BUITENLAND Na Ineenstorting oud-bondgenoot Sovjetunie India wil militaire samenwerking met V.S. NEW DELHI - Nadat hun onderlinge betrekkingen jarenlang werden beheerst door wantrouwen lijkt India, volgend op de ineenstorting van zijn oude bondgenoot de Sovjetunie, klaar te staan nauwere militaire banden aan te gaan met Washington. Dit hebben functionarissen en defensiedeskundigen verklaard. De opdoemende samenwerking op veiligheidsgebied is het gevolg van recente verbetering van de politieke en economische banden met Washington, nu het om hulp en investeringen verlegen zittende India de blik naar het westen richt en studeert op nieuwe strategische bondgenootschappen, zeiden zij. Luitenantgeneraal Johnny Corns, commandant van de Amerikaanse strijdkrachten in de Stille Oceaan was vorige week in New Delhi om een bijeenkomst voor te zitten van de eerste gezamenlijke Indisch-Amerikaanse militaire commissie die de mogelijkheden gaat onderzoeken voor gezamenlijke manoeuvres, opleidingsprogramma's en de overdracht van technologische kennis. Admiraal Frank Kelso, hoofd van de Amerikaanse marine-operaties, was een van de hoge gasten op de Dag van de republiek in India, die afgelopen zondag werd gevierd. Kelso voerde besprekingen met politieke zowel als militaire leiders. Het houden van gezamenlijke marineoefeningen kwam bij het overleg met zijn Indiase collega's aan de orde, maar ook de gevolgen van de sluiting van de zeer grote Amerikaanse marinebasis Subic Bay op de Filipijnen. India beschikt van de landen aan de Indische oceaan over de grootste marinevloot en zijn 1,1 miljoen man tellende leger is het op drie na grootste ter wereld. Generaal Colin Powell, voorzitter van de Amerikaanse verenigde chefs van staven, en leger-opperbevelhebber Gordon Sullivan bezoeken naar verwachting India rond april. Indiase militairen patrouilleren in het grensgebied met China, waar het in het verlet diverse keren tot ongeregeldheden kwam. --- BANDEN AANHALEN "India en de Verenigde Staten gaan hun strijdkrachten en defensieactiviteit haar elkaar meer ópenstellen en de banden aanhalen bij samenwerking in ambitieuze defensieprojecten", verklaarde de Indiase minister van Defensie Sharad Pawar vorige week. De Sovjetunie was jarenlang India's belangrijkste wapenleverancier, diplomatieke bondgenoot en voornaamste handelspartner. Maar de ineenstorting van de Sovjetunie doet de eens innige samenwerking met Moskou op de grondvesten schudden. Maar "India wil sneller gaan dan de Verenigde Staten", zei een diplomaat. "India kijkt er nu anders tegenaan, maar het is niet zo dat de VS nu meteen met New Delhi in een bed stappen". Hij meende dat de VS belangstelling hebben voor nauwere banden met het Indiase leger om meer inzicht te krijgen in India's strategische doelen in Zuid-Azië, een smeulend kruitvat van etnische conflicten en plaatselijke opstanden, de regio waar de islamitische wereld het hinduïstische India ontmoet en het communistische China. Defensiedeskundigen zeggen dat India en de VS een gelijksoortige oordeel hebben over het islamitische fundamentalisme en van een mogelijk ontstaand islamitisch blok dat reikt van Turkije tot Pakistan en waarin de nieuwe centraalaziatische republieken in de vroegere Sovjetunie worden opgenomen. India heeft oude banden met republieken als Tadzjikistan en Kirgizië, die liggen aan de oude zijderoute naar China, en werd verscheidene eeuwen geregeerd door moghuls die het subcontinent uit Centraal- Azië waren binnengetrokken. Bovendien staan de voorheen sterke banden van Washington met Pakistan, India's erfvijand, de laatste jaren onder druk nu er in het westen van wordt uitgegaan dat Islamabad beschikt over de 'islamitische atoombom. De VS hebben de hulp aan Pakistan naar aanleiding daarvan gestaakt. --- KERNWAPENS Zowel India als Pakistan staan naar wordt aangenomen op de drempel kernwapen-mogendheden te worden. Op New Delhi wordt druk uitgeoefend zich aan te sluiten bij het non-proliferatieverdrag tegen de verspreiding van kernwapens, dat echter volgens india de bestaande kernwapenlanden bevoordeelt. Defensiedeskundigen en diplomaten zeggen dat Washington hoopt New Delhi te paaien met uitbreiding van de militaire samenwerking en de verkoop van militair materieel om de ondertekening door India van, het nonproliferatieverdrag te bewerkstelligen. In de opbloeiende Indo-Amerikaanse verhouding is de levering van militaire uitrusting niet het belangrijkste element, meende de diplomaat. "Wat India wil kan het niet bekostigen of willen de Verenigde Staten niet verkopen. Wat de Amerikanen willen verkopen heeft niet de belangstelling van India", zei hij. Wat beide landen dichter bij elkaar brengt is het op elkaar afstemmen van de strategie en het vestigen van wederzijds vertrouwen. De toenmalige Pakistaanse leider president Zia-ul-Haq dankte de hemel echter op zijn knieën toen hij hoorde van de invasie van het Sovjetleger. Pakistan werd in de perceptie van Washington immers de buffer om Sovjetambities in te dammen om toegang te krijgen tot de warm-waterhavens aan de Arabische zee. Zia-ul-Haq wist zich niet alleen verzekerd van royale Amerikaanse wapenhulp, maar kon er eveneens zeker van zijn dat Washington niet te moeilijk zou doen over het Pakistaanse kërnwapenprogramma. Daar is nu echter verandering in gekomen. Na de terugtrekking van de Sov ettroepen uit Afghanistan en de omwentelingen in de Sovjetunie werd Pakistan voor de Amerikaanse strategen echter minder interessant. De angst voor het 'rode gevaar' heeft bij sommigen in Washington bovendien plaats gemaakt voor het 'groene gevaar' van een islamitische atoombom. --- HULP GESTAAKT In 1990 staakte president George Bush de economische en militaire hulp aan Islamabad, omdat Pakistan ervan verdacht werd aan een atoombom te werken. De 60 F-16-gevechtsvliegtuigen die Pakistan in de VS heeft besteld, en waarvoor het nog steeds geld overmaakt, worden niet geleverd. Islamabad doet nu, tot ergernis van Washington, wapenaankopen in China en schaft zich M-9 en M-ll middellange afstandraketten aan. Vorige maand verkocht Beijing Pakistan tevens een kerncentrale, 'geheel voor vreed- zame doeleinden' om tegemoet te komen aan de elektriciteitsbehoefte van het land met een snel groeiende bevolking. Vorige week verklaarde de Amerikaanse senator Larry Pressler tijdens zijn bezoek aan Islamabad dat Pakistan over een kernbom beschikt. Dit is door de Pakistaanse regering altijd ten stelligste ontkend. Wel zei de Pakistaanse premier Nawaz Sharif onlangs tijdens zijn bezoek aan Parijs: "Het lijdt geen twijfel dat wij de capaciteit hebben om een atoombom te maken, maar wij zullen daar geen gebruik van maken". Pressler verklaarde ook dat de VS zich grote zorgen maken over het feit dat de islamitische landen Pakistan, Iran, Afghanistan, Turkije en de nieuwe onafhankelijke staten in Centraal-Azië een islamitische federatie zullen vormen met een atoombom. In hoeverre deze vrees gerechtvaardigd is, is de vraag gezien de vele onderlinge geschillen. In elk geval zal Presslers bewering ongetwijfeld bij de Indiase hindu Bharata Janata Partij (BJP) in goede aarde zijn gevallen. Deze oppositiepartij is de enige in India die zich openlijk voorstander verklaart van een Indiase kernbom. India voerde in 1974 een kernproef uit en wordt geacht een atoombom te kunnen maken. Evenals Pakistan heeft India nooit het non-proliferatieverdrag getekend. De BJP is ac laatste jaren als een komeet omhoog geschoten aan het Indiase politiek firmament. De militante partij keert zich tegen de moslimminderheid in eigen land en is huiverig voor het islamitisch fundamentalisme in West-Azië. BJP-leider Murli Manohar Joshi is momenteel bezig met een rondreis van het uiterste zuiden van India naar het roerige Kashmir. --- ONGELEGEN De huidige politieke onzekerheid komt premier Shamir wellicht ook niet ongelegen. Het biedt met betrekking tot het vredesproces een kans om tijd te winnen. Shamir heeft nooit veel gevoeld voor het vredesproces. Onder druk van de Verenigde Staten ging Israël naar de vredesconferentie over het Midden-Oosten. Vorige week zei de leider van de Likud-partij tot joodse kolonisten dat Israël zal doorgaan met het vestigen van nederzettingen in de bezette gebieden. "Geen enkele macht zal ons daarvan kunnen weerhouden", aldus Shamir. Hij koos daarmee duidelijk positie tegen de VS die de nederzettingen als voornaamste obstakel in het vredesproces beschouwen. Als de verkiezingen worden vervroegd dan zullen zinvolle onderhandelingen over het Midden-Oosten tot die tijd niet mogelijk zijn. Ook de kabinetsformatie die daarop zal volgen, zal - zoals de ervaring leert - de nodige tijd vergen. Bovendien is tegen die tijd de strijd om het Amerikaanse presidentschap vol onder stoom en zijn van de VS waarschijnlijk weinig riskante initiatieven op het terrein van de buitenlandse politiek te verwachten. Zeker waar het een gecompliceerde situatie zoals het Midden- Oosten betreft. Hoewel Shamir tegenover de kolonisten van Betar Illit duidelijke woorden sprak, zoals "wij zeggen tot ons zelf en de niet-joden in de wereld en de volgende generaties dit zal ons eigen land zijn, hier zal ons huis zijn, voor nu en altijd". Zijn antwoord op de vraag of Israël de gevraagde Amerikaanse bankgaranties in gevaar wil brengen door de bouw van nederzettingen te vervolgen moet de kolonisten toch te denken hebben gegeven. "Wij gaan door met de bouw en wij hopen dat we er niets voor hoeven op te offeren". --- PffiRSON, HELDRING & PIERSON (N.A.) N.V. Pierson verleent ook op Curagao financiële diensten aan particuliere- en institutionele beleggers, en aan grotere bedrijven. Pierson Curagao is gespecialiseerd in internationaal vermogensbeheer, de handel in valuta's en depositos, en bijzondere krediet Cf\ f* ]f)\ arrangementen zoals handels financieringen. r-1 r~^ Als merchant bank beschikt Pierson Curacao op ons eiland over de deskundigen en de knowhow om voor iedere cliënt c_L_3 C__3 afzonderlijk de meest geëigende oplossing te vinden. want... Mmmige zaken verlangen een Pierson benadering. Voor nadere informatie, bel ons eens op telefoonnummer 639300 --- Volgens Palestijnse bevrijdingsorganisatie: Israël zoekt tijdwinst met regeringscrisis JERUZALEM - Israël probeert tijd te winnen in het vredesproces in het Midden- Oosten. Voor de Palestijnse bevrijdingsorganisatie (PLO) is het zo klaar als klontje dat de regeringscrisis waarmee Israël kampt, onderdeel is van een komplot om de vredesbesprekingen te saboteren. Volgens PLO-woordvoerder Ahmed Abderrahman is het duidelijk dat de regering van premier Yitzhak Shamir speelt op tijdwinst om te vermijden dat fundamentele kwesties aan de orde worden gesteld. Of Abderrahman het bij het rechte eind heeft, moet afgewacht worden. Feit is wel dat de spanning in de regering toenam naarmate de vredesbesprekingen minder vrijblijvend werden. De twee extreemrechtse partijen kondigden hun vertrek uit de regering aan nadat Israël bij de besprekingen in Washington had afgesproken om afzonderlijk met de Palestij nen en de Jordaniërs te gaan onderhandelen. Voor de Moledet- en Tehiya-partij was het onaanvaardbaar dat de regering de Palestijnen beperkte autonomie wilde voorstellen. Dat plan is volgens de afgetreden minister zonder portefeuille, Rehavam Zeevi, van Moledet gevaarlijk voor Israël. Naar zijn mening zal het voorstel bovendien onherroepelijk naar een Palestijnse staat leiden. Door uit de regering te stappen hoopt Zeevi dat het vredesproces ontspoort. De regering van Shamir verloor door de stap van de twee uiterst rechtse partijtjes in ieder geval zijn wankele meerderheid in de Knesset (parlement). Zonder de vijf zetels van Moledet en Tehiya beschikt Shamir nog maar over 59 van de 120 zetels in het parlement. Waarnemers verwachten dat de verkiezingen die voor november op de agenda staan, zullen worden vervroegd naar juni. De Isralische ambassadeur in de Verenigde Staten, Zalman Shoval, had vorige week een ontmoeting met minister van Buitenlandse Zaken James Baker over de aanvraag van een lening van 10 miljard dollar door Israël. De Amerikanen willen het inwilligen van de lening verbinden aan de stopzetting van de bouw van nieuwe nederzettingen in de bezette gebieden aan de westelijke Jordaanoever. --- Opzet bij dodelijk autoongeluk Twee blanke verzeker^ agenten hadden levensve . keringen afgesloten voor . j minste twee van de a $ zwarten die betrokken bij een dodelijk onè^A met een mini-bus. Dat he\, een Zuidafrikaanse verze , j ringsmaatschapP woensdag meegedeeld. $ Drie overlevenden het ongeluk vertelden ,g politie dat zij dachten °BLji blanken het incident, dat1 dagen geleden in Oost-Tr^, vaal gebeurde, expres oorzaakt hadden. ..f Emel Linde, een ona* zoeker van de verzekern"* maatschappij Sanlam, $ klaarde dat uit de P°llS!jr van twee van de drie ove venden bleek dat zij op nfl.g. j stonden van twee verze .j ringsagenten die paS pc, Sanlam werkten. «; polissen gingen 18 dagen het ongeluk in en we^r afgesloten voor een T^eh j lijk bedrag*, dat echter Jgi zal worden uitgekeerd & e{. sprake blijkt te zijn van op g Sanlam onderzoekt de polissen van de °evjjf overlevende en de zwarten die omkwamen het ojigpluk. De overleven» vertelden dat de bl»?e V agenten, die hen als arelJi ders hadden aangenonl j, hen naar hun werk re ,g toen het ongeluk gebeur .ƒ■ De bus reed van een *\. nadat de bestuurder was gestapt om de motor "y. kijken. Een van de slaC\ne<' fers vertelde dat de r»l^ waren zwartgemaakt en * handgrepen van de aan de binnenkant ** verwijderd. --- ACTUEEL De kwestie van de bankgaranties van tien miljard dollar die Israël aan de VS heeft gevraagd, wordt binnenkort actueel. De Amerikaanse president, George Bush, besloot in september bet verzoek vier maanden op te schorten om het vredesproces niet in gevaar te brengen. Washington verbond aan een eerdere lening al de voorwaarde dat het geld niet in de bezette gebieden mocht worden gebruikt. Binnen enkele dagen zal naar verwachting de Israëlische ambassadeur in Washington een gesprek hebben met minister James Baker van Buitenlandse Zaken over deze kwestie. De bankgaranties zouden Israël in staat moeten stellen tegen gunstiger voorwaarden geld te lenen op de kapitaalmarkt. Jeruzalem wil dat geld gebruiken voor de opvang van de honderdduizenden immigranten uit met name de voormalige Sovjetunie. Shamirs minister van Financiën, Yitzhak Modai, was duidelijker over een eventuele koppeling door de VS van een stopzetting van de bouw van nederzettingen aan het verlenen van de kredietgarantie. Als dat gebeurt dan zal ik de premier adviseren die voorwaarde af te wijzen, aldus Modai. Het ministerie van Financiën werkt overigens aan een rapport om de Amerikanen ervan te overtuigen dat Israël de garanties hard nodig heeft. Zonder die steun zal de werkloosheid in 1996 tot het recordni- veau van 16,2 procent stijgen tegen 10,6 procent nu. Bovendien zal Israël waarschijnlijk met grote financiële problemen te maken krijgen. Over een periode van vijf jaar zal het 26,5 miljard dollar in het buitenland moeten lenen om een miljoen immigranten te kunnen opvangen. Voor de oppositionele arbeiderspartij is het duidelijk dat de werklozen en immigranten de prijs betalen voor de opstel van de regering. Welke koers Shamir de Wj nde tijd zal kiezen is nog n ,( duidelijk. Hij laat zich zo^ gewoonlijk niet in de kB■ t kijken, zo schreef de kr Yedioth Aharonoth. De op»*, onderzoeken wijzen op ,] voor Likud en de rechtse religieuze partijen en ver voor de Arbeiderspartij-. t partij van Shimon Peres «> alle onbuigzame verK ringen van Shamir ten sp J zich beroofd van een &o$ lijkheid zich als enige v^j, vechter van vrede af te se ( deren. Shamir ging per s { van rekening zelf ?.aje Madrid om zijn' land bij vredescohfefentie te ver1* genwoordigen. ---