Nieuws in vogelvlucht COLOMBO — Volgens de bevolking van noord Sri Lanka heeft het leger zon 70 burgers gedood bü een wraaknemingsactie voor de dood van een majoor, die donderdag was omgekomen bij het bestormen van een Tamil-schuilplaats in Karaveddi. Diezelfde dag overviel het legerde plaats Velvettiturai en dreef toen vooral jongemannen samen die werden doodgeschoten. Aldus het Verenigd Tamilbevrijdingsfront, dat een klacht bij dè regering indiende, waar men zei er niets van te weten. ***** TEHERAN — Bij de explosie van een autobom in een Teheraanse sloppenwijk vielen zondag 15 doden en 50 gewonden, onder wie straatverkopers. De toegestroomden riepen meteen Weg met de VS en Dood aan de Mujadheddien, welke oppositiebeweging de aanslag veroordeelde. Er zijn al meer bomaanslagen in volkswijken gepleegd. Volgens Iran is het het werk van het imperialisme en het wereld-zionisme. BAHREIN—De olieproductie van Saoedi Arabic is op het laagste niveau sinds meer dan 10 jaar en bedroeg de laatste weken 2,4 miloen vaten per dag tegen een dagproductie van 3 tot 3,5 miljoen in maart-april. Dit gebeurde omdat andere Golfstaten zoals Iran, Dubai en Oman de oliemarkt overspoelen met olie tegen lagere prijzen. ***** JOHANNESBURG — Bij gevechten tussen Zuidafrikaanse werkers van de Brand goudmijn bij Johannesburg vielen zaterdag 19 doden en 40 gewonden. Volgens de directie gaat het niet om slechte sociale toestanden maar was het een stammentwist. De oorzaak is niet bekend. Er hebben 500 zwarte kompels ontslag genomen na het gebeurde. In zwarte woonsteden bleef het onrustig en vielen er 3 doden en gewonden. Volgens ds Beyers Naude is het al te laat voor een vreedzame verandering in Zuid Afrika. De vraag is nu hoe het geweld te beperken, zei de secretaris der Raad van Kerken. Volgens de Veiligheidsdienst zijn 44 soldaten schuldig bevonden in voorgaande jaren aan moord en verkrachting in Namibië. Er zijn nog 68 zaken in behandeling. ***** MUKHTARA — Druzenleider Joumblatt heeft gespot over de oproep van de christelijke militie tot betere banden met Syrië. Joumblatt die door Syrië wordt gesteund zei dat hij nooit zal onderhandelen met de nieuwe leider van de christelijke militie Hobeika. Joumblatt voorspelde nieuwe sectarische strijd. Hobeika zei dat de relaties met Israel verbroken worden en dat men nu kiest voor Syrië, dat een belangrijke rol speelt in Libanon. Bij de sectarische strijd vielen er 14 doden en 67 gewonden in het weekeinde in Beirut welke strijd nu al 9 dagen duurt. ***** PEKING—Bij een busongeluk zaterdag in zuid China vielen 22 doden en 48 gewonden. De bus botste met een vrachtwagen, ging over de kop en vloog in brand. ***** DUSSELDORF—De Christendemocratische CDU van bondskanselier Kohl leed zondag een zware nederlaag bij de verkiezing in deelstaat Noordrijn-Westfalen. Daar kreeg de socialistische SPD de absolute meerderheid met ongeveer 53%. De CDU kwam op zijn ongekende dieptepunt van 36,4%. In 80 was dat nog 43,2%. De SPD had toen 48%. De Liberale FDP kreeg 6% en de Groenen 4,6% tegen 4,9 en 3,0 % in 80. In zeteltal duikelde CDU van 95 naar 76 terugen de FDP komt van 0 op 12. De SPD krijgt er 125 tegen 106 in 80. De regeringspartijen in Bonn, CDU en FDP, beraden zich op de gevolgen van deze verkiezingsuitslag. Men verwacht niet directe gevolgen voor Bonns regering. ***** ANKARA — By een vuurgevecht in ZO Turkije kwamen 3 militairen en 4 Koerdische guerrillastrijders om, aldus Ankara. Er werden door het leger wapens in beslag genomen. Er waren geen nadere bijzonderheden. ***** LONDEN — Ex- Buitenland-minister Pym leidt binnen de Conservatieve fractie het verzet tegen het strikte monetaire beleid van de Britse premier Thatcher, aldus de Sunday Times. Er zouden zich 32 parlementariërs bij hem gevoegd hebben, onder wie 2 exministers. ***** BALTIMORE — De op 1 na grootste kredietsinstelling in de VS-staat Baltimore, Old Court Savings, verkeert in financiële moeilijkheden. Dit omdat honderden spaarders hun tegoeden gingen opnemen toen bekend werd dat de politie een onderzoek instelt naar mogelijk onverenigbaarheid van belangen bij bestuursleden der bank. --- PAUS GEWEZEN OP ONVREDE ONDER KATHOLIEKEN Rellen door Mobiele Eenheid bedwongen in Utrecht Paus maakt kennis met verdeeldheid Nederland UTRECHT — Paus Johannes Paulus II heeft zondag kennis gemaakt met de verdeeldheid welke in Nederland heerst. Het verzet tegen zijn bezoek werd gedemonstreerd door een rustig verlopen betoging van protesterenden welke later werd gevolgd door rellen waarin de «Autonomen» het heft in handen namen tegenover de politie. Er vielen zes gewonden. Als gevolg van de emoties is er ook iemand aan een hartaanval overleden. Van dichtbij maakte de paus echter ook kennis met de verdeeldheid binnen de eigen gelederen, waarbij onder meer werd gepleit voor een begripvolle pastoraal tegenover samenwonenden, homosexuelen en andere groepen welke door de officiële katholieke leer zich genegeerd voelen. De paus werd eveneens gewezen op het weren van een feministische theologe bij de kennismaking met de maatschappelijke groeperingen en ook werd hij toegesproken namens de religieuzen door een zuster die in burger gekleed was. De paus speelde wel enigszins in op de onvrede in de Nederlandse katholieke kerk maar wees verder de religieuzen op hun plicht tot gehoorzaamheid. De belangstelling voor het pauselijk bezoek is nog niet boven de tienduizend mensen gekomen. Wel werd hem in Utrecht door de parochie- vertegenwoordigers een hartelijk en spontaan welkom bereid. Volgens de politie waren er in Den Bosch waar de paus zaterdagmiddag op bezoek was nog geen tienduizend mensen op de been. In Den Bosch deden zich geen moeilijkheden voor. De paus week er wel van zijn officie- Ie tekst aftoen hij onder meer de volgende zin wegliet: Moet hij (de paus,red) zijn keuze toelichten? De discretie laat het niet toe », welke sloeg op de kritiek tegen zijn recente benoeming van de bisschop in Den Bosch. Hij voegde aan zijn toespraak toe dat hij als de «opvolger van Christus» alles wil doen om de verzoening te bevorderen.ln Den Bosch deed de paus ook de oproep de grondslag van het katholieke onderwijs niet te verlaten. Het onderwijzend personeel moet nooit het eigen karakter van de katholieke school uit het oog verliezen. Het geloof moet voorgeleefd worden door de leerkrachten, volgens de geloofsbelijdenis van de kerk, aldus de paus. ook vernielingen aangericht Zo werden ramen ingegooid van het Paushuis waar de paus vandaag op bezoek komt en van het gerechtsgebowu. Vanuit drie helicopters hield de politie de zaak in de gaten. Tussen degenen die langs de dranghekken stonden bij het Jaarbeurscentrum bevonden zich ook tegenstanders van het bezoek die een spandoek hadden met kritiek op deze «poppenkast». Er waren echter ook enige duizenden mensen aanwezig die de paus toejuichten. De parochievertegen- woordigers zongen hem een Lang zal hij leven toe en er was een minutenlang applaus. Voor het zover was moest de paus wel enige moeilijke ogenblikken doorstaan. Zo wees G. Koekkoek- Schipper de paus erop dat de feministische theologe Catharina Halkes was geweerd van deze ontmoeting met de paus omdat aartsbisschop mgr Adriaan Simonis niet wilde dat zij een toespraak zou houden. Mevrouw Hedwig Wasser die namens de Missieraad sprak week van de offïieel goedgekeurde tekst af en brak daarbij een lans voor de gehuwde priesters, de ongehuwd samenwonenden, de vrouwen in de kerk en de homosexuelen. Zij vroeg zich af of men op een geloofwaardige manier met de bevrijdende boodschap van Christus omgaat als er met opgestoken vinger gepredikt wordt in plaats van een uitgestoken hand. Als er geen ruimte is voor deze groepen maar uitsluiting wordt aangezegd. Zij kreeg een hartelijk applaus van de veertienhonderd genodigden. Ook vroeg zij zich af of er nog een geloofwaardige manier met het herderschap van Christus wordt opgetreden als bisschoppen «boven ons tronen in plaats van met en temidden van ons op weg zijn». De paus keek wat zuur bij deze opmerkingen maar gaf haar later hartelijk de hand. Mensen met tranen in hun ogen omhelsden later mevrouw Wasser. Zij zei aan het eind van haar toespraak dat «wij allen de kerk zijn Zondag werd de dag van de confrontatie. In kort tijdsbestek kon de paus kennis maken met verschillende organisaties en groeperingen zoals religieuzen, missiebeweging en het pastorale kader. Hem werd daarbij ongevraagd een kijkje gegeven in de verdeeldheid binnen de Nederlandse kerk en in de onvrede over de ontwikkelingen binnen de Nederlandse en binnen de internationale kerk. Aan de toegestane betoging tegen het bezoek namen volgens de politie vierduizend mensen deel. Volgens het Amerikaanse persbureau AP waren dat er tienduizend. Na afloop gingen de anarchistische «Autonomen» die indertijd ook actief waren bij de inhuldiging van Beatrix hun eigen gang. De oproer-politie (ME, Mobiele eenheid) moest daarbij ingrijpen met harde hand. Soms moest er ook een waarschuwingsschot worden gelost. Volgens de gegevens van de politie zijn er zes gewonden gevallen, van wie drie politieagenten. Er werd uit noodweer eenmaal door een agent gericht geschoten. Of betrokkene gewond geraakt is weet men echter niet. Later werd namens eén advocaat een klacht ingediend omdat zijn jeugdige cliënte levensgevaarlijk door een politiekogel zou zijn gewond. Volgens ontvangen berichten van de Geneeskundige Dienst is er een man overleden aan een hartaanval, kennelijk door de emoties, maar de politie wist niet waar dit was gebeurd. Het had echter niets met de rellen te maken. Wel heeft de politie veertien arrestaties verricht. Er waren voor het Utrechtse bezoek tweeduizend agenten ingezet. Toen de Autonomen langs een andere weg de plaats wilden bereiken waar de paus zich bevond moest de ME op een gegeven ogenblik in aller yl met hun bussen overgebracht worden. Veel hinder werd ondervonden van een mobiele stoorzender die op de ME-frequentie uitzond. In de Utrechtse binnenstad werden , een kerk geënt op de oudste christelijke gemeente waar de liefde het hoogste gezag was, waarin mannen en vrouwen, gehuwden en ongehuwden een taak hadden, ook in het leiding geven». Namens de vrouwelijke religieuzen had zuster Teresini Metternich, niet in toog, maar in burger gekleed, gepleit voor een volwaardige plaats voor de vrouw in de kerk. Zij wees erop dat de vrouw recht heeft op een volwaardige plaats in de schepping. Waar de Heer regeert is plaats voor iedereen, daar wordt voor niemand een blokkade opgericht. Bij de Heer telt iedereen. De paus op zijn beurt riep de religieuzen op tot «edelmoedige gehoorzaamheid aan het leerambt van de kerk. Hij vroeg hen ook zich te onderwerpen aan hun oversten en de bisschoppen en zij moeten regelmatig biechten. In zijn toespraak tot de maatschappelijke groeperingen zei de paus dat men de geboden der kerk en het geweten niet tegenover elkaar moet stellen. De Tien geboden zijn een samenvatting van heel de inhoud van het geweten van de menshei-. '•_ii, de nissiebeweging zei de paus dat de eerste taak was de evangelisatie. Missionair werk mag niet worden gereduceerd tot uitsluitend sociaal-economische hulpverleningen daarmee ook niet worden verward. De evangelisatie bestaat uit de verkondiging van de Blijde boodschap van het heil vanChristus die ons bevrijdt van kwaad en zonde en ons voert tot de liefde van God, waarin alle mensen broeders zijn. Hij had het verder ook over het «door Christus gewilde onderscheid» tussen priesters en leken. Pastorale werkers en werksters, die geen priesterwijding hebben gehad, moeten zich geen taken van priesters aanmatigen. Basisgemeenschappen, welke niet tot de paus werden toegelaten, kregen te horen dat zij zich niet tegen de institutionele kerk moeten afzetten en zich ook niet als alternatieven van parochies kunnen voorstellen. Aldus de paus. Deze kreeg vandaag een heel wat rustiger ontvangst in Den Haag waar hij voor duizend zieken de Eucharistie vierde, de Nederlandse regering ontmoette evenals de koningin die een bezoek bracht aan het Internationaal gerechtshof. Ook in Den Haag werd, zij het op vreedzame wijze uiting gegeven van ontevredenheid over dit dure bezoek. Twee minderjarigen gooiden een rookbommetje naar de pausleijke auto. De paus betreurt de rellen van gisteren, vooral wegens de slachtoffers, heeft hij laten weten. Hij toont zich echt voldaan verder over de gang van zaken bij dit bezoek, dat zo anders van opzet is als zijn voorgaande buitenlandse reizen. --- Opkomst bij Italië stembus groot ROME — Bij de Italiaanse verkiezingen was de opkomst gisteren groot. De stemgerechtigden konden tot vanmiddag (Italiaanse tijd) te- recht bij de stembus. De eerste uitslagen worden vandaag nog verwacht maar de einduitslag zal pas woensdag bekend worden. Het gaat om plaatselijke, provinciale en regionale verkiezingen. Het aantal stemgerechtigden is ruim 44 miljoen. Er wordt gestemd in 82.000 sterndistricten, verdeeld over vyftien regio's, 86 provincies en 6.567 gemeenten. Toen de stembussen sloten zondagavond had al 73,6 procent der kiezers zijn plicht volbracht. Men verwacht een gooi van de Communistische partij naar de eerste plaats als partij waartegen de Christen- democraten zich verzetten. --- INDONESIA natuurlijk! WILLEMSTAD — Ter gelegenheid van de opening van de Staten, morgen zijn zowel de voorzitter van de Tweede Kamer, Dirk Dolman (PvdA) als voorzitter Wim Meijer (PvdA) van de Vaste Kamercommissie voor Antilliaanse Zaken (PvdA) op uitnodiging van het Antilliaanse parlement naar de Antillen gereisd. Ook de vice- voorzitter van de Eerste Kamer drs Feij en de griffier van de Tweede Kamer mr Kerkhofs maken deel uit van de delegatie. Men zal evenals andere gasten uit het buitenland present zijn om de plechtigheid, waarbij de Staten voor de laatste keer in zijn huidige samenstelling geopend wordt, bij te wonen. Zoals te doen gebruikelijk zal de Gouverneur de openingsrede verrichten. De plechtigheid, waarbij ook een groot aantal lokale genodigden waaronder de leden van het kabinet aanwezig zullen zijn begint om tien uur 's morgens. Op de foto links Statenvoorzitter Roy Markes met naast hem Kamervoorzitter Dolman en geheel rechts de heer Meijer. De Nederlandse parlementariërs zijn gisterenochtend op Curaqao gearriveerd en hebben vandaag een bezoek afgelegd aan Aruba. --- WILLEMSTAD-Sheida Clara Wever werd zaterdagavond in een uitverkocht Centro Pro Arte uitgekozen tot de mooiste vrouw van Curaqao. Zij zal Curasao dan ook vertegenwoordigen bij de komende Miss Universe verkiezing in Miami. Tot het laatste toe was het een spannende strijd waarbij het vooral ging tussen Shieda Wever en Lidushka Curiel, die uiteindelijk als eerste finaliste eindigde en Marisela Cratz als tweede finaliste. Op de foto van links naar rechts: Lidushka Curiel, eerste finaliste en Miss Fotogeniek, Sheida Wever, Miss Curaqao, Miss Toerisme en Miss Playa, Marisela Cratz, tweede fi- ..-.__. »_..• p?_-—.._. --- Israel scherpt Palestijns standpunt aan Shultz verlaat Midden Oosten zonder resultaat AQUABA — De Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken, George Shultz, is er tijdens zijn missie in het Midden-Oosten niet in geslaagd de problemen op te lossen rond de Palestijnse vertegenwoordiging in eventuele vredes- onderhandelingen met Israel. Nadat Shultz besprekingen had gevoerd in Israel, Egypte en Jordanië, verklaarde een Amerikaanse functionaris: „Er is geen doorbraak in zicht". De bewindsman kwam zondagavond aan in Jordanië voor bespreking met regerings- functionarissen over de samenstelling van een Palestijnse delegatie, die met Israel onderhandelingen zou kunnen gaan voeren over de bezette gebieden. De Jordaniers gaven Shultz de namen van een aantal Palestijnen, die mogelijk voor Israel aanvaardbaar zijn als gesprekspartner. Shultz' pogingen om de impasse in het Midden-Oosten te doorbreken concentreerden zich rond de vorming van een Palestijnse delegatie als onderdeel van een Jordaans/ Palestijns onderhandelingsteam. De Verenigde Staten stellen zich op het standpunt dat Palestijnen, die geen nauwe banden hebben met het terrorisme of lid zijn van de PLO zitting kunnen nemen in een onderhandelings- delegatie. Israel heeft het afgelopen weekeinde zijn voorwaarden voor Palestijnse deelneming aangescherpt door niet alleen PLO-ers, maar ook leden van de Palestijnse nationale raad (PNR), het „parlement in ballingschap", uit te sluiten. In februari werden PLO- leider Yasser Arafat en koning Hussein het eens over een formule voor vrede in het Midden-Oosten. De Amerikaanse regering werd opgeroepen gesprekken aan te gaan met een Palestijns/Jordaanse delegatie als inleiding tot Israëlisch/Arabische vredesonderhandelingen. President Reagan heeft te kennen gegeven alleen met Palestynen te willen praten, die geen lid zijn van de PLO. Minister Shultz vertrekt maandag in de loop van de dag vanuit Jordanië naar Wenen, waar hij dinsdag een ontmoeting heeft met zijn Sovjetcollega Andrej Gromyko, waarbij een aantal onderwerpen aan de orde komt. Waarnemers verwachten echter weinig concreet resultaat van dit overleg. De Russen vinden dat de Amerikanen eindelijk eens een teken van goede wil moeten tonen terwijl Amerika vindt dat men al erg inschikkelijk is geweest. --- Leerling UTRECHT — Kardinaal Bernardus Alfrink heeft tijdens de middagpauze in het programma van paus Johannes Paulus II aan Utrecht, Nederland, een onderhoud van een kwartier met de paus gehad. Nadat de pers zijn foto's had gemaakt werd het gesprek achter gesloten deuren voortgezet. Volgens een woordvoerder is het een hartelijk gesprek geweest tussen de bejaarde kardinaal die per rolstoel naar de paus werd gebracht. De gezondheid van de kardinaal laat veel te wensen over. Van zyn plannen om verder te gaan studeren en schrijven is als gevolg daarvan niet veel terecht gekomen. Tegenover de pers zei de paus: Kardinaal Alfrink is mijn leermeester. De kardinaal was tijdens het tweede Vaticaanse concilie een der meest uitgesproken voorstanders van de collegialiteits gedachte in het bestuur over de katholieke kerk. Een der klachten tegen de huidige aanpak onder deze paus is dat er van collegialiteit by het bestuur weinig terecht koipt. Zo gezien zou de paus dan toch niet zon goede student van Alfrink zijn geweest. --- Dollar zakt AMSTERDAM — De dollar zette zijn koersweek in met een daling op alle Westeuropese wisselmarkten. Na een slotkoers van 3,5150 vrijdagmiddag zakte hij vanmorgen tot 3,49425 gulden. MThEL AVIV-Zaire's president Mobutu is met het nodige ceremonieel ontvangen in Israel waar hij eeE 5-daags staatsbezoek brengt Van morgen ging het programma niet doorodmatMobutuwildeblijvensla. pen. Israel hoopt dat dit verbetering zalbrengeninderelatiesmetdeAfri kaanse landen die na de Oktober oor og van 73 de banden verbrak* met Israel. Sindsdien hebben __Vr Zaïre en Liberia de relatie hersJiï ---