BINNENLAND. Uit den Gemeenteraad. ten vreemde dag iv den Raad- Lusteloos osrst, daarna gemoedelijk, en ten slotte de sensatie van ean inctie tegen de wethouders ■Vlieden en Wibaut. 's Middags lange en taaie replieken, en niateicoze verveling. De vischwinkels. De gemeente-bemoeiing. Hefc revolutionaire avontuur eu do roode wethouders. De achturige arbeidsdag. tiet debat leek op een smeulend vuur, dat met moeite wat opgerakeld wordt, eu toch niet recht branden wil. Zelfs de oratorisch? vonken van den heer Kleerekoper, hoé luid zij ook knapteu on knetterden, wachten den waren gU-od -er niet in. -T/>'eri kwam or nog wat belangstelling, toen, cic heer Manasseu nogmaals de betrc.-uv,',;aarneid van do politie ter sprake bracht; en -wel door te vragen! of er niet toch in de revolutie-week een bespreking plaats had gehad tusschen den burgemeester, den hoofdcommissaris en twee afgevaardigden van den Algemeenen Politiebond, Waarbij deze laatsten zich niet in gunstigen sm geuit zouden hebben. Maar 's avonds verklaarde de burgemeester in antwoord, dat er we.l oen conferentie- plaats had gehad, zonder dat echter een woord was gewisseld over do betrouwbaarheid van het oorps.; de beaprekiLug h.ad enkel geloopen over do opheffing van het betoogingsverbod. ïn daarmee was deze zaak uit. Was dus de middagzitbing vrij onbelangrijk geweest, 's avonds keerschto er eerst «en verzoenend® toon. Wethouder Vliegen sprak bij ziju'dupliok ongeveer zóo : ~Heb wethouders-debat heeft bij mij oigenlijk een onbevredigd gevoel achtergelaten — een gevoel, alsof ik hier nu meer Wordt geduld dan gewenscht. Wij zijn toch openhartig gewoest, maar de Raad heeft geen bepaalde uitspraak godaan. En voor niets ter wereld zou ik den indruk willen wekken, dat ik mij vastklamp ,aan eon baantje. Toch geloof ik, dat ik nog mooi <'.~mocratisc.ii werk kan doen, maar dan Woet de £laad geen vooroordeel tegen mij ket'ben, mijn voorstellen niet uit. vooropgesteld beginsel verwerpen." ■ Dat klonk eenvoudig, oprecht en verzoenend. - En- da heer Wibaut sloot zich bij die Woorden van zijn ambtgenoot aaa. Maar tevens voegda hij er aan toe, dat er bij de replieken van de andere zijde tegemoetkohïendi dingen waren- 'gezegd 'óver het ge'ueentelijk greentebedrijf. Inderdaad was er wel iets, dat op tegemoetkoming wees van vrijzinnig-democratische zijde, be heer Kl. de Vries had gesproken van bezwaren, die zijn fractie tegen overheidsbemoeiing had, wanneer daardoor mdi'' -idueele krachten werden stilgelegd. En de 'teer Nolting had zich per slot meer tegen de ;omeeutelijke winkels gekeerd dan tegeu het principe van overheidsproductie. ~Zie eens," aerkte.de wethouder op, ~zoo kunnen wij ; Qch een heel eind samengaan; en ik acht die ''oerdracht over het gemeentelijk groente-drijf zóó belangrijk, dat ik wilde voorstellen, haar in de afdeelingen te onderzoeken; --au kirnr^n er opmerkingen en amendementen worden gemaakt, en wie weet loopt alles aog. heel. anders, dan het aanvankelijk scheen.'' Ook cl at klonk verzoenend. Daarop hield oe burgemeester nog een vrij lange rede over pju houding in de revolutie-week. waarin hij zijn persoonlijke aanhankelijkheid voor llet huis van Oranje betuigde, en aan het s'ot den heer Diepenhorst den gemoedelijken ya-ad gaf, in het vervolg wat minder fel en ■lijk te zijn. Teen scheen alle '.■'ijaudigheid wel bezworen, en hing er in den '•nadoen stemming als van een beëindigd piégelgevecht. Daarop geschiedde het onverwachte. De burgemeester deelde mede, dat er twee Moties waren ingekomen, waarvan één, on'erteekend door den heer Fabius, aldus 'uidde: ~De Baad, van den wethouder voor de 'iQanciën en de bedrijven en van den wethouder voor de levensmiddelen vernomen «ebbende, dat zij in geval van algemeene staking der arbeiders hun ambt zullen neer-eggen, ~aoht hun blijven dn het ambt van wethouder in strijd met het belang der gebeente." Groote consternatie. De rechtsche rèads'eden of een deel yan hen wilden blijkbaar toch de zaak op de spits drijven, en eisch ten «et aftreden van Vliegen en Wibaut. Wat moesten de liberalen doen ? De hoer Sckeltema had zich door de ver-, klaringen van de wethouders bevredigd ver- Waard, terwijl de Unie-liberalen bij monde van den heer Zwart die van den heer Wibaut *el onvoldoende achtten, maar in vertrouwen op den burgemeester — en waarschijn'jk onuitgesproken ook op practische gronden — geen verdere stappen hadden gedaan. D© heer Zwart stelde voor, niet dadelijk °ver de motie te stemmen, blijkbaar om tijd yoor overleg te winnen en de meening der Überale fracties nog een? uiteen te zetten, ■"^aar de meerderheid wilde dadelijk stem.den. Zooak te voorzien was, stemden alleen de ?echtscho raadsleden voor, onder wie wethouder De Vlugt. Was nu deze heele politieke demonstratie *~~ want méér was het niet, omdat de meebuig over de motie bekend was — werkelijk w«l noodig? " Wij kunnen het niet vinden. Wij b'blvn "et ai eerder gezegd: in theorie is het zeker aar, dat oen wethouder zijn ambtsplicht °°ven het belang van zijn politieke partij dlent te stellen. Dat beginsel geldt evenzeer ,0o« «cix liberaal als voor een anti-revolutionair of een Roomsch staatsburger. Maar praktisch dreigde er toch Weinig gevaar* in die paar maanden, die ons van de uitspraak der kiezsrs nog scheiden. Praktisch was een dubbele wethouders-crisis toch ook 'niet ~iv hefc belang der gemeente". En ook uit het oogpunt van politieke iaktiek — die bestaat ook nog! — was de aanneming der burgerlijke partijen niet gunstig geweest. Eeh prachtig dramatisch moment — d© beida ~onbctrc>uwbare" dienaren van het staatsgezag de woestijn' ingejaagd — zou waarschijnlijk duur zijn gekocht door do populaire voorstelling, van do andere zijde: twee martelaren, slachtoffers van hun overtuiging, door de woedondo en wraakgierige reactie vervolgd en buiten dc gemeenschap gesloten. Met gretige en heftige oppositie als gevolg. Wolk heerlijk verkiezingsmateriaal voor do toekomst! Neen, wij kunnen do houding der liberalen, die zich voor dit kerkelijke wagentje niet lieten spannen, niet anders dan gelukkig achten. Het gezond verstand zei niet, dat de heele beweging noodzakebjk v/as —■ daarom morst men ook niet, uit angstvallige zucht om „consequent" te zijn, er aan meedoen. Eén vraag dringt zich nu van zelf nog op: is wethouder De Vlugt nu niet in een vreemde positie? Door vóór te steninnen, heeft hij eigenlijk verklaard, zijn.beide ambtgenooten ~staatsg«falrrlicli" to achten. Een zonderlinge toestand. Wij hopen niet, dat de heer De Vlagt, van wiens werkzaamheid algemeen veel wordt verwacht, nu te snel „consequenties" zal trekken. De andere motio, van den heer De Miranda, omtrent do wensehelijkheid van gemeentelijke hulp aan gedemobiliseerde^ — die door de verwijzing vau Rijkswege naar hefci Steuncomité' in een cnaangenamen en onverdiende positie gebracht zijn — wordt later behandeld, na •praeadvies. Do heer Fabius hield daarna, alsof er niets bijzonders gebeurd was, 'nog ecu beschouwing over den gemeentelijken achturendag, naar aanleiding van een vroeger© socialistische motie. De belangstelling was natuurlijk gering, en de beraadslagingen werden tot heden verdaagd. --- Prov. Statenverkiezing. Definitieve candidaten voor de Liberale Unie in de statenkicskring Winschoten zijn do hoeren I. A. van Boven, aftr,, J. W.E. Rooda, Zuidbroek, J. Roelofs, Rpjderwoldc'rpolder, E. E. B. Bierema, Uskwerd en G. do Vries, Zuidhom. --- Limburg. In de ~Limb. Koer." verklaart de hoofdredacteur, de heer Jac. P. van Term, het volgende : Reeds eenige jaren vóór den oorlog, ten tijde dat mr. dr. Van Groenendael nog te Maastricht werkzaam was als höofdambtenaar ter Provinciale Griffie en in 'de tiangrcnzende gemeente St. Pieter woonde — voor zijn vertrek alzoo naar Zwoilii ah» griffi«jr der staten vau Overijssel — heeft ontiergoteekendo een uitvoerig ■ twistgesprek, gehad met mr. dr. Van Groenendael over de wcnschclijkhcid voor Limburg, althans Zuid-Liinburg, om te worden gevoegd bij het Belgisch Staatsverband. Eene wensehelijlchaid, die ondergeteekende, in hoofdzaak op natiouale on historische gronden, bestreed, en dis door mr. dr. Van. Groenendael, vooral ep economische én ethnogral'ischo gronden, even sterk betoogd-cn volgehouden werd. Van ~hadinage was toenmaals geen sprake — het was integendeel aan weerskanten bittere ernst. --- Ned. Pensionhoudersbond. Gisteren werd te Utrecht, onder leiding van den heer Wiederpold, de achtste alg. vergadering gehouden van den Pensionhoudersbond. P wJB van hot bestuur wordt besloten tot opheffing van de commissie voor de propaganda. Eveneens wordt aangenomen een voorstel van het bestuur om tot leden van de commissie vnn rechtskundig advies te benoemen dc heeren v. Ligten, Boswijk en Meyerink. Ook wordt goedgekeurd het bestuursvoorstel om do redactie van het orgaan op te dragon aan den secretaris en de zorg voor de advertentierubriek aan den heer v. Ligten, onder verantwoordelijkheid van het bestuur. Door de afd. Nijmegen was voorgesteld ovet 1919 aan de afdeelingen 20 % uit te keeren van hefc bedrag der contributiën. Na uitvoerige besprekingen word besloten 10 pCt. aan de afrle»elincren uit te keeren. Hierna werden eenige voorstellen tot wijziging van de statuten en het huishoudelijk/ reglement behandeld. I'ot leden eener commissie tot onderzoek der formulieren van nieuwe contracten werden benoemd de heeren Huender, Kuveken en De Best. Besloten wordt do vierde algemeene vergadering te Arnhem te houden. Bij de rondvraag wordt gewezen op de moeilijkheden _ die ondervonden worden met het gasverbruik. De voorzitter zegde toe pogingen aan te zullen wenden om voor de pensionhouders meer gas te verkrijgen. --- Bruinkool. Naar het ~Vad." verneemt is Maandag nabij Eygelshoven de dikste bruinkoollaag, welke tot dusver i^ de mijnstreek van Zuid- Limburg werd gevonden, aangeboord. De dikte bedraagt ongeveer 21 meter, terwijl tot duiver 8 a 9 nieter het maximum was. --- Makelaars in vetten. Te Rotterdam is opgericht de , Vereeniging van Makelaars in Vetten, Oliën en aanverwante artkelen". --- Overzicht van de fabrieksbevolking op 1 Mei der jaien 1914, 1916, 1917 en 1918. D 3 Noveinbei'-aflevering van het Maandschrift, van het Centraal Bureau voor do Statistiek bevat eea overzicht, waaruit de resultaten blijken van een door de Arbeidsinspectie ingesteld, onderzoek naar het aantal arbeiders in de fabrieken, waar op een der in hoofde dezes aangegeven tijdstippen 25 personen of meer werkzaam waren. Daaraan ontleenen wij de volgende cijfers. Totaalaantal arbeiders. Dit bedroeg op 1 Mei 1914> 1916, 1917 en 1918 resp. 313,630. 330,571, 326,717 en 302,695. Aanvankelijk (1914—1916) is hefc aantal arbeiders toegenomen mei 16,941 Cs<- pCI.). Daarop (1916— 181?) -ok'cic een li 2j ni n,,,t, 38Ö'! arbeiders (1 Pyt.), terwijl vervolgens (1917— 1918) een sterke achteruitgang was waar te nemen n.l. met 24,022 arbeiders of 7£ pCt. op 1 Mei,1913 waren er 10935 arbeiders (3J- pCfc.) minder werkzaam dan op 1 Mei 1914, 27876 (8J pCt.) minder dan op 1 Mei 1916 en 24022 f 7; pCt.) minder dan op 1 Mei 1917. Dezo achteruitgang werd voornamelijk voorcor?;aakt door de textielnijverheid, waar ver-. geleken met 1 Mei 1914 19.356 arbeiders, (25 pCfc.) minder werkzaam waren (cle vlasindustrie mot een toeneming van 851 arbeiders of ICO pCt. buiten beschouwing gelaten), cle bedrijven der groep ..Aardewerk, glas, .kalk enz." met een vermindering van 3862 arbeiders (291 pCt.) en de metaalindustrie met een daling van 2749 arbeiders (3J pC't.l. Vrouwenarbeid. Het aantal vrouwelijke arbeiders bedroeg bedroeg op 1 Mei 1914, 1916. 1917 en 1918 resp. 62590, 71937, 73737 eu 65708. Tegen 100 arbeidsters op 1 Mei 191.1 waren er dus 115 op 1 Mei 1910, 11.8 op 1 Mei 1917 en 105 op 1 Mei 1918. -De relatieve toeneming van den vrouwenarbeid blijkt uit ele cijfers 1 op 100 werklieden, welko voor genoemde tijdstippen resp. waren 20, 22, 23 en 22. Het is Hogelijk uit dezo cijfers, die ond,:;- den invloed staan van abnormaal groote werkloosheid op 1 Mei 1918, conclusies te trekken, welko tot voorspellingen over do ontwikkeling van den vrouwenarbeid kunnen leiden. Vermelding verdient nog, dat de achteruitgang in ■ drijvigheid in de periodo 1 Mei 1917—1 Me-; 1918, welke leidde lot ontslag van rond 16000 mannelijke arbeiders op de plm. 253000 d.i. 'j pet., het aantal arbeidsters deed afnemen 'met rond 8000 op ccii totaal van plm. 74000; d.i. met 11 pol. Jeugdige Werkli e- d e n. Het ajti-" tal jeugdige werklieden j»as op 1 Mei uut, 1916, 1917 en 1918 resp. 54518, ög VA. Tegen 100 jeugdige werklied-M ~,-, '1 Mei 1914 waren cm- on 1 Mei van de. \iu-en 1016, 1917 on 1918 resp. 109, 106 en 92. Op eon aanvankelijke toeneming volgde dus wedi doling, vooral in dc-, periode 1-Mei 1917--1918. Bij bi -den in het algemeen il" mannen het langst aan het werk gcho.ui-.en, terwijl de aanvulling, dio in den regel jeugdige personen betreft, stilstaat. De relatieve ming van het r.aiital jeugdige* werklieden in de periode 1 Mei 191.7—1 Mei 1918 blijkt uit de cijfers aangevende hun aantal op 100 wi den, welke veer 1 Mei der jaren 1914, WK>, 1917 en 1018 onderscheidenlijk waren 17, 18, 18 en 17. Wie omtrent dit onderwerp meer bijzonderheden wenscht te weten zij kennisneming aanbevolen van het artikel in hefc Maandschrfit; dat ook cijfers geeft vcor de onderscheidene provincies, alsmede voor elke soort van fabrieken afzonderlijk. •DORDRECHT, 11 Deo. In den Genraad werd nog een voorstel van den h<4er Den Bandt aangenomen, om met de Rotterdam Tramweg-Maatschappij in onderhandeling te treden over de ing der exploitatie van de paardentram na 1 Jan. 1919 met een gemeentelijk subsidie van f 10,000. Bij het debat over de Gemeentobegrccting werd van a.-r. zijde te velde getrokken t de soc.-democraten, van wie verklaard wed, dat men op hen geen staat meer kon maken, en niet met hen kon worden samengewerkt. Aan wethouder Stoop (S.D.A.P.) werd do pertinente-vraag gesteld, of hij hervormingen wil langs, wettelijken weg of niet. Er werd zelfs gedreigd met indiening vau een motie om dezen wethouder toi atereden te nopen. . schillende sprekers namen genoegen met do verklaring van dr. Stoop, dat indien er een conflict ontstaat tusschen zijn wethouderschap en zyp sociaal-democratie, hij zal nagaan, of hij moet heengaan. Voorts weiden er opmerkingen gemaakt over de steeds stijgende belastingen en uitgavem. Wel is het belastbaar inkomen belangrijk ge- ■ stegen, blijkende uit de inkomstenbelasting die voor 4 jaar vier ton en thans meer dan een millioen opb'engt, maar rente en aflossingen vragen belangrijk hoogere sommen. Veel werd er ook gesproken over hefc verhoogen van het hedrag voor noodzakelijk levensonderhoud tot ./ 700. De wethouder vau financiën deelde mede, dat zijn beschouwingen over den toestand der gernecnte-finaiiciën nist zoo optimistisch waren, daar het verinemgvuldigingseijfer van 1 ep 1,3 zal moeten gebracht worden, en dat rekening zal moeten gehouden worden met de mogelijkheid, dat de verhoogd 3 belasting de hoogst aangeslagenc-n zal doen vertrokken. De wethouder van publieke werken besprak do verhoudingen bij Gemeentewerken, tien verkoop van grond, het uitbreidingsplan enz. B. en W. verklaarden aan het. eind der algemeene beschouwingen, dat hun college genoegen nam met de verklaring van dr. Stoop. Als de teestand het eventueel eischt zou zij dr. Stoop vriendelijk verzoeken heen te gaan. De -iaarwedde var. den burgemeester wordt vastgesteld op f 8000, die der wethouders op f 2000, met toekenning van pensioen na 1 J»n. 1919, die van den secretaris op / 5000—ƒ COOO, die ven den ontvanger op ƒ 3500—f 4500. 's-GRAVENHAGE, 11 Doe. De uitslag der heden gehouden herstemming voor den Gemeenteraad in kiesdistrict I (vac. wijlen Vas Dias) was, van de uitgebrachte 6388 geldige stemmen bekwamen de heeren L. P. Maartens (Middenstander) 3148, H. Siebelts (S.D.A.P-) 3240 stemmen. Zoodat gekozen is de heer Siebelts. SNEEK, 11 Dec. De raad besloot tot 't bouwen van 29 woningen, waarvoor aan de Bcgecrins een voorschot zal worden gevraagd *an / 225,500. Een voorstel van rechts om de kei-mis af te schaffen, komt in een volgende zitting eerst aan de orde, daar de voorsteller afwezig was. B. en W. adviseeren afwijzend te beschikken, wel zijn zij te vinden voor inkorting der kermis tot ïijf dagen. --- Nederland en ds Grisss. De ex-keizerin. .Naar hot ~Vad." verneemt, is de gewezen Duitsche Keizerin te Amerongen zeer ernstig ziek. Zij heeft een hartkwaal. Er iB telegrafisch een dokter uit Berlijn geroepen. --- Krijgsgevangenen. Gisteren kwamen te Vlissingen weder HOO Fransche krijgsgevangenen aan, die met de daar nog vertoevende 900 heden met „Le Nord" naar Duinkerken zullen vertrekken. federt eenige dagen zijn te Zevena*r enkele Britsche officieren en manschappen gestationneerd, met het doel de uit Duitschland ioniendo Engelschen van de noodige kleeding en voeding te voorzien. --- In beslag genomen. De burgemeester der gemeente Wamel heeft wegens het niet-aangeven van vee door de gebrs. Reynders,. aldaar, beslag gelegd op den geheelen veestapel, een waarde van f 25.000 vertegenwoordigende. --- Visscheragaren van vlas. Het Bureau vcor Mededeelingen inzake o.e Voedselvoorziening meldt: Teneinde de hoeveelheid katoenen garens J welke ter beschikking Van de visscherij was ! gesteld zoo lang mogelijk te doen strekken, j werd in October door 'het Rijkskantoor voor Visscherijbenccdigdheden bepaald dat voorloopig geen grovere nummers katoengaren zott. den worden aangemaakt dan No. 30/32.-In de behoefte aan dikker garen zou dan voorzien moeter worden door het gebruik van visschersgaren uit vlas vervaardigd. , Aanvankelijk waren dc visschers aangewezen op de soorten die door de ven-schillende fabrikanten .in den handel gebracht werden. Bij ■ visschers bestaat echter ecu vooroordeel tegen het vlasgaren, daar zich onder do aandelen soorten dikwijls garen bevindt van hte qualiteit. Het is gebleken, dat dit garen afkomstig is 1 van ondeugdelijk vlas dat aan de spinners was geleverd eu dat nist geheel gezuiverd kon worj den. Sedert 1 Dec. j.l. is nu een regeling in werking getreden, welke door bet Rijkskas voor Vigscherijbenoodigdheden getroffen is met do fabrikanten van e issche rsgaren van vlas en waarbij gewaarborgd wordt, dat deze f: van tien spinner prima kwaliteit ée'-n--draadsgaren ontvangen, terwijl aan den spinner prima schoon vlas toegewezen wordt. Do fabrikanten van garen' zijn nu in staat ook prima vissohersgarén te leveren. dat met voordeel ter vervanging van katoengaren gebruikt kan worden. De fabrikanten hebben de slechte m dio zich nog in omloop bevonden teruggenomen, zoodat thans uitsluitend prima kwal ter beschikking wordt gesteld; Als 'zekerheid, ■ dat de geleverd? soorten zullen voldoen aan de gestelde eischen wat betreft kwaliteii afwerking zijn bij het R. K. V. B. doei: fabrikanten standaardmonsters gedeponeerd, die daar steeds te bezichtigen zullen zijn. Bovendien zal, indien hiervan de nncx lijkheid mocht blijken, een commissie van deskundigen worden benoemd, die eventueele afwijkingen van kwaliteit zal hebben te beoordeolen. --- Het Belgische onderwijs in Nederland. Men. schrijft van geachte zijdo aan de ,N. C": Een paar dagen geleden werd medegedeeld, dat in ex>n Belgische school alhier, met f als voertaal, wordt onderwezen, dat Nederlandsch Limburg tot België zal gaan beh Het is niet algemeen lakend, dat dit onderwijs dcor de Nederlandsche belastingschuldigen wordt betaald, al die oorlogsjaren. In de eerste plaats zijn Belgische onderwijzers daarvoor aangesteld en dis krijgen behalve hun toelage uit de Belgi-r-he schatkist daarenboven neg oen bezoldiging uit de Nederlandsche. De Minister van Onderwijs Poullet heeft wel bij zijn bezoek aan ons' land in 1915 aan het departement van Buitenlandsche Zaken, dat de zorg voor de vluchtelingen onder zich hooft, aangeboden, dat België deze kosten zelf op zich zou nemen. Maar Minister Gort van der Linden had juist een commissie benoemd vcor het onderwijs aan de vluchtelingen met het 1-Jamerlid Otto aan het hoofd: en deze dro-t-r *r nu- op aan, dat dit onderwijs door Ncde.-land zou worden bekostigd. Aldus is geschied. Dit onderwijl heeft ons tot nog toe 2 millioen gulden gehos4-.. De verdiensten van genoemd Kamerlid voor het Fransche gedeelte van dit onderwijs zijn door dé Fransche regeering reeds eenigen tijd geleden beloond met het lint en de gouden patme i van „Officier de rinatruction Puoliqne". Propaganda tegen ons in ons eigen land, dank zij ons eigen geld, is misschien wel het laatste wat wij hadden mogen verwachten en moet inzonderheid de achtenswaardig© Belgen grieven. Zij kunnen niet anders dan bij verre de meerderheid uitmaken van hun volk en zien nu gewetenlooze landgonootcn de pluim pogen af te rukken, dio België verdiend heeft. en betaald met zijn bloed en zijn geluk, door zijn bewonderenswaardigen weerstand tegen den overweldiger, eerst bij Luik en Namen en toen vier jaren lang aan den User. Die Belgische meerderheid van aehtenswaardigen zal dan ook ongetwijfeld zorgen, dat hun fiere driekleur niet door het slijk gehaald wordt en dat hun trots op hun dapper vaderland niet veranderen gaat in schaal --- Reisverhaal. Uit een reisverhaal dcor Duitschland in dc „N. R. Ct."; Ee.i reis in Duitschland biedt thans cok moeilijkheden, doordat de goede verbindin en aansluitingen ontbr^Kon. Ik r takte leis naar Hamburg over Nieuweschaus, Loer, Cldcnburg en Bremen en moest op dit traject vier maal overstappen. To Vienwèsehans maakte ik nog een aardige gebeurtenis mede. Uit Duitschland arriveerden daar drie leden \an den Bremenschcn soldatenraad Zij kwamen om Duitsche geïnterneerden af te halen, dio naar Duitschland zouden terugkeeren. De commandant van de grenswacht, oen pittige tweede-luitenant, vri"g hun naar hun papieren. Zij verklaarden, dat zo leden waren van den soldatenraad. maar daarmede v.r Nede'-landsche officier niet tevreden. Toen kwamen ze met hun papieren van den soldatenraad, maar de luitenant bracht hun aan hot verstand, dat Nederland de soldatenraden als autoriteiten niet erkent en aangezien andere papieren ontbraken, werd hun gezegd, dat ze uitgezet zouden worden. Hun werd niet eenee toegestaan het station to verlaten en met denzelfden trein, waarmede ik Nederlands bodem verliet, keerden zij in hnn vaderland tei Deze commissie van den soldatenraad bestond uit een Feldwobel en twee soldaten, een 19 en een van 21 jaar Het onderzoek door de Duitschers aan de grens was zeer weinig streng. Te Weener, waar dit onderzoek plaats had, werden alleen de passen nagezien. Naar drukwerk werd niet meer gevraagd;' couranten en dergelijke kon men vrij medenemen. De douanebeambten keken de bagage echter nauwkeurig na. Een Nederlander, die op reis was naar Denemarken, had vijftig sigaren bij zich en toen een der beambten dit zag. verklaarde hij met een ernstig gezicht, dat de reiziger de helft van zijn sigaren moest afgeven voor het Roede Kruis, maar de man weigerde dit halsstarrig. ~Ik ben bereid de vereischte rechten voor deze sigaren te betalen, maar afgeven wil ik ze niet." De zaak eindigde daarmede, dat do reiziger vier sigaren ean don douanebeambte ten geschenke gaf. De rest nam hij zonder betaling mede. De drie leden van de soldatenraad, die uit Nederland waren teruggezonden, werden door de leden der soldaten te "Weener met een spotlaohje ontvangen. De uitgezetten waren boes en gesticuleerden heftig, maar die mannen van 'Weener namen het geval minder tragisch op en staken den draak met hen. --- Gemengde berichten. Naar Amerika? Men meldt ons uit Zevenaar: Gisterochtend Passeerde hier een gezelschap Oostenrijkers, die naar Amerika willen. --- Ook gij, Brutus. Bjj den directeur van bedrijf te Voorst, woonachtig te Tweilo, is een frauduleus geslacht varken in beslag genomen. .(„Vad.") --- Onze leger- en vloot-film in Venezuela. Op verzoek van de Nederlandsche kolonie te Barquisimeto, hoofdstad van den staat Lara der Venezolaansche republiek, werd door het bestuur van de groep Ned. Antillen van het Alg. Ned. Verb. de Nederlandsche leger- en vloot-film ter vertconing aldaar opgezonden. De ~Cur. .Cour." schreef vau de vertooning het volgende : Het theater ~Juarez", versierd met Hollandsche en Venezolaansche vlaggen en met bloamen, was ei vol ep den avond der uitvoering. Het ~Wien Neêrlandseh Bloed" werd staande aangehoord door de aanwezigen, waaronder zich ook de president van den Staat Lara en verdere autoriteiten bevonden. ledereen betoonde zich uiterst voldaan met de film. ■ De netto-opbrengst was B. 1,216,50, waarvan de- helft ten bate van het „Asilo dei do Corazón de Jesiis"' (tehuis voor brekkigen en hulpbehoevenden) te Barquisimeto kwam en de andere helft aan Nederlandsche Antillen van bet Algemeen Nederlandsch Verbond tot dekking d&r kosten werd gestuurd. De pers van Barquisimeto heoft bij die gelegenheid, met lof gewaagd van ons moederland, ; ir een wijs bestuur zich weet te houden buiten den vreeselijken voikcrenstrijd. --- KUNST. Marie Landré. Een merkwaardig „debuut . Wio ken* ' hier Marie Landré niet, wie heeft haar nocit e-.üi-d? Als getrouwe en betrouwbare "combaliste" van dc Zomexuitvoermgen van zoo menige zangvereenighig, als begej leidster, als soliste ock, die haar aandeel ! in een of ander concert. Maar nooit vrceg zij tot nog toe de aandacht voor zich ; alleen; nooit gaf zij oen piano-avond in grooten stijl. Zoodat' wij toch gisteravond een goede 'bekende iv zekeren zin hoorden buteerch. • Marie Land re is het typo van een zeer -| muzikale, intelligente, gevoeligo_ en techh uitnemend ontwikkelde pianiste. Haar I is solide, nauwgezet voorbereid, serieus verzorgd, volmaakt beheerscht. Haar voordracht getuigt van voornamen smaak, ( fijn muaikaal begrip en sentiment. Alleen: het wonder der "individueele begaafdheid, het mysterie van kunstenaarschap bij de gratie Gods ontbreekt. Mej. Landré staat door aanleg en vaardigheid verre boven liet gemiddelde pianistendom, doch haar voordracht heeft niet iets specifiek eigens, onthult geen geheimenissen- Zij vertolkt alles voortrefflijk: Mozart met fijne klasrheid en gevoelige ingetogenheid, Scshubert niet zuivere muzikaliteit, Schuntami met een pittige frischheid, Liszt met vlotte techniek en élan; zij voelt eiken componist in het hem eigen karakter aan, doch cle diepero emotie van Mozart's zingende ziel, Schuberts rijkdom van rhythnien, melodieën en harmonieën, van Schumann's poëzie, van Brahms' tragiek — er ligt tragiek iv de g-mol Rhapsodie! — wordt men - niet gewaar; men mist het karakteristieke bravour iv haar Liszt-, het irnmaterieele in haar Chopin-vertolking.,'Laat- ik hierbij voegen' dat rriei. Landré een heelen pianoavond.. physisch blijkbaar niet volstrekt aan kan en dat ze zich derhalve aan het slot minder gaf dan ze feitelijk wel vermag. Trotshaa- voortreffelijke gaven blijkt Marie Landré voor een piano-avond in grooten stijl toch niet aangelegd. Er is een te-kort van uitbeeldingsvermogen, van herscheppingskracht. Dat belet ons evenwel niet, haar uitnemende , eigenschappen als pianiste en musicienne van ganscher harte te waardeeren en te erkennen dat zij de groots belangstelling en het warm-gestemd succes teu volle heeft verdiend H. R. --- K.V.„.Het Nederlandsche Tooneel” el in 3 bedvijven van Lothar Schniidt. Sinds Retzbach en Burg dit aardige stuk ■men Jntrodueeercii, hebbeu Verkade en Rcyaards er menige amusante vertooning van gegeven, en het herbaalde zien verveelt'nog immer niet. Eer schenkt het weder opmerken, weder herkennzn van geestige tconeelen, goode invallen, nieuwe verrassing en nieuw g-encegeu. Het gegeven is oud en .tikt: de ontsporing van twee huwelijken onder de werking van lente en bowl, maar de auteur heeft zijn geval zoo luimig en levend gezien, dat hij icdermaal ons weer meeneemt in zijn stemming. Het ontbreekt, hoewol speelsehheid overbeerscht, ook niet aan ce-n lotief. Als zoodanig zouden wij willen zien het wetenschappelijk determinisme van den bedrogen professor Hausmann in tegenstelling tot de milieu-werking in het eerste bedrijf. Feest, wijn, jeugd en Jente vormen de sfeer, waarin de dingen geschieden, die de zede ais echtbreuk veroordeelt, de professor als oen weikomen grond tol begroet. Alles lijkt zco begrijpelijk en vergeeflijk. En dat vindt professcr op zijn ooit:, hij heeft alleen de consequenties noodig om zijn vrijheid, in den echt met Gisela bedr.ongen, terug te winnen. Dien professor hebben we van den. Berlijner Retzbach onovertroffen gezien; de onaandoenlijke wetenschap zelve, en juist genoeg mensch gebleven om de ironie van zijn optreden te zien. Den heer Briining gaat deze onaandoenlijkheid minder goed af, hij heeft eer esn neiging tet sentimenfce sleoht passend bij deze rol. De heer Arnoldi, voor den professor als aangewezen — heeft hij hem ook niet gespeeld vroeger ? — bleek den verliefden Strabm te moeten voorstellen. Hij sloeg er zich als een knap speler doorheen, maar beviel ons bet best, toen ook hij in zijn rol een beetje ironie brengen kon: waar hij bij zn onergdenkende vrouw opkomt voor zijn onschuld in abstracto. Een mooi stukspel en regie gaf do op?.et: Verkade, Arnoldi en de beide vrouwen:' Marie Holtrcp, Fie Carelsen. Had de zwoelheid dezer samenkomst wellicht in fijner nuance kunnen zijn aangegeven, met veel genoegen liet men zich in de stemming brengen, waarvan het tooneel vol was. Levendig, vlot speelde mevrouw Carelsen haar kleine partij van Gisela, een lust om naar te kijken. De grootere rol van Anna gaf mevrouw Marie Holtrop gelegenheid volop te doen genieten yeyn haar jeugd, haar bekoring, haar reeds verwontlerlijko routine. Was zij niet wat zesr meisje, *'at weinig het getrouwde, wetende vrouwtje? Eduard Verkade speelde jong en ondernemend ziju partij van Sponholz, Anton Ruys bracht kleur in de figuur van den boeren-oppasser. Pleizierige voorstelling van een aardig stuk. V. B. --- Het Belangrijkste Nieuws. Buitenland. Volgens de ~Daily Expres" zal Lor Milner binnenkort als minister van ooiïc. aftreden. In Hongarije wordt het aftreden van graaf Karolyi verwacht. --- Rembrandt-theater. KlokkenUtd. In de operette kan men veel onwaarschijnlijkheden accepteeren maar er zijn toch grenzen. Zooals de auteur Davidefski een stad laat besturen, zooals hij ecu republikeinschen baron als spion en tegelijk gedachtenlezer laat opbieden, zooals hij een dochter haar vader en haar land laat verraden en met revoluties en tegenrevoluties werkt, is het zelfs voor een operette al te onmogelijk en absurd. De handeling is een onlogische chaos, waaruit echter een paar goed-geslaagdo operette-figuren naar voren treden, de worstfabrikant, die alleen al te vaak dezelfde aardigheden herhaalt, eu de zelfbewuste gouverneur, die overtuigd is, dat alles gaat, zooals hij hel wil en als dc revolutie komt, plotseling van royalist republikein wil worden. De componist Theo Alexys, die zelf dirigeerde, moest bij dezen tekst veel pathetische en 6entiment3©le muzjflk schrijven, en deze pathetische of sentimenteele gedeelten maken weinig effect, wat ook wel ligt aan de zonderlinge handeling. Omdat de operette nu eenmaal Klokkenlied heet,. beginnen op een zeker moment de klokken van de kathedraal te luiden en dit is het sein voor den baron-spiou-godachtenlezer om een ode op het vaderland aan te heffen', waarin niemand eenige geestdrift voelt. Meer elan is er in de vroolijke nummers en ik noem als inderdaad aardig* fragmenten den dans, waarmede het tweede bedrijf opent, en de Italiaansche worst-serenade, die Grootveld zwierig en geestig voordraagt. Grootveld en Louis de Bree zijn op hun best in de beste rollen dor operette, Dirickx zag ik nog nimmer zoo decoratief als iv de hem toebedeelde rol van revolutionairen he^ " en samenzweerder; hij had werkelijk ~a-lure" in het voorname zwarte costuum uit het begin der vorige eeuw. Annie T was een Corsicaansche met Neerlandsch bloed en Neerlandsch temperament, Meermans speelde verdienstelijk en Alex toonde als galoppeerende koerier een merk war.rdige ontwikkeling zijner be;nsp.eren. In de rol ojer gouverneursdochter teerde een Vlaamsche jongedame Marcelle Hautier, zij is een gracièuse vei-schijnite, maar bleef te gereseryee>*l als actrice en al* zangeres. Max Gabriël heeft Jözo Hoüendsche operette-noviteit goed geïntroduceerd, ook decors en costuums waren goed verzorgd. Het werk had succes, -wat in ieder geval aiet van elke noviteit kan worden gezegd. Ks. Heden, Donderdagavond, zal in den Stadsschouwburg door de N. V. „Tooneeivereeniging", onder leiding van Heljermans, Musch & Van der Horst, ter gelegenheid van het 12è-jarig tooneeljubileum van Willem van der Veer, voor de leden van den „Amsterdam«chen Kunstkring" worden opgevoerd Samson, een spel in 4 bedrijven, van Herman v. d. Eerenbeemt, met de muaiek van Hubert Do hoofdrollen worden vervuld door de dames: Gusta de Vos—Poolman, Marie Meunier—Nagtegaal, Julia DJe, Willy von Saher ca door de heeren Willem v. d. Veer, G. J. van Staalduynen, Ch. Mögle, Emilo Timrotfc, Paul Karaten, J. Kaart Jr. Het orkest staat onder leiding van den componist, terwijl de regie in handen is van Herman Heijermans. ---