Familieberichten. Uit verschillende bladen. GEHUWD: W. Waanden, en G. M. Kapsonbcr Rotterdam; N. J. Bevereen en M. F. M. Twiss, Leiden/Rotterdam; E. W. J. Bcharph.is en H.- J. Ru-man, Rotterdam; J. A. Mulder en L. T. F. J. van den Berg, idem; M. Boas en J. Spetter, idem; W. A. M. Oremers en M. P. van Nispen, Arnhem; P. Kooy en S. Vreutrdenhil, tla-a riem. BEVALLEN: C'oster—-1 __-v, d., Rotterdam; Kostering-—Niemans, d., idem; Van dor Stok—- Snothlage, d., 's-Gravonhage; Van Aalton—- Blad, d., Utre-At. OVERLEDEN: _f. F. M. Nidschelm, v., 's-Gravenhage; B. Tukker, m., Heemstede: J. H. J. J. Lampe, v., Rijnsburg: S. M. Ie Nobel, v., Middelburg-, A; van der, Mcy. v., s-Gravenhage; C. Zwart, m., Haarlem. --- Godsdienstig leven in Nederland. CCCCI. Inleiding tot het Religicuse Geestesleven. Dr. H. T. de Graaf, Om het Eeuwig Goed, uit}*, v. Leghen. Slaterus en Visser, Arnhem 1923. Dit gedogen boek is ongemengde wetenschap, maar 't zij den ontwikkelden lezer, die geen professioneele theoloog, maar enkel befcingstellende kek ia, van ganscher harte ter lezing aanbevolen. ledere godsdienstige, die rekensöhap wenscht van zijn godsdienstigheid, ieder onzekere, die naar een vasten grond zoekt, kan — als hij intellectueel genoeg is om een boek door fie gtudeeren — aan het werk van dr. De Graaf -veel hebben. En zoo hij al over menige bladzijde zal moeten zwoegen — geen nood! zwoegen is eervol, en wij moeten ens de geestelijke tucht Opleggen van een lectuur, zoo van tijd tot, tijd, die tot volhardende inspanniug dwingt *— en ik stel daartegenover in uitzicht., datdr. De Graaf menschelijk genoeg is, om voor afwisseling en verpoozirig te zorgen, ja, dat er zelfs weldadige en vroolijke verrassingen in dit strenge boek voorkomen, zooals bijv. die van de laatste bladzijde, waar da door en door ernstige schrijver glimlachend eindigt met het aanhalen van dit allerliefst vroege versje van Verwey: ~ïk wenschte dat gij dit gevoelen zoudt / Lachen is goed en droomen in de zon /en dans eu zang en allerlei vermaak / maar toch ■" en wat daar verder volgt. Ik beveel het boek vau dr. De Graaf dus -*n den „belangstellenden, ontwikkelden kek" van harte aan. Wie zijn vacantie gebruikt om ook eens een ongewoon boek te heistudeeren, koope het vast en legge het uit hij zijn bagage voor den vrijen zomertijd. .„Inleiding tot het religieuso geestesleven". Zoo voorzichtig als de titel boven dit opetel, **> voorzichtig i 9 ook de> werkwijze van dr. Graaf iv zijn boek over „het eeuwig Goed". Maar deze voorzichtigheid sluit niet itit, dat zijn wetenschappelijke studie van *6n besliste overtuiging doorlicht en doorglceid is. , .Om het Eeuwig Goed" is een proeve van vijsgeerige godsdienst-psychölogie, die geheel georiënteerd is, en die den schrijver kat.zien als een ouderen, zelfstandigen lear"ög vaji prof. Heymans. Onbevangen weten?**appelijk, maar tegelijkertijd fier en zelf■^ewust getuigende van godsdienstig beleven, *ordt in dit werk gestreefd naar een bepa- van de waarheid en de waarde van iden godsdienst als verschijnsel in liet menschelijk S^steeleven. t>r. De Graaf stelt zich zeer gelukkig op het standpunt dat hefc raadzaam is, om het van den godsdienst van de zielkunde uit te onderzoeken, en noch aan de jöetaphysioa, noch aan de geschiedkunde dei '^iding te laten-. Hij bereikt daarmede o. a. "at de,lezer aanstonds gevoelt: deze verhandeling' raakt mijn eigen leven; zeldzaam wordt in het geheele boek de indruk gewekt, dat de lezer zelf medewerken moet 6a, al lezende, experimenteeren moet op 6igen ziel en op de ervaring, in den omgang «iet anderen gewonnen. Dat daarbij met gulle hand voorbeelden uit de geschiedenis en de letterkunde aangedragen worden, is enkel voorde©! en dit doet niets af van het boven gezegde. Dat het meerendeel dezer bijbelsche zijn (~de Bijbel is ■net boek van Europa") spreekt vanzelf. Met verbazing zag ik dat die voorbeelden (ook at, er zooveel bijbelsche voorbeelden wor*•?& aangehaald, is echter goed en instruc'®f, en'bijbelsche-voorbeelden zijn in onzen toch altijd nog wat beter verstaanbaar an klassieke overleveringen van elders, (zie b_v- blz. 208). De inhoud van 't boek volge hier: , f. Inleiding (De godsdienst en wij, Op°uw van het werk, Menschen iv onderling *erhand). —11. Verleden en heden (De vereeringsge"'eensahap, Cultus en natie, De kerk, Per- So°nlijke godsdienst). 111. De godsdienstige ziel (Het godsdien-7Ï.S gevoel, De werkvormen der ziel, De leeflJden) £)e man en de vrouw). , IV. Het begiusel van den godsdienst (Het "^gmsel, De ontplooiing). ~"• De waarheid van deu godsdienst (Godstemstig© 'waarheid, Openbaring, Geloof, y°"i, Aanpassing aan Gods doel, De hidee- Ulg de-r godsdiensten). v. *I. Heden en toekomst (De grondslagen, e organen, De arbeiders). •Wet hoogtepunt ligt in de paragraaf, die >)Uod" heet en die in schoonen climax einj'^t; daarna hervat de schrijver zich, blikt ... ~Aanpassing aan Gods doel" terug op j.W werk, om in het laatste hoofdstuk enj. lijnen in de toekomst te schetsen. Uit . j6*^ terugblik op het werk schrijf ik eein ladzijde (bl. 204) over; zij volge hier: ■ "Wij zijn begonnen met een onderzoek r*f r den godsdienst, zooals hij zich 'in verj^en en }lecjen voordoet. Wij deden dat, jj hoop onze kennis te verrijken, en het venncedeu, dat in deu godseu^t iets gebeurde voor en in de ziel, t ons zou blijken, ook voor ons waarde nebben. Bij het ontdekken van het be*>!nsel van den godsdienst als hetwelk vrij R genoemd de bewustwording van het Goed, hebben wij bevonden, dat deze ng een overtuiging van de aarheid van den godsdienst veronderstelt, ]j 2agen -R-ij ook dat godsdienstige voorstel- gen vooral trachten, de waarde van die l^^heid voor de ziel vast te houden. Maar , n bleek het ons, dat de bewustwording in },r godsdienst, op zijn volkomenheid eet Ci U L'en enkelen persoon, nauw verband Wt niet een andere bewustwording, oio j ? m het doorwerken van ons weten volj. ..'••• Zoo bleken 2od>dienst en weten een 2l.]ö in den Grond, en in hun bewustwor•y,. " beide te worden gedragen door de , Maatschappij do pandbrieven opeisenbaar geworden. Kr zal slechts eon klom percen•teg«* op do pandbrieven kunnen worden terug"fcetajild, en de liquidcoring der activa, voor zooverrrog bestaande m geldleeningeti, zal ten gevolge van den bijzonderen aard van het onderpand, die een onmiddellijke realisatie uitsluit,-nog. geruinien tijd vorderen. Ecu geforceerde -liquidatie zou dé verliezen slechte kunnen vergrooten. Daa.r de vennootschap meer dan 75 % van hot maatschappelijk kapitaal heeft verloren, is zij van rechtswege ontbonden. Medegedeeld wordt, dat do liquide kasmiddelen toolaten met 1 Juli een afbetaling te doen van 5 % °P do hoofdsom dor pandbrieven, terwijl de tot en met 1 Juli 1923 vervallen coupons kunnen worden ingewisseld tegon betaling van 5 % van het nominale bedrag, ln heeverro later nog verdere betaling zal kuu- nen volgen, is voorshands niot te zeggen. Op do circulaire toegevoegde balans per 1. tlariuari 1923 komen posten van geldleoniu. gen- en verschenen rente en premiën voor tot een-bedjrag van / 1,419.832, doch deze zijn geheel onzeker, daar met uitzondering van ongereeerf 16,000 allo leeningen in Duitschland en 'Hoagarije zijD gesloten. • Db balans per 31 December 1922 wijst in debet aa.n: aandeelen In portefeuille ƒ 1,250,000; geltueemngon / 1,136,010, verschenen reute en premiën/ 283,821, kas en kassiers binnenlana -f-163,1216 en buitenland f 2544; dubieuse debiteuren / 18,331; koersverlies / 2,310,041; verlies / 24,495. In credit komen de volgende posten voor: ean..ecfimkapitaal ./ 2,000,000, crediteuren ƒ 3181; .pandbrieven / 2,615,300; reserve dubieuse debiteuren ƒ 18,331; reserve voor waardevermindering van onderpand en koersverlies / 219,494. --- Cultuur Mij. Ngredjo. Div. 25 %, winstsaldo f ï'49.973. Aan het ter visie liggende verslag over 1922 ontleenen wij hot volgende: De oogst van Ngredjo, welke gebaseerd was op 2500 pic. Robustakoffie, heeft uitgeleverd 4.605.69 pic, Robustakoffio, 98.74 pic. schillenkoffie, 87.82 pio. Hybridenkoffie, 4.47 pio Bxcclsakoffie, 100.49 pic. Coca en 0.58 pic. Notemuskaat, waarvan de opbrengst (gedeeltelijk getaxeerd) bedraagt ƒ 187.084. Do kosten op deu oogst bedroegen f 03.804, zoodat Ngredjo oen winst geeft van ƒ 65.897. De oogst Van Tretes geraiamd op 5500 pic. Robustakoffie en GO.OOO K.G. lubber, heeft uitgeleverd 5810 pic. Robustakoffie en 44.402 K.B. rubber, wolke (gedeeltelijk getaxeerd) hebben opgebracht f 278.918, Do kosten op den oojgt bedroegen / 103.112, gevende voor Tretes een" winst van ƒ 83.824. Na vermeerdering met opbrengst der onverkochte producten van oogst 1920 en 1921 on verminderd met onkosten ten laste van exploitatie 1920 en 1921, en afschrijving- ad 10 % van de aanschaffingswaarde, bedraagt de totale winst f 203.743. Voorgesteld wordt oen dividend van 25 % (v. j. 7J ._) uit te keeren. Do stand van de Robusta koffie^ van Ngredjo mag bevredigend genoemd worden en wettigt do verwachting dnt, bijaldien hot weder normaal is, van do Robustatuincn in do toekomst ook op goede oogsten gerekend mag worden. Do stand van de Hybriden- on andere koffiesoorte . is zonder uitzondering mooi te noemen. Ue stand van dn koffietuinon van Tretes, waar uitsluitend koffieboonen voorkomen, is zonder uitzondering zeer mooi. Dit kan echter niet gezegd worden van alle plantpoenen, waarin koffie en rubber gemengd geplant werd. De Hybridenkoffieaanplant is niet fraai en do jrrjjetitdracht gering. De stand van don HeVea-aanplant is gunstig. Gedurende liet verslagjaar werd 'de nieuwe rubberfabriek gebouwd. De oogst van Ngrodjo wordt geraamd op 4000 pic. Robustak'offie en van Tretes op 5500 pic. Robusta koffie en 90.000 K.G. rubber. Hoewel de te verkrijgen hoeveelheid koffie dus" — indien deze taxaties juist blijken — kleiner zal zijn dan de in het verslagjaar geoogste kwantiteit zal do te verwachten hoeveelheid rubber juist het. dubbele bedragen van die-m 1922 verkregen. Bijaldien de thans vigee-' rende prijzen voor beide producten zich zullen kunnen handhaven, mag dus voor het nu loopend jaar een even mooi resultaat als over 1022 verwacht worden, De oogsten voor Ngredjo en Tretes worden begroot op ƒ 48.6-52 en ƒ 101.106. Op de balans komen o.a. do volgende posten voorr- Activa: cult. ondernemingen in Ned. Indie./ 400.000 (als v. i.), herontginning So.m-bcr"llotes en Soember Panggoeng / 25.184 (als' V. j..), id. Panggoeng Redjo"/ 15.874 (als v. j.), Rufcberctablissement / 23.054 (/ 2362), rubbermachinerieën f' 20.121 (/ 061), belegd reservefonds / 249.187 (/ 248.955), onverkochte pro-duoten / 307.843 (/ 237.941), kas, kassiers en bankiers / 125.583 (/ 100.099), kassaldi op ShdgTfiemingen / 14.648 (f 5452), totaal /" f.209.993 ./ 1.064.247). Passiva: geplaajtst .kap.. / 500.000 (als v. j.), reservefonds ƒ 250.000 fafS .].), reserve div. belangen f 214.510 (/ 2'.0.Ó0Ö), reserve koorsverschil op effecten -win- 1_ logd reservefonds / 1336 (/ 852), reserve pensioenen en ondersteuningen / 40.000 (—). •RTPfloitatie 1920/22 / 27.490 (f 48.230., div. i-rediteurcu / 19,633 (/ 4515), winstsaldo / 149,97. (/ -f1.j78). te verdeelen a. v. aandeelh. 5 % ovex.4 500,000, ƒ 25,000 (als v. j.), tantièmes / 24.900 (/ 3200), aand.houders 80 % der overwinst f 99,600 (/ 12,500), onverdeeld saldo ƒ 472( 178). Winst- en verliesrekening. Credit. Oogst Npxedjo 1922 f 129.161 (f 41,867). id. Tretes 'f 1E5.812 (/ 131.51 b'), onverkochte producten oocet 1920 en 1921 / 47.815 (/ 215), interest f ïa,590 (ƒ 15,999), totaal / 376,379 (f 213.8.57). Detfet. o.a. Expl. Ngredio 1922 / 63.264 (f .5-5.5:. 3. id. Tretes / 101,988 (f 10Ö.127), reserve voor div. belangen ƒ 10,000 faja v. j.), pensioen en ondersteuningen f 40,009 (—), balans / 149.794 (f 4Q.617i. --- De Indische suikermarkt. De boycot ran Japansche goe-leren oorzaak van dc daling op dc .vt.ikcrmarkr. BATAVIA. 14 Juni. (Anet», spec.) Naar aanleid ing van den verscherpten boycot vnn Japansche handelaars merkt, de ~Indi.sc.he Financier op, dat de vrij belangrijke daling van Se suikermarkt in Indiö-voornamelijk te wijten is aan den boyt-öt van Ja-pnn ca Japansche goederen door Chineezen. Deze boycot is een ;:---volg vau de 21 ei.chen door Japan aan China gesteld. Tal ran Chineezen zijn in ludië door ■hus. landgenooten bewerkt, en, zullen na SO Juni den boycot 'm volk-u omvang op Jr.paneehe goederen toepass-m. terwijl ernstige straf■+rnr tocgefoast zullen worden op Chineezen. Din niet -villen medewerken aan (fcae beweging. Paar do Japansche bandelswèrcW veel. suiker u3t. oogst' 1923 gekocht heeft — meer dan dc helft van den oogst — en door de,n boycot moeilijkheden met Chineesche' suikerkoopers kunnen ontstaan, tracht Japan een gedeelte van de suiker weer te verkoopen, hetgeen dc suikermarkt drukt. --- Beurs te Batavia. BATAVIA, M Juni. (Ansta-pee.) Handelsbank 119. EecomptoS.. H.V.A. 5-% Poerwonedjo 90. Koloniale Bank ïw. --- Javauiker. SOERABAYA, M Juni (Aneta . pee.) De 2e hftiidssuikermarkt is zwaar dalende. Superieur Aug. Sept., Sept./oct; van af ƒ 16.25 afloopendé Tot ƒ 15.50 gedaan. Juni/Juli nominaal ƒ 16.25. --- BUITENLAND. Ned. Indische leening in Londen. Bedrag der leening £ 6 miU. — Voorwaarden niet zeer aantrekkelijk bevonden. LONDEN, 15 Juni. (Eigen ber.) Hot hier uit. te geven bedrag dor Ned.-Indische leoning is niet £ 5 mill. maar £ 6 mill. De uitgifte zal Dinsdag plaats hobben. Dotoo leoning is niet identiek met de jongste uitgifte in Nederland. Do leoning ie aflosbaar in 19f>3 door middel van cum amortisatiefoner- en staalproducten een scherpe verhooging der prijzeji te verwachten. De kolen"cm cökesprijze-n zullen met ca. M. 25.000 per ton "yei-hoogd worden, nadat van 1 Juni af de Prijs roor vette kolen met M. 77.(590 por ten .gestegen was. De mijnen verlangen echter nog een- grooteren opslag, in verband me* Ac ■atesfce verdere stijging der productie-koeten. Do -onderha.nde_ingen over den omvang dor icOltmprflÊverhooging vinden in den Ri.jJ__.kole.-r:iad plaats, waar mesi er uit algemeen reomv mi6ch oogpunt voor is. de verhooging te beperken-tot de vermeerdering der product-i o-kosten, veroorzaakt door da hoogere loonen. Ook ■ de i pers yn dicaten zullen de volgende week bijpenkomen, om .een beslissing te nemen over de nieuwe prijzen. De laatste, ep 6 Junj ra wwking getreden, opslag bedroeg gemiddeld ST. 350.000 per ton; men zal drmen keer moeten rekenen op een dergelijken, wellicht echter nog.hoogeren opslag. Daarbij is het zeer twijfelachtig, of dan oen rustpoos voor de vooi tdmjNwle prijsverhoogin-gen kan intreden. Alles wijst er op, dat dc prijzen op de. lerve-nsmiddelenmarkt verder zullen stijgen, wat binnenkortdt nieuwe loonsverhoogingen moet leiden, (Ko op hun beurt weder prijsstijgingen tengevolge zullen hcihben. --- De toestand van de Fransche ijzor- en staalindustrie. De cokes-aanroeren, uit het Euhrgcbicd toegenomen. — Aantal in bedrijf zijnde hoogovens grooter, — Dalende prijzen. Daar het den Franscb-Belgiseken bezetting.--i-Utoriteitei) aan de Ruhr de laatste wc.keo gelnkt is de ook es-teevoeren te verhoogen, schrift de Parijsche correspondent van de ~Ffk. Ztg." is de uitwerking daarvan op het bedrijf der Franseho ijzer- en staalindustrie niet uitgebleven. Het aantal in bedrijf zijnde Hoogovens, da-t in Maart mei 77 bet laagst* bereikt*, was op 1 Aloi reeds weer tot .S gestegen tegen 116 op 1 Januari. Dit aantal bedraagt ca. lO % van het totaal aantal van ■220*— waarover men in Frankrijk beschikt. Daarbij dient men ochicr in het 002 te houden, dftt een aantal der z.g. in bedrijf zijnde ovens in werkelijkheid niets produceert, ma-ar eenvoudig" wordt aangehouden cm het. tijd roeven de en kostbare blusschon en weder aanmaken te verjftijßên. "Da gietiiaerproductie hoeft in April 350,18.5 tons bedragen, d.i. eon -stijging van 31,330 1011^ vosgeiekei] met do vorige maand, mdax 162,806 toris minder dan de laatste ui.-.and van normale prc_Hi<-t:c, n.l. IK momber 1822. De .taalpro■^.i<_ie geeft, met 354-.781 tons eon vooruitgang aaU'van 33,8<. Tegenover Maart, maar een diilihg van 59,806 tons tegenover Decomber lï)-2. Dat het iv hoofdzaak de. l-Otharingache -indïistrje is. die de lasten vaji het Ruhr-avontmtruiott dragen, bewijzen do volgende cijfers : bht' aiuulcc! van Lcrtharisgwi aan do totale TraliÉ_ne productie iieir.ag voo_iT_§J7?. teus in April tegen 88.6-T2 tons in Mairt en 219,137 tons in Docember 192 Ö. Voor -staaf waren deze cijfers resp. 94,531, 79,222 en 14ïi814 tons. De vredesproductié van Lotharingen" bedroeg in 1813 gemiddeld per maand SSOJOOO tons gietijzer eu 190,000 tons staal. ' Efc cokesaanvevron uil de Ruhr hebben tb aas. ongeveer het dagelijksch bemiddelde vltn 56QÖ tons bereikt, maar de aangevoerde hoe._*. hoden zijn zeer onregelmatig. Ken deel van betrtekort wordt aangevuld door aankoop vaa Engelsche en Amerikaansehe cokes. Oe prezen in Frankrijk, die na den opmarsch Tn het Rnhr-gebied stoi-k zijn opgeloopen, zijn cic .laatste wekem weer iets ingezakt. --- Suikerschaarschte in Roemenië. Ontheffing van douanerechten. Men schrijft ons uit- Boekarest: Hot Ministerie van Handel en . .ïjverheid m Boekarest heeft besloten, met het oog op het grooto gebrek aau suiker, den invoer van buitenlandsche suiker vrij te stellen van douanerechten, indien dit bij hot Mimsteno aangevraagd wordt en indien de importeurs ueh verplichten, van de suiker een bepaald Percentage tot een spccialon prijs — waarscbi.jnli> SSLei per K.G. — ter beschikking der regc-> ring_te stellen. De prijs van dc geïmporteerde suiker wordt dcor een oommissie vastgesteld, terwijl op den inkoopprijs een winst tot 20* wordt toegestaan. De vri;,e invoer duurt tot deni-herfst. --- Een Pondenleening in Portugal. £ J, millioen ó De Portugeose.bo rogooring geeft een Natj». nale ceconsolidoerd. Ok % goudleenuig uit, dio do jmlgende week te Lissabon wordt. a*"g*boden tot oen bedrag van £ 4 millioen., in mi.OW obligatiën van £ 10- por stuk. Dc interest ,s .-per-kwart aai in Lissabon betaalbaar tot den (.eniiddoMen koers var bet, afgeloopen kwa.r-vanden in Londen m Ponden. 25 % der uitgifte g^^serv^.r-d vw Portugoezon, dio tn oct, buitenland wonen. , --- Turksche Openbare schuld. ilindere ontva-ngttcn. Fit hot jaarverslag van de Turksche Openbare Schuld over het. 80e financieele jaar (l Maart 1921 tot einde Februari 1922) blijkt, dat de Bruto ontvangsten van de voor den dienst der schuld (ge.unifir-eerde staatsschuld en Turk- Kh» loten) verpande staatsinkomsten _T. -12.114 816 bedroeg tegen v. j. £T 12.622.446. zijnde dus een vermindering van £T. 508.320. Opgemerkt woidt, dat do ontvangsten uit dio streken, waar de administratie van do Turksche schuld bet geheele jamdoor haar heffingen kon innen, eon vermeerdering to zien geven, maar dat deze vooruitgang geheel werd te niet gedaan door het ontbreken van inkomsten uit de bezette gebieden, die onder het beheer staan van het financieele commissariaat te Angora. De netto ontvangsten bclmpen £T. 7.641.31Ö (v. j. 8.18W35). Do dienst der schuld vorderde £T. 1.157.375, zoodat er nog een saldo blijft van £T. 5.483.937. Dit saldo werd aan de speciale reserve toegevoegd, die do koersverliezen moet dekken, die ontstaan zijn door betaling" van achterstallig» coupons en uitgekomen loten in het buitenland. Dit fonds bedroeg einde Februari 1922 £T 15.382.899. Do brute ■ ontvangsten voor 1022/23 worden op £T. 9.Ö95.000 geraamd. --- Een Standard-Oil-uitgifte in New York. Succes. Naar wij vernemen, beeft gisteren te N«w Tork een bankiers-syndicaat, onder leiding der tirma Dillon Read & Co., $ 25 millioen 5 , -l—U. jarige serinl debentures der Standard Oil-CcmpSnv of iia lifomia, een der meest^be- Hmgrflke ondermaatschappijen der btaaidard Oilfrust, uitgegeven tegen prijzen van pari tot 98'" % voor do verschillende f «nes. De uitgifte "is eea succes geweest. Do inschnjvmgslqsten zijn reeds gesloten. --- Faillissementen. Pi filist verklaard: 14 Juni J. P. B u-_> m * n -T r., behanger en decorateur, Marm'. str. 39- R.-o. mr. F. B. Enthoven, curator mr. N. Peereboom, Adam, Keizersgr. 405. ---