NEDERLANDSE PRESENTATIE OP BIËNNALE TOONT EIGEN GEZICHT Klompen in Sao Paulo AMSTERDAM, vrijdag „Een glijmiddel voor de export," zo omschreef de vorige minister van WVC Brinkman in een onbewaakt ogenblik de internationale rol, die hij de Nederlandse beeldende kunst toedacht. Deze uit- TiiEGWERK y door Aad Kruijning spraak is hem in de kunstwereld niet in dank afgenomen, zeker niet door de Rijksdienst Beeldende Kunst, die als eerste verantwoordelijk is voor de officiële presentaties van onze kunst in het buitenland. Zij toont een eigen gezicht waarin het vernieuwende karakter van de kunst voorop staat, zoals weer(eens blijkt in het Eindhovense Van Abbemuseum, waar tot 1 juli de Nederlandse inzending voor de 21ste Biënnale van Sao Paulo is te zien. Frank Lubbers (Van Abbemuseum) en Paul Donker Duyvis (Rijksdienst), die de presentatie samenstelden, hebben er zelfs niet voor gekozen om ons land, zoals in 1989 toen de inzending bestond uit een eenmanstentoonstelling van Marinus Boezem, te laten vertegenwoordigen door een kunstenaar van naam. In plaats daarvan keerden zij naar het traditionele concept van een presentatie door vijf jonge kunstenaars, van wie de samenstellers verwachten „dat zij kunnen uitgroeien tot belangrijke vernieuwers." Of dat tussen het geweld van de vooral (Zuidén Noord-) Amerikaanse kunstenaars een verstandige keuze is, kan alleen worden beoordeeld door het handjevol Nederlanders dat komende herfst het Braziliaanse kunstfestijn bezoekt. ■ Een meubelsculptuur van Ben Zegers. Foto: VANABBEMUSEUM ■ Twee fotografisch bedrukte kussens van Aernout Mik, en een doorkijkje op diens grote fotowerk 'Gl-glow' zoals deze te zien zijn in het Eindhovense Van Abbemuseum. Foto: PETER COX --- Perspectief De deelnemers hebben buiten hun leeftijd en een min of meer conceptualistische achtergrond weinig met elkaar gemeen. De schilderijen van Ab van Hanegem zijn vooral studies van het perspectief. De titelloze werken, waarin druk geciteerd wordt, laten technieken zien als trompe I'oeil, verdwijnpunten en oversnijdingen die in vorige eeuwen werden ontwikkeld om de werkelijkheid zo precies mogelijk weer te geven. Nu dit geen doel meer is in de kunst, hebben deze perspectivische hoogstandjes weinig zin meer, waardoor het werk vooral als kunsthistorische reflectie interessant is. Ben Zegers is aanwezig met enkele installaties van meubelachtige sculpturen. Gerrit' is de titel van een verzameling geometrisch uitgevoerde stoelen en tafels. Of de titel slaat op de klompen die de beelden vergezellen of op Rietveld, is onduidelijk. In ieder geval is het meubilair geheel in de lijn van de grote ontwerper, bedoeld voor de 'zitgeest' en niet voor het zitvlees. Daarvoor zijn de stoelen te groot, te klein of te ongemakkelijk, terwijl ook de afwezigheid van een zitting hun gebruikswaarde niet ten goede komt. In andere installaties roept de kunstenaar door de combinatie van zulke uiteenlopende materialen als salontafeltjes, linoleum, hout, vloermatten, tafelkleedjes en matrassen een intrigerende spanning op. Fotografie is sterk vertegenwoordigd met bijdragen van Gerald van der Kaap, die tot 26 mei in het Amsterdamse Stedelijk eveneens zijn met de computer gemanipuleerde fotowerken toont, en Lidwien van de Ven, die zichzelf als belangrijkste onderwerp neemt. Aernout Mik, die onder meer kussens fotografisch bedrukt, zorgt voor een blikvanger met een enorme kleurenfoto van een dame die in sportkleding door een desolaat fast food-restaurant zweeft. Door de sterke uitvergroting wordt een pointilistisch effect bereikt. Opvallend afwezig in deze selectie zijn generatiegenoten die met een overdaad aan kitsch de kijker op het verkeerde been zetten. Deze ironische realisten' bepalen wel het beeld van de eveneens onder auspiciën van de Rijksdienst samengestelde expositie 'Schrag', die deze zomer in verschillende Duitse musea te zien is, en in december de tournee zal afsluiten met een presentatie in het Delftse museum De Princenhof. Hoe divers de presentatie van de Nederlandse kunst in het buitenland is, blijkt uit de inzending naar de dit voorjaar in New Delhi gehouden Triënnale van India. Deze werd verzorgd door de sterk op Oosterse culturen georiënteerde Daan van Golden. In eigen land brengt het Stedelijk Museum in september een grote overzichtstentoonstelling van het lichtvoetige werk van deze kunstenaar. Onlangs exposeerde hij in Arti zijn 'echte schilderijen, echte foto's en echte reproducties. Helaas lag de nadruk op de laatste categorie. Voor een authentieker beeld van deze kunstenaar, die tijdens Century '87 in de Amsterdamse Hortus een spectaculaire comeback maakte met zijn installatie van azuurblauwe grindpaden, moet men dus nog even wachten. --- EUROPESE KANDIDATEN ELISABETH CONCOURS Van onze correspondent BRUSSEL, vrijdag De 24-jarige Belg Jan Michiels en de 22-jarige Fransman Frank Braley zijn de enige Europeanen die voor de finale van het wereldbefaamde koningin Elisabcth Concours in Brussel zijn gekwalificeerd. De overige tien piano-laureaten, die na een week zwoegen op onder meer een stuk van de Belg Baudouin Michel door de jury zijn uitverkoren, zijn de Russen Babayan, Roudenko en Melnikov, de Joegoslavische Rita Kinka, de Tsjechen Ardasev en Simon, de Amerikanen Prutsman en Ganz, de Koreaan Paik en de Japanner Sakai. Na een week van afzondering zullen de twaalf pianisten van maandag 27 mei tot en met zaterdag 1 juni in het Paleis voor de Schone Kunsten hun zelfgekozen stukken evenals een onuitgegeven opgelegd concerto waarvan de auteur nog geheim is, ten gehore brengen. De Belgische radio en televisie zenden de finale-concerten elke dag uit. --- GEËNSCENEERDE LEZING VAN DE FANTASTEN Bovendien komt in deze aanpak vrij scherp naar voren dat niet alle acteurs van De Tijd de voorleeskunst op hetzelfde hoge niveau beoefenen. Sommigen tonen zich daar meesters in, zoals vooral Warre Borgmans en Dirk Buyse; de een als analytische intellectueel die alle op emoties en afspraken berustende conventies afwijst, de ander juist als vleesgeworden representant van voorspelbaar burgerlijk gedrag. Maar zo levendig en superieur als zij met hun tekst omspringen, zo vlak en ongeïnspireerd doen enkele van de actrices van De Tijd het, waardoor veel van Musils sprankeling verloren gaat. Bovendien mis ik toch ook de spanning die het resultaat is van gewoon spel, waarin de karakters zich niet alleen door hun tekst profileren. Hoewel het al een jaar of acht geleden is, herinner ik me met grote scherpte een Holland Festival-produktie van 'De fantasten' met mensen als Hans Hoes, RU **> Lucieer, Catherine ten 81. gencate en Mar jon Brands^; Ook toen was het uitera*^ een conversatiestuk, toch in de eerste plaats h speelde conversatie, gee{l]2 lezen conversatie. Dat y helderder, indringender, c,j trastrijker, meer theater, "^j wat De Tijd nu laat zienliever: horen. d Het blijft overigens we» > gelijk een boeiend cV% ment, vol fascinerende menten, maar ook met te-^ ( lege, dode plekken. Ook dfy door is deze versie van J fantasten' een onderonsje.^ bleven voor geïnteresseerd in psychologische diepsp1 :(■ rij, mits toegerust met ; vlees voor bijna vijf uur leeswerk. 'De fantasten' staat van3vA.. en morgen in de Haarlemse 4 neelschuur en van 5/8 juni i<\a Brakke Grond in Amste'0" aanvang steeds 19.00 uur. Peter Liefheb --- Vuurwerk Op de binnenplaats ervan worden o.a. oude, stille films over Amsterdam en Venetië gedraaid, begeleid door het aloude en bekende orkest van Max Tak. Voorts wordt dit museum, alsmede Amsterdam' het decor voor een spectaculair vuurwerk op zondagavond. Na dit slot, dat vele tiej duizenden op de been brengen, druppelt de manl; festatie nog wat door. 04 met verschillende exposities Venetiaanse boekdrukkunj in het koninklijk paleis; terst zeldzaam Venetiaafl glaswerk uit de 16de en 17jl eeuw, afkomstig uit partij lier bezit, in de Nieuwe Kes Enigszins los daarvan to