STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. •Zitting van 28 Januari, geopend 11.40 uur (Fer telegraaf) Regeling van ..erkzaamheden. . Ver volg. j *>e heer SCHAiJiR (S.D.A.P., Appmgedam) *** zijn rede voort. '6 -.eßruan 1914 kwam de ouderdomswet in; j* in Oetober 1915, 20 maanden later, pas dtj "slastingontwerpen; en eerst gisteren komt de Minister met zijn onverbrekelijk verband. Wij *ülen op deze wijze niet met den Minister samenwerken. Dit is een nieuw programpunt. Do Minister heeft ons overrompeld; en wij "«danken ervoor daartoe met hem mede te werken. Er zit ook geen logica in de stelling van £e;a Minieter. Bovendien worden wij daardoor j| _ voorbaat verplicht het nieuwe systeem van oeatemmingsbelasting te aocepteeren; omdat daarachter staat de bedreiging: „Als gij 't niet dan krijgt gij geen ouderdomsrente". Iteeds eenmaal heeft de Minister ons teleurgesteld in zake de heffing in eens. Met groot J.odwezen laat spr. den Minister los. Hij heeft öa Augustus 1 914 goede dingen gedaan; en dag eO nacht gewerkt. Het tot stand brengen van maximumprijzen en de^ arbeidersverzekering *°rdt door de arbeiders, en door spr. gewaardeerd; maar thans is de' Minister gekomen in **a gemoedsgesteldheid waarin geeu land meer met hem is te bezeilen;. nukkig, koppig, ver- en tyranniek. Hij speelt absoluut in Jje kaart der rechterzijde. Bpr. gunt hem dat; «ot is echter ge-bleken, dat hy op het punt vau 11 staatspensioen onbetrouwbaar. is. Wij kunden met dezen minister niet vruchtbaar meer perken. Steekt de linke, zij ie deze zweer nn door, dan zal dit voor het kabinet eea verpachting zijn; ma_.r er zijn nog mannen, die ouderdomswet zullen willen tot stand brengen zonder trouweloosheid. Spr. verzoekt den voorzitter dringend, hem la staat te stellen deze quaestie uit te maken. Spr. dient de volgende motie in. De Kamer, van oordeel dat de dwang, dien "e Minister op de wensoht wenscht uit te oefenen om een onverbrekelijk verband te leggen tusschen het ontwerp-pensioenbelasting en het °ntwerp-ouderdomswet, niet kan worden aanvaard, gaat over tot de orde van den dag. I>e VOORZIT lER zegt, dat deze motie bg deze regeling van werkzaamheden niet kan worden behandeld; maar alleen bij het ontWerp°uderdomswet,' of bij wijze van een interpella. ti©. (Protesten bij de Sociaaldemocraten). üe VOORZITTER wenscht de vraag, of d_ motie al daa niet kan woorden behandeld, ia ng te brengen. Hij stelt voor haar niet "* behandelen. D 0 heer DE SAVOHNIN LOHMAN (C-H., «ocs) zegt, naar aanleiding van dit voorstel, dat 30 jaar geleden onder het ministerie van ~ynden van Sandenburg een dergolyko quaes«*• is behandeld. Het betrof toen de vraag, of «et or de kiestabel het eerst zou worden old. Naar aanleiding van deze quaestie '!'Bd het kabinet af. Daaruit blijkt, dati de °an _0 01-t]e stelling van onderwerpen wel degc■a politieke vraag kan betreffen. Spr. is "his vóór dc behandeling van do motie. Do hoer DE MEESTER (U. L., Den Helder) «egt, dat nu de voorzitter heeft toegelaten dat u'nkoppeling van pensioenbelasting en unsrente hier werd besproken, men niet ®e_r kan zegen dat de motie thans niot aan de orde is.' Spr. geeft den voorzitter dus in overweging 2i.ü voorstel in te trekken. Do VOORZITTER kan in de verste verte *J_°t verband tusschen zijn voorstel tot regeling jan werkzaamheden en de motie niet inzien. hoer Schaper heeft gezegd: „ook met een &nderea minister kunnen wy best de ouderd^airente behandelen." Het is best mogelijk; '"aar wat heeft dit met de regeling van werk- J^-nihoJen uit te staan? Dat de voorzitter _ v_rt___r__nwoordigers van de verschillende jn-oepen der linkerzijde. Spr. zou geen bezwa axliiebben gehad tegen uitstel van dit punt; maar nu de zaak aan de orde is wenscht spr. zijn oordeel te zeggen over de pensioenbelasting. Een pensioenbela. ting zal bij spr. in het algemeen geen tegenstand vinden. Wat intusschen de motie betreft, heeft spr. gisteren 's Ministers tegemoetkomende houding in hooge mate gewaardeerd Maar nu de belastingwetten aan de orde zijn bestaat er voor den Minister geen reden onr nog eenigen dwang op de Kamer uit te oefenen. Door dit te Kwader ure te doen, geprikkeld waarschijnlijk door de rede van den heer Schaper, heeft do Minister opnieuw de zweep over de Kamer gelegd. Morgen krijgen we misschien weer wat anders; en dat kan spr. niet hebben. Do Kamer heeft ach zoo loyaal mogelijk tegenover den Minister betoond. Dat de Minister nu reeds zegt in bepaalde gevallen de pensioen, elasting niet in de Eerste Kamer te zullen behandelen, en een onverbrekelijk verband legt tusschen de pensioenbelasting •en do ouderdomswet heeft op spreker een zeer onaangenamen indruk gemaakt. Daarom moet spr., hoe ongaArne ook, zijn stem aan de motie geven. De MINISTER VAN FINANCIEN de heer Treub sluit zioh, ten aanzien van de beteekenis van de uitspraak over de pensioenbelasting ten opzichte van de quaestie der bestemmingsheffingen geheel aan bij het gesprokene door den heer de Savornia Lohman. De Kamer bindt zich door een aanneming van de pensïoonbelasting allerminst ten aanzien van de belastingheffingen in het algeriheen. Een principieele uitspraak daarover wordt thans niet gevraagd De Minister moot zich overigens vrijpleiten van het verwet, geheel onverwachts iets m de Kamer te hebben gebracht wat niemand had vermoed. In de memorie van toelichting op het ontwerp pensioenbelasting wordt uitdrukkelijk verband gelegd tusschen deze belasting en de ouderdomsrente. Ook minister Bertling had wel degelijk de bedoeling een pensioenbelasting in te dienen. Dit is van den aanvang af de bedoeling van het ministerie geweest. Moest de 12 millioen, die voor de ouderdomsrente benoodigÖ zijn, worden gevonden door verhooging der inkomstenbelasting,' dan diende deze verhoogd te wordeu met 42 opeen ten; en gaat men daartoe niet over dan.zal men noodgedwongen wel moeten komen tot het tarief. De Minister kan de motie-Schaper niet losmaken jan de toelichting. Zij is bedoeld als eea motie van afkeuring. Wordt die motie dus aangenomen, dan zal de minister daaruit de conclusie trekken die men, volgens alle goede coustitutioneele usances, trekken moet uit zulk een motie. De heer DE GEER repliceerende zegt nog, dat uit zijn betoog in de verste verte de conclusie niet getrokken mag worden, dat hij zal stemmen voor de motie-Schaper. Spr. wenscht geen politieke motie tegen den Minister. De vergadering wordt voor een half uur geschorst. Na de pauze zegt de heer VAN HAMEL (U.-L., Amsterdam IV) met groot genoegen het voorstel van den voorzitter vernomen te hebben, om de 'ouderdomsrente op het aangegeven tijdstip aan de orde te stellen. Het ware hem aangenaam geweest als niets anders dan dat voorstel aan de orde was geweest. Spr. verkeerde in de dwaling, dat eerst nog gestemd moest worden over de behandeling der motie- Schaper. Spr. betreurt de indiening dier motie in hooge mate. Bij de verkiezingen van 1913 heeft mea in verschillende plaatsen in redevoeringen het denkbeeld van een pensioen belasting aangegeven. Spr. zelf heeft dat in verschillende districten gezegd; en heeft zelfs het denkbeeld geopperd om zulk een belasting populair te maken door de opbrengst van deze pensioenbelasting afzonderlijk te beheeren (gelach) instede van haar in de algemeene schatkist te doen vloeiea. In dit denkbeeld van "«een pensioenbelasting zat inderdaad een symphatieke gedachte. Men heeft spr. in strooibiljetten toegevoegd: „gij wilt een pensioenbelasting". Alsof spr. een belasting op de pensioenen wilde. Men heeft in elk geval hier dus niet met een novum te doen. Nu is echter aan deze belasting het karakter gegeven van een verzekering. Die qualificatie is te betreuren; daardoor krijgt de zaak een ander cachet; en met dat ééne woord wordt de zaak afgemaakt. Spr. zou 'het ook vreemd vinden vandaag een uitspraak te doen over de strekking èn den inhoud van een wet, die wij de volgende week in de afdeelingen gaan onderzoeken; gelijk wij gisteren besloten hebben. Op dit moment daarover een uitspraak te doen is spr. en velen anderea leden onmogelijk. Zeer tot sprekers leedwezen, heeft de Minister daartoe wel aanleiding gegeven door te scherp te spreken over het verband tusschen pensioenbelasting en ouderdomsrente. Hij heeft echter wel krachtig aangetoond de urgentie van een spoedige behandeling van dit ontwerp; en spr. geeft de hoop niet op, dat bij die behandeling de Minister toenadering zal toonen tot de denkbeelSen van de, linkerzijde. Daartoe dient toch de schriftelijke behandeling. Spr. kan ep die gronden niet medegaan met een motie van wantrouwen, die hij onmogelijk van de toelichting kan losmaken. Spr. heeft wel vertrouwen in dezen Minister. Het belang van het land is gediend bij het behoud van dezea Minister, een man van zoo groote bekwaamheden. Mét de verantwoordelij. heid vafl spr. tegenover het land, kan hij een motie van "wantrouwen niet over eenbrengen. De heer DRION (V.-L., Ridderkerk) verklaart, mede namens het grootste deel zijner' geestverwanten, het leggen van verband tusschen pensioenbelasting en ouderdomsrente, als de persoonlijke meening vaa dea Minister, te beschamen Wij wenschen • ons geheel vrij te honden ten aanzien van de pensioenbelasting; en bij de behandeling daarvan ons oordeel daarover te kunnen geven. Een afkeuring van 's Ministers beleid wenschen wij niet. Wij wenschen do ouderdomswet; en het aanblijven van den Minister is daartoe vool-waarde. De hoer Dh MURALT (U. L., Oostburg) zegt, als Hd vaa het hoofdbestuur vaa den Bond van Siaatspensioneermg verplicht te zijn te stemmen Vóór de motie. Gaat de minister heen, dan hoopt spr. dat hij zal worden vervangen door een waren broeder en voorstander va.n de staatspensioneering. (Applaus bij een deel der linkerzijde.) De heer BOS (V.D., Winschoten) wijst er op, dat do motie is samengesteld met samenwerking van de verschillende groepen van links Ook sprekers groep heeft zich daarmede volkomen vereenigd. Het maakt op spr. nu den indruk, dat men zich meer vao de n_otie dan van de toelichting wil losmaken. Spr. wenscht zija eigea toelichting daarop te geven. In de Kamer is nooit sprake geweest van verband tusschen de pensioenbelasting en de ouderdomsrente. Tot op dit oogenblik was dat verband niet aanwezig. Waarom ons daarvan niet tijdig op de hoogte, gebracht; of. d. twee zaken in één wetsontwerp geregeld? Trouwens de geheele belastingwetgeving^ verandert van karakter nu de minister uit zijn verschillende belastingen er één knipt; en deze onverbrekelijk verbindt aan de ouderdomsrente. Spr. gaat volkomen mede met den minister ia dieas zorg voor de financiën en de voorziening in de beaoodigde middelen. Ook tegenover de pensioenbelasting staat spr. nog volkomen • vrij; maar de vraag is niet of we deze «1 dan niet wenschen; maar de zaak is dat de Minister dwang op de Kamer uitoefent. Gemeen overleg wordt thans door intimidatie vervangen. Tegen zulk een stelsel moet spr. ten zeerste waarschuwen. Daardoor wordt eem stemming gewekt die samenwerking op den duur onmogelijk maakt. Wat de Eerste Kamer zal doen met de Ouderdomswet laat spr. kond; maar het is do vraa^r hoe zal het gaan met de Ouderdomswet in do Tweede Kamer. j Inplaats van locomotieven voor de Ouderdomswet te spannen, heeft ds Minister hier een paar bruggen laten springen. Spr. g__ looft, dat de Minister verkeerd doet met op zijn standpunt te blijven staan. De Minister moest zich te-.reden betoonen met de toenadej ring der .EJamer. Wij zijn, als vrijzinnig-democraten, gaarne bereid de' leiding van den Minister van Finan. ciën te aanvaarden; maar wij willen de Tweede Kamer niet zien gemaakt tot een afdeeling van 's Ministers Departement. Wij willen d_ Staten-Generaal .ijn; en big ven. De heer NOLENS (R.-K., Venlo) zegt, dat • zeer vele ledenvan de rechterzijde hun stem in ! ongunstigen zin op do motio uitbrengen wegens den inhoud 'van dip motie, waar| mede zij het niet eens zijn. Zij kunnen een I dwang, van den Minister op dit punt eerder ' aanvaarden dan op een ander punt. De heer DE SAVORNIN LOHMAN (C.-H., Goes) zou de eerste zijn om zich te verzetten tegen een ongeoorloofde pressie van de regeering, want 'wij zijn inderdaad geen afdeeling van een departement. Spr. zou dus^veigeren toe te geven a_bi argumenten die buiten de .aak I liggen. Dat Wi e<_n ongeoorlcfofde dwang zijn; i maar als een Minister een onverbrekelijk ver. j band ziet tusschen tweo wetsontwerpen data is j daarin geen dwang gelegen. Daardoor wordt niets gepraejudiceerd. Elk lid der Kamer blijft volkomen vrij om ta oordcelen gelijk hij wil." | Zoo vrij staat nooit een commies tegenover 1 zijn Minister. De heer AALBERSE (R.-K., Almelo) acht zich verplicht te zoggen in de gegeven om stani digheden geen termen te kunnen vinden om ! mede te werken tot de motie. De heer SCHAPER repliceert. Van de zijde van den heer Lohman zijn weer eenige hatelijkheden gedebiteerd aan het adres der sociaal-democraten. In het beeld van den heer Lohman zegt spr. dat aan de overzijde staat een gier, die zijn vleugels uitbreidt over den Minister; maar gereed is om straks te azen op den buit. De motie is eigenlijk afkomstivan de vier groepen der linkerzijde. leder wist5 dat de Minister zon heengaan als zij werd aangenomen. De bewering dat de toelichting heeft wel eenige storingen ondervonden, doordat b.v. hout of vaartuigjes tegen do draden aatidrijven. Men hoopt, dat de telegraafpalen, die diep in den grond zitten, niet zullen omvallen. Intusschen is dc verbinding toch zoo goed als gewaarborgd, daar mon verschillende kantoren met een omweg ook kan bereiken. De inspecteur, die __an een aantal postkantoren in de polders een bezoek heeft gebracht, bracht eon woord van hulde aan de brievengaarders en beambten, die op hun post waren gobloren tijdens den watersnood; bierdoor konden de autoriteiten in de overstroomde dorpen met elkaar in contact blijven. Thans heerscht er vooral op de telegraafkantoren nog een overweldigende drukte; en de opperbevelhebber heeft in de inspectie Noord- Holland tijdelijk een aantal beambten, die gemobiliseerd waren, afgestaan voor den toesteldienst. --- Enkhuizen. De Immerhornpolder nabij Enkhuizen is thans vrijgekomen van. water. De eigenaars hebben bepaald, dat do bodem in 't vervolg niet meer den fijne-zadenbouw zal toelaten. Men zal dus b' proeven mot grove producten en gelukt ook dat niet, dan grasland. De oosterdijk is nu vo ver hersteld, dat het rijtuigvorkeer kan w-orden toegelaten. De auto-omnibus van hier r.aar Andijk en Hoogkarspel rijdt echter nog _iet. --- Wijde Wormer. Met de versterking en de verhooging van den ringdijk wordt met alle kracht doorgewerkt. Do kisten zijn grootendeels klaar, terwijl ook het vullen met zand flink^opsehiet. De kistdammen zien er zeer solide uit. Daarvoor aan de zijde van het water, is een muur van zandzakken aangebracht. Door de zware belasting wordt de dijkgrond flink geperst. Het werk wordt uitgevoerd onder de dap.e-lijksche leiding van den heer I. Denkema, opzichter van publieke werken te Amsterdam, di# door den. hoofdingenieur van den Waterstaat Rei. -rsman te Haarlem daarvoor werd aangezocht. Zooals de zaken nu staan, kan alle gevaar als geweken beschouwd worden. Zelfs al zijn weer en wind in het nadeel, dan, zoo verzekerde men. ons.' behoeft nien in do Wormer'niet meer ongerust te zijn. ° /._!!__*__ --- Collecten. De plaatselijke Watersnood-commissie te Amersfoort heeft ingezameld ƒ 8920.76. Vooral ondervond zij bewijzen van goe tlgeefschh.id van de minder met aardsche goedoi. bedeelden. • --- Deelneming. Nog hebben de regeeringen van Italië, Portugal, China, Cuba en Chili sympathie doen betuigen, naar aanleiding van den watersnood. --- Afgomeene Vereersigda Commissie ter Leniging van rampen door Watersnood in Nederland. Inzameling „Prcknigérbode" f 100Ü; iJ. to 's-H.go f iG-JÖ;. „Jutlus en Schoentje" f 7.50; N. _i. ƒ5; E. J. F. te Amersfoort f 2.50; Leerlingen en personeel v/d. üonaagsscuool ia wijk Xv / 10,26; mej. v. Str. f 1; mej. A. V. / 1; ds. en mevr. E. ƒ 10; Inzameüng „Nieuwe Rottardamsche Courant" (8e storting) f 25,000 (totaal thans f 300,000) ; Afgedragen door Chr. Dagblad „De Amsterdammer" (7e storting) f 367.6_5; J. P. N. T. ƒ 50; jhr. Th. C. J. do C. te Bres.au / 50; Collecte ter directie Rij-sspo-tspaarbank f 218; A.< v. H, f 25; van de S. B. f 100; F. G. W. voor Marken / 100; „Amstelschool" ƒ32.50; mr. H. A. E. M. f 100; Kaartolub „Ruiteniboer" f 2.04; Inzameling in de vergadering van den Raad der gemeente Westdongeradeel ƒ 181; Collecte door de verg. „Het Groene Kruis" gehouden te Bolsward f 1100; afgedragen door de Dilftsche Courant (5e storting) f 25.45; mr. A. J F. te Biokieyj Kent, tegenwaarde vaa 5 £ sterl. f 55; mevr. A. J. F. te Bickley, Kent, tegenwoorde van 5 £ sterl. ƒ 55; P. P. A. te Velp / 50; F. J. M. f 25; Collecte to Zandvoort / 711,27; ingezameld door de Belgische ■vluchtelingen te Zandvoort f 57.75; Thoen Liong Hoei, kap. tit. der Chin. te Makassar ) 1000; verzameld door de Leidsche Watersnoodcommissie (2e storting) ƒ 5000; Gedeelte der inzameling in de gemeente Ouden Rija ƒ 750 (2e storting) ; netto winst van een boekje uitgegeven ten voordeele der slachtoffers f 27; van wijlen den heer Th. v.«D. / 100; Fam. F. te Hilversum / 40; collecte te Uitgeest f 723.50; E. D. Jzn. „Veendam" / 300; Middelkamp's sigarenfabriek te Krommenie f 100 ; dr. C. v. Z. /5; 5 % van de opbrengst der verkochte goederen Verkoophuis Keizersgracht. 202—204 ƒ 50; Rb en Do ƒ3.50; mevr. de wed. J. 0. I. W. te Aerdenhout /50; Clxtb „Aat. werpia" te Scheveningen /1000; heer en mevr. I. te St. Cloud ƒ1000; F. W. J. G. f 20; uit den spaarpot van Joop en Frits Thors ƒ5- Bertha f 5; Hannie ƒ5; Gnusje ƒ5; N. N. ƒ100; collecte te Broek op Langendijk 'ƒ2719.10; Inzameling op da Sociëteit „Phoonix" te Delft ƒ391.75; collecte te Geidermalsen ƒ615; collecte te Meteren f1m.75; opbrengst voorst. The Timbertówn Follies ƒ866.47; opbrengst voorst. Arnold Spoel ƒ16.80; „Gemeente Hemenoord" f 361.30; Doopsgezinde gem. te Twisk en Abbekerk ƒ 100; M. A. C. f 100; Kassaldo van de Rederijkerskamer ~'t Veldviooltje" te Abbekerk f 40; C. D. L. d. R. te Lienden ƒ25; Alg. Watersnoodcommissie te' Dwingeloo f 25; Mavr. A. P. ƒ 25; Mr. A. W. J. te Bloemendaal f 25; Heer en Mevr. J. 0. v. O—S. te Rissen f 15; Personeel „De Dageraad" f 11.35; Personeel van de Kon. Oaoao- en Ghooo&d©fabriek ißrve H. de Jong / 11.20; Jan f 5; Riek f 3;' v. Heijli f 1._5; v. Piet f 1.25; Fam. Ch. te Heemstede f 10 ; C. M. te Z. / 10; G. E. te s-Hage f 10; Jongelings-Vereeniging op Geref. Grondslag Ora et Labora te Axel f 10; Gecollecteerd op den gezelligen avond van de Sociëteit ,Onderling Genoegen" te Woubrugge ƒ 6.32; Nagekomen bijdragen collecte Coöperatieve Tuinbouwveiliiig ~ Rotterdam en Omstreken" / 6; M. H. J. B. v. L. te Kampen f 5; Hajé te Heerlen ƒ o; Nagekomen gift van de schaalcolleote gehouden te Franeker f 4.53; Collecte gehouden door de meisjes van de Lijstenfabriek de Standaard / 3; Mej. C. M. D. te Bergen (N.-H.) / 2.50; J. A. v. B. / 2.50; G. T. te Haarlem / 2.50; Van een leerling der school aan de Paulus Buysstraat te 's-Hage, wien het „Hondje" ontsnapt is, .2; Ger. Jong. Verg. „Jozef" te Gorredijk f 2; M. Ch. te Mierde f 1.50: Schoolkinderen te Vledderveen ƒ 1.10; E. V. te 's-Hage fl; Collecte Leerlingen v. h. Gereform. Gymnasium / 77.90; Afgedragen door „Het Vaderland": J. V. f 100; H. f 10; J Ph. P. f 10; V. E. f 5; Mevr. V. E. f 5; W. H. ƒ 50; M. t. S. f 2.50; J. C. S. /10; Kaartelubje ƒ1.50; A. Z. f 10; Mr W. E. K. F. f 100; A. en L. f 50; Ida en Paul f 4.; Afgedragen door het dagblad ~De Telegraaf": Damesatelier „Stoep.." f 5; Motto: leugenportefeuille f 3.50; Afgedragen door het Groninger Dagbl. (2e storting) f 1500; afgedragen door het comité „Waterland" De L. ƒ 5; J. Str. f 10; ds. D. F. te A. f 5; A. M. en Zn. ƒ 25; Sueh tingsfonds J. de K. f 200; Jongel. Geh. Ont. Verg. f 5; personeel der firma N. V. H. en St. f 9.30; Kantoorpersoneel Wess én Laan f 66.75; Ambtenaren Gasfabrieken te Amsterdam f 38.90. In een vorige opgave werd vermeld Suikerfabriek „Poerwokerto" zonder bedrag, dir, moest zija f 500. Te samen f 61,043.024. Totaal met vorige opgaven f 1,115,160.09. E. SIIXEM, penningmeester. Amsterdam, 28 Januari 1916. --- Nederland en de Oorlog. Nederlands handel on de oorlog. Onder deu titel „Nederlands handel en de oorlog" publiceert de heer Adolf Teutenbe r g uit Weimar in het tijdschrift „Das Grossere Deutschland" een interview met den heer Van Aalst, president v?n de N. O. T. Aanleiding tot dit interview waren verschillende bezwaren, die van Duitsche zijde tegen de N. O. T. geuit werden. Nadat de heer Van Aalst een uiteenzetting gegeven heeft van het doel van de N. O. T. vraagt Teutenberg, of het waar is, wat hij heeft hooren beweren, n.l. dat de N. 0. T. aan de Engelsche regeering voor het uiet-uitvoeren van haar waren, die over zee komen een som in baar geld als borg gegeven heeft; en of sir Francis Oppenheimer, de Engelsche bandelsattaché in Den Haag, inderdaad in het bestuur van de N. O. T. een zetel en stemrecht heeft. — Geen quaestie van, onzin, roept de heer Van Aalst u_t. Daarentegen geeft hij toe, dat Sir Francis aan de stichting van de N. O. T. een actief aandeel heeft genomen, hij verzekert zelfs, dat Sir Francis ook nu nog menig maal bij hem komt. Beslist spreekt hg tegen, dat de Nederlandsche uitvoer door Engelschen aan de grens gecontroleerd wordt. „Geen ' Nederlandsche douaau, zegt hij, zou een Engelschman, die zich al of niet kan legitimeeren, toestaan zich in zijn ambt in te dringen. Wanneer particuliere detectives die meestal afgezanten zijn van het anti-duitsohe Hetzblatt „De Telegraaf", pleizier er in hebben door het bespionneeren van het handelsverkeer aan de grenzen ontstemming of prikkelbaarheid te veroorzaken, dan kunnen wij dat betreuren, maar verhinderen kunnen wij het niet*; want Holland is een vrij land" In het artikel van den heer Teutenberg lezen wij dan, dat hij er op wijst, dat in dat vrije land de handel toch niet vrij is, zelfs niet tusschen moederland en koloniën. De heer Van Aalst geeft toe, dat ook de handel van Nederland naar de Nederlandsche koloniën en omgekeerd onder Engelsche voogdij staat. Hij geeft toe, dat de 'Engelsche dwangvoorschriften den Hollandschen handel de kans ontnomen heeft, in dezen oorlog r "liarden te verdienen. Hij geeft toe, dat de organisatie van de N. 0. T, een noodmaatregel is, een stbotblok voor 'Engeland, een beschermend r voor de Hollandsche regeering en een kering tegen oorlog en oorlogs- ellende. i zouden wij doen ? roept de heer Van Onze industrieën bankroet maken? Land en bevolking aan den hongersnood overleveren ? Of onze bloeiende koloniën _§,n Engeland veTlieaen en onze dichtbevolkte kustplaatsen door -.ngeiseke kanonnen laten plat schieten ? En dat alles ter wille van het gekwetste vrijheids-ideaal In den loop van het gesprek tusschen deal interviewer en den heer Van Aalst blijkt voorts geheel hun verschillende beoordeeling van de inbreuk, die van Duitsche of Engelsche zijde, op het volkenrecht gemaakt zou zijn. De heer Van Aalst is echter, zoo zegt de schrijver, geen vijand van Duitschers; hij protesteert met nadruk tegen deze veronderstelling, maar de Engelschen en Franschën zijn hem liever. Hij heeft ze allen door en door leeren kennen, de Hollandsche grootkoopman en handelsorg .nisator. Met de Franschën wikkelen de zaken zich aangenaam, gemakkelijk, om zoo te zeggen spelend af; de Engelschman heeft een ruim hart, een beetje meer of minder winst laat hom onverschillig, maar wat de Duitscher betreft... met den Duitscher moet men vechten! Vechten om iederen halven cent, vechten om iedere paragraaf in het contract! Een ongemakkelijk volk, een lastig volk, die Duitschers! „Maar" zegt de heer Van Aalst zeer beminnelijk, „deze critiek is een compliment... Il; houd niet van de Duitschers, maar ik respecteer ze en speciaal voor uwen keizer koest., ik de greotste hoogachting, ja bewondering... In verband met deze uitlating vroeg ik den heer Van Aalst of zijn afkeer jegens de Duitschers misschien op politieke gronden berust, Ap vrees, voor annexatie, een vrees die in Holland nog altijd zeer verspreid is. Neen! Scherp en duidelijk schenkt het kopstuk (der bedeutenste Kopt) der Nederlandsche grootkooplieden mij de overtuiging dat hij aan Duitsche plannen te dien opzichte van welken aard dan ook beslist niet gelooft; immers, een zelfstandig en neutraal Nederland zal steeds een betere flankbescherming voor Duitschland blijken dan een met geweld onderdrukte, slechts met moeite te regeeren Hollandsoh- Duitsche bondsstaat. Ik geef den heer Van Aalst de verzekering, dat alle verstandige menschen en vooruitstrevende politici in Duitschland er precies zoo over denken, en voeg er bij, indien Duitschland Nederland annexeerde dit immers ook het verloren gaan der rijke Nederlandsche koloniën voor het vasteland, ja zelfs voor het blanke ras ten gevolge zou hebben. De Nederlandsche koloniën! Ik heb den heer Van Aalst evenals velen anderen Nederlanders de vraag voorgelegd of niet gevreesd moet worden dat het voo-tdurend bezit dezer koloniën over kort of lang ten gevolge van den Buropeesohen oorlog twijfelachtig zal worden. Hoe langer de oorlog duurt hoe zwakker Europa ernit te voorschijn zal komen, hoe gemakkelijker het dientengevolge ook voor de Japanners zal zijn om hun groot, politiek princine „Azië voor de Aziaten" te verwezen- I ijker». De heer Van Aalst deelt d6*e vrees die door vele vooraanstaande Nederlanders inderdaad gekoesterd wordt, niet. Hij gelooft dat Japan gedurende langen tijd door China zal worden bezig gehouden, bovendien, aldus zijn opvatting, hebben alle naties dank zij de liberaliteit der Nederlandsche nederzettingspolitiek zich tot de Nederlandsche eilanden toegang kunnen verschaffen, zoodat allen zich tegen een annexatie-poging van de zijde van Japan zouden verzetten... Ik waag het op te merken dat een dergelijk samengaan tegen het Aziatische streven toch zou wijzen het een of ander Europeesch statenverband, een verband, Europeesch of middel-Europeesch, waarover veel wordt gesproken. Ik vraag voorts of het voor Nederland, aangenomen dat de meest mogelijke politieke zelfstandigheid gewaarborgd wordt, niet gewenscht zou zijn om tot een dergelijk Euro^ peesch statenvorband toe te treden. Dit toch zou voor het land, afgezien van de voordcelen op het gebied der handelspolitiek, niet meer of minder dan een garandeoring van zijn koloniaal bezit in perpetuum beteekenen. Dergelijke vragen die den stevigen der werkelijkheid verlaten en op de toekomst vooruit schijnen te loopen, beantwoordt .do heer Van Aalst met een -beininnelük lachje. „Daarvoor moet u bij een professor wezen, mijnheer!" zegt Hij met vroolyke ironie. „Naar zijn oordeel aangaande de rol die Frankrijk in dezen oorlog speelt", vraag ik. De heer Van Aalst haalt de schouders op. ~De Franschën zijn mij sympathiek". Alle motieven die ik, zelfs uit Nederlandsche bi put, om de schuld van het met de revanche idee behepte Frankrijk aan te toonen, stuiten af op die ééne verklaring : f,De Franschën zün me sympathiek". --- De verkoop van stoomtrawlers naar het buitenland. Door den burgemeester van V «laan ;.. ean telegram verzonden aaa den Minister van Landbouw, -Nijverheid en Handel van den vol: inhoud• „Mij is bekend, dat een groot _ant__ stooratraw.lers uit Urn uiden naar het buitenland (Noorwegen) zou worden verkocht Dit zou een ramp voor dezo plaats zijn ei groote werkloosheid ten gevolge hi Onmiddellijk ingrijpen van de Etegeeriag ii mijns inziens noodig." De Gemeenteraad van Velsen besloot in sij. gisteravond gehouden zitting, met alleen .< stem van wethouder Vermeulen tegen, dit te legram met een s-poed-adres to ondersteunen --- Uit de metaalindustrie. In aansluiting aan het Donderdag daarom trent medegedeelde kan worden gemeld, dat gis teren te Utrecht in een vergadering be.legd dooi de Vereeniging vaa Werkgevers iv da Metaal industrie te Utrecht, en op welke vergadorin! de Maatschappij Fgeaoord te Rotterdam, d> Werf Gusto te Schiedam, de Ned. ~ bouw-Maatschappij te Amsterdam, de Wet. Conrad te Haarlem, Wilton. Machinefabriek ei Scheepswerf, de Utr-eohteohe Scheapsbouten- ei Moerenfabriek v/ih. Van Heukelom en Verwe> te Utrecht, Centrale Werkplaats S.S. Utrecht id. H. IJ. S. M. Haarlem, Utrechtsche Ma chinefabriek Frans Smulders, Machinefabriel Reiaeveild, De Vries Robbé en Co. Enschede Staalwerk Zaandam, de Machinefaibriek Jaff3 de Rond van Smedenpatroons en de Kamer va. Koophandel en Fabrieken te Utrecht te"-en woordig waren, het uitvoerverbod nit Duitsch land in den breede is besproken, welk besprekingen hebben geleid tot hét aanneinei van de volgende motie: „Do vergadering, kennis genomen hebbendf van den door de Duitsche Regeering voorgeno men maatregel om geen uitvoervergunninvoor Staaf-, Ba_vd- en Universaalijaer te geven tenzij tegen belangrijk hoogere prijzen daa ds gecontracteerde, verklaart eenstemmig dat het doorvoerei van dien maatregel der Nederlandsche nijvei head in haar geheel onberekenbare schade zot berokkenen. kan zioh niet neerleggen bij het een\'ou_H; aniuleeren vaa eenmaal aangegane verplich.tii gea. ziet bovendien iv het handhaven van de maatregel eene groote onzekerheid voor all bonafide gesloten of nog te sluiten contratïter heeft met ingenomenheid er kennis van ge nomen dat door den Nederlandschen ijzerha'i del bij zijne régeering stappen zijn gedaan, oi dat uitvoerverbod opgeheven te krijgen, en noodigt het bestuur der voorzittende Vei eeniging uit, om zich met spoed tot d_ Nedei 1 _nd_-he régeering te wenden en aan te drir, gen op het nemen van zoodanige maatregele die de opheffing van hot uitvoerverbod te gevolge zullen hebben." --- BINNENLAND. Verkiezing Provinciale Staten. Bij de gisteren te Tilburg gehouden verki» zing voor twee leden der Provinciale Statewerden gekozen de heeren mr. Jan van d Mortel en H. Blomjous. --- Voorbereidend notarieel examen. De Minister van Justitie noodig-^ hen die i 1916 wenschen te worden toegelaten tot he afleggen van het voorbereidend examen bedoeli in art. 13 der wet op het notarisambt uit, or zich vóór 1 Mei, bij gezegeld daartoe strekken' verzoekschrift, onder overlegging van hunngeboorte-akte, te wenden tot zijn Departement („St.-Ct.") --- Kamer van Koophandel en FabHeker te Oldenzaal. In de gisteren gehouden vergadering der Ka mer van Koophandel en Fabrieken te Oldcu zaal werden tot voorz. en vice-voorz. resp. her kozen de heeren H. J.'H. Gelderman en H. J Alolkenboeft Bij de aanvaarding van zijn voorzitterscha" verheugt het den heer Gelderman, dat bojaar 1915 over 't algemeen gunstiger is ge weest dan het zich het aanzien. De textiel industrie heeft kunnen doorwerken, ho. moeilijkheden, om garens te verkrijgen, grooter werden en de kosten van grondstoffevoortdurend stegen. Er was een gr_jot aanbo van werkkrachten door stilstand der industri in Duitschland. Gelukkig is het in overleg me de arbeidsinspectie mogelijk geweest, eenig honderden arbeiders uit Losser en Denekara werk te verschaffen. In de bouwvakken was de toestand zeer or gunstig; er werd weinig gebouwd en do mat. ris len waren zeer hoog in prijs. -Er h thans een groot gebrek aan woningen en voe de industrie is het ten zeerste nood: hierin spoedig worde voorzien. De wink. kan op tamelijk gunstige resultaten wijzei al ondervond men veel last van allerlei bepei kende maatregelen en hooge prijzen. De. landbouwer is het goed gegaan door groote afzet tegen hooge prijzen, doch kunstmeststo fen zijn zeer duur en bijna niet te krijger Het is een verblijdend feit, aldus de voovz dat de. Raad van Oldenzaal de electr! voorziening, ter hand gas t nemen ; ring zou zonder twijfel voor ambacht, industrie en veel particulieren van gro< .ijn, zonder dat ze de gemeentelijke gas. die reeds te klein blijkt, zou benadeelen. P bevolking der gemeente Oldenzaal bedroeg o 31 Dec. 1915 7540 zielen tegen 7342 op 't ein. van 1914. Resumeerende, besloot de vooizitte» kunnen .wij in vergelijking met het buitealan en met de in ons land door watersnood zwa. geteisterde streken zeer tevreden zijn en o» schoon zich in den handel met en den impoi uit het buitenland telkens nieuwe moeilijl heden voordoen, willen wij hopen, dat de a, gemeene toestand niet ongunstiger moge wou den. Vaa het behandelde ter vergadering zij vermeld, dat ha uitvoerige bespreking van het wetsvoorstel betreffende tabaksaccijns naar aanleiding van een door dan heer G. H. P. Bloemen ingediende memorie besloten werd, dat de Kamer — hoewel onder do tegen w-oordige omstandigheden niet per .o tegen een tabaksbelasting — zoo noodig een adres aan de Tweede Kamer zal zenden, waarin de hoofdbezwaren tegen de vqorgestelde regeling zullen worden aangegeven. Vorder werden nog besproken: de electriciteitsvoorziening voor Oldenzaal, de voorgestelde verhooging der porti, een meer billijke regeling der porti voor gecombineerde zendingen van monsters en drukwerken en de ongunstige treinaansluitingen. Besloten werd over al deze punten adressen in te zenden. Ten slotte werd besloten adhaesie te betuigen aan 't adres der Kamer te Deventer inzake de slechte intercommunale telefoonverbindingen. ---