ONZE KOLONIALE POLITIEK. LEZING VAN MR. D. FOCK. De afdeeling Amsterdam van den Vrijheidsbond, Liberale Staatspartij, heeft gisteravond een vergadering gehouden in „Bellevue", waarin mr. D. Fock, oud-gouverneur-generaal van Ned.-Indië. en voorzitter van den Vrijheidsbond, heeft gesproken over: „Onze Koloniale Politiek". De belangstelling voor deze vergadering was zeer groot- Vóór mr. Fock binnentrad, kwamen de bekende honden, welke propaganda maken voor de «»ndidatuur-W. Bóissevain, door de zaal wandelen. Tal van vooraanstaande figuren uit de Amsterdamsche handels- en geldwereld woonden de bijeenkomst bij. De belangstelling voor de woorden van den oud-gouverneurlgeneraal was blijkbaar groot. Mevrouw Fock werd ontvangen met een tuil rozen. Zij nam plaats tusschen de heeren E. Heldring en mr. Chr. P. van Eeghen. Mr. Fock werd bij zijn binnentreden met hartelijk applaus begroet. De aanwezigen verhieven zich van hun plaatsen. De afdeelingsvoorzitter, mr. J. R u t g e r s. sprak een inleidend woord, waarin hij zeide, dat deze avond moest worden beschouwd als een inzet van de actie voor de a.s. Raadsverkiezing. Deze ' verkiezing zal beslissen over het wel en wee van Amsterdam op het gebied van handel, scheepvaart en nijverheid; in het algemeen over de welvaart van de stad, voor welker vergrooting de Vrijheidsbond pal zal staan. Zeer belangrijk is ook deze vergadering, omdat mr. Fock hier, na zijn verblijf in Indië, voor het eerst hier in het openbaar optreedt. (Applaus.) --- Mr. Fock aan het woerd. De heer Fock, het woord nemende, wees erop. dat Amsterdam niet meer die burcht is voor de liberale beginselen, welke de stad vroeger wa?. Maar de Vrijheidsbond is hier weer in invloed stijgende. Dat stemt tot verheugenis. De voorzitter heeft deze vergadering genoemd den inzet voor de raadsverkiezing.. Spreker wil zich echter niet op het terrein der Amsterdamsche gemeentepolitiek begeven. Maar hoe staat het met de algemeene politiek? De coalitie is uit elkaar gevallen. Wij hebben een extra-parlementair kabinet, een intermezzokabinet. Hoe zal het in 1929 worden? Dat valt nog niet te voorspellen. Maar in elk geval, hoe veel lof ook de mannen verdienen, die thans het bewind in handen hebben genomen, een intermezzo-kabinet is niet de meest gewenschte md en taak van den Vrijheidsbond moet het zijn mede de richting aan te geven, welke in 1929 zal moeten worden gevolgd. Als wij nu over de taak voor 1929 willen spreken, valt den heer Fock een keuze van onderwerp niet moeilijk. Als oud-G.G. zal hij over Indië spreken en het verheugt hem, dat hij dit kan doen in een stad, welke heeft het Koloniaal Instituut, in een stad, waar belangstelling voor Indië bestaat. Die belangstelling moet verder worden aangekweekt. Er is in Indië plaats voor-goede werkkrachten. Ook het middelbaar onderwijs heeft een taak in dit opzicht te vervullen. Indië is de belangstelling zeker waard. --- Het communisme. Indië i? niet ontkomen aan de gevolgen van den oorlog. De communisten hebben er vaste voet gekregen. Spreker constateerde, dat de massa van de inlanders van de communisten niets moet weten. Spreker wees ook op een uitlating van den heer Vliegen, die het optreden der communisten had afgekeurd. Maar de socialisten — die veel hebben gezegd, wat spreker kan onderschrijven — nemen wel een zeer twteeslachtige houding aan. Aan den eenen kant keuren zij de houding der communisten af, aan den anderen kant publiceert „Het Volk" een plaat, waarop mr. Fock, in ambtsgewaad nog wel, wordt voorgesteld een inlander worgende. Zulke platen deren spr. niet, zij zijn een schande voor hen, die zulke voorstellingen verspreiden. Zulke platen doen haar kwaad in Indië, en spelen in de kaart der communisten. Spreker ging daarop verder na de communistische acties der laatste jaren en meende, dat de regeering steeds de juiste maatregelen had getroffen. Toch zijn tal van maatregelen der regeering scherp becritiseerd, o.a. het, verbod om te vergaderen. Men vergeet echter, dat hun, die te goeder trouw vergaderden, nooit iets in den weg is gelegd. Het is niet waar, dat het verbod het communisme heeft bevorderd. Bij de spoorwegsthaking van 1923 was het spreker gebleken, dat de bevolking er niets mede had te maken. De bevolking was blij, dat de acne uit. was. De intemeering in Nieuw-Guinea zal het communisme niet geheel den kop indrukken, waar de lust om als leider op te treden, zal velen vergaan. En, mits de leiding niet verslapt, kan men de toekomst met vertrouwen tegemoet zien, (Applaus). De bestuursvorm. Spreker kwam daarna tot de ontwikkeling van den bestuursvorm in Indië in de laatste kwarteeuw, een ontwikkeling waarbij steeds de liberale gedachte heeft gezegevierd. De gemeenteraden hebben goed werk gedaan. Nu gaat men ook in de richting van de provinciale raden. De provinciale raad staat onder den gouverneur en kiest gedeputeerden, welke de zaken voorbereiden. In de provincie heeft men verder de regentschapsraden. In West-Java, de eerste provincie, zijn er 18. Zoo moet het ook in de andere provincies worden. Ook in de buitengewesten zijn de provincies in wording. Het is de bedoeling een deel van de taak het centrale bestuur op het provinciale bestuur over te brengen. .' De invloed van den Volksraad wordt bij de in werking treden van het nienwe reglement, waarbij de Raad een beslissende stem krijgt, belangrijk uitgebreid. Wie nu durft zeggen, dat er reactie is, blijkt wel heel geheel onkundig. De sterke centralisatie van vroeger heeft plaats gemaakt voor de centralisatie, wat vroeger binnen binnen Wer muren werd behandeld, wordt thans in het openbaar besproken. Er zijn er die veel verder willen gaan, die zelfs algemeen kiesrecht eischen. Maar men kan toch het kiesrecht niet geven aan alle analphabeten ? De controle van het Nederlandsche oppergezag kan niet worden gemist. Maar bij dat oppergezag, naar een belang voor: het belang van Indië. --- De moeilijke taak. Indië heeft thans ook zijn nationalisten. Spreker heeft met hen steeds goed kunnen samenwerken. Hun streven is verklaarbaar. Men stoote hen niet af, maar trachtte met hun billijke wenschen rekening te houden. De Chineezen berokkenen thans veel zorg aan de Regeering. Men zal ook rekening moeten houden met hun billijke wenschen. De wensch van gelijkstelling met de Europeesche bevolking zal moeten worden ingeiwlligd en naar spreker meende, bestaat daar tegen ook geen bezwaar. De Indische regeerders hebben een moeilijke taak. Zij hebben met heel wat rassen te maken en noodig is het tuet alle deelen der bevolking steeds contact te houden. De auto's hebben het contacv verminderd. Toch moet er naar worden gestreefd dit contact zoo innig mogelijk te houden. --- Dc Volksraad. De Volksraad, vervolgde spr., heeft in de praetijk goed voldaan. Er wordt gezegd, dat in dit lichaam te veel wordt gesproken. Dat is waar. Maar heeft Nederland het recht, daarvan den Volksraad een verwijt te maken ? IV sprekers-bacil - :lfa de Ee? tuig a en rijwielen gratis in dienst zijn. , --- EEN ROMANTISCHE ONTVLUCHTING. Zondagmorgen verlieten twee weesmeisjes, Tonia Geluk en Mina Bos, het weeshuis te Rotterdam en keerden daar niet weer terug, meldt het V. D.-bureau. De politie werd met de vermissing in kennis gesteld en deze deed nasporingen. Dinsdagmorgen zijn zij in Haastrecht bij Gouda teruggevonden. Zij werden op transport naar Rotterdam gesteld on deden daar bij de politie het volgende verhaal: Reeds geruimen tijd had het tweetal plan om het weeshuis te verlaten. Zondagmorgen spraken zij af elkander des middags te vier. uur te ontmoeten. Zondagnamiddag zijn zij op weg gegaan naar Gouda. Onder Capelle a. d. IJssel hebben zij zich in een boschje van hun Zondags_h_ kleeren ontdaan en Tonia Geluk, die bang was dat men ook aan hun ondergoed, dat gemerkt was door het weeshuis, de herkomst zou herkennen, trok alle onderkieeren. uit. In flanel en werkjapon, dus zeer dun gekleed, zetten zij de reis voort. Inmiddels was de duisternis gevallen en de weesmeisjes overnachtten aan den berm van den weg. Maandagmorgen passeerden zij Gouda en raakten toen aan het dwalen. Tegen den avond zakto Tonia Geluk bewusteloos ineen. Zij werd geheel blauw en het andere meisje dacht, dat zij overleden was. Laatstgenoemde probeerde hulp te vinden en aan twee jongens, die zij ontmoette, vertelde zij wat gebeurd was. Al spoedig bleek, dat Tonia niet dood was en door de beide jongens uit Haastrecnt werden de meisjes meegenomen. Een der jongens bracht de „vluchtelingen" in een schuur van zijn boerderij onder dak. Toen Dinsdagmorgen in de vroegte de bewoonster van de boerderij zich naar de W. C. in de schuur begaf, vond zij de twee meisjes en waarschuwde de politie. In Rotterdam aangekomen verkeerden de kinderen in zoon desolaten toestand, dat de politie voor Tonia Geluk de hulp van den Geneeskundigen Dienst moest inroepen. Met een ernstige longontsteking werd zij in het ziekenhuis opgenomen. Het tweede meisje werd elders onderdak gebracht. --- Staten-Generaal TWEEDE KAMER. Vergadering van Woensdag 11 Mei, geopend te 2 uur 5. Voorzitter: Jhr. mr. C'h. J. M. Ruys de B e e r e n bj o u e k. --- CURASAOSCHE BEGROOTING Aan de orde is de voortzetting van de alge meene beschouwingen over de Curacaosche begroo* ting voor 1927. De MINISTER VAN KOLONIËN, de heer KONINOSBERGER, beantwoordt de verwijten aan het adres van den gouverneur van Curacao. Het is zeer wenschelijk, dat de gouverneur dienstreizen maakt naar de bovenwind6che eilanden. Hij kon steeds uitstekend vervangen wordeu door den onder-voorzitter van den raad ven bestuur, den gisteren helaas overleden procureur-generaal Gorsira. Met het oog op het scheepvaart-verkeer is het ook gewenscht, dat de gouverneur omliggende eilanden bezoekt, die niet onder Nederlandsche vlag staan. Deze beleefdheidsbezoeken worden steeds op prijs gesteld. Ook spr. zou in meer dan ten opzicht bij den gouverneur meer voortvarendheid aanwezig wensehen. Hij zal echter dezen zomer Nederland bezoeken en van de resultaten daarvan stelt spr. zich veel voor. Een persoonlijk samenzijn kan zeer nuttig zijn en men kan jaren teren op de afspraken, die dan worden gemaakt. • Spr. stelt zich voor, gezamenlijk met den gouverneur een urgentie-programma op te maken .n te zorgen, dat met de uitvoering daarvan spoed wordt betracht. Curacao bevindt zich in den toestand van een kind, dat lang achterlijk is geweest en zich nu plotseling voorspoedig ontwikkelt. Dat stemt tot blijdschap, maar brengt ook zorgen mede. Het kindje moet nieuwe kleeren hebben, doch werkt niet altijd mede, en. bevindt zich gemakkelijker in de oude. Daarom moet ou het kindje een zekere pressie worden geoefend om het te bewegen nieuwe kleeren aan te trekken. --- HERVORMDE STADSZENDING. De Hervormde Stadszending te Amsterdam hoopt van Zondag 15 tot 29 Mei eiken avond o.u 8 uur tentsamenkomsten te houden in een grooto tent op het terrein aan de 2e v. d. Helststraat bij het R.A.I. gebouw. Sprekers zijn: dr. P. Stegenga Azn., Jac. de Graaff, R. Germeraad, B. W. Geel, ds. P. van Vliet, ds. H- Bakker, ds. J. J. Buskes, ds. P. de Jong, ds. 11. L. Boerlijst, ds. J. Laurense, Fred. G. Beekman, .ds. A. G. LI. v. Hoogenhuyze, ds. Joh. J. v. Petegem, J. Hilberts, K. Teeli, ds. C. A. Westermann. J. Kal, Joh. v. Kempen, ds. J. H. F. Bemme, U. Kooiman, ds. H, G. W. Brie dé, W. Falter, Jac. v. Voorst. Woensdag 18 en 25 Mei 3 uur Kindersamenkomst. Donderdagmiddag 19 Mei 3 uur Moeders-samenkomst. Toegang vrij. Tevens houdt zij op Donderdag 26 Mei (Hemelvaartsdag) een boottocht langs de Vecht naar Zuilen waar 's middags 2 uur een Openluchtmeeting gehouden wordt. Sprekers: ds. P. C. de Groote te Zuilen, dr. W. G. Oberman te Utrecht, ds. A. G. H. van Hoogenhuyze te Amsterdam. Kaarten verkrijgbaar in de districten tot 20 Mei. --- CHR. NAT. ZENDINGSFEEST. Op het nationale Zendingsfeest, dat Woendag 6 Juli op ..Raaphorst" onder Wassenaar gehouden wordt, zal de openingsrede worden uitgesproken door prof. dr. J. R. Slotemaker de Bruine, Minister van Arbeid, de slotrede door ds. K. Dijkstra, Herv. predikant te Amsterdam. --- DE PROTESTANTEN IN ITALIË. „De Tijd” negeert de feiten. Wij haalden op 5 dezer uit den ..Haagscheö Kerkbode" een stukje aan over de houding vau de katholieke kerk in Italië tegenover de protestanten. Dit stukje, waarin o.a. uit een Waldensisch weekblad iets werd aangehaald omtrent een preek, die een Jezuïten-pater te Turijn heeft, gehouden, heeft „De Tijd" zeer ontroerd; bet blad vaart hevig uit tegen een blad als het onze, dat. uit zoo onzuivere brou citeert. Een lezer heeft daarna „De Tijd" een stukje gezonden, waarin hij het blad mededeelde, dat de bewuste predikatie over de doodstraf voor de ketters inderdaad door den te Turijn welbekenden Jezuïeten-pater Oldria op 23 Jan. '27 i' gehouden in de kerk der H. H. Martelaren aldaar. Hij voegde erbij: „Dagen te voren was deze conferentie in de plaatselijke bladen aangekondigd; later werd er een officieus uittreksel van gepubliceerd, waaraan de door u ten onrechte gewraakte aanhalingen (lang niet de meest interessante!) zij» Ontleend. Deze preek mag dus te recht merkt, worden als een document van actie voor dat land. Hierbij komt nog, dat de uitlatingen van pater Oldria haast stuk voor Stuk als puur rechtzinnig te staven zouden zijn door bullen en encyclieken der pausen zelf!" Hij schreef nog iets over een andere bewering van „De Tijd" omtrent een Amerikaansche verkiezingsrede van een katholieken eandidaat voor hel Gouvernementschap van New Vork, maar W§ kunnen dat laten rusten. Genoeg, dat „De Tijd" het stukje, dat het door ons aangehaalde bevestigde, niet heeft opgenomen. Sluit de oogen voor de feiten, ala ze u nie' aangenaam zijnl --- STUURLIEDEN-EXAMENS. 's-Gravenhage. Gesl. 2e stuurman* Jvan Genennaam, B. G. Donderdahl. --- ROTTERDAM. OPENBARE VERKOOPING. O.a. het feestgebouw aan den Schiedamsche Singel. Gisteren zijn bij definitie ven afslag verkocht de huizen en erven gelegen aan den Schiedamsche Singel, Keeerweerlaan en Hartmanstraat, van welken verkoop acht dagen geleden de verkoop bij voorloopigen afslag gehoudeu is. De grond met de daarop aanwezige opstallen, ingericht tot Feestgebouw. staaude en gelegen aan de Keerweerlaan te Rotterdam, ter grooite van 22 a. 90 ca, welk perceel in trek-geld stond op ƒ 60.000 is thans voor ƒ 63.800 gekocht door den heer Monnikendam. Een huis, ingericht tot kantoorlokalen met overbouwde gang, en erve, staande en gelegen aan den Schiedamsche Singel met daarachter gelegen open grond, door voormelde overbouwde gang uitgang hebbende naar den Schiedamsche Singel, stond in trekgeld op / 100.000. Dit perceel is niet afgemijnd, zoodat het voor genoemd bedrag is gebleven aan den heer v. d. Berg. De overige negen perceelen gelegen aan de Keerweerlaan en de Hartmanstraat zijn in totaal voor ƒ 226.650 gekocht door den heer Verwaal. --- SCHEEPSBRANDJE Omstreeks S uur gisteravnd is brand uitgebroken in het bij het terrein van de rijstpellerij Burma het in de Maashaven liggende motorschip ~Kwiek". De brand ontstond doordat bij aanslag van den motor, welke juist door monteur was nagezien, een vlam uitsloeg. Onmiddellijk vatte de zeer brandbare lading, bestaande uit olie, teer en touwwerk vlam. Met drie stralen op de waterleiding is de brand gebluscht. Het scheepje is gezonken. Persoonlijke ongelukken kwamen niet voor. • ROERMOND, 11 Mei. Hedenmiddag is op feestelijke wijze de nieuwe burgemeester de heer J. A. ïl. S tem w « g geïnstalleerd. --- INTERPELLATIE L. DE VISSER De hee-r L. DE VISSER (C. P.) vraagt de Kamer verlof eenige vragen tot de regeering te mogen richten betreffende het dooden van Chineézen te Samarinda en het antwoord van den minister van Buitenlandsohe Zaken op vragen van den heer Albarda, betreffende den inval in de gebouwen der Sovjet-legatie te Peking. Over dit verzoek zal in een volgende vergadering worden beslist. --- Wat nu reeds werd gedaan. Wanneer een reiziger die Curacao bezocht heeft, schrijft van achteruitgang, dan is dat slechts relatieve achteruitgang, doordat bijv. het aantal schepen zich zoodanig heeft uitgebreid, dat er niet voldoende loodsbooten meer voor zijn. Spr. heeft echter allerlei maatregelen ter verbetering bevorderd; zoo van de havenwerken. Hij heeft de hand gelegd op een goeden directeur van openbare werken, die eerstdaags naar Curacao zal vertrekken. Ook voor de drinkwatervoorziening heeft spr. een goeden ingenieur naar Curacao gedirigeerd, die nu reeds voorstellen heeft gedaan aan den gouverneur. Ook voor de verbetering van den loodsdienst heeft spr. gezocht naar een persoon geschikt om de leiding op zich te nemen. Eenige maanden geleden is een geschikt persoon als chef van het haven- en loodswezen naar Curacao vertrokken. Het vorige jaar is ook een geschikt chef van het electrisohe bedrijf daarheen gegaan. Zeker zal het belastingstelsel op Curacao verbeterd kunnen worden. Spr. zal dit met den G.G. bespreken. Wat de salarissen betreft, zoodra ae toestand zich zal hebben gestabiliseerd zal een nieuwe salarisregeling worden ingevoerd, die aan het verlangen van alle ambtenaren voldoet. Het is spr. niet bekend dat in het droogdok naast de sohepen der petroleum-maatschappij geen andere schepen zullen worden opgenomen. Wat den woningnood betreft, hoopt spr. met den gouverneur middelen ter verbetering te beramen. Spr. is ten volle bereid en ook verplicht tot volledige doorvoering en gelijkstelling op onderwijsgebied mede te werken maar de geldelijke nood is nog niet geëindigd. --- Wat gedaan moet worden. Vast staat, dat we met behoedzaamheid en voorzichtigheid geld in Cura?ao moeten steken, anders komt ten slotte de last der gelijkstelling te drukken op den Nederiandschen fiscus. Wo hebben echter reeds het grootste gedeelte op den weg der gelijkstelling achter den rug. Het punt zal door spr. overigens met den gouverneur besproken worden. Het is in confesso dat de politietoestanden op Curagao absoluut onvoldoende zijn. Dit, blijkt ook uit een rapport van den commandant der „Sumatra" aan den minister van Marine. Ook de voorzitter der Amsterdamsche K. v. K. heeft er op gewezen, hoe onverantwoordelijk het i* een zoo zwakke politie daar te. hebben. De veiligheid op Curacao laat veel te wensehen over. Blanken worden dikwijls '* avonds lastig gevallen door gekleurde arbeiders, die een hoog loon verdienen en daarvan niet altijd een goed gebruik maken. Curacao levert niet voldoende elementen voor een goede politie. Dit kan geen bruine politie zijn. De arbeidersbevolking neemt dagelijks toe en er moet een krachtige autoriteit zijn om de orde te handhaven. --- Het politie-probleem. Bij de toenemende beteekenis van Curacao voor het wereldverkeer is een goede politie van Nederlandsch belang. Anders lijdt de Nederlandsche naam. Curacao kan het materiaal van een goede politie niet zelf leveren. Van een uit Nederland geïmporteerde burgerpolitie heeft men moeten afzien daar deze te veel zal kosten en dan het overige ambtenarendom onmiddellijk ook salarishpoging zou eischen. Er bleef dus niets anders over dan een samensmelting van garnizoen en politie tot een gewapend politiecorps op militaire leest geschoeid. Daarbij is niet gedacht aan gewone soldaten. Men zal personeel van de politietroepen hier en van de marechaussee nemen, dat zich reeds in grooten getale daarvoor aanbiedt; personen dus die een politieopleiding genoten hebben en zich politieman gevoelen. Spr.'s ambtgenoot van onderwijs, oud-burgemeester van Heerlen, heeft spr. verzekerd dat men daar dezelfde toestanden heeft en dat hij daar ook vaak reorganisaties heeft moeten invoeren, waartegen de bevolking bezwaar had, doch waarbij ze zich tenslotte heeft neergelegd. Zoo zal het ook od Curacao gaan de Curacaosche bevolking kan slechts dankbaar zijn, dat haar belangen zoo beschermd worden en de bezwaren zullen weldra vergeten en vergeven zijn. Spr. wijst op de marechaussees aan de grenzen van ons land en de carabinieri in Zuid-Italië, uit Noord-I talie gerecruteerd. De Koloniale Raad heeft op het voorstel een afwijzend Voorloopig Verslag opgesteld, dat de gouverneur dadelijk om advies heeft gestuurd aan den procureur-generaal. En dat, is een Curacaoenaar van den bloede. Hij heeft daarin, na de bezwaren te hebben weerlegd, tenslotte den gouverneur in overweging gegeven, den maatregel maar niet door te zetten. Spr. hecht echter meer aan het begin dan aan het slot van dat advies. Wordt nu de begrooting aangenomen, dan blijft in Curacao aanhangig het ontwerp-Koloniale Verordening tot het instellen van een gewapende politie. We moeten van twee kwaden het minste kiezen: Of we moeten de gevoelens van den Kolonialen Raad respecteeren en den goeden naam van Nederland in gevaaT brengen, öf we moeten den Kolonialen Raad voor het hoofd stooten. Zeker ware een volledige burger-politie beter, doch deze is om financieele redenen niet uitvoerbaar. Het gaat om militaire politie, waarvan de voornaamste functie politioneel is, doch die de bezetting vervangt. En deze werd ook door den schrijver in de „N. R. Crt." verlangd. Het doet er niet toe. of die politie door cen militair of een civielbureau van de regeering wordt geadministreerd: maar alleen is het de vraag, wat het karakter der politie is. Spr. wil dus een uitspraak van de Kamer uitlokken. Hij handhaaft den post. Wordt hij verworpen, dan zal spr. er zich bij neerleggen. Maar het geldt hier een groot, Nederlandsch belang. Deze zaak mag geen dag langer dan noodig worden uitgesteld. Er is perioulum in mora. De heeren LINGBEK (H.G.S.P.) en IJZERMAN (S.D.) repliceeren. De heer JOEKES (V.D.) dient de volgende motie in: „De Kamer, van oordeel, dat het ongewenscht is inzake de reorganisatie der politie in Curacao een beslissing te nemen, hangende het overleg terzake tusschen den gouverneur en den Kolonialen Raad, gaat over tot de orde van den dag." Deze motie komt dadelijk in behandeling. De lieer VAN VUUREN (R.-K.) repliceert en verklaart, dat zijn bezwaren tegen den post voor de militaire politie zijn vervallen, nu hij uit het antwoord van den Minister opmaakt, dat hij die politie niet zal invoeren alvorens de koloniale verordening in Curacao is afgehandeld. Wordt de verordening verworpen, dan zal de Minister ze wel bij K. B. invoeren; doch de post is als een creditpost te beschouwen, hangende het overleg met den Kolonialen Raad. De heeren VAN BOETZELAER (C.-H.) en J. J. C. VAN DIJK (A.-R.) repliceeren. De MINISTER dupliceert. Spr. zal geen uitvoering aan dezen post geven, voordat het overleg in Curagao is afgeloopen, onverschillig, tot welk resultaat het zal hebben geleid. Spr: geeft de Kamer ernstig in overweging de motie-Joeke? niet aan te nemen. De heer LINGBEEK tripliceert, daarna de heer JOEKES die zijn motie intrekt doch een amendement indient op art. 24, liet eerste artikel dat op de militaire politie betrekking heeft, omdat met ƒ 16.000 te verminderen. De MINISTER quadrupliceert. De algemeene beraadslagingen worden gesloten. Bij art. 24 komt het amendement-Joekes in stemming. Het wordt verworpen met 38 tegen 19 stemmen. Bij art. 58 dankt de heer LINGBEEK (H.G.S.P.) den Minister, omdat deze niet is ingegaan op de plannen van den gouverneur, volgens wiens voorstellen de voorgangers van de Protestantsche gemeenten op de Bovenwindsche eilanden zouden zijn achtergesteld bij de pastories. Spr. bepleit verder verhooging der predikantstraktementen, de jaarwedden van de pastoors eersten rang is ƒ 500 hooger dan die van den predikant met zijn gezin. In Suriname zijn de voorgangers van alle gezindten tenminste gelijk bezoldigd. Spr. vraagt waarom de salarissen der Roomsche geestelijken zijn vastgelegd bij K.B., terwijl die der predikanten door den gouverneur worden vastgesteld. De heer KERSTEN S. G. P.) acht het niet juist, den arbeid te salarieeren naar de behoefte der arbeiders. De prestaties dienen te worden beloond. De heer Lingbeek is bovendien niet principieel. Volgens art. 38 der geloofsbelijdenis heeft de overheid den plicht het evangelie te doen prediken. Het ware daarom consequent geweest, wanneer de heer Lingbeek bepleit, dat Rome geen cent meer kreeg uit de openbare kas en dat alleen het ware Evangelie zal worden gepredikt. De MINISTER zal de aandacht van den gouverneur vestigen op de gemaakte opmerkingen bij de herziening der salarisregeiing, die in voorbereiding is. Overigens is hij het meer eens nioi het standpunt van den heer Kersten, dat gesalarieerd moet worden naar prestatie, dan dat dit naar behoefte zou moeten geschieden Het wetsontwerp wordt aangekomen z.h.s. --- REGELING DER WERKZAAMHEDEN. De VOORZITTER zegt, dat de Kamer in de omstandigheid verkeert, dat de voorbereiding van verschillende wetsontwerpen, die vóór het rees moeten worden afgedaan, nog niet zoo ver gevorderd is, dat deze in een aaneengesloten reeks zullen kunnen worden behandeld. Spr. wenscht dus-de vergadering te verdagen tot 31 dezer. Hij behoudt zich voor om, mocht er een afdeelingsonderzoek noodig zijn van spoedeischenden aard, de centrale sectie daartoe bijeen te roepen. Aan zulk een onderzoek zal dan een korte openbare vergadering voorafgaan Spr. doet een beroep op alle commissies van de Kamer met haar arbeid een zoodanigen voortgang te maken, dat de beraadslagingen der Kamer uiterlijk op 17 Juni kunnen zijn beëindigd. De vergadering wordt te 4 uur 25 verdaagd tot 31 Mei. --- ARBEID DOOR 13-JARIGE KINDEREN. Verschenen is het Voorloopig Verslag over het wetsontwerp tot wijziging van art. 88 der Arbeidswet 1919 (zie Ochtendblad van 1 Maart 1.1.) Vele leden verklaarden zich met het ontwerp niet te kunnen vereenigen. Zij achtten het onjuist, het hiaat tusschen den leeftijd, waarop de leerverplichting eindigt, en dien, waarop met het verrichten van arbeid in fabrieken er. werkplaatsen mag worden aangevangen, op te heffen of te verkleinen door verlaging van den laatstgenoemden leeftijd. Zij meenden, dat het verbod van kinderarbeid, gelijk de Arbeidswet dat thans kent, ongerept behoort te blijven. Allerminst mag h.i. dit heilzame verbod worden verkort om een einde te maken aan een ongewenschten toestand, welke voor het grootste deel zijn ontstaan te danken heeft aan wijzigingen in ongunstigen zin, in de onderwijswetgeving aangebracht. De eanige juist manier om de moeilijkheden op te lossen, zagen deze leden in een spoedige wederinvoering van de zevenjarige leerverplichting. Eenige leden waren van oordeel, dat de organisatie van het Nijverheidsonderwijs volgens hét leerlingstelsel van dien aard is, dat van een uitbreiding der toepassing van dat stelsel geen bijzondere moeilijkheden behoeven te worden gevreesd. Vele leden verklaarden, hun stem aan het wetsontwerp te kunnen geven. Zij wezen er o.m. op dat het totale aantal jongens t. a. v. wie het hiaat bestaat, tusschen de 20.000 en 27.000 bedraagt. Een groot deel van dezen zal nog vrijwillig een zevende leerjaar doorloopen, een ander deel zal arbeid vinden in beroepen, welke niet onder het bereik van de Arbeidswet vallen. Enkele leden wijzen op de wenschelijkheid van een krachtige bevordering van de vakopleiding. Verscheiden leden meenden dat de tekst van de Conventie van Washington in zake den kinderarbeid zich tegen de toelating van arbeid krachtens leerovereenkomst verzet.. Eenige leden vroegen in dit verband of in een eventueel achterwege blijven van de ratificatie van genoemde Conventie wel zulk een groot bezwaar zou zijn gelegen. Enkele leden wezen ten slotte op de gebrekkige aansluiting van Leerplichtwet eu Arbeidswet. --- Kerknieuws. N e ('t. Her v. Bedankt. Voor Liev. Vrouwen parochie, B. Dijkstra te Hark-h. --- CONFERENTIE STADSZENDINGSWERK. In den namiddag werd de Studieconferentie voor Stadzendingswerk in het gebouw van de Vrijwillige Burgerwacht aan den Singel voortgezet . Het woord was hier aan den heer C. V. M o r r a uit Utrecht voor het houden van een referaat over: --- Het ontspanningselement in den jeugd arbeid. De spreker stelde in zijn rede in het licht hoe de ontspanning in de jeugdbeweging een noodzakelijk iets is, niet een middel om de jeugd vast te houden, doch een element dat uit de jeugd zelf voortkomt, er één mee is. De groote veelzijdigheid van het jeugdwerk stelde den spr. de noodzaak zijn onderwerp te beperken; hij behandelde het eerst de ontspanning bij jonge kinderen, wier levensvreugde niet bedorven is door een levensklacht. Voor deze jeugd, in wier leven de vreugde het meest, normale element is, is het open veld het bes'e terrein. In het bijzonder wees de heer Morra op de groote van het gemeenschapsspel, waart... hij stelde de clubs die wel eens een soort voortz<-fting van de school kunnen vormen of ongebondenheid onder toezicht. Het ontspanningselement voor meisjes, die huiselijk werk kunnen verrichten, haüdwerken kunnen doen, levert veel minder moeilijk!: dan voor jongens; hoew-el ook de ontspanning voor fabrieksmeisjes, die dagelijks hun moordend eentonig werk verrichten, voor atelier- en winkelmeisjes die pas laat naar huis kunnen keeren, haar bijzondere problemen heeft. Het Stadszendingswerk komt meer dan met iets anders niet. dit soort menschen in aanraking; is nu onze arbeid gericht op kernvorming of massa bewerking. De Stad-zending, zoo verklaarde spr. verder, verliest haar karakter als ze separatief optreedt. Het ontspanningsprobleem, aldus ziju tweede stelling, heeft in Stadszendingjarbeid een eigen karakter afhankelijk van het object der bearbeiding en zich onderscheidend zoowel van linkerals rechter-groepen. In dit verband zeide hij hoe niet het beginsel doch de conventie de grenzen stelt. Voor de Stadszending is jeugdwerk noch separatie noch selectie doch slechts contact met de jeugd. Spr. wees vervolgens op de opkomst van de socialistische jeugdbeweging; de gevolgtrekking dat andere kunnen wat wij niet kunnen noemde hij uit den aard van het christendom onaanvaardbaar. Bij ons echter, aldus de heer Morra, is een groot gebrek aan lijn, de gedachte ontbreekt. Wij zien dit vooral iu de ontspanning waarmee de Chr. jeugdvereenigingen geen weg weten. De spreker, die verder een onderscheid maakte tus.-ehen geestelijke en religieuze opvoe, ding verklaarde — wij halen dit'uit zijn stel lingen aan — dat de erotische invloeden van het geestelijk beleven gebracht 'moeten worden onder de leiding van Gods geest. Hieruit volgt, dat ontspanning niet langer gezien kan worden als middel, maar doel is in zichzelf en dat de quaestie wordt beheerscht door het standpunt inzake christendom en cultuur. Stadszending en jeugd hebben elkaar op het gebied van ontspanning te ontmoeten De in gebruik zijnde ontspanningsmiddelen rangschikte hij naar de eischen van emotioneele verbeelding, scheppingsdrang en agressieve, activiteit en sentiment en droomleven. Onder de eerste groep noemde hij de vaak inhoudlooze voordrachten en samenspraken, waarmee jeugdvereenigingen zich bezig houden; bij de tweede deelde hij hot kampeeren in, dat thans weer minder geschiedt dan voorheen, omdat de middelen vaak te primitief zijn gebleken. Bij de laatste groep noemde hij het, samenkomen in huiselijken kring en onder goede leiding van onschatbare waarde. Tot besluit zeide de heer Morra hoe het jeugdwerk, mogelijk indien de geldelijke middelen er zijn, niet alleen den mensch, doch den geheelen mensch eischen. Na dit referaat volgde de bespreking door de aanwezigen. Voor den namiddag stond nog op het programma een bezoek aan het Bijbelsch Museum; 's avonds was in de Zendingskapel een bijeenkomst waar ds. E. B. C o u v é e uit Utrecht en ds. A. G. H. van Hoogenhuyze uit Amsterdam het woord voerden. --- ALG. SYNOD. COMMISSIE NED. HERV. KERK In de tweede zitting is allereerst aan de orde de benoeming van een tweetal vertegenwoordigers van de Kerk in de Zuiderzee-commissie, welke in het leven geroepen is door het Hoofdbestuur van de Vereeniging van .Kerkvoogdijen, om actief te zijn in het belang van allerlei kerkelijk werk, dat noodig zal blijken na drooglegging. Naast de vertegenwoordigers der Kerk zullen zitting hebben vertegenwoordigers van bet Alg. College van Toezicht, van de Ver. van Kerkvoogdijen en tal van personen uit verschillende kringen. Benoemd worden de heeren D. Zoete en D. Eilerts de Haan. Aan de orde zijn de groote aanvragen om subsidie uit het Fonds voor Noodlijdende Kerken en Personen. Er is veel meer aangevraagd dan beschikbaar is.* Een deel der aanvragen zal moeten worden afgewezen om reden van gebrek aan middelen. Nog kan de rekening van het „Fonds ter voorziening in de geestelijke behoeften van gemeenten, waar eigen middelen ontbreken", wor den behandeld. H. M. de Koningin heeft wederom een bedrag van ƒ 750 geschonken. De inzamelingen brachten + ƒ 50 minder op. Voor uitkeering .ars. hijnli.ik beschikbaar ruin. / 5000. Met de behandeling van de aanvragen uit dit Fonds zal in de vergadering van Donderdag een aanvang worden gemaakt. --- DE GEREFORMEERDE KERKEN. Dr. N.D. van Leeuwen door zijn kerkeraad afgezet of geschorst? Hoewel de classis Drachten der Geréf. Kerken onlangs besloten heeft de schorsing van dr. Van Leeuwen te Harkema-Opeinde (op belofte van stilzwijgen over het geschil) op te heffen, heeft de kerkeraad dier gemeente, naar een onzer correspondenten ons meldt, met vijf tegen vier stemmen besloten den predikant de leiding der godsdienstoefeningen te verbieden. De (Chr.) ,,Rott.", die een bericht van overeenkomstigen inhoud heeft, meldt er nog bij, dat het besluit van den kerkeraad Vrijdagavond genomen is, nadat eerst een gemeente-vergadering was gehouden, „waarin het alles behalve rustig toeging". De inhoud van het kerkeraadsbesluit heet daar te zijn, „dr. Van Leeuwen niet meer tot de bediening des Woords toe te laten". --- School en Opvoeding. EX. APOTHEKERS-ASSISTENT. 'Amsterd.. m, 11 Mei. Geex. vier cand. Gesl. de heer G. van Dael, mej. M. Smith te Den Haag; dc heer J. J. M. Nijman, Laren (N.-H.) «n mej. H. A. S. Dcrksen, Amsterdam. --- EXAMENS HOOFDAKTE. Het schriftelijk gedeelte van het in 1927 af te nemen examen ter verkrijging van de. akte van bekwaamheid, bedoeld in art. 77, b, van de W-' tot regeling vau het L. O. van 17 Aug. 1378, -al Dinsdag 5 Juli worden gehouden; de .mondeling-' examens zullen Dinsdog 19 Juli aanvangen-1). commissiën. met het afnemen deze' examens belast, zullen zitting houden *e! B reda: voor iusp. Breda, Eindhoven, 's-Be-fj tcgenbosch, Roosendaal, Tilburg en Vegha" Roermond: voor insp. Helmond, Heerlen» Maastricht, Roermond, Sittard en Venlo' Arnhem: voor prov. Gelderland; Zwo 1' e voor prov. Overijsel; 's-G ravenhage: vo<>r insp. 's-Gravenhage, Leiden, Delft, Gouda «" Schiedam; Rotterdam: voor insp. Rotte1' dam, Gorinchem, Dordrecht. Brielle, Goes, >rid' delburg en Neuzen; Utrecht: vooi pr°v; Utreoht en een deel der gem. Amster-alïl' Haarlem: voor insp. Alkmaar, Haarl-"-3: Helder, Hilversum, Hoorn, Zaandam en &e overige deel der gem. Amsterdam; Gr o n ip] gen: voor prov. Groningen en Drente; L e eü' warden: voor de prov. Friesland. De voorzitters der commissiën zijn: te BrecI*'1*' J. ,T. Verbeeten; Roermond: J. W. Mols, Sittaï?» Arnhem: dr. K. E. W. Strootman, Apeldoorn' Zwolle: D. W. Reinders; 's-Gravenhage: J- , Pattist; Rotterdam: S. Brandsma, Middelburé' Utrecht. Tj. Sterringa, Haarlem; Haarlem: f,'. Ei-inga, Hilversum; Groningeu: dr. G. Nijho' Leeuwarden: P. K. Dam, Heerenveen. Zij, die zich aan dit, examen wensehen te °-. derwerpen, moeten zich vóór' 3 Juni aanmel<*-eP bij den voorzitter der commissie. Voor bijzonderheden verwijzen wij naar «*^ Ct." No. 91. --- VOLKENBONDSDAG. „De Volkskrant" meldt, dat de minister . Onderwijs alle lagere, middelbare en voorber dend hoogere scholen — ook de kweek- eO » } maalscholen — heeft uitgenoodigd, den 18en JZg. de beteekenis van den Volkenbond te hen delen- ._ Wl De minister heeft 18 Mei gekozen, omdat lf tic 1899 te 's-Gravenhage de eerste Yredesconfere 0 bijeenkwam. ---