een overmacht die naar zijn mening aan Amerikaanse kant zo spoedig mogelijk gelijk moet worden getrokken. Zijn concept stoelt nog op een tweede overweging: de Sovjet-Unie is in wezen een reus op lemen voeten. Ook daarvoor ziet hij bewijzen: het verzet in de satellietlanden, dat in het bijzonder in Polen opvallende vormen heeft aangenomen. DE VRAAG IS NU of Reagan het, vooral met het oog op de komende verkiezingen, zich kan permitteren een resolutie van het Huis zonder meer te negeren. Als uitvoerende macht kin hij het besluit naast zich neer leggen. Wel maakt hij dan de toch al delicate verhouding met het Congres nog weer moeilijker met alle gevolgen van dien voor de wetgeving als geheel, een risico dat hij nader moet afwegen. Tot nu toe is hij er van uitgegaan dat zijn beleid de instemming heeft van de meerderheid der kiezers. De 'bevriezers' zijn naar zijn mening een randverschijnsel van de Amerikaanse samenleving, groepen die onder invloed staan van de Europese vredesbeweging, die op haar beurt langs allerlei slinkse wegen wordt gevoed door Moskou. Toch lijkt de werkelijkheid genuanceerder. SINDS NOVEMBER zijn bij voorbeeld de Amerikaanse bisschoppen 'bevriezers' geworden. De zojuist vastgestelde pastorale brief kan moeilijk als steun voor het beleid van Reagan worden uitgelegd. Hij heeft nu al laten weten diverse zinsneden uit de bisschoppelijke brief te betreuren. En het ministerie van Buitenlandse zaken stelde zelfs dat de brief de pogingen dwarsboomt, tot overeenstemming met Rusland over de wapenbeheersing te komen. Het duidt er op dat de regering in Washington zich steeds meer geïrriteerd toont, omdat sommige lieden in Amerika het niet meer met Reagan eens zijn. De president vindt dat eigenlijk on-Amerikaans. Het verzet komt echter niet van de eerste de beste. Dit kwam nog eens tot uiting in brieven van een aantal senatoren en leden van het Huis (uit beide partijen) over de plaatsing van de MX-raketten. IN DIE BRIEVEN wordt eveneens een koppeling tot stand gebracht tussen de onderhandelingen in Genève en de medewerking in Senaat en het Huis aan de MX-plannen. Een opvallende opmerking kwam van een van de briefschrijvers, Charles H. Percy, senator van Illinois en partijgenoot van de president: 'Voor mij bestaat er geen twijfel over, dat bepaalde mensen rond de president alles zullen doen om te verhinderen dat het tot wapenbeheersing komt. Op die knapen is mijn actie gericht'. Een dergelijke waarschuwing past bij de politieke zeden van het land. men laat de president buiten schot, maar via scherpe kritiek op zijn directe medewerkers wordt hem duidelijk gemaakt dat hij zijn koers moet veranderen. Dat deed men ook bij het begin van de tachtigjarige oorlog: koning Filips II werd buiten beschouwing gelaten, maar Alva kreeg de volle laag. HET KOMT ER niettemin op neer dat vooraanstaande figuren uit beide partijen de president duidelijk hebben gemaakt dat hij serieus moet onderhandelen, want anders kan hij zijn plannen met de MXraketten wel vergeten. Daar komt nu bij dat ook Andropov een kleine stap voorwaarts heeft gedaan. Voor het eerst sinds Genève begon, blijkt dat de Sovjet Unie een concessie wenst te overwegen. Al deze punten duiden er op, dat er op het stuk van de Geneefse onderhandelingen een lichte verandering in de lucht hangt. Of dat tot positieve resultaten leidt, hangt er vooral van af, hoe in de komende weken de Amerikaanse president op deze klimaatsverandering zal reageren. Dit commentaar van hoofdredacteur De Kok verscheen in de Haagsche Courant. --- Succesje voor Laker in anti trustrechtszaak WASHINGTON - De vorig jaar failKet gegane luchtvaartmaatschappij Laker Airways heeft een belangrijk succes geboekt in een juridische procedure die zij heeft aangespannen tegen haar vroegere concurrenten. Een rechter in de Verenigde Staten heeft namelijk een verzoek van de concurrenten afgewezen om de zaak over te dragen aan een Britse rechtbank. Laker Airways beschuldigt zes luchtvaartmaatschappijen ervan op illegale wijze te hebben samengespannen om haar van de markt te drukken en daardoor de Amerikaanse antitrustwetgeving te hebben overtreden. De maatschappijen zouden dit hebben gedaan omdat zij zich bedreigd voelden door de lage tarieven van de Transatlantische vluchten van Laker. De zes aangeklaagde maatschappijen zijn British Airways, British Caledonian, Panam, Trans World Airlines, Swissair en Lufthansa. Laker cist van deze zes c'en schadevergoeding van in totaal 1,7 miljard dollar. De maatschappijen hadden gevraagd de zaak in Groot- Brittannie te behandelen omdat dat naar hun zeggen om geografische redenen gemakkelijker zou zijn. Het staat echter wel vast dat het erom ging aan de strenge Amerikaanse antitrustwetten te ontkomen. De Amerikaanse rechter,. Harold Greene, zei in zijn oordeel dan ook dat de maatschappijen kennelijk voordeel wilden trekken uit het feit dat de Britse wetten minder streng zijn. Hij wees erop dat de betrokken Europese maatschappijen vestigingen in de VS hebben en dat er daarom niets op tegen is de zaak daar te behandelen. De Britse regering heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie gevraagd het anti-trust onderzoek 'naar British Airways en British Caledonian te staken omdat zij vreest dat dat ernstige financiële gevolgen voor de maatschappijen kan hebben. Van Amerikaanse zijde is tot nu toe geweigerd op dat verzoek in te gaan. ---