(Advertentie LM.) t Een klasse apart. Zuivere, zachte U.S. A. tabakken _ --- (Advertentie LM.) Kunstgebit? Met Dentof ix zit het steviger Dentofix vormt een zacht, beschermend laagje en houdt het kunstgebit veel vaster en veiliger op zijn plaats. Het zit prettig en men kan rustig eten, lachen, niezen en spreken, in vele gevallen even gemakkelijk als met een natuurlijk gebit. Dentofix vermindert de voortdurende angst voor losraken en verschuiven van het gebit en voorkomt verwonding van het gehemelte. Dentofix houdt ook de adem fris. Geen onaan-, gename smaak, of hinderlijk gevoel. Prijs per strooibu» slechts f. 2,35, bï| apotheken endrogiiJerjjen,>_____ --- Als eerste in Friesland Jeugdverkeerstuin Drachten geopend De gemeente Smallingerland is alle andere gemeenten in Friesland een stap voor in het verkeersonderwüs aan schoolkinderen. Gistermorgen is namelijk de eerste instructieve jeugdverkeerstuin in deze provincie officieel in gebruik genomen. Ter gelegenheid daarvan maakten burgemeester drs. W. E. baron van Knobelsdorff, gemeentesecretaris P. J. Nauta en de korpschef van de gemeentepolitie, de hoofdinspecteur T. H. Kammeijer, elk in een autootje een rit over het „parcours". Direct daarna begonnen de lessen aan twee lagere schoolklassen, namelijk de zesde klassen van de openbare lagere school 1 en de christelijke Joh. Calvijnschool te Drachten. In de door gemeentewerken aangelegde verkeerstuin kunnen de kinderen rijden in autootjes en op fietsjes, die door Shell in bruikleen zijn afgestaan voor dit doel, daarbij onderworpen aan de aanwijzingen van verkeersborden op statieven, die ook al door deze oliemaatschappij zijn uitgeleend. De lessen worden gegeven door de hoofdagent H. van der Werf van de afdeling verkeer van de gemeentepolitie (hij is tevens secretaris van de gemeentelijke afdeling van het Verbond voor Veilig Verkeer), bijgestaan door de hoofdagent K. Dantuma. Na de aanvang der lessen vertrokken de genodigden naar „De Lawei", waar burgemeester van Knobelsdorff wees op de grote waarde van een dergelijke instelling. Van die waarde gaat veel verloren, aldus de burgemeester, als niet de ouders de kinderen in het verkeer het goede voorbeeld geven. De heer K. L. Timmermans bood namens de Shell de materialen aan en ging in het kort na wat zijn maatschappij heeft gedaan en nog doet ter bevordering van de verkeersveiligheid. groot verkeerslokaal in te richten, waarin een verkeerstafel van ongeveer tien meter lengte en twee en een halve meter breed wordt geplaatst. De verkeerstafel krijgt een plaats in de oude uloschool te Oosterwolde, waarin door het afbreken van een tussenmuur een groot verkeerslokaal wordt ingericht en dat dienstbaar zal worden gemaakt voor het verkeersonderwijs aan de leerlingen van dertien a veertien lagere scholen in de omgeving. De heer A. de Troye, voorzitter van de afdeling van het Verbond voor Veilig Verkeer, bood tangen, sleutels, schroevendraaiers, een bankschroef en een fietspomp aan voor het onderhoud van het rijdend materiaal. De heer Kr. Boelens, inspecteur van het lager onderwijs, toonde zich „als schoolmeester' bijzonder ingenomen met de verkeerstuin, die heel belangrijk is. Mevrouw J. Vegter-van de Kieft, presidente van de afdeling Friesland van de Vrouwelijke Hulp Verlening (VHV), kondigde aan, dat een dcci van de VHV-collecte van dit jaar bestemd zal worden voor een jeugdverkeerspark in Friesland. Hoe de opbrengst verdeeld zal moeten worden nu niet alleen Smallingerland, maar ook andere, gemeenten — met name Weststellingwerf — al plannen in een vergevorderd stadium hebben, is nog niet bekend. (In een ingezonden stuk wordt hier vandaag nog iets meer over gezegd.) Hoofdinspecteur Kammeijer tenslotte wees op het grote belang van verkeersonderwijs voor de jeugd, dat er al 25 jaar eerder had moeten zijn. Het verkeer kost jaarlijks vijfhonderd kinderlevens, aldus de spreker, en het geld, besteed aan de aanleg van een instructief verkeerspark, komt er altijd weer uit. al zou er bij wijze van spreken ook maar één kinderleven mee worden gered. De heer Kammeijer pleitte verder voor een bredere spreiding, zodat niet alleen kinderen uit de vijfde en zesde klassen van lagere scholen in de gemeente er les kunnen krijgen, maar ook lagere klassen en' zelfs kleuters, als Je kleuterleidster* tenminste een cursus in verkeersonderwijs hebben gevolgd, zoals men die dit jaar nog in Drachten hoopt te geven. „Dan allemaal maar een les minder, als het niet anders kan", aldus de hoofdinspecteur. Hoe het zij, de kinderen in Smallingerland kunnen in de jeugdverkeerstuin in Drachten het geleerde in de practijk brengen. Tot nu toe is Drachten de enige plaats in Friesland met een dergelijk park, maar ongetwijfeld zullen er spoedig meer volgen. De verkeerstuin in Wolvega is ook zo goed als klaar. Er moeten alleen nog verkeerslichten komen, waarvan de aanschaf op rond ƒ 1.200 komt. De verkeerstuin zal tijdelijk op de veemarkt worden geplaatst. Later zal hij voor definitief een plaatsje krijgen in het uitbreidingsplan in Zuid. In Wolvega wa^ men dus al even ver als in Drachten. waar de verkeerstuin in gebruik is gesteld zonder dat er voor verkeerslichten was gezorgd. In Oosterwolde zijn plannen om een De jeugdverkeerstuin in Drachten, de eerste in Friesland, is gistermorgen geopend. Als eersten maakten burgemeester drs. W. E. baron van Knobelsdorff van Smallingerland, gemeentesecretaris P. J. Nauto en hoofdinspecteur T. H. Kammeijer gebruik van de* autootjes. De burgemeester had de paraplu er bij op. --- Boerderijtje bij Garijp afgebrand Aan de Kooiweg onder Garijp is vanmorgen het boerderijtje, bewoond door de heer G. Kooistra, tot de grond toe afgebrand. Uit de woning kon vrijwel niets worden gered. De brand is tegen acht uur vanmorgen ontstaan, doordat het bijna driejarig zoontje van de heer Kooistra in de schuur met lucifers speelde. In een onbewaakt ogenblik stak het kind het hooi, dat in de schuur lag opgetast, in brand. Toen de moeder, die met de jongen naar de dokter zou, in de schuur kwam, brandde het hooi reeds als een fakkel. Ze slaagde er met moeite in, haar elf kinderen, bij wie een kind van een jaar, die in huis waren, in veiligheid te brengen. Haar man, die een melkrit verzorgd, was niet thuis toen de brand uitbrak. Een buurman, de heer H. Sibma, die op het land aan het werk was, zag de brand en kon nog enkele stoelen naar buiten brengen. De sterke rookontwikkeling belette hem echter, meer te doen, zodat vrijwel de hele inboedel verloren ging. De boerderij stond op een afgelegen plaats. Toen de brandweer van Bergum arriveerde stond alles al in lichterlaai en kon er niets meer gedaan worden dan nablussen. De boerderij was verzekerd. --- OORZAAK VERMOEDELIJK KORTSLUITING Brand verwoestte vanmorgen tussen Franeker en Tzum een boerderij Hoewel brandmuur was onderbroken, kon woonhuis worden benouden Vanmorgen tegen half negen brak er. vermoedelijk door kortsluiting, brand uit in de boerderij, bewoond door het gezin van de heer Willem Fennema te Miedum, halfweg Franeker en Tzum. Toen het vuur ontdekt werd. was het reeds te laat om de vlammen nog te stuiten. De harde wind joeg het vuur langs het grotendeels rieten dak, dat binnen een kwartier was oneebrand Het jonge gezin bestaande uit man. vrouw en drie kinileren n •Is innigste ruim twee maanaen oud kon zich in veiligheid stellen en vond onderdak in de woning bij het gemaal onder Tzum. De brandweer: vu spoedig met een paar brandspuiten aanwezig. Er werd vooral aandacht besteed aan het behouden van het woongedeelte in de stelpboerderij. Dat deel was met pannen gedekt, waardoor het vuur werd afgeremd, evenals door de brandmuur. Het was evenwel een handicap, dat de brandmuur niet geheel was doorgetrokken. De keuken liep namelijk door tot in de schuur. Het woongedeelte kon worden behouden, doch het achtereinde ging geheel verln-~n Slechts de muren bleven sta;wi l!e' dak stortte bij gedeelten in. »n deel van de inboedel werd naar buiten gebracht en met seüen afgedekt. Verzekering dekt de schade. De boerderij was het eigendom van de heer Albert Fennema, de vader van de bewoner, die een gemengd bedrijf uitoefent. In de boerderij bevond zich dan ook niet alleer een grote hoeveelheid hooi en stro, doch ook de oogst, voor zover die was binnengehaald. Een gunstige omstandigheid was nog, dat de wind van de zijde van het vooreinde kwam. Een voordeel waarvan de brandweerlieden bij de blussing gebruik maakten. Het watei waarover zij beschikten, was af en tor zwart van de nodder, .Inch dat stond het blussen niet ,in de weg. | De oorzaak van de brand werd niet geweten aan hooibroel. Daarvan zou geen sprake zijn. Er werd aan kortsluiting gedacht. Ook in 1936 is de boerderij, op dezelfde plaats staande, afgebrand, De herbouw dateert van 1937. Van de boerderij bieej een rokende ruïne over. Het woongedeelte kon worden behouden. --- Wandeltocht door de Sweachsterbosken Zaterdagmiddag werd de najaarstocht „Troch de Sweachsterbosken" gehouden. Ondanks de vele regenbuien die 's morgens vielen en het weinig belovende weerbericht, viel de deelname niet tegen, al was ze aanmerkelijk kleiner dan de vorige keer. Uiteraard waren de bospaden erg nat en op sommige plaatsen bovendien glad. Dit had mede tot gevolg, dat de tochten langer duurden dan in voorgaande jaren. Men kon naar keuze 10, 15 of 20 km lopen. De meeste deelname was voor de 10 km. In totaal hebben 220 enkelingen de tocht volbracht, terwijl er 31 groepen deelnamen met in totaal 370 deelnemers. De uitslag voor de groepen was als volgt: 10 km (16 groepen): 1. Ploos van Amstel, Holwerd, 28 3/6 pnt; 2. Vluchtheuvel II Leeuwarden, 27 4/6 pnt.; 3. Trochsetters 9, Drachten, 27 3/6 pnt.; 4. L. W. V., Leeuwarden, 27 2/6 pnt. 15 km (9 groepen): 1. Altijd Fit, Dokkum, 29 1/6 pnt. (met prys voor hoogste aantal punten); 2. Tuindorp I, Haren, 28 5/6 pnt.; 3. Tuindorp 11, Haren, 28 punten; 4. Swalkers, D, Dr. Compagnie, 27 p. 20 km (7 groepen): 1. Trochsetters 111, Drachten, 29 6/9 pnt.; 2. V.0.G., Steenwijkerwold, 29 punten; 3. De Waldstappers, Beetsterzwaag, 28 8/9 pnt. --- Vier maanden na gereedkomen Vernieuwde weg Holwerd- Visbuurt officieel geopend De nieuwe weg tussen Visbuurt en Holwerd is klaar. Al lang, want al sinds mei van dit jaar kan de weg gebruikt worden. Om nog eens te onderstrepen van hoeveel belang dit „luzig eintsje wei", zoals burgemeester D. Bekius het uitdrukte, voor Westdongeradeel wel is, werd dit weggedeelte gistermiddag met enig feestelijk vertoon door de aannemers, de firma P. Witteveen te Surhuisterveen en de NBM te Harlingera aan de gemeente overgedragen. Dit gebeuren kreeg zijn feestelijk tintje op De Pólle te Hol werd door het hijsen van drie vlaggen (de Nederlandse driekleur, de Friese vlag en die van Westdongeradeel) aan één mast door de burgemeester, die in het kort de lijdensgeschiedenis met dit stukje weg weer in herinnering bracht: „Tige min, smel, bochterich en hwat in gatten ..." De burgemeester herinnerde aan de bijzonder lange tijd van voorbereiding — „Ik ha wolris earne lézen, dat der yn 1939 al forbetteringsplannen wiene, mar wis bin ik dêr net fan..." — aan het vele lapwerk en tenslotte aan de dag van de aanbesteding, 2 oktober 1961, dus precies twee jaar geleden. In mei was de weg al klaar, maar het had nog eerder gekund, als niet verschillende factoren vertragend hadden gewerkt. Burgemeester Bekius bracht ook naar voren het grote aandeel, dat oud-burgemeester A. E. Hoving in de voorbereidingen heeft gehad. „Ik sels ha der part noch diel oan hawn", aldus de burgemeester. Hy bracht verder dank aan allen, die aan de totstandkoming van de verbetering hebben meegewerkt en sprak tenslotte de hoop uit, dat spoedig meer van dergelijke feestelijke gebeurtenissen mogen plaatsvinden, maar dan ter gelegenheid van de weg Holwerd-Dokkum en van Ternaard-Bollingawier. Nadat de genodigden — raadsleden, functionarissen van de Provinciale Waterstaat, van de Dienst Aanvullende Civieltechnische Werken, van gemeentewerken, aannemers en enkele anderen — het werk hadden bezichtigd, volgde een samenzijn in het café-restaurant „Land en Zeezicht" aan de voet van de pier. Hier boden de aannemers een tractatie aan en werd het woord gevoerd door de heren J. Wiersma van de Provinciale Waterstaat en R. Krol, rayonchef van de NBM Zaandam, bijkantoor Harlingen. --- Bij diamanten jubileum Receptie zonder fleur zuivelfabriek Stiens De rechte fleur ontbrak wat op de receptie van de koöperatieve zuivelfabriek in Stiens, die gister het 75-jarig: bestaan herdacht. De fabriek is de oudste nog bestaande in Friesland, maar zij heeft waarschijnlijk nog maar een kort leven. Het bestuur zal, zoals gemeld binnenkort fusieplannen met de koöperaties in Leeuwarden en Marrum aan de leden voorleggen. De sprekers op de receptie konden hun draai niet recht vinden. De bekende gelukwensen over een langdurig verder leven en voortgaan op de ingeslagen weg stolden hen gedurig in de mond. Voorzitter en direkteur van de fabriek gaven beiden een overzicht van de geschiedenis van de fabriek en preludieerden reeds enigszins op de voorgenomen sluiting. Voorzitter J. P. Kalma zei in zijn openingswoord, dat de fabriek op 27 november 1887 reeds begon te draaien een jaar nadat de eerste zuivelkoöperatie in Warga begon. De akte van oprichting van Stiens werd pas op 29 september 1888 verleden. (Dat is enige tyd later dan van Je fabriek in Achlum, die enige tijd geleden zijn 75-jarige bestaan heeft gevierd. Redaktie LC). De Stienser fabriek was aanvankelijk een naamloze vennootschap op koöperatieve basis. Het beginkapitaa' bedroeg 36.000 gulden verdeeld in aandelen van 200 gulden. De oprichtingsakte telde 45 namen. Het eerste bestuur werd gevormd door A. H. Rienks, Joh. P. Boelstra en L. J. Olivier. In de raad van toezicht zaten P. R. Keestra, G. Rienks en P. Schmidt-Schaap. De direktie werd achtereenvolgens gevoerd door A. K. Okkinga, D. S. de Tong, J. T. de Boer en H. J. van der Meer, de tegenwoordige direkteur. Voorzitters waren A. H. Rienks, Pier de Boer, Youte Boelstra, P. Wassenaar, P. K. Kalma, Joute Miedema en P. B. de Boer. --- Kardinaal punt De melkaanvoer bij de fabriek belroeg in het eerste boekjaar 2,6 miljoen kg. melk en in de loop van de jaren .teeg dit aanvankelijk snel tot er in 1938 een hoeveelheid van 7,5 miljoen werd bereikt. Sedertdien ir- de stijging minder snel gegaan en op 9,5 miljoen gekomen. De heer Kalma noemde dat "en kardinaal punt. Deze beperking van 'e grondstoffe nhasis houdt in, dat de ■ hriek in deze tijd door steeds hogerenrüzen en hogere lonen steeds kleiner en kwetsbaarder is geworden. De direkteur, de heer H. J. van der Meer merkte in zijn overzicht over deze netelige kwestie op, dat de kosten steeds stijgen. Het is de vraag of het niet wenselijk zal zijn met andere fabrieken samen te werken. De heer Van der Mcci memoreerde vele lotgevallen van de fabriek met een droge humor. Oa hoe de COF in 1932 de ontvangen melk op droge stof gehalte gin uitbetalen omdat de fabrieken te veel water bij de melk deden. In 1932 is er een koncentratierapport geweest voor de fabrieken Marrum, Bartlehiem, Oudebildtzijl en Stiens. De leden vonden toen, dat alles te groot werd. De heer Van der Meer liet duidelijk uitkomen, dat steeds dezelfde argumenten opduiken en dat het soms veel tijd kostte voor een beslissing tot stand kwam. Burgemeester H. Hellinga van Leeuwarderadeel opende de rij van sprekers. Hij bood zijn beste gelukwensen aan. De voorzitter van de Friese Zuivelbond, de heer A. J. Benedictus, bracht de felicitaties (met bloemen en sigaren) over van verschillende topkoöperaties. De heer W. G. de Jong, direkteur van de koöperatieve zuivelfabriek in Marrum en voorzitter van de Vereniging van Vrije Fabrieken (fabrieken die niet aangesloten zijn bij de afzetkoöperatie als de Frico) poogde het bestuur moed in te spreken inzake een voortbestaan van de fabriek. Hij bood daarby de hulp van de vereniging aan en hij merkte op, dat het belang van de boeren, het doel van een zuivelkoöperatie, wel eens verschillend wordt uitgelegd. Hij meende, da* er nog wel mogelijkheden waren. Verder werd nog het woord gevoerd door de heren Tj. i: isroa, direkteur van de Coöp. Stremselfabriek in Leeuwarden en F. Jansen van de personeelsvereniging. De heer Kalma dankte de sprekers, maar hij ging niet in op de aangeboden hulp van de heer De Jong. --- Hockey voor zondag Heren. Eerste klai. Zuid: HTCC—MEP; Tilburg—MOP; Keep Fit—EMHC. Oost: Hattem—Nijmegen; Union—DKS; Arnhem— PW. Noord: Daring—LHC; Meppel—Groningen; GSHC—IHHC; GHBS—HMC. 2A: Rap— Martinus; Gron. ll—Hurry Up; GCHC— GSHC 111. 3A: LHC lll—Sneek II; Sneek I— Quick Stick. 4A: Hurry Up ll—Rap 111. HT.9C„ beker: Kampong—Leiden; HHYC— BMHC; Adam—Laren; Breda—SCHC; DGC -HDM. DDSHC—Hsum. Dames: Noord 2A: Hap—Martinus I- Gron. IV—Hurry Up: LHC ll—ltoartinus 11; HMC lI—GSHC. 3A: LHC IV—LHC 111- Hurry Up ll—Rap II; Qulck Stick—Sneek' 3B: Gron. V—Grasp. I; HVA lII—GSHC III; HMC IV—GHBS IV; Grssp ll—Gron. ---