n#H Vet- en cholestorolarm! --- f TRAINING INSTITUTE B'A SINA PAPIA. AWOR BIN SINA KOMUNIKA BON, PARTISIPANDO NA NOS KURSO DI PUBLIC SPEAKING KUMINSANDO : 12 oktober 1994 DURASHON : 8 siman FREKUENSIA : 1 xpa siman LUGA : Radulphus College ORA : 7:30 - 9:30'0r di anochi IDIOMA : Papiamentu INSTRUKTOR : Darcy J. Lopes, DTM INSKRIPSHON : PRO BUSINESS Tel.: 636204 iL«inii-i;i___i;^i-tK FHRRIJIfI E_iÉÉ_PPfWÉiw__________l____! ■AlllSllLMkAf ■Llil'f.u'iillDl 111HI »h H [ '~9 -117» IH-^B ___S_ü-i ]^^4 j P-Bflfl ■cr [ujLkiLMM't'- [7iT7TïïT^ffrnTTnTl-BT!TTTnI-B ___ül_____3l_itt_i_i______i _________! ffffl --- Meldingsplicht kredietverleners Centrale Bank pakt bonnensysteem aan WILLEMSTAD— De Bank van Nederlandse Antillen wil het 'op de bon' kopen van goederen gaan aanpakken. Volgende week zullen de bonnenverkopers via advertenties in de media worden opgeroepen om zich te melden. Volgens een Landsverordening van januari moeten alle kredietverleners worden geregistreerd: de bonnenverkopers zijn in feite illegaal bezig. Via het bonnensysteem kunnen bij bepaalde winkels goederen op krediet worden gekocht De klant die een bon van bijv. NAF 150.- aan- , schaft kan bij de winkel die aan het systeem meedoet, iets kopen voor dat bedrag. De bon wordt dan door de winkelier ingenomen. Er zijn bonnen die een maand krediet geven of twee maanden. Er zijn ook zogenoemde kampanje'-bonnen - vooral populair in december - die aankopen van duizenden guldens mogelijk maken. De marge voor de bonnenverkopers bedraagt 10% tot 15%. Ongeveer de helft van de winkeliers doet mee aan het systeem, van de kledingzaken zelfs 90%. Er zou volgens schattingen in het bonnensysteem NAF 80 miljoen per jaar om gaan, ofwel NAF 7 miljoen per maand. De bonnen worden vooral gebruikt door mensen die voor een lening niet (meer) _erecht kunnen bij de banken. Het systeem geeft geregeld aanleiding tot overbesteding, financiële problemen en woekerpraktyken. Dat is een van de redenen waarom de Centrale Bank toezicht wil gaan uitoefenen op de bonnenverkopers. Het is niet de bedoeling om het bonnensysteem af te schaffen. --- Meer publieke telefooncellen WILLEMSTAD —Setel is van plan om 150 openbare telefooncellen te plaatsen op plekken waar veel publiek komt zoals pleinen, supermarkten en druk bezochte stranden als Knip, Westpunt en Caracasbaai. Volgens gedeputeerde Abel Arindell is het aantal openbare telefoons totnutoe beperkt geweest omdat ze steeds vernield werden. Verder wil Setel de bereikbaarheid van enkele wijken verbeteren door minicentrales' neer te zetten. Dat zal gebeuren in Souax en Blauwbaai. Volgens de gedeputeerde is de service van Setel de laatste jaren aanzienlijk verbeterd. 'Het regende voorheen klachten over Setel, maar de laatste tijd is dat veel minder geworden. --- OPINIE RUDY PLAATE IS een veelzijdig talent. Een man die zich bovendien intensief bezighoudt met hetgeen op zijn eiland gebeurt. Plaate heeft daardoor altijd iets te vertellen. Zo kwam hij eens met dat verhaal van die Duitse vrachtwagenchauffeur die hij als radio-amateur aan de lijn kreeg. De man had nooit van Curacao gehoord, parkeerde zijn vehikel langs de autobaan, greep een wereldkaart en begon op aanwijzingen van Plaate te zoeken. Na een tijdje kwam het eruit: / see the name but not the country! Het radio-amateurisme beoefent Plaate als pure hobby. Maar als sportman heeft hij ook zijn sporen verdiend. Dat gold voor diverse takken van sport: tennis, tafeltennis, lange afstandlopen, wielrennen, zwemmen. Bekend is Plaate echter geworden als componist en zanger. Reeds op zijn zesde jaar (hij is nu 57) bespeelde hij elk instrument dat hij in handen kreeg. Via een invloedrijke vriend van zijn vader, een zekere Hoedemaker, kwam hij bij de radio terecht, toen hij achttien jaar oud was en wel in een zondagmiddagprogramma van Lucille Haseth. Hij werd daardoor een van de eerste plaatselijke artiesten die een radiocontract aangeboden kreeg. De liederen die hij toen zong, waren van buitenlandse artiesten, zoals Belafonte en Pat Boone. Maar als Antilliaan, die hij in hart en nieren is, stoorde het hem dat alleen buitenlandse muziek via de radio te horen was. Hij begon toen achter elkaar te componeren en concentreert zich sedertdien alleen op Antilliaanse muziek. Die werd niet alleen in de landstaal gebracht, maar vooral worden er op treffende wijze bepaalde lokale situaties in bezongen. Door de kwaliteit die hij bracht en de wijze waarop zijn muziek en teksten aanspraken, werd Rudy Plaate snel bijzonder populair. En hij ging daarom ook op de commerciële toer. Zo maakte hij reclame-jingles voor handelszaken. "Ik heb daar goed geld mee verdiend", geeft Rudy toe. Hoezeer zijn muziek van klasse is, wordt bewezen door het feit dat zijn jingle van de Maduro & Curiels Bank — weliswaar met wisselende tekst en zang — nu al 27 jaar lang gespeeld wordt. Daar Plaate bepaalde gebeurtenissen bezingt, is zijn muziek bijna een soort geschiedvertelling en klinken er ook harde protesten uit op. "Ik hou van mijn eiland en als iets niet goed gaat of eerlijk gebeurt, protesteer ik via mijn liedjes", zegt hij. Meestal komt de inspiratie in de nacht naar de oppervlakte. "Ik hoor in mijn slaap de muziek die ik op papier wil neerzetten, word wakker, sta direct op en schrijf de melodie neer, anders ben ik die de volgende dag kwijt." Dat opschrijven doet hij via de do-re-mi-fa-sol-la-si-domethode van de acht basisnoten, die hij van één tot acht nummert. Tot vandaag componeert Plaate nog. Het schenkt hem nog altijd grote vreugde, hoewel veel niet wordt uitgegeven, zoals dat kostelijke lied toen de huidige regering aantrad: "Pourier, besef je wel waarin je jouw hoofd hebt gestopt?" Het stoort Rudy niet dat hij de zingende groenteboer wordt genoemd. Maar die benaming doet veel te weinig recht aan het veelzijdige talent dat hij is: er komt daarin niet tot uitdrukking welk een warm Antilliaans hart in zijn kleine maar toch stevige en sterke gestalte schuilt. Maar bovenal is Rudy nog te weinig erkend voor de pioniersrol die hij vervult en de doorbraak die hij heeft bewerkstelligd in het stimuleren van de Antilliaanse muziek. Hij wordt de volgende week speciaal hiervoor gehuldigd. Dat is een terecht eerbetoon aan een van de grote zonen die dit eiland heeft voortgebracht. deor Ronnie Rens Sr. --- Geen ruil met Financiën Liberia-Peters: 'Pikerie blijft gedeputeerde DROV' WILLEMSTAD! — PNPleidster Maria Liberia- Peters bestrijdt dat de vandaag aan te stellen gedeputeerde Luciën Arrendell in het BC een andere post zal krijgen dan die van financiën. Gedeputeerde Pikerie blijft belast met DROV en Domeinbeheer, zo werd door de partij besloten. Afgelopen dagen klonken geluiden, dat Luciën Arrendell beter tot gedeputeerde van DROV/Domeinbeheer kan worden benoemd, dan tot gedeputeerde van financiën. Deze mening klonk zowel binnen als buiten de PNP. Dit omdat Arrendell op financieel gebied niet genoeg ervaring heeft, in tegenstelling tot gedeputeerde Tbli Pikerie. Die houdt zich sinds enkele maanden bezig met ruimtelijke ordening. De PNP-plaats in het BC komt per 1 oktober open wegens het vertrek van gedeputeerde Betrian naar het gezaghebberskantoor. Volgens Liberia-Peters zou het een slechte zaak zijn om Pikerie, die enige tijd nodig had zich in te werken en die nu goed op dreef is in de aanpak van de grondproblematiek, te 'verhuizen' naar financiën. "Op dat moment wordt het werk op DROV/ Domeinbeheer afgebroken en zouden zowel Arrendell als Pikerie zich weer moeten inwerken. Dat is niet goed, er moeten nu zo min mogelijk veranderingen komen." Bij elke verandering van posten onstaan ook weer zwaartepuntverschillen in het beleid, aldus Liberia- Peters. "We hebben dat gezien bij Chucho Smits; eerst clusterde hij zichzelf weg (Smits was minister van Economische Zaken, red.), toen kreeg hij Onderwijs en op het moment dat hij uitvoering zou gaan geven aan het door hem geformuleerde onderwijsbeleid hebben we hem gesmeekt financiën te gaan doen.' Het brengt een hoop onrust, zowel over het te voeren beleid als voor de diensthoofden en de rest van het ambtenarenapparaat, zo leerde de ervaring. Bovendien is binnen de partij aldoor gesproken over de opvolging van Betrian op financiën en werd Arrendell daarvoor aangewezen. "Andere constructies zijn nooit ter sprake geweest," aldus de partijleidster. De aanstelling van een BC-lid moet door de eilandsraad worden goedgekeurd, maar de eilandsraad heeft niets te zeggen over de post die de betrokkene in het BC gaat vervullen. Dat wordt door het BC in een besloten vergadering vastgesteld. Liberia-Peters verwacht niet dat binnen het BC (met 4 PNP-, 2 DP- en 1 Nos Patriagedeputeerden) tot een andere verdeling van de posten wordt besloten dan de PNP-top voor ogen had bij de voordracht van Arrendell. --- Waarborgfonds voor minderbedeelden Sociale vernieuwing speerpunt van DP-beleid WILLEMSTAD — De DP, Democratische Partij, ziet sociale vernieuwing als één van de belangrijkste doelen en zal zich blijven inzetten voor verbeteringen op dit gebied. Gedeputeerde Raymond Ben toer a zei tijdens een bijeenkomst van de DP met de pers dat er vijftien punten zijn waarop een sociaal beleid wordt gericht. Eén van die punten is het wegwerken van de rijen onderstandtrekkers die maandelijks voor de gebouwen van de Sociale Dienst staan. Voortaan krijgen die mensen een brief thuis bij welke bank ze hun geld kunnen incasseren. Ook zal er een fonds worden gevormd om plotseling opkomende financiële problemen bij deze groep mensen te kunnen oplossen. Er wordt gewerkt aan een regeling met Kodela om het afsluiten van electriciteit en water bij mensen met onderstand te voorkomen. De houders van PP-kaarten zullen via de Sociale Verzekeringsbank verzekerd kunnen worden als hun partner werkt. De gedeputeerde vindt dat de hulp aan jongeren teveel versnipperd is in allerlei projekten. Die wil hij gaan structureren. Dat geldt ook voor hulp aan ouderen. 'De vergrijzing neemt toe. We moeten nu nadenken over maatregelen om te voorkomen dat dit probleem ons over het hoofd groeit', zei hij. Volgens Raymond Bentoera heeft de DP al op de conventie van '89 de grote sociale problemen gesignaleerd die zich nu voordoen. --- Vragen Godett WILLEMSTAD —Het eilandraadslid Anthony Godett vindt dat er een ongewenste situatie bestaat op de Rooseveltweg, tussen hotel Holland en restaurant Mirador. Hij heeft daarover vragen gesteld aan het Bestuurscollege. De straatverlichting op dit stuk weg doet het niet en evenmin bij de afslag naar het vliegveld. Als het Bestuurscollege grote prioriteit wil geven aan de ontwikkeling van het toerisme, dan zou de verlichting moeten werken van de eerste straat die de toeristen passeren op weg van Hato naar het hotel, aldus Anthony Godett.'Elk jaar worden miljoenen geïnvesteerd in toerisme, maar langzamerhand laat de infrastruktuur en het toeristisch produkt veel te wensen over', schrijft hij. --- Inchecktijden KLM gewijzigd WILLEMSTAD — De openingstijden van de KLMbalie op Hato worden gewijzigd met ingang van het winterschema op 30 oktober. Vanaf die dag zal de balie vijf uur voor vertrek open gaan. De KLM zal dan ook extra incheckbalies in gebruik nemen. Nu geldt nog een openingstijd vanaf 11 uur 's morgens. Met de nieuwe regeling wil de KLM de wachttijden op Hato bekorten en de afhandelingbij de balie versnellen. --- Padvinders huldigen Domacassé MWILLEMSTAD — Onlangs brachten de Adventistische padvindersgroep 'Pal'i Tamarein' hulde aan Pacheco Domacassé. Het hoofd van de dienst Cultuur verdient een waarderingsplakkaat ter grootte van een kerkdeur voor zijn verdiensten op het gebied van de lokale cultuur, zo meende een jeugdleider van de padvinders. --- DP wil Politiek museum openen Democraten vieren gouden jubileum met Conventie WILLEMSTAD — De Democratische Partij bestaat op 8 december 50 jaar en gaat dit jubileum vieren met een Nationale Conventie. Daarvoor worden niet alleen alle partijen van de Nederlandse Antillen, maar ook enkele partijen uit het Caribisch gebied en Latijns-Amerika uitgenodigd. "Dit jubileum is een nationaal feit dat iedereen aangaat, ongeacht zijn politieke instelling", aldus DP-voorzitter Boy Rozendal. Volgens hem is DP de oudste politieke partij van de Nederlandse Antillen en één van de oudste in de Caribische regio. Hy beschouwt de periode van '54 tot '69 als de bloeiperiode van zijn partij.' De DP heeft in die tijd een stempel gezet op de wetgeving en ontwikkeling van Curasao. De Nationale Conventie zal worden gehouden op zaterdag 10 december. De partij zal dan een politiek manifest presenteren. Verder wil de DP een fonds stichten voor de inrichting van een 'politiek museum', een permanente expositie over de geschiedenis van de politieke partijen op de Antillen. De DP wil zich ook gaan inspannen voor de instelling van een jeugdparlement voor jongeren van 16 tot 25 jaar. Ook dit zou een blijvend instituut moeten worden dat jongeren in staat stelt om deel te nemen aan het politiek bedrijf. --- Eis van tien jaar voor neersteken voetballer Fraai WILLEMSTAD — Officier van justitie mr Veen-Jonkhout eiste vanmorgen tien jaar celstraf voor de 21-jarige H.G. Hij wordt door het Openbaar Ministerie (OM) beschuldigd van het zwaar mishandelen met een mes van het bekende Curacaos voetbaltalent Oswin Fraai. Het slachtoffer stierf achttien dagen na de steekpartij aan postoperatieve complicaties. De beklaagde H.G. stak op 24 mei Oswin Fraai in de buikstreek. Een tweede man, Cedric Fecunda, raakte ook gewond toen hij tussenbeide wilde komen. Het tweede slachtoffer was een vriend van de beklaagde zelf. Officier van justitie mr Veen-Jonkhout beschuldigde G. ook van poging tot doodslag op Fecunda, alhoewel laatstgenoemde geen aangifte tegen zijn vriend deed. De officier van justitie is van mening, dat de beklaagde niet inziet wat hij heeft aangericht. Zij baseert zich op drie rapporten — van de Stichting Reklassering, van een psycholoog en van een psychiater — die zeer belastend zijn voor de verdachte. Rechter Veenhof doet op 5 oktober uitspraak. --- ‘Anders geen geld voor Caprileskliniek’ Voorhoeve dringt aan op volksgezondheidswetgeving WILLEMSTAD — Nederland stelt het tot standkomen van nieuwe wetgeving voor de Antilliaanse gezondheidszorg (zowel ten aanzien van kwaliteit als kwantiteit) als voorwaarde tot het bijdragen aan bijvoorbeeld de bouwvan een nieuwe Caprileskliniek. Zo blijkt uit het onderdeel volksgezondheid van de KabNA-begroting. Minister Voorhoeve geeft allereerst in het kort het beleid van de Antilliaanse regering weer. Hij noemt het plan van de regering stappen te nemen om de dreigende impasse in de besluitvorming te doorbreken en meldt dat de kosten (die van 300 miljoen in 1991 stegen naar 400 miljoen in 1994) een ernstige maatschappelijke bedreiging vormen voor het kunnen handhaven van een minimaal aanvaardbaar niveau van de lokale voorzieningen. Ruim 70 procent van de kosten in de gezondheidszorg worden nu gedragen door de overheden. Oorzaak voor de stijging van de kosten zijn een gebrekkige regelgeving en een te lage eigen bijdrage. De noodzakelijke ingrepen zijn veelomvattend en vergen onvermijdelijk offers van medici instellingen, verzekeraars en de bevolking, zo constateert Voorhoeve. Overigens doe* zich op Aruba hetzelfde pro* bleem voor. Op Aruba is men echter verder dan op de Antillen; de Algemene Ziektekosten Voorziening (AZV) iJ daar al wel afgerond. "In het Nederlandse beleid is de totstandkoming van de nieuwe wetgeving steeds als voorwaarde gesteld voor verdergaande bijdragen aan de saneringen verbetering van de gezondheidszorg. Dit geldt ook voor de hiermee samenhangende vernieuwingen in de sfeef van opleidingen waarvoor een adequaat vestigingsbe* leid een eerste vereiste is* Nederland verwacht dan oof dat de Antillen 'hoge priori* teit' zullen geven aan sanering van de kosten en aan nieuwe wetgeving. In dat geval kan de samen* werkingsovereenkomst va"l de Arubaanse en Antilliaanse regeringen met de Neder* landse Inspectie van Volksgezondheid nog dit jaa' worden uitgevoerd en krijgen de Antillen de gevraagde ondersteuning voor de bestrijding van aids- Voor de caprileskliniek op Curacao en het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis te Aruba zijn bijdragen in het vooruitzicht gesteld. "Deze zullen uiteraard mede afhankelijk worden gesteld van de voortgang in de herstructu* rering van de gezondheids* zorg." Voorhoeve meldt daar* naast ook dat de samenwerking en de uitwerking van de afspraken tussen de Neder* lands Antilliaanse Stichting voor Klinisch Hoger Onderwijs (NASHKO) en Cura* caose instellingen "cc" nieuwe basis behoeft". ---