Ingezonden Mededeofingen. (Voorwaarden plaatsing zie hoofll le blad). fnËRp Cambridge *UR J electr. Koolzuur. •"_JwI? Instrumenten. ________________!«._________»____——-—-——-_ Voer Rookgasondsrzoek. Registr eerende- & Wijzer:-: Instrumenten. :-: Vier, resp. een onbepaald aantal meter 3 kunnen op deze instrumenten worden aangesloten. --- Kunst. Concertgebouw. Met Schonbei-g en Mahler is de reeks i van dit seizoen, gesloten. En zoo hoorde men VerkiaiU: Nacht, tot nog tee hier alleen door den componist als dirigent geïnterpreteerd, that» voor de ling van Mengelberg. ilcjl he. •!, dat Scihöhberg niet van bet zuiverst dirigent eroras ds; nu klonk zijn werk vcor sti ijfcorketst met een zeldzame schoonheid van klank, souoor en transparant, met een klare, eobarpe plastiek en een den indruk der tt* belangrijk ten goede komt, cariri maar een vau de 2ornenUv___j!ken< wei Schoele bestaan door had , edre'gd werd, den man uit de wereld Slechts dit wilde, hij bewijzen, •'om k,m hij do gevoeligheid van do ge«rjajL si*?chts in zooverre ontzieu, dat hij ziju lijkj ' 7'° «eu dag vol sensatie. 'ierajfo Iot de rechter van instructie de poliivat gle°r " voorlezen. Zerpen was in Berlijn, *°rdesa va" zin kennissen wist, tweemaal verlet . «e-veest. Ken maal omdat hij een hem roerd pko,llendeu adellijken naam had ge*e«sct/a !_011 s n"egens een overtreding, in dronl D t- p ''egaa,,. Djt waren slechts kleinighetere 3§£ het feit, dat hij in Genève een lanjaan Jkeidsstraf wegens meineed had onder' e» dat hij te Parijs bij een chantagezaak was betrokken geweest. Tegenover deze feiten herinnerde Van Tenius eraan, hoe de pers onmiddellijk na don moord do gemoederen nog meer had ontroerd door de verheerlijking van het slachtoffer. Hierna werden eenige brieven voorgelezen, dio de rechter van instructie bij Zerpen a.ui huis had gevonden. Gok hier schikte de rechter zich weer beleefd naar het verlangen van den verdediger Baar dc nietswaardigheid van Zerj>en reeds voldoende gebleken vr&a, zag Van Tenius af van het voorlezen der talrijke liefdesbrieven die Zerpen van vrouwen van allerlei stand had'ontvangen — van millionaires, en naaisters, van actrices en eerzame slagersvrouwen. Hij deed alleen uitkomen, dat Zerpen een ftfd.reiger was. Kn daarvoor bood ook de correspondentie voldoende materiaal, ofschoon men alleen de aan Zerpen gerichte brieven gevonden had. In drie brieven van verschillende dames smeekten de afzendsters hem wanhopig, haar eer te sparen. De eene beloofde, aan zijn eischen om geld to zullen voldoen; ook do twee anderen zinspeelden vaag op iets dergelijks. Ken vierde brief was door een man geschreven die dreigde den schink aan liet ge*. zullen overleveren, als bij de vrouw van don s-.__.riiver ""S eeM met **n afPf,,'sin"oll durfde lastig vallen. Een vijfde brief luidde woorde- Aan den heer Vdp Zerpen! Hot doet mij genoegen, dat gij mijn uitdaging hebt aifeeweasn. Tot voer enkele dügen meende ik u wegens de mijn zuster aangedane befcediring to moeten uitdagen. Xv heb ik van vertrouwbare vrienden vornomen, dat gfj ol.n _, meene afperser zift. Ut zal over do za.ak het zwijgen bewaren. .Mocht g.j ooit een woord daarover laten ontsnappen, dan zult gil kennk maken «net mijn rijawoep." •- J 0p VeStk VZa^ oPlnl,)aar Mmisterie en den yerekdicer had de rechtbank besloten, dat de .landteekcnuigon met zouden vcwgelezen Xv vilde het ..powbaar Ministerie den verdediger overhalen, dat er geen verdere getui-11 het karakter vau Zerpen Kouden geboord worden. Dit weigerde Van Tenius echter. Hij had er zeer groot belang bij, do gezworenen te overtuigen, dat er in do hoogere kringen tal i hen wanen, die or iv toorn bes* toe konden komen, cm aan don schurk Zerpen een doodslag of een moord te begaan Over .rden van den verdediger ontstond een levendige discussie met dpn president en met het Openbaar Ministerie. Van Tenius vork We dat hy aan geen der heeren persoonlijk gedacht had, en de getuigen moesten de ecu „., oon ander voorkomen. Onder ndemspamnng van de toehoo«k_rs— beide oouramten.gaven een zeer uitvoerig versla* van /■■tting- twee b.m£k tw^e -^ "èl-I _ .He°,Caat _ürhoord- Tw<* *»» de Wen rii - n lo?,°" W ePy^Jk. bevatte en de rechtbank weigerde ne * Van Tenius verklaarde, dat h.j niet ian koetsier Radusch zou »:f*_f'dit laatsio bericht Toon Marianne Vrijdaga> doel]s heen had geh ' 'ff 7"i voortdurend haar en weer l»'l>-.'Hè zooals hij dapper en trptsch voor o g .^ dat haar _m_ was zij toch m.x. dtT£s' namiddags nam zij de courant nog eens en nu eerst bemerkte zij dat het democratische blad een hoofdartikel had over het proces Ir„ den aard van dc verdediging in dit proces. . Met schelle kleuren werd er eea beeld .vaa de l gerechtszaal en de getuigen ontworpen; en van Van Tennis, en hoe hij, de schrijver van een voortuitstrevend sociaal boek, nu ook in d rechtszaal-, bij alle matiging tooh de maatschappij aan do 'kaak had gesteld. .Met woorden vol geestdrift voor Van Tenius eindigde bet artikel. Marianne las bet met hooggekleurde wangen. Toen legde zij bedaard de courant neder, schreef een telegram aan haar x dit naar het telegraafkantoor brengen, en deelde het meisje mede, dat zij vannacht nog ni,ar Berlijn ging. De volgende uren wijdde zij apn haar jongen, dio eerst mama niet wdlde laten gaan. -uo.-gen zou hij uit school naar mevrouw Kneger gaai), en daar Wijven totdat mama tcrü-£lv':,ra' ~f,J maakte pret met Wölfi, werkte een bootje met hem zat bij het avond - 1"™ en liet hem'op de- gewonen I wilde nog lang praten, doch Marianne beval hem. s-til 'te ziju. . , . . .. „Slaap wel, mü" knul Je bent hèf bij t KrJotrer. en op zijn laatst Zondagmiddag U-a ik weer bij je." „D*i is overmorgen.'' Ja Wölfi. Het zal niet lang duren." hoeveel uren, miinimi?" , Del kan ik niet zoo ineens uitrekenen. ■liïen veertig uur." ~Veertig uur, mammi ? Hoeveel minuten blijft u dan weg?" 'at moet je zelf maar uitrekenen, Wölfi." Slaperig draaide Wölfi rijn hoofdje om. ..Een uur heeft er zestig. Zestig maal veertig .... zestig maal .... Zeg. mammi, wordt oom Van Tenius nu het hoofd afgeslagen? Dan .... neem mij .... zestig maal.... Het hoofd afgeslagen." Het kind was vaat ingeslapen, en Marianne ging de 'toebereidsolcn maken vcor haar reis Er behoefde maar een klein koffertje gepakt té wordon, maar tot middernacht was zij bezig [ met hei uitzoeken en weer w egbeargea van die paar kleii B slapen, uit vree» ein zou missen. Robert bad om di© in den nacht, en zij wilde :;_oi-gen.... zij ij Milde doen. i_ij wist alleen, dart zij zijn suoces wilde bijwon. die hem : met zijn over Verder niets. Zij las de van de laatste dagen nog eens door. Zij wilde goed voorbereid rijn. r zij las zo niot uit. Zij wist toch reeds alles. Zij nam het eene boek na het andere in de hand, maar zij was to verstrooid om rich ern. Zij begon eindelijk httm «de rich, hoe snel do nacht voorbij ging. ".Vat waren de mannen toch anders! Die 1 ongeduldig, als n paar uur i achten. Doch Marianne Wf r ur, kwam het bezielde r'jtu_g, en zij maakte ziek gereed. Xog een kus pend kind. een handdruk voor het m^ijo, aan wio zij hot voor oen paar mv' '< ian raed zij v. ■■ ij nog' eon^poosjo wachten. Eindelijk kwam Franz baar Wk^. ten, dat de trein eraan kwam. Er stapten non tweo personen in. liedden in een pek gekula -613 zat alken m den eenigen coupé eerste t&W 'fl-W? «^W^* vermoeid. De IrTX ■ m £**»"«' « den warmen wa£ ï K 5 or> W 2nmak in «« hoehje ten trachtte a«n Wölfi te denken en aan ziin matste woorden eer hij insliep, en met glimlach raakte zijzelf in slaap. Zoo vast, d«t zij slechts nu en dan aan de statiën* even schrikte en half tot bezinning kwaaa.. (Wordt vervolgd). --- Het Dresdener „Kreuzchor”. Het is niet een gewone vereeniging, die hedenavond in de Evang. Luth. Oude Kerk haar opwachting komt maken. Oude oorkonden berichten al iets over een schoor voor koorknapen, die dienst hadden to doen in de „Kreuzkapelle" te Dresden — en die berichten dateeren van 1300. Het is dus een eerbiedwaardige geschiedenis van ruim zeven eeuwen, waarop het kruiskoor, de Cruciana, zooals de Datijusche naam luidt, mag terugzien. Uit die onderwijsinrichting groeide in den Hervormingstijd een openbare Latijnsche school. Omstreeks 1380 werd een fonds gesticht, waaruit zes uitverkoren ~communieanten" werden bekostigd, die verplicht waren, eiken dag van zonsondergang tot middernacht ter beschikking te staan van een priester, die de laatste Sacramenten aan een zieke moest toedienen; zij moesten den priester met brandende lantaarns en plechtig gezang voorgaan. Later noemde men die communieanten „Ratsdiskantisten" (sedert 1664) en onder hen vermeldt de geschiedenis beroemde namen als Kuhnau en Graun. Overigens moesten de leerlingen der „Kreuzschule" — zooals de school heette — dienst doen bij het koraal- en motetzingen. Hoewol de eehool na de hervorming tot Gymnasium werd, nam heit zangen derwijs er esn voorname plaats in; ~die nicht pingen können, sollen nicht auf die Sehule genonrniien werden", luidt het iv een verordening van 1575. Het zangonderwijs was zoowel theoretisch als practisch (kooifcingem); eiken estaafc in ons land geen verkeer. Do muziek hoeft met andere kunsten, met bouwkunst, schilderkunst, geen gemeenschap, en Quet schijnt zelf» dat zij daar trotsch op is. Dat het anders wordein kon, oen stem in hem verzekerde het. In hem leefde de illurie zoo sterk, dat rij. tot uiting drong in een uitvoerige beschouwing, do ver-reikende illurie eener reinigende, verheerlijkende interpretatie door „Melodie en Gedachte" in do komende tijden. Aan een wetgevende macht dei- toonkunst geloofde hij, al riet men daaglijks om rich flueen „de ldein-iïdelo monsöhelijkheid", welke begrepen is in de wet dei' verechijuing vaan alle groote onstoffelijkoi en ontijdelijko dingen op aarde. Met wijd-omvattend gebaar strekte nq do hand naar het ideaal,, uit de „Schemeringen" opgeroepen in het licht eer ei drievoudige flonkering van wijsgeorige, letterkundige, muzikale kennis. Met Beethoven was de Muziek begonnen de vizie van het wordende leven te zeggen in tonen, de room te zijn in den klank van weemoed van Zijn én Nietriju. of van de gelijktijdigheid van droom en bewustzijn. Door Wagner werd zij vervuld in haar bestemming tot samenvatting van alle groote ziels- en gedadhltenbewcgimg-fli van dezen tijd, in de alharmonie van beeld en toom. Het was de periode van gijn warmste vereering voor Wagnera werk, dat alles omvat wat behoort tot de drie rijken van het ontastbaire: do zinno-aandoening de ricleaandoen ing, de goestesaandoening. Beethoven en Wagner: ,„een lente is. reeds gegaan over ons"! De architeotonisch-murikale cultuur, waaraan ook do toonkunst niet vreemd zou zijn — zal wellicht eenmaal ook die zomer komen?.... Aarzelend, doch openlijk, werd de vraag getsteld. Zou de idealist, na dertig jaar dit herleeeüde, zijn lippen tot een scoptisohen glimlaich hebben gekruld? De tijd (hoeft na Waguciniet stil gestaan, en zijn elastische geest, dio voor verstarring behoedde, bewoog modo in den stroom der bewegingen. Even fel als zijn tegriiain trad zijn hartstochtelijke ingenomenheid aan den dag, zooals toen Gusta.v Mahler do trouwo vriend van Amsterdam was geworden. Mert de verniowing en den jongen room der Fransche toonkunst heeft hij blijkbaair meegeleefd. Va.n de allernieuwste „hervormingen" evenwel moest Diepenbrock ver blijven staan, al was het reeds hierom dat tus^ schen het hypermoderne en het verleden geen verband bestaat, en dit verband er toch zou moeten zijn oan do „ontwikkeling" werkelijk ontwikkeling te doen worden, méér dan curiosum. Togen het verlagen van de kunst tot curiositeit,moest alles in heim zich verzetten. Be. denkingen tegen de „ontwikkeling" der Nieuwe Gids-lxMwcging zijn in het Gedenkboek (_010) door hean geuit, naast ren oprechten gelukwensch aan don stichter Willem Kloos: hij kon niet optimistisch zijn en met anderen, beminnelijk naïef, aan een aibsoluten Fortaohritt ge- Icovcn, zoo beleed Diepenbrock. In een Sndcr Gedenkboek (19*20) heeft hij, hoe erkentelijk ook voor al wat AVillnui Mengelberg voor hem {jedaan heeft, rra lichten twijfel niet onderdrukt aan dc juiste verl-omlinp; van den gevierden düxigent tot don nabijen tijd die con»- Boquenter aan ooit het ideiaal 2al hebben te verdedigen. Vorwacbilto hij nog oen „zomer"? Was hij mat door de innerlijke conflicten, onverlijk voor wie door genialiteit bovon do menigte en tegenover do menigte zich voelen? Werd hij tér neer gedrukt door do zm-a.ro wolk van teleureteliingen dio de wei-e_dranip in haar nasleep luvft? Het is zoo goed verklaarbaar Mj onder do tookenrn c!> moot geleden hebben. Om zich heen grenzenloow. chaos. Het muziekleven lijdende aan vervlakking, jacht, naar materieel succes, bedreiging van Amerikanfcmo, internaationalistme van do isto soort. Het maatschappelijk kv< n worstelend om de torpassing eener soeialiteit, welko Ihlij niefc de minste sympathie had, en waarboven hij i;iJn leven lang de individualiteit hr.d vorkozen'. Aizend-ring in de eenzaamheid kon zoo f-ninvtelijke -ervaringen niet lenigen. Langzaam, onafwendbaar, naderde afscheid. --- Voordracht-Sternheim. Zaterdagavond a.s. 7. Mei zal de heer 3. Sternheim in de kleine zaal van het Concertgebouw voor de Afdeeling Amsterdam van de Vereeniging ~De Dageraad" in eeno voor het publiek toegankelijke bijeenkomst een herhaling geven van rijn voordracht „Tijl Uilenspiegel van den Vlaanischen dichter Charles do Coster". In de vergadering van het Kon. Oudheidkundig Genootschap op Maandag 9 Mei, 's avonds 8 uur, zal de heer Corn. J. Gimpe] eene kunstbeschouwing houden met „Teekeningen uit den Historisch-Topografischen Atlas der Stad Amsterdam". --- Huldiging Moor. Naar wij vernemen is het portret, dat den heer L. J. B. Moor als huldeblijk zal worden aangeboden, gereed en zullen eerlang de uitnoodigingen worden verzonden voor de aanbieding. De penningmeestesr van het comité, de heer A. W. P. Sterkman, Reguliersgracht 30, wacht nog gaarne! tot 12 Mei bijdragen. --- Hendriek de Keyser. Op den 15en Mei 1921, herinnert E. D. J. de Jongh Jr. in de Vragen, van den Dag, zal het 300 jaren geleden zijn, dat Hendrik de Keyser, de groote Hollandsche bouwmeester en beeldhouwer, stierf. Zijn sterfdag viel samen met den datum zijner geboorte in 1565, zcodat hij op den dag af 56 jaar oud is geworden. „Deze man beslaat een. groote plaats onder de bouwmeesters van ons huid; aan hem heoft vooral de stad Amsterdaan veel van haar uiterlijk schoon te danken. Alle openbare gebouwen, die in het eerste vierde deal van die XVIIe eeuw in de Haofdstad rijn gesticht, zijn door hem ontworpen en onder rijn leiding uitgevoerd, terwijl menig beeldhouwwerk door zijn hand is gebeiteld. Er heerschte in die dagen in en buiten Amsterdam een opgewekte bouwkundig loven ; Ket was eeoi drukke bouwperiode, waarin Hendrick de Koj-ser optrad; en vari hem kan gezegd worden, dat hij. op de bouwkunst van zijn tijd den stempel van zihi persoonlijkheid hoeft gedrukt. En dit geldt niet alleen voor hetgeen binnen Amsterdam word gebouwd, maar ook — schoon in minder sterke mate — voor d© architectuur buiten do Hoofdstad, want ook buiten zijn woonplaats werd hij meermalen geroepen om werken van bouw- of beeldhouwkunst uit to voeren. „Toch heeft de Keyser geen school gesticht; hij heeft geen eigen richting aan de bouwkunst gegeven. Hoeveel oorspronkelijks Mi ook in zijn werken heeft neergelegd, on hoeveel schoons hij •heeft gewrocht, zoo heeft hij zich toch door de stroomingen, dio hier heorsdhiten, meer laten ledden, dan dat hij «r leiding aan gegeven! ..Tiivee lichtingen waren het., die om den voorrang streden en elkander het terrein betwistten: cenerrijds de strengere klassieke richting., welker beginselen hier te lande vooral verbreid waren doordien Pieter Goeck van Aelst eeld, die dene richting huldigen, -ken van den meester, dio in den nen f.l.ijl zijn opgetrok];, I, .. Zoo zijn WÜ opgenomen de kerken. de. Haarlemmerpoort, het Praalgraf vnn Willen» van Oranje en het 'suis te Delft, maar niet het Oost-In■ ;,o Huis, het nieuwe arsenaal, en verschil. woonhuisven, door do Kc-ytvr _ gebouwd. Mnnder, een vermoed klassicist, neemt i stijl een „vuyl modeme Hoogduytseho an bouwen", en zwijgt in zijn Sohil;el_ een man als Lieven do Key, dio zulko 'voortreffelijke werken in dessen trant 1. voortgebracht, te neenonnialo dcod. Eerst Ja» cob van Campen hoeft aan dezen strijd voor goed een einde gemaakt en met zijn in Italië nanseh-klassieken stijl uitgevoerde opbouwen het pleit ten gunste van dezen beslicht. Do schrijver van den tekst van do ..Architectura Moderna", dio in 1631, dun tien jaar na den dood van do Keyser, verscheen, heeft voor den bouwmeester niets dan lof. Salomon de Bray toch zegt van hem: ~ Hij is in alles een prijy-wnerdigh man en wonder vlytigh en er in zijn konst geweest, eu heeft dcor de- Rtlve oock wo hooge èn meerder achtinge komen, als wij niet en weten dat yomandt voor gehad* heeft, on seker hy is den gene:: b door dc weleke de konsligc Boiiwingo hi vc-.l manieren is hcr-resen èn op-ghek ooi. n, sulekx dat de konst door rijn vliidt by naer als tot een ghewoonbeid gcraéckt is, en i.s door sucx bij den konstenaren van synen tijd seer in nchtinge en met allen wel-ghewillet goweest..." ......... Voorts is hy een man geweest in zijn manieren niet grorts, heel goetnerdigk vreedsaam, en ganfeeh v.-illigh en bcreydt om yder met zijn konste en wetenschap behulpig te zijn, on voort to helpen ; waar door kiy dan by allen liede van meerder en minder Staets •eer is bemint gowotest. Oock is hv geweest oon sonderhng liefhebber van 't Vaderland, ende de Gods-dienst gantsch toe-gedaen: en voorts in 't geheel een man van goede BurgerUckd) leven." „Wat Da Keyser ala beeldhouwer vermocht, daarvan legt de Bergpoort, die hij in 1019 te Deventer bouwde, getuigenis af; ze is nu opgesteld in den tuin van het Rijksmuseum. Verder het standbeeld, van Erasmus, te Rotterdam, het grafmonument voor Pietetr Hogterbeets te Hoorn en eindelijk het praalgraf van "Willem van Oranje te Delft. — T. it dit alles blijkt^ ■ dat Hendrkk de Keyser is geweest een groot en veelzijdig ]_unstana_a.r, een man van geniale talenten, die waard is door het nageslacht herdacht en in eer gehouden te worden.'- --- Wandschilderingen in den Sint Jan. De schilder Huib Luns, directeur van de Bossche Kunstschopl, schrijft ons over de pas-ontdekte schilderingen in' de Bossche kathedraal hét volgende: Wij hebben in den laatsten tijd nogal geluk met het vinden van ïniddeneeuwech schilderwesrk. De prachtige vondsten in ütrecht's D_xm>liggen nog verech in het geheugen, nu wij op een ladder naar een paar koppen kijken die in den St. Jan te 's Hortogenbosch te voorschijn kwamen. Aan een van de pijlera in het koor werd bij de inwendige restauratie gewerkt, nieuwe stukken zandsteen moesten worden ingezet en door het kloppen en hakken viel aan de andere zijde van den pijler een stuk gips af. Daar bleeken op een hoogte van 2i meter een paar half-figuren geschilderd té zijn. Onder deze half-figuren is de pijler als geornamenteerd tapijt beschilderd. Men schijnt hier te doen te hebben met de resten van eene beschildering die tot den tooi van een kleme kaïpel behoorde. Zijn de figuren ouder dan het ornementwerk er onder en zijn zij dus later gedeeltelijk door dat ornementaal stuk schilderwerk afgesneden? Of zijn die figuren in borstbeeld bedoeld als een soort figuraal fries? Eerst de stelselmatige verwijdering der kalklaag kan dit mogelijk ophelderen.' In ieder geval is het zeer verstandig dat men niet verder is gegaan met de verwijdering dezer kalklaag, want dat dit met veel zorg moet gebeuren begrijpt iedereea. Is hetgeen tot nu toe gevonden werd belangrijk, zal men vragen. Elko vierkante decimeter, die toegevoegd wordt aan de resten van onsa middeneeuw sche schilderkunst is, gezien het weinige dat wij bezitten, natuurlijk een winst. £r is bij ons toch zoo héél weinig over. Maar als men denkt aan dat superb ger polychromeerde löe'eeuwsche beeldhouwwerk, dat als al taartooi door achitect Slcthouwer's bemoeiingen in den Utrechtsch.cn Dom, bij het weghreken van een stuk muur to zien kwam, dan hebbon deze resten in den Bosch niet veel te beduiden. Maju- toch? Wat heeft vooral die St. Jacob een aardigen kap, met don typischen hoed met opgeslagen rand als een Napolecntischen steek; wat kijkt hij grappig door zijn kleine oogjes over zijn rossig baardje. Hij heeft een staf in de hand en die staf alleen is reeds de moeite waard. Er hangt 'n kruikje aan! zeggen ze in de kerk, maar in werkelijkheid is het 'n geestig goteekende St. Jakobschelp, die ooiijk te bungelen hangt aan een ijzerdraad dat om den stok geslingerd is. 'n Echt maskerade-embleem. Met zoon listig bedachten embletmstaf moot St. Jakob geloopen hebben in de processies van den Bosch. Van den.anderen kop is nog te weinig te zien. Hij heeft iets Petrusachrigs; hij kijkt wat verschrikt onder de kalklaag uit, hij lijkt 'n beetje op Knipperdolüug. Wat ons echter bij dit kleine restje schilderwerk weer zoo treft, dat is de quasi achtelcoze, allerte 6childertrant. En wat springt het weer in het ecg dat, als die artistieke, vluchtige penseelvoering bij dit laat^Gothische werk verloren gaat, dat dan meteen 't meest charmante vau versiering te niet is. Dit geldt niet alleen voor de figuren maar ook voor het ornement. lets regelmatiger geconstrueerd, iets strakker getrokken (de neo-Gothiek laat 't ons dagelijks rien) en, weg is de v king, verloren is de bekoring! Deze keppon, te hoog aangebracht om goed gerion te worden, be-vatten tegen dogmatici'en decoratiesohoahneesters ee>n lesje en daarom is het te hopen, ook zonder dat wij doze vondst al te sentimenteel opnemen, dat dit verre-XU stukje figuraal schilderwerk, door den tand dea tijds gespaard, nu ook aan den klauw van den restaurateur moge ontsnappen. --- Catel Fabritjus. Een medewerker van de BuHington, Percy Moore Turner, meent twee portretten, tct heden als van onbekende Hollandsche herkomst aangeduid, aan Carel Fabritius te mogen toekennen. Men vindt van beide de afbeelding in de Mei-aflevering van het Engelsche tijdschrift. Het eene is het portret van een jong meisje, blootshoofds en met op de schouders afhangende krullen; het bevindt zich sinds enkele jaren in het ■ m te Gent. Over den vermoedelij ken maker is veel gediscussieerd. Overschilderingen in het gewaad maken het geval nog lastiger. De schrijver in de Bvrlington haalt het getuigenis van Kronig aan in een artikel inl'Art. Fl-ama-nd et Hdlrvndais (Oct. 1912), waar sprake is van den Haarlemmer Jan de Bray als den schilder van het stuk; denzelfden bleek-grijaen achtergrond ©n kLare schildering van het bekende regentemstuk uit het museum t^ Haarlem troffen dezen in het Gentsche portret. Later w«rd deze overeenkomst, als slechts schijnbaar, weer opgegeven en ging men den tchilder ia de groep Vermeer-F abri tius zoeken. Turner meent dan ock met een werk van Ca_rel Fabritius te doen tê- hebben. Het andere portret, waar Ttrmer over schrijft, 'werd voor het museum te Brussel in 1905 aangekocht op de veiling Dahl te, Amsterdam. Het stelt een man voor met een grooten zwarten vilthced, zwart gewaad, en witten halskraag. Het werd gecatalogiseerd als een Simon de Vee. Ook in dit portrent meent schrijver een werk yan Fabritdus te mogen rien ep grond van den kleuraaxd eca van de zeer karakteristieke tegenstelling fcms-i schen den kop en den achtergrond. Hij ver^ gelijkt het met het ~Zelfportret" uit het museum Boymans en met dat van Abraham de Notte in het Rijksmuseum. Deze werken, alsmede het ~Putbertje" en 4e ~Soldaat'l uit het museum, te Schwerin worden ter vergelijking afgebeeld. Het portret uit Brussel houdt schrijver voor esn van Fabritius' I*^ tere werken. --- Speenhoff te Berlijn. Onze Berlijnsche correspondent schrijft dd. 3 April: Onze dichte-r-zanger Speenhoff, die op den eersten Hollandschen avond in Berlijn een zoo geestdriftig succes had, was gistermiddag bij een lunch in het Nederlandsoh gezantschapegebouw niet vrouw en zoon de gast van den gezant en mevrouw Gever». Na tafel vereenigde men rich in do muziekzaal, nadat de Nederlandsche kunstenaar» den intiemen kring aangeboden hadden enkele van hun oudste liederen ten beste te geven. En daar hadden we dan het voorrecht van Speenhoff nog eens ~De Schutterij", ~Het broekie van Jantje" en tal van andere juweeltjes van volkskunst te hooren, die hem in heel Nederland beroemd gemaakt hebben. Het echtpaar Speenhoff keert morgen naar Holland terug, echter met de belofte spoedig weer Berlijn te bezoeken 'en dan een kunstreia te maken langs alle belangrijke centra in Duitschland. --- Wetenschap. Prac-historische vondst. Men schrijft ons uit Ede: Bij graafwerk voor de nieuwgebouwde kunstzijdefabriek te 10de vonden de arbeiders een voorwerp, dat zij voor een versteenden visch aanzagen. Omtrent de vondst meldt de ~Neder Velu.ro" nog, dat blijkens eene mededeeling van itorinm der Lnndbouw-Hoogeschool te "Wageningen, het hier ft een ivoren f an een mammouthstoottand. Jammer. - het onoordeelkundig l-chandclen door de werklieden het stuk hadigd werd. Door hot eeuwenlang bedolven zijn in het zand was het ivoor den. Blootstelling aan t heeft hot echter weer zijn corep: hardheid her:.- --- Inscripties op Bali. BATAVIA. 3 Mei. (Aneta). Pro*. Krcm en ds h< '■ 'a.lenfc!:-' ep Ea" ..- licht werpen ep do c op verschillens! ■ van Java. _ Dc in 1844 in Eng. maar reeds 7 naar de Ver vertrokken astronoom Breaks, is in zijn t. erland den. Hij s Red Ho torinim en was - in het ■ daartoe mcH gebruik makend van een i.-)p van ciiron vind. ---