Amigoe Kruiswoordpuzzel HORIZONTAAL: 1. [fechool; 6. afstandsmaat; 9. Gedingstuk; 14. voorzetsel; '5. bereide dierenhuid; 17. Joodsein; 19. kloosterlinge; '1. vrouwelijk dier; 22. Aardje; 23. snijwerktuig; 25. *ilde haver; 26. landbouw[•erktuig; 28. depot; 32. Wst; 35. deel van het gelaat; j 6. woonschip; 37. kleurling; *9. stookinrichting; 41. duf«nde vijandschap; 42. ledetop; 44. zangvogel; 46. afwezigheid; 48. bevrachten; 50. 'Bi; 52. rekening; 54. niet ■luis; 55. jongensnaam; 57. •"uzieknoot; 58. soort van 'alm; 60. droog; 61. gravure; v zuidvrucht; 64. tennis- 66. plechtige gelofte; '. terug; 69. met; 70. broe- W; 71. naam; 73. reukwater; '5. land in Azië; 78. ganze■oet; 80. kwekeling; 83. Waldhoorn; 84. korting; 86. Hemd; 89. toelage; 91. tap; X vernak; 94. dieregeluid; ,-. of dergelijke; 97. manne'ik dier; 98. anonymus; 99. 11 .gensnaam; 100. vermetel; '01. spil; 102. voegwoord; '03. speels; 104. ontkenning; '05. achter; 107. kwekeling; IÖB. muzieknoot; 109. dop; '10. jonge stier; 111. pook; '13. symbool van Indianen; '16. keurig; 118. meerstemmige compositie; 119. de men'«n; 121. geestelijke; 123. 126. godin van de Vdbouw; 128. betaalplaats; 31. akker; 133. afgelegen; verlaagde toon; i 35. pro- v'ftcie in Japan; 136. gravin \*n Holland; 137. plaats in Z- 139. strijdmacht; 141. f,vier in Tanganyika; 142. Meisjesnaam; 144. bleek; 145. geelhuis; 147. meisjesnaam; *8. vod; 149. plaats in Italië; .50. halfgod; 152. roede; 154. Ingedijkt land; 156. wild dier; '57. toeslag; 159. gelijk; 160. Hy; 161. iedereen; 163. pro)ektiel; 165. Noorse godheid; '67. tandrad; 169. benoeming; 172. riviermonding; !'4. samentrekking van te en H; 175. zandheuvel; 176. 178. honingdrank; 180. "••tkenning; 181. barak; 183. anti; 185. mannetjesbij; 186. opdrinken; 187. kapgebint; 188. schriftelijke verklaring. VERTIKAAL: 1. omslag; 2. negatief geladen ion; 3. lengtemaat; 4. dwaas; 5. lusthof; 6. titel; 7. pek; 8. dwarsmaat; 9. inwendig orgaan; 10. deel van een wet; 11. maandstand; 12. hemelgeest; 13. plomp; 14. onzeker; 16. nobel; 18. afkeuring; 20. Europees land; 23. klap; 24. groente; 27. voorval; 29. meubelstuk; 30. dierentuin; 31. Spaans riet; 33. plakmiddel; 34. voertuig; 37. zeuren; 38. lidwoord; 40. verschil; 43. toegang; 44. paardje; 45. gravure; 47. trektuig; 49. tafel; 51. het morgenrood; 53. plaats; 55. roofvogel; 56. kortom; 59. watervogel; 61. plaats in Saoedi-Arabië; 62. steen; 63. baan; 65. vreemde munt; 68. slaapje; 72. mee; 73. familielid; 74. dapper krijgsman; 76. afstandsmaat; 77. vogel; 79. boom; 81. druipnat; 82. tijdelijk; 84. regerings-reglement; 85. rover; 87. plaats in Turkije; 88. metaal; 90. rivier in Overijssel; 91. gil; 92. opgeven; 93. meisjesnaam; 95. plaats in Gelderland; 99. politiekte partij; 106. emmer; 108. deel van de boom; 110. roofdier; 111. cowboybijeenkomst; 112. voegwoord (Fr.); 114. voorzetsel; 115. bedevaartplaats; 117. baan; 118. moeder; 119. aanleggen; 120. cijfer; 122. groot gebouw in Amsterdam; 124. mee; 125., bruin gesteente; 126. klein vertrek; 127. Sociaal Economische Raad; 129. electriciteit; 130. bijeen; 132. etsen; 135. asfalt; 136. aannemen; 138. Engelse titel; 140. snelle loop; 141. mand; 143. holtedier; 146. ongebonden; 148. gibbon; 150. hefboom; 151. damp; 152. spook; 153. plaats in Turkije; 155. rivier in Engeland; 158. rivier in Utrecht; 162. vertrek; 163. eetgerei; 164. klein; 165. paling; 166. lerland; 168. al; 169. edelgas; 170. lekkernij; 171. echtgenoot; 173. eikeschors; 174. gesloten; 177. bevel; 179; aanw. v.nw.; 181, maandstand; 182. vaartuig; 183. geheel de Uwe; 184. deel uit de bijbel. --- Na veroveren parlementszetel Mulroney gaat oppositie aanvoeren tegen Trudeau NtV GLASGOW — Brian Ittuaney, de nieuwe leider Vare conservatieven in Ca- Uac, is doorgestoten tot het . ac ment door bij een tvs- Seiijdse verkiezing in het coservatieve bolwerk New Gbgow in Nova Scotia een «el in het parlement te verowen. lulroney, 44, van origine ad•aat en geslaagd zakenman, laatstelijk als presidentdirecteur van de mijnbouwonderneming Iron Ore Company, verdrong in juni Joe Clark als leider van de conservatieven, maar had een zetel in het parlement nodig om daar de oppositie te kunnen leiden. Partijgenoot Elmer Mackay maakte daarvoor plaats door uit het parlement te treden. Mulroney maakt naar verluidt een goede kans om volgende verkiezingen te winnen van de regerende liberalen van premier Pierre Trudeau. Hij heeft wel geen enkele bestuurservaring, maar omdat hij Engels zowel als Frans vloeiend spreekt en geboren en getogen is in Quebec zou hij de enige kandidaat zijn die de machtsbasis van Trudeau in Quebec zou kunnen aantasten. De regering van Trudeau is ernstig verdeeld als gevolg van de economische crisis gepaard met een werkloosheid die nog nooit zo groot is geweest in Canada. Trudeau, die op het ogenblik een officieel bezoek aan Griekenland brengt, heeft verklaard, dat hij niet meer zal meedoen aan nieuwe verkiezingen, maar heeft nog steeds geen enkele vaste datum genoemd voor zijn terugtreden. Door in juni na een in 1976 mislukte poging van Mulroney om leider van de conservatieven te worden als eerste 'Quebecois' en eerste Frans-sprekende leider van de partij in 116 jaar toch Mulroney naar voren te schuiven in plaats van Clark te kiezen, hopen de conservatieven de liberalen stemmen afhandig te maken in Quebec. De zes miljoen inwoners tellende provincie heeft 75 zetels in het Lagerhuis waarvan de helft in handen is van Trudeau. Dit terwijl de conservatieven er vanuit Quebec maar één hebben. Bij de eerste gooi naar het conservatieve leiderschap in 1976 keek Mulroney niet op een paar centen. Dit stuitte getrouwe partijleden zo tegen de borst dat zij de voorkeur gaven aan de 'buitenstaander' Joe Clark. Deze onderbrak de heerschappij van Trudeau als premier gedurende negen maanden in 1979. Mulroney aanvaardde na zijn nederlaag een functie als president-directeur van Iron Ore Company. Hij staat bekend om zi n verzet tegen overheids-inmenging, tegen bureaucratie en om zijn warme steun voor kleine en middelgrote bedrijven. Vergunning voor immigratie mag pas worden gegeven als er uitzicht op een baan is. Hij heeft geen bezwaren tegen het beproeven van Amerikaanse Kruisraketten op Canadees grondgebied. TRUDEAU irote tegenspeler --- MIDDEN-AMERIKA is voornamelijk een belangrijk facet van de Amerikaanse politiek geworden, omdat Washington volhoudt dat in het roerige gebied vitale belangen van de Verenigde Staten op het spel staan. Maar ter plaatse vraagt men zich af in welke mate Midden-Amerika — zeven achtergebleven en zwakke landen met in toaal 20 miljoen mensen — van vitaal belang voor de VS is. In Amerikaanse officiële kringen zegt men dat Midden- Amerika economisch van betekenis voor Washington is. Niettemin worden de directe investeringen van Amerika in de zeven landen geschat op nog niet 1 procent van het hele pakket Amerikaanse buitenlandse beleggingen. De export van de Verenigde Staten naar Midden-Amerika --- Op schuldenconferentie in Caracas Eensgezindheid over ernst situatie, niet over oplossing CARACAS—Aan de conferentie van Latijnsamerikaanse schuldenaars in Caracas zijn door de CIES drie alternatieven voorgelegd om uit de financiële problemen te komen. Maar deskundigen twijfelen er ernstig aan of men wel zal beslissen een der alternatieven over te nemen. Want behalve de overtuiging dat men als er geen oplossing komt voor de enorme schuldenlast slechts chaos of minstens achteruitgang kan verwachten, lopen de meningen vaak uiteen. Daar komt nog bij dat de landen met de grootste schulden eigenlijk niet het achterste van hun tong willen laten zien om hun onderhandelingspositie tegenover de industrielanden niet te verzwakken. Deze onderlinge verhouding betekent ook dat uit deze conferentie echt niet een club voortkomt van slechte betalers, waarvoor de Verenigde Staten wat bevreesd waren. De VS, aanwezig als lid van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) hebben trouwens gewaarschuwd dat men van de koude kermis thuis zal komen als men probeert door samenwerking druk uit te oefenen om zo verzachting van standpunt bij de schuldeisers af te dwingen. De Latijnsamerikaanse socioeconomische raad (Cies) welke evenals de OAS aan de vergadering een rapport heeft voorgelegd, heeft ook drie voorstellen gedaan om uit de schulden-put te komen. Deze komen op het volgende neer: de rijke landen vormen een garantie-fonds binnen het Internationale Monetaire Fonds (IMF) door middel van crediet-brieven, waarbij uit dit fonds geput kan worden bij noodsituaties. Het IMF stelt verder een plan op voor herstructurering van de aflossing over een termijn van niet minder dan tien jaar, inclusief een periode om op adem te komen. De nieuwe rentetarieven moeten gelijk zijn aan die gangbaar zijn in het betrokken land. In het andere geval moet er een internationaal fonds worden gevormd, met mogelijke deelname door het IMF, dat zijn kredieten koopt van de particuliere banken. Men betaalt de banken in bonussen over een termijn van niet minder dan vijftien jaar, met vijfjaar «gratie». De derde mogelijkheid is dat de Centrale banken van de schuldenaars bewijzen gaan uitgeven tot de omvang van hun schuld, waarbij aan de schuldeiser het recht wordt toegekend, overeeneenkomstig de omvang van zijn krediet, op een percentage van de jaarlijkse bruto deviezenopbrengst. De ruim dertig landen die bijeen zijn in de Venezolaanse hoofdstad zijn samen goed voor een buitenlandse schuld van 300 miljard dollar. Daarvan erkennen zij dat dit een enorm probleem betekent. Cies-secretaris Diogo de Figueiredo zei in dit verband dat als er niet spoedig voorwaarden worden geschapen voor een herstel van de Latijnsamerikaanse economie het resultaat zal zijn dat deze regio de financiële verstikkingsdood sterft of in chaos terecht komt. En dat is iets wat iedereen wil voorkomen. De enige oplossing is volgens hem een economisch herstel. Zijn collega bij het Latijnsamerikaans economisch systeem (SELA), Carlos Alzamora van Peru, zei op zijn beurt dat het schuldenprobleem een onhoudbare toestand veroorzaakt. Dit vergt nieuwe formules om de situatie onder ogen te zien; de omvang van het probleem, zo erkende hij, gaat de capaciteiten van de landen, de banken en de financiële organen te boven. Daarom is een gezamenlijke oplossing, welke allen aangaat, geboden. En dat is nu juist iets wat niet uit deze conferentie lijkt te komen, aldus waarnemers. De landen met de grootste schulden zoals Brazilië, Mexico en Argentinië bezien elkaar met argus-ogen. Alzamora wees op verschillende aspecten van het probleem: een daarvan is de hoogte van de rente. De situatie is zo dat dat men de landen die een herschikking van de afbetaling krijgen soms drie procent meer laat betalen dan de marktrente. Elk procentje dat er voor Latijns Amerika bijkomt betekent vier miljard dollar per jaar. Bij drie procenten extra betekent dit dat de regio twaalf miljard dollar meer betaalt dan men eigenlijk verplicht zou zijn als het gewone tarief was aangehouden. Het is één ding schuld te betalen, het is een andere zaak als het gaat om woekerrente te betalen, zo meent hij. Een omstandigheid waarop de meeste schuldenaars elkaar ook kunnen vinden is de houding tegenover het IMF. Landen als Bolivia en Ecuador winden er geen doekjes om en vinden dat er vastberaden weerstand moet worden geboden aan wat zij beschouwen als de buitensporige druk van het IMF en de buitenlandse banken om orde op financiële zaken te stellen. Vooral zet men zijn stekels op tegen de strenge economische voorwaarden waarvoor het IMF een zekere beruchtheid heeft gekregen in kringen van de schuldenaars. Daar stellen de VS dan tegenover dat de Latijnsamerikaanse landen zelf moeten zorgen dat er verbetering komt in hun economische situatie, willen ze kunnen rekenen op voortzetting van de kredietverlening. Geeft men niet de verzekering dat de noodzakelijke economische maatregelen worden getroffen, dan komen er ook geen kredieten. Zo eenvoudig ligt dat volgens de VS. Of het op deze manier zin heeft te blijven praten ? Deze vraag wordt positief beantwoord door De Figueir.edo. Alleen het feit dat men samen is, bli kt voor hem al een vooruitgang te zijn. Hij vindt een open en eerlijke gedachtenwisseling van groot belang en verhelderend. Het proces moet op gang gebracht worden om nieuwe ideeën te ontwikkelen en nieuwe mogelijkheden te scheppen om zo het probleem aan te kunnen pakken. En deze conferentie is volgens hem de eerste stap in die richting. We zijn nu eindleijk uit de fase van de steriele confrontatie met elkaar, zo vindt hij. --- Belangrijke vondst in Davidstad JERUZALEM — Bij de jongste opgravingen in de "Stad van David", ten zuidoosten van de ommuurde oude stad van Jeruzalem, zijn sporen gevonden die teruggaan tot de eerste kern van deze stad van 5.000 jaar geleden. Dit heeft prof. Ygal Shilo bekendgemaakt, die de opgravingen sinds 1977 leidt. Naar aanleiding van kritiek van zeer orthodox-joodse zijde dat er op de plaats van het onderzoek uit de Middeleeuwen stammende graven liggen, die zouden worden ontwijd, verzekerde Shilo dat men niets had aangetroffen dat op de juistheid van die stelling zou wijzen. Desalniettemin hebben ultra-orthodoxe kringen opgeroepen, een nieuwe manifestatie tegen de opgravingen te houden. Volgens prof. Shilo zijn bij de jongste graafwerkzaamheden verscheidene vruchtbaarheidsbeelden gevonden uit de tijd van de tweede tempel van Jeruzalem die in 70 na Christus werd verwoest. Uit deze vondst zou blijken dat in die tijd de Kanaanitische godsdienst nog een belangrijke rol speelde. --- POLIKLINIEK "De SVB betaalt per jaar ongeveer 3 miljoen gulden aan de polikliniek. Ook hierop zou stevig bezuinigd kunnen worden als huisartsen zich allemaal aan hun afspraken hielden. Een van die afspraken met de SVB is dat dienstregelingen goed geregeld moeten zijn. Nu gebeurt dat misschien wel op papier, maar in de praktijk klopt daar niet alles van. Een arts medewerker van de SVB die ook patiënten ziet van het eilandgebied (p.p. patiënten), laat soms een p.p. arts waarnemen, maar die waarnemer mag misschien van het eilandgebied alleen p.p. patienten behandelen. De SVB patient die urgent een dokter nodig heeft staat dan in de kou. En de mens in nood gaat nu eenmaal naar de poli. De polikliniek brengt voor zon bezoek minstens 50 gulden in rekening, en dat wil over het gehele jaar best oplopen tot een fors bedrag. Het komt erop neer dat tachtig procent van dat bedrag aan gewone huisartsengeneeskunde wordt besteed. Daar is in feite al voor betaald. De SVB betaalt immers voor alle patiënten een vast bedrag per jaar aan de huisarts. Ook aan de huisarts die zijn dienstregeling niet in orde had. Trouwens de gezondheidszorg zal veel efficiënter zijn als er goede afspraken worden gemaakt tussen de SVB en de GGD die de belangen behartigt van de pppatienten". JAN WILLEM VAN ZALINGEN ...reserve-potten 0p... --- Vraag blijft bestaan: Midden Amerika echt belangrijk voor VS? komt neer op ongeveer 1 procent van de hele Amerikaanse verkoop in het buitenland en de import uit Midden-Amerika is nog minder indrukwekkend. Denigrerend aangeduid als bananenrepublieken', moeten Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Panama, Costa Rica en Belize het nog steeds overwegend hebben van de export van bananen en koffie naar de Verenigde Staten en andere geïndustrialiseerde landen. Zestig procent van de bananen die in de VS worden geconsumeerd, komt uit Midden-Amerika en elke vierde kop koffie die men er drinkt ook, maar een Europese econoom in Nicaragua vermoedt dat de meeste mensen deze factoren toch niet als van vitaal belang voor de Amerikaanse economie zouden willen be- schouwen --- NAVO Het Panama-kanaal, bij voorbeeld, wordt beveiligd door 9000 Amerikaanse militairen, die in de Kanaalzone zijn gelegerd, geruggesteund worden door gevechtsvliegtuigen en helicopters en die snel kunnen worden versterkt. „Zich voorstellen dat linkse guerrilleros zouden proberen zich van het kanaal meester te maken en de strijd aanbinden tegen het Amerikaanse 'Southern Command', vraagt meer fantasie dan opgebracht kan worden", verklaarde een militair attaché uit het Westen. „ Hetzelfde geldt voor een Cubaanse of Russische invasie van Panama". Naar Amerikaanse verklaringen is het doel op lange termijn van de Sovjet-Unie de handen en voeten van het Amerikaanse leger te binden ten zuiden van de grenzen van de Verenigde Staten en zo het vermogen van Washington te niet te doen om de NAVO in West-Europa te versterken wanneer de nood aan de man zou komen. Tot zover de Haagsche Courant. --- NICARAGUA Het enige Middenamerikaanse land dat met de Verenigde Staten overhoop ligt, is Nicaragua. Maar Nicaragua zou op eigen kracht, zelfs niet als het dat wilde, de VS militair de handschoen kunnen toewerpen. De sterkte van zijn bevolking van 2.700.000 mensen is ruw geschat gelijk aan de gecombineerde mankracht van het actieve militaire personeel in de Verenigde Staten, de National Guard of kustbewaking inbegrepen. „Het idee dat ons land de Verenigde Staten, een kernmogendheid, zou bedreigen, is te absurd om erover te praten", zei de Nicaraguaanse minister van buitenlandse zaken, Tomas Borge, onlangs. Aan de andere kant vindt Washington het belang van Nicaragua liggen in wat het noemt zijn rol als exporteur van marxistische revolutie en basis voor Cubaanse en Russische inmenging in Midden-Amerika. Nog een overweging die Amerika opgeeft wanneer het zegt dat Midden-Amerika van vitaal belang is voor de VS, is dat het gebied kusten heeft aan zowel de Caribische als de Stille Oceaan, met het Panama-kanaal als verbinding tussen de twee. Als president Reagan een bedreiging van de Amerikaanse nationale veiligheid ziet, zegt hij: „Als (links) guerrillageweld slaagt, wordt El Salvador gevoegd bij Cuba en Nicaragua als basis van waar uit nieuw geweld wordt doorgegeven aan Guatemala, Honduras, zelfs Costa Rica. Het doden zal toenemen en daarmee de bedreiging voor Panama, het kanaal en uiteindelijk Mexico", j Critici van Reagans regering in Latijns-Amerika zeggen echter dat de Verenigde Staten geen overtuigend bewijs van gevaar voor de Amerikaanse veiligheid hebben geleverd. --- KRACHTIGER HOUDEN "Verder is het van belang", vervolgt dr. van Zalingen, "dat er beter overleg wordt gepleegd tussen de SVB en alle arts medewerkers. Duidelijke afspraken moeten eventueel door een krachtiger houding van de SVB worden nageleefd. De SVB moet indien nodig sanktionerend optreden door bv een medewerker uit te schrijven. Het is wel eens gebeurd dat een medewerker is uitgeschreven maar via de minister is hij er weer ingekomen. Zo werd het belang van patienten in de waagschaal gesteld voor het inkomen van een eenling. Een krachtiger houding van de SVB vereist echter wel een goed funktionerend team van controlerend geneesheren. Op dit moment is het misschien wat problematisch dat er jonge controlerende artsen zijn die het papiaments nog niet kennen. Dat is ook voor hen een moeilijk punt. Een krachtiger houding vereist ook dat er echt maatregelen worden genomen waar dat nodig is. In de tijd dat ik hier heb gewerkt zijn er talloze adviezen gegaan naar de directie, maar door de complexheid van de materie en .ja...het schijnt moeilijk te zijn voor niet medici om maatregelen te nemen die op medici van invloed kunnen zijn. Misschien denkt men: morgen ben ik hun patient. Door de jaren heen heb ik geproefd dat beslissingen op een aantal punten hierop stokt. Daar zijn wel voorbeelden van. Zoals bekend bestaat er in de medische wereld nogal wat ontevredenheid over bepaalde tarieven. Mede naar aanleiding van die onvrede heeft de toenmalige minister van Sociale Zaken Eisden, in samenwerking met de ministeries van Ekonomische Zaken en Gezondheidszorg een landelijke commissie ingesteld die advies moest uitbrengen over tarieven voor SVB- en partikuliere patiënten (die commissie heeft inmiddels al advies uitgebracht maar daarover moet nog een beslissing worden genomen). We hebben het net gehad over die 257 r assistentietoelage die door chirurgen hier als extra vergoeding wordt beschouwd voor bepaalde operaties. De commissie heeft hierover echter een uitwijktoelichting bijgezet in de trant van: hier moet nog een definitieve beslissing over worden genomen". --- ALLEMAAL GODJES "Toch zal men ergens moeten beginnen. Ik ben ervan overtuigd dat men zeer veel geld bespaart als alleen al de eerstelijnsgezondheidszorg over de hele linie gaat funktioneren zoals het hoort. Zelfs indien de vergoeding aan artsen per patient hoger wordt. Nu is het al ta vaak zo: als je het een beetje weet te versieren ben je in 5 jaar binnen. Het zijn ook allemaal godjes. De ene god kent de andere niet. Vele huisartsen verwijzen een patient naar de specialist zonder erbij te vermelden wat precies het probleem is, welke onderzoeken al zijn gedaan en wat aar de resultaten van zijn. Van de andere kant zijn het soms de specialisten die patiënten voor zich houden zonder de huisarts op de hoogte te stellen van eventuele resultaten en vorderingen. Overal zweeft dat dollarteken doorheen. Probeer dat maar eens te doorbreken. BERNADETTE HALABI --- \»&&êto. UNIQUE*! FLOWERS] "^~Frsv Anasaweg 69 4 614071 j W/&i_sfs\ Moderne T \Sfö_^^: \v bruidsboeketten J // opgemaakt. T verse bloemen. | - -O* ~ V O .> * Uw verzekeringsagent voor 1 informatie, vertrouwen, servicpl DDT. DE WILLEMS V-' WINKELCENTRUM J COLON X* 13*-*33 S^ Tel. 23680 24403 V^ 23477 & 24891 _f ---