(Ingezonden Mededeeling.) lï_SF^™_SP B-=L6SQ.-| I Waarom zoo goedkoop? Door den grooten omzet en de uiterst eenvoudige, doch voorname uitvoering. Komt eens met het instrument kennismaken, dan begrijpt ge nog beter de oorzaak van ons succes en onze bewering: Hei beste _^ voor den laagsten AMSTERDAM: Beurspassage 1-5. _-I_._EM • BRE°A - LE.DEN - ROTTERDAM --- (Ingezonden 'Mededeeling.') I B. «I. MEODENS & Co. I KALVERSTRAAT 108 DAGELIJKS 9-12; I—6 UUR. [VOETONDERZOEK I --- (Ingezonden Mededeelingen.) BROCKWAY Het Brockway-chassis is een stoer chassis, dat geheel en al op vrachtvervoer geconstrueerd is. Het is snel en bovendien zóó sterk, dat slijtage, practisch gesproken, is uitgesloten. Het behoudt gedurende een lange reeks van jaren al zijn goede eigenschappen en zorgt Brockway ervoor, dat Uw bedrij! nimdoet 't beter. Mer stoornissen ondervindt. IMPORTEUR: /AARTIM C.VAN DE R WAL WETERINGSCHANS h.FREDERI KSPLEIN AMSTERDAM TEL 3058Q --- BUITENLAND Algemeen Overzicht. jv . verhouding tusschen het Rijk en de , üsche landen, zal, zooais we onlangs hebïi'u mee==edeeld, in een conferentie van c^si'egeering en staatsministers nader Qer oogen worden gezien, e begeerte naar een Duitschen eenheids/*at neemt blijkbaar in Duitschland wel ' niet alleen om proncipieele redenen, ar bij velen ook om deze materieele overi Sing, dat er aanzienlijke sommen zouden nnen worden bezuinigd als men eens opj:- 1I1!ri_ ging houden onder al die afzonder- Vp 6 welke thans in de schillende landen nog bestaan. lis K F e* *s m^ssc^ien wa* a^ *e optimisoi? om te meenen, dat alleen het aan de r_ ,e pellen van dit vra.agstuk, r.u ook de ir\ °fSmS er van en dan in unitarische» zin °J beteekenen. et Duitsche particularisme is zeer sterk Hief1611 Za^' a^nans e grootere bondsstaten, J-Ü Zo° gemakkelijk er toe kunnen brengen v 0 2elfstandigheid op te geven en tot eenige provincie te worden. *e =?n e^erscne zijde is dat al dadelijk gebeid *oen on»aniSs dr. Marx van de gelegen•Hi IVan b-un aanwezigheid te Berlijn om 018 verejaring, gebruik maakte te i,016* *^e staatsministers een bespreking v ft°uden, waarbij weldra de behandeling w het financieele vraagstuk tot een algeene beschouwing over den eenheidsstaat gaf. tün >=ns ecnter komt de „Bayr. Staatszeite 8 met een — officieus lijkend — arti-jjj '^aarin wordt beweerd, dat ook in Baden j^ "Urtemberg het standpunt wordt inge- B(. j-1' at er van een opgeven der zelfij: nc"gheid dezer landen geen sprake kan va ' ,200 zou bij die jongste bijeenkomst der riJksregeermg en minister-presidenten ]w Verschillende landen dan ook volgens *ch ersche blad, niet alleen van Beierse 2ljde, maar ook van de zijde van Baden (j-, jjUrtemberg zijn te verstaan gegeven, -j. ."et denkbeeld van een opgaan der ian- V_ ln het rijk, of zelfs dat van een ontnemen 6cVii e naTicieele souvereiniteit aan1 de ver- Z\_-1 Qde landen, op scherp verzet van de -^•Duitsche landen zou stuiten. ]a^ ,et alle' energie zullen de Zuid-Duitsche v en- den strijd om hun zelfstandigheid S^ °or»oopig behoeft men dus op den Duiten eenheidsstaat niet te rekenen. --- CHINA. KALJAN HEROVERD. Door Tsjang Tso lin. of^KING, 16 Oct. (Reuter.) Volgens dü Cleele berichten werd Kalgan wederom Sia e troepen uit Mansjoerije op die uit jansi heroverd. --- DE ZOUTACCIJNS BEDREIGD. Een Britsch oorlogsschip naar Tsjefoe. |(T§J EfoE, 17 Oct. (Rente r.) Het Brit- te, Pantserschip „Vindictive" is hier ter tite ? aangekomen met het doel een even- Jj:, 'e aanval te verhinderen op het plaatseg; '»liaan van de Bank van Hongkong en ac ~Shai, waar een gedeelte van den zoutje-, 'jCls is gedeponeerd. Deze maatregel gejj-, verband met de houding van de plaat•fsi vertegenwoordigers van Tsjang Tsoen tlja nS, den gouverneur van Sjantoeng, die r3en sde gewoonte heeft de opbrengst van djfe: outaccijns op te eischen, waarbij hij st mej jjgf. gebruik van geweld. --- DE STRIJD OM PEKING. NI)EN, 17 Oct. (V. D.) Naar gemeld »Ch Z^n' blijkens een bericht van de stajlc*g 0 Tribune" uit Peking, de naar deze leil °Prukkende Sjansi-troepen weder 9 mijin t eru-geworpen. Deze strijdkrachten, die dr0n cc richtingen in het bergland teruggelm,> n zijn, hebben volgens een'mededee- Pejj- Van e^ Departement van Oorlog te stel]- zu»delijk van Peking berggeschut in Bj)op,.^ gebracht. Er zijn aanwijzingen, dat tet» '& weer een nieuwe botsing voor ge- & Zal plaats hebben. Het leger van toet/j1^ Feng wer(j 00T ,je isjili- en Sjanin ep r°ePen in het oostelijk gelegen Honan n hevigen strijd gewikkeld. --- PERZIË. PROTEST TEGEN DIENSTPLICHT. Van RAN> 17 0ot" (R eu t e r.) Bij wijze Slicht tegen invoering van den dienstden *■ er^ er gisteren geen markt gehoue Teheran, te Isfahan en te Shiraz. —wamt iiiiwiii nim___—BMiMWMWi—————— --- VOLKENBOND. DE IN- EN UITVOERVERGUNNINGEN. ,(Van onzen wnd. correspondent.) Genève, 15 Octoben De conferentie voor de afschaffing van de rn- en uitvoerbeperkingen. _, Na een week van rust zal aanstaande Maandag in het Volkenbondspaleis weer een periode van groote bedrijvigheid aanvangen, veroorzaakt door de diplomatieke conferentie voor do afschaffing van de vooral in de Midden- en Oost-Europeesche staten nog bestaande in- en uitvoervergunningen. Door de benoeming van onzen landgenoot, oud-minister Colijn, tot voorzitter dier commissie, heeft de Raad het nauwe verband, dat er tusschen deze conferentie en de economische wereldconferentie van Mei j.l. bestaat, willen doen uitkomen en bovendien de in ruimen kring zoo zeer gewaardeerde activiteit van den heer Colijn, die zich als voorzitter der handelscommissie van laatstgenoemde conferentie zoo bijzonder verdienstelijk beeft gemaakt, opnieuw aan het Volkenbondswerk op economisch gebied willen verbinden. Deze conferentie zal, zooais de rapporteur in den Raad, Stresemann, het uitdrukte, den eersten stap doen op den door de economische wereldconferentie aangewezen-weg, die moet leiden naar gezonder economische toestanden. De voorbereidende werkzaamheden wijzen er op, dat deze conferentie niet minder grondig is voorbereid dan de groote conferentie van Mei, die, naar tijdens de Vergadering, ook weer afdoende gebleken is, het groote succesnummer van het Bondsprogramma van het afgeloopen jaar is geweest. Die voorbereiding werd verricht door de economische sectie van het Volkenbondssecretariaat onder- leiding van den bekwamen Engelschman, Sir Arthur Salter, die daarbij de directieven volgde van het Economisch Volkenbondscomité. Het Economisch comité begon de voorbereiding met het raadplegen der regeeringen. Uit de 28 ingekomen antwoorden bleek, dat de Assemblee (op. voorstel van Italië) jp het psychologisch moment het initiatief tot het voorbereiden eener conferentie op dit gebied had genomen en dat er een voldoend aantal staten was, die voor afschaffing der in- en uitvoerverboden te vinden waren. Die verboden waren trouwens al door vier internationale conferenties (Brussel in 1920, Porto-Roso 1921, G_»ua 1922 en Genève 1923 veroordeeld. Het Economisch comité werkte op grond v^in de antwoorden der regeeringen een ontwerp-conventie uit, waarbij het zich de medewerking verzekerde van deskundigen uit Duitschland, - Oostenrijk, Hongarije en Servië. Deze ontwerpconventie had een tweeledig doel. Inde eerste plaats was zij voor de commissie een middel om de verschillende kanten van het vraagstuk in het licht te stellen. ert daarnaast was te voorzien, dat een voorloopige tekst een groot aantal belangwekkende opmerkingen en critieken zou uitlokken. Daartoe werd het voorontwerp niet alleen toegezonden ran de regeeringen, leden van den Bond, maar ook aan de voornaamste internationale •commerciëele organisaties als de internationale Kamer van Koophandel te Parijs, de internationale parlementaire handelsconferentie en het Internationaal Landbouw Instituut te Rome. Aan de hand van de 36 regeeringsantwoorden en de opmerkingen der genoemde internationale instellingen werd de ontwerp-conventie aan een nieuw onderzoek onderworpen. Het economisch comité vond echter geen aanleiding om den tekst te wijzigen. Verschillende landen, met name Duitschland en Polen, meenden, dat een conventie pas in werking kon treden, wanneer de wisselkoersen -en munteenheden gestabiliseerd zouden zijn. Een van de voornaamste bezwaren, die tegen de ontwerp-conventie werden ingebracht, was datgene, waarin gewezen werd op het gevaar, -de in- en uitvoerverboden afzonderlijk van de overige handelsbelemmeringen te regelen en zoo werd met name gevreesd, dat in sommige gevallen prohibitieve rechten de plaats der genoemde verbodsbepalingen zouden gaan innemen. Het Economisch Comité deelde dit bezwaar, vroeg zich zelfs af of dit geen ernstig beletsel was voor de te sluiten conventie, maar meende toch, dat de in- en uitvoerverbodsbepalingen, vooral wanneer zij vergezeld gaan van het zoogenaamde licentiestelsel, bijzonder gevaar opleveren om tot misbruiken te leiden en dat die maatregelen een aparte actie volkomen rechtvaardigen, zelfs wanneer men om opportuniteitsredenen dit probleem afzonderlijk moet behandelen van dat der overige belemmeringen, die den handel in den weg staan. Daarom is in de ontwerp-conventie geen verband gelegd tusschen deze verbodsbepalingen en de gevreesde prohibitieve rechten eenerzijds, en de overige hindernissen anderzijds, al wordt door het Economisch Comité erkend, dat de conferentie bij dit zeer belangrijke punt ter dege zal hebben stil te staan. Thans een enkel woord over de ontwerpconventie, die als „base de discussion" zal dienen voor de conferentie. Hoofdzaak is, dat de staten zich verbinden binnen zes maanden na de ratificatie alle in- en uitvoerverbodsbepalingen af te schaffen. Doch direct in aansluiting daarop dient vermeld te worden, dat van hetgeen met de eene hand gegeven wordt, met de andere weer een groot gedeelte wordt teruggenomen in een tweetal artikelen. In het eerste worden niet _ minder dan tien categorieën verbodsbepalingen opgesomd, die onder de conventie zullen vallen, zij het dan ook op voorwaarde, dat zij zonder onder-' scheid jegens alle staten worden toegepast en niet zoodanig worden toegepast, dat zij een zuiver economisch oogmerk verbergen. Van die uitzonderingen noemen we verbodsbepalingen, die de nationale verdediging, de veiligheid op de openbare orde betreffen, die een sanitair doel nastreven, die, welke ten doel hebben ziekten van planten en dieren e.d. te weren, verbodsbepalingen met een moreel of humanitair doel, waarbij bepaald wordt, dat de goederen, die daardoor getroffen worden, in het binnenlandsch verkeer op gelijken voet behandeld moeten worden; maatregelen tsr bescherming van de nationale kunst, de historie en de archeologie, verbodsbepalingen ter bescherming van den industrieelen, literairen en artistieken eigendom, eveneens met de beperking, dat op mii heemsche producten dezelfde bepalingen van toepassing zijn; verbodsmaatregelen, die de beheersching van staatsmonopolies beoogen, die, welke in overeenstemming van bestaande internationale conventies op den wapenhandel, den handel in verdoovende middelen of ter vermijding van misbruiken en oneerlijke concurrentie zijn uitgevaardigd. Ten slotte zijn als vanzelf sprekend buitengesloten men uitvoerverbodsbepalingen oM munten, goud, zilver, bank-papder en anitfe geldwaardige stukken. Het tweede artikel waarvan ik sprak geeft de staten de bevoegdheid in- en uitvoerverbodsibepalingen uit te vaardigen om het hoofd te bieden aan buitengewone en abnormale omstandigheden, alsmede om hun economische en financieele „levensbelangen" te bescherm,en. Zij mogen in geen geval worden misbruikt voor bescherming van de nationale nijverheid noch leiden tot een differentieele behandeling van eenigen anderen staat, die tot de conventie zal zijn toegetreden. De conventie laat, zooais haast van zelt spreekt, de staten vrij naar goedvinden te handelen jegens staten, die niet tot de conventie zullen eerst om advies worden voor-gewordt gelaten die procedure naar welgevallen te regelen. Geschillen over de interpretatie der conventie zullen eerst of advies worden voorgelegd aan een der technische organisaties van den Boud, die de Raad daartoe zrd aanwijzen. Wordt dat advies niet door beide partijen aanvaard, dan wordt een arbitrale of judiciaire procedure voorgeschreven, waarbij partijen de grootst mogelijke ruimte .wort gelaten die procedure naar welgevallen te regelen. Elke staat is ten slotte verplicht binnen twaalf maanden na de in werking treding een rapport uit te brengen over de ter uitvoering der conventie genomen maatregelen. Van belang is natuurlijk niet alleen dat de conventie tot stand komt, maar vooral, dat het aantal uitzonderingsbepalingen en reserves zoo veel mogelijk wordt beperkt. Daarover zal, naar het zich laat aanzien, in de komende weken nog wel eenige strijd gevoerd moeten worden. Verschillende desiderata op dit gebied zijn ter kennis van het economisch comité gebracht. Zoo wenschen Engeland en Australië een uitzondering gemaakt te zien voor goederen, die in de gevangenissen zijn gemaakt. Finland wenscht de staten vrij te laten tijdelijk invoerverbodsbepalingen uit te vaardigen om speculatieve invoeren, voorafgaande aan tariefverhoogingen, tegen te gaan. Spanje wenscht uitdrukkelijk het onbeperkte recht tot wijziging van het douanetarief, zonder dat dit als een inbreuk .op de conventie wordt beschouwd, vastgelegd te zien. Zuid-Afrika wenscht zich het recht voor te behouden den invoer van struisvogels en struisvogeleieren, alsmede van alcohol en wijnen uit landen, die de binnenlandsche verkoop dier laatste producten verbieden, te verbieden. Wat Nederland betreft, kan worden opgemerkt, dat wij bij deze conventie niets te verliezen en alles te winnen hebben. Ons voorbeeld en onze ervaring kunnen, evenals tijdens de economische wereldconferentie, voor andere, minder liberale staten bijzonder leerzaam zijn en wanneer wij aan het eind dezer conferentie, evenals aan het slot der economische conferentie zien, dat de groep van conservatieven tot op zekere hoogte wordt meegesleept door deui steeds sterker wordenden stroom van voorstanders van grooter handelsvrijheid, dan zal ons land zeker niet voor niets zijn afge-' vaardigde naar Genève hebben gezonden. --- BELGIË. UIT DE BELGISCHE DIAMANTINDUSTRIE. Kloovers in actie. Onze bijzondere . Antwerpsche correspondent schrift: De tot den A. D. B. behoorende kloovers zijn voor de zooveelste maal ontevreden over het beleid van het bestuur van den A. D. 8., meer in het bijzonder over twee leden van dit bestuur, die belast zijn met de behartiging van de klooversbelangen. Dit beleid zou zich bijna uitsluitend bepalen tot het stipt innen van de bondscontributie en de zich herhalende belofte dat rekening zal worden gehouden,met de reeds sedert jaren bestaande grieven over totale verwaarloo-zingen van de belangen der kloovers. Ook sohijnt er misnoegen te bestaan over een nog wel eens merkbare vooringenomenheid van sommige bestuurders tegen de uit naar hier gekomen Hollandsche en andere Joden bestaande kloóVersvakgroep. De mij dienaangaande bekende staaltjes vertoonen inderdaad een opvallende gelijkenis met wat men gewoonlijk onder antieemitisme pleegt te verstaan. Hoe het ook zij, de kloovers" vermeenen reden te hebben tot ernstige ontevredenheid en zijn Donderdagavond j.1., zonder voorkennis of goedkeuring van hun bestuur, bijeengekomen om ie beraadslagen over de vraag wat hunnerzijds kan worden verricht ter verbetering van de behandeling van op hen betrekking hebbende vakaangelegenheden, zooais loonquaesties, leerlingenwezen, beteugeling van avondwerken, enz. Uit tactische overwegingen werd omtrent 'de plaats gevonden besprekingen het stilzwijgen bewaard. Men wil alsnog ■ eerst trachten met het bestuur van den A. D. B. tot een vergelijk te komen alvorens openlijk verzet toe te passen. Reeds bijna 4£ jaar geleden werden onder leiding van den te Amsterdam welbekenden kloover Alex. Boeleman soortgelijke pogingen ondernomen, welke echter slechts tot gevolg hadden dat de in verzet gekomen bondsleden met een geldboete werden gestraft en dat verder alles bij het oude bleef. Ook thans is wel niet veel beter te verwachten, daar de uit circa 250 leden bestaande kloóversvakgroep een geringe minderheid is bij de uit duizenden leden bestaande slijpersafdeeling van den A. D. B. --- Een verzoek om een algemeene loonsverhooging van 5 pCt. Ofschoon de slijpers de laatste twee maanden practisch reeds aardig wat meer verdienen, heeft het bestuur van den A. D. B. toch een schriftelijk verzoek gericht tot het bestuur van het Syndicaat der Belgische diamantnijverheid tot het verleenen van een algemeene verhooging van 5 pCt. van de grondloonen. Het bestuur van het S. B. D. heeft dat verzoek in een dezer dagen gehouden vergadering in welwillenden geest behandeld en besloten Woensdag a.s. 20 dezer een algemeene ledenvergadering te houden, waar het zal voorstellen de verlangde verhooging te verleenen onder de bepaling, dat de verlangde 5 % door de werkgevers wordt afgedragen aan een te stichten wachtgeldkas, welke den werklieden uitkeering zal verleenen bij eventueele gevallen van tijdelijke gedeeltelijke stillegging" van de industrie. Op deze wijze denkt het bestuur van het S. B. D. een goed begin te kunnen maken op den weg tot regeling der geslepen productie. --- BULGARIJE. GEEN MEDEPLICHTIGHEID. Een B. T. A.-telegram uit Sofia meldt, dat de minister van buitenlandsche zaken Boerow ontkend heeft, dat de officieele politiek medeplichtig zou zijn aan gewelddaden. --- DUITSCHLAND. EEN AMBTENAARSLEVEN. ('Van onzen W-correspondent.) Ber lijn, 13 October. De man zonder vrienden. -~ Wermuth en Willem 11. — De vader van de broodkaart. — 't Kan verkeeren. Vereenzaamd en verbitterd, door allen verlaten en door niemand oprecht betreurd, is gisteravond in den ouderdom van 73 jaar de vroegere opperburgemeester van Berlijn, Adolf Wermuth, overleden. Met hem is een zeer bijzondere figuur in het politieke leven van het land en van de rijkshoofdstad heengegaan. Een man, die zijn geheele leven in dienst van de gemeenschap heeft doorgebracht, een ambtenaar van den ouden stempel, maar met eigenschappen van verstand en karakter, die hem vèr boven de middelmaat deden uitsteken en hem een schitterende carrière decjen maken — eigenschappen echter, die er tevens oorzaak van waren dat hij zijn oude vrienden op den duur tot tegenstanders maakte, zijn bewonderaars afstootte en zijn nieuwe vrienden tenslotte ook tegen zich in het harnas joeg, zoodat hij aan het einde van zijn eervolle loopbaan geheel' alleen stond. Toen hij in 1920 als opperburgemeester van Berlijn aftrad, wist hij zich ■=-=- en dat was de tragiek van zijn leven — verlaten door allen, die in den loop der jaren zijn medestrijders waren geweest. Koude onverschilligheid, miskenning en vijandschap waren zijn deel en hierover verbitterd, trok de eenzame zich terug in zijn villa te Lichterfelde, w.nar hij de laatste jaren van zijn leven, gedesillusioneerd en afgesloten van de buitenwereld, heeft gesleten. Wermuth was een krachtnatuur. Had hij zich eenmaal iets in het hoofd gezet dan trachtte hij zijn doel met alle middelen te bereiken. Maar — zonder schipperen. Op compromissen wilde hij zich niet inlaten. Hij was een stijfkop, die het steeds op buigen of barsten liet aankomen en zonder onderscheid des persoons zijn meening placht te zeggen. Dat haalde hem ook de ongenade van Wilhelm II op den hals. Van 1909 tot 1912 was hij staatssecretaris van financiën in het kabinet Bethmann-Hcllweg, nadat hij eerst vijf jaren als onderstaatssecretaris werkzaam was geweest. Zijn devies: „geen uitgaaf zonder dekking," bracht hem bij herhaling in conflict met den rijkskanselier en vooral met de militaire en marine-autoriteiten, maar hij hield onwrikbaar vast aan zijn principe. Als de druk van de tegenpartij al te groot werd, was zijn laatste troef steeds, de kabinetsquaestie te stellen. In de drie jaren van zijn ministerschap heeft hij niet minder dan zestien maal gedreigd, de portefeuille van financiën peer te zullen leggen. Vijftien maal had bet succes. De zestiende maal aanvaardde de keizer, geprikkeld door de vrijmoedigheid van den staatssecretaris, die hem onomwonden de waarheid had gezegd, zijn ontslagaanvrage. Twee maanden later had Berlijn een nieuwen opper-burgemeester noodig en de keuze van de burgerlijke partijen viel •op den man. die het bestaan had den keizer ronduit te zeggen waar hot op stond. Zulke mannen waren in het Duitschland van vóór de revolutie schaarsch — veel schaarscher dan de vroede vaderen van Berlijn destijds konden vermoeden — en terecht meende men, dat de stad zich gelukkig mocht prijzen als Wermuth, die bij herhaling bewezen had, moed en karakter te bezitten, bereid werd gevonden, het opperburgemeesterschap te aanvaarden — nog afgezien van het feit, dat Wermuth „excellentie" , was, wat bij de burgerlijke partijen eveneens niet weinig gewicht in de schaal legde. Een „Exzellenz" aan het hoofd van het gemeentebestuur stond immers gekleed. ... Dr. Wermuth werd gepolst en bleek bereid. En met vrijwel alle burgerlijke stemmen werd hij gekozen. Hoe diep de indruk was, dien zijn onvervaarde houding tegenover Wilhelm II had gemaakt, moge blijken uit het feit, dat zélfs de sociaal-deniocraten niet tegen hem stemden, maar blanco stembiljetten inleverden, ofschoon hij de candidaat van de burgerlijke partijen was. Nauwelijks twee jaar stond de nieuwe opperburgemeester aan het hoofd der gemeente, toen de wereldoorlog uitbrak. En in de bange jaren van oorlog en inflatie kreeg dr Wermuth meer nog dan ooit tevoren gelegenheid, zijn ongewone capaciteiten en zijn geweldige werkkracht te ontplooien. Zijn eerste' zorg gold de verzekering van de voedselvoorziening van de wereldstad met haar vier millioen inwoners. Keeds in September 1914, toen de oorlog nog geen vijf weken duurde, drong hij bij het departement van binnenlandsche zaken aan op rantsoeneering van de levensmiddelen. Men was te beleefd om hem'in zijn gezicht uit te lachen, maar achter zijn rug deed men het des te uitbundiger. Een half jaar later moest men echter erkennen, dat Wermuth gelijk had gehad. In Januari 1915 verscheen de verordening nopens de reguleering van de voedselvoorziening. Onmiddellijk riep Wermuth de vertegenwoordigers van de voorsteden van Berlijn bijeen tot een conferentie, waarin op zijn initiatief werd besloten tot invoering van de broodlkaart. Deze maatregel wekte nieuwe hilariteit, maar zes maanden later had geheel Duitschland het voorbeeld van Berlijn gevolgd. En Wermuth heette sedertdien ~de vader van de broodkaart". Wie zich een indruk wil vormen van de moeilijkheden, die overwonneu moesten worden om althans den ergsten nood buiten de muren van de stad te houden en om vooral in den beruchten „bietenwinter" van 1917 ook de allerarmsten voor verhongeren te vrijwaren, leze het omvangrijke, maar interessante boek „Berlin im Weltkriege", waarin dr. Wermuth rekenschap van zijn bestuursbeleid gedurende den oorlog heeft afgelegd. En slaat men daarnaast zijn memoires op, die hij, de bescheiden werker, onder den in al zijn eenvoud typeerenden titel ~Ein Beamtenleben" het licht deed zien, dan kan het niet anders of men voelt bewondering en — sympathie in zich opkomen voor dezen man, die ondanks het feit, dat hij de zes kruisjes al achter den rug had, iederen morgen om vijf uur — 's zomers zelfs al om vier uur — opstond om zelf de groenten- en vleeschmarkten te gaan inspecteeren, die, tot schrik en ergernis van zijn ambtenaren, 's morgens om acht uur al in zijn bureau zat en die vooral voor de nooden en behoeften van de sociaal-misdeelden te allen tijde een open oog en een open oor had. Toen het koninkrijk Hannover door Pruisen werd ingelijfd en Bismarck met één pennestreek een einde maakte aan de oude dynastie der Welfen wilde Wormuth's vader, die commandant van de Hannoveraansche politie en een vertrouweling des konings was, deze 4*b,_Ble niet overleven en pleegde zelfmoord. Geheel anders reageerde zijn zoon, de opperburgemeester van Berlijn, op de debacle van 9 November 1918. Zijn nauwe samenwerking met de sociaaldemocraten in de moeilijke oorlogsjaren had hem, den uit een aartsreactionair milieu voortgekomen en in een conservatieve atmosfeer opgegroeiden Pruisischen ambtenaar, meer en meer tot de overtuiging doen komen, dat het verkeejd was de socialisten naar een keizerlijk woord langer als „Vaterlandlose Geselen" te beschouwen en hen van actieve medewerking aan het stadsbestuur te blijven uitsluiten. Hij achtte hun medewerking integendeel uiterst gewenscht, ja noodzakelijk. En toen in 1920, na de vorming van de eenheidsgemeente Groot-Berlijn, een nieuwe magistraat moest worden gekozen, deed zich het opmerkelijke feit voor, dat Wermuth, de voormalige candidaat van de burgerlijke partijen, door de gematigde en de onafhankelijke socialisten candidaat werd gesteld en tegen de stemmen van alle burgerlijke partijen werd herkozen.... 't Kan verkeeren, zei Brederode. Maar hoe snel het soms verkeeren kan ondervond dr. Wermuth eenige maanden later. De arbeiders in de gemeentelijke electriciteitsbedrijven hadden het werk neergelegd. De opperburgemeester, overtuigd, dat hierdoor het algemeen belang op frivole wijze werd geschaad, wilde' krachtdadig tegen de stakers optreden. In den gemeenteraad raakte hij in conflict met de onafhankelijken en bij de stemming over een communistische motie van wantrouwen lieten dezelfde partijen, die hem in het begin van het jaar op het schild hadden geheven, hem in den steek. Onmiddellijk demissioneerde hij, teleurgesteld over wat hij snooden ondank en verraad achtte, en trok zich terug in het particuliere leven. Hij heeft nadien de politieke arena niet meer betreden. Men had mogen verwachten, dat de stad BerKjn den man, die zoo ontzaglijk veel voor de ontwikkeling van den metropool heeft gedaan tot eereburger zou hebben benoemd. Dit is niet gebeurd. Geen van de partijen in den Berlijnschen raad was bij machte, Wermuth anders te zien dan door den partijbril. De burgerlijke partijen zagen hem als een renegaat, de socialisten %ls een man, in wien zij zich toch vergist hadden. En aan zijn verdiensten dacht niemand meer Eerst nu hij dood is worden ze in de bladen van alle schakeering breed uitgemeten... --- ARTSEN EN COCAÏNEHANDELAARS. Bij een proces te Berlijn is wederom gebleken hoe doktoren vaak cocaïnehandelaars gelegenheid geven om aan hun verderfelijke giften te komen. Dezer dagen zaten twee doktoren op de beklaagde bank. De eerste werd vrijgesproken bij gebrek aan bewijzen, de andere tot een maand gevangenisstraf veroordeeld. De voorzitter bij de uitspraak, dat de rechtbank „in vele cocaïneprocessen geconstateerd heeft, dat er gewetenlooze doktoren en apothekers zijn, die den cocaïnehandel bevorderen. Tegen zulke personen moet met alle strengheid worden opgetreden." Bij de getuigenverhooren werd door ocaïnehandelaars verklaard, dat bij hun giften van een der doktoren hadden gekregen. In verschillende apotheken werd een onderzoek ingesteld en daarbij werd een groote hoeveelheid recepten gevonden. Om het zijn patiënten gemakkelijk te maken, had hij in een bepaalde buurt een kamer gehuurd; ook 's nachts was hij bereikbaar. Een man én een vrouw verklaarde, dat zij dagelijks en tot anderhalf gram cocaïne kregen. Later werd de dosis zelfs verdubbeld. Het gebeurde zelfs, dat de „patiënten" de recepten eenvoudig van de huisjuffrouw kregen. Voor elk recept werd een tot anderhalve mark betaald. De „patiënten" waren vaak drie- of viermaal gestrafte handelaars. Onderzocht werden zij gewoonlijk heelemaal niet. --- TSJECHO-SLOWAKIJE. DE AANSLAG OP TSENA BEY. Het verhoor van Bebi. PRAAG, 15 Oct. (B. T. A.) Bebi, do moordenaar van Tsena bey, is heden tot 4 uur in den namiddag verhoord. Hij verklaarde te Rome te hebben gestudeerd. De huidige Albaneesche regeering en Tsena bey waren z.i. verantwoordelijk voor den ongelukkigen toestand van zijn land. • De autopsie van het lijk van den vermoorde zal Maandag plaats hebben. Minister Benesj heeft de Albaneesche regeering zijn deelneming met den dood van Tsena bey betuigd. --- TURKIJE. DE VOLKSPARTIJ. Een record-„Dauerrede” Gisteren is te Angora het congres begonnen van de (republikeinsche) volkspartij, dat wordt gepresideerd door den Turkschen president, Moestafa Kemal. Het wordt bijgewoond door meer dan 500 afgevaardigden. Moestafa KemaL zal in dit congres een rede houden, welke op papier niet minder dan duizend bladzijden beslaat en welker voorlezing naar verwacht wordt dan ook zeven dagen in beslag zal nemen. De ghazi zal daarin een overzicht geve.n van de geschiedenis van Turkije, te beginnen met den dag, waarop hij te Samsoen vr.et aan land zette om den strijd voor de nationale onafhankelijkheid te aanvaarden. Hij zal spreken over het verzet der progressieve partij onder leiding van Reoef bey, Rafet asja, Adnan bey en Halide Hanoem tegen de afschaffing van het kalifaat, de vervanging van de fez door den hoed, de secularisatie van religieuze instellingen en de emancipatie van de Turksche vrouw. --- Weerbericht. Maandag 17 October 1927. De lage druk ten Zuiden van ons wordÈ nog teruggevonden bij Corsica en is overigens over Frankrijk door betrekkelijk hooge druk ingenomen, die zich in het Westen voortzet. De lage druk ten Noorden van ons beheerscht het weder orer ons waarnemingsgebied en vertoont veel actieve uitloo» pen, n.l. één in Midden-Zweden, een over de Noordzee en één ten Noorden van Schotland, die krachtige wind uit Zuid tot West veroorzaken over de Britsche Eilanden, het Noordzee- en Oostzee-gsbied. Hoogst» stand 764.0 te Rochefort, laagste 737.6 t» Ingö, 744.7 te Sarna, 744.1 te Hanstholm elf 746.9 te Thorshavn. De temperatuur is sinds Zaterdag ©ver êm Britsche Eilanden, ons land, Denemarken en Zuid-Zweden gestegen, gedaald daarentegen langs de Noorsche ku«t en bij IJsland met de Taroer; boven normaal is zij over de Britsche Eilanden, ons land, het grootste deel van Zweden en bij Zwitserland, elders onder normaal en wel 11 gr. C. te Rochefort.- De regen viel in meest lichte tot matige hoeveelheid over ons land en ten Noorden daarvan: Thorshavn meldt 10, Stornoway 8, Valdersund en Amsterdam 7, Blaavandshoek 6, De Bilt, Haparanda en Stockholm 5 mm. De barometer bij ons verandert weinig. Verwachting v. h. K. N. M. I. te de Biïvan heden- tot morgenavond 6 a 7 uur: Matige tot krachtige later afnemende Weste-< lijke tot Noordwestelijke wind, zwaarbewolkt met tijdelijke opklaringen, aanvankelijk nog regenbuien, iets kouder. Stormwaarschuwingsdienst. Geseind, v. =4 Bolt heden te Bu. 10 aan alle posten: Weest op uw hoede. Hoogste temp. 13 gr. C. =' 55 gr. F. Ta Holyhead en Perpignan. Laagste temp. —1 gr. C. ;= 30 gr. F. =Ta Hernösand en Sarma. Baron fr. Wind Temp. « 2 +aï"Zl Toestand . g 9 2 _5 "ö _ 13 2 van «?---., _ » :■■ u'j 4 =1 =* ■i_ e) jij || ■& «de lucht É?l| Gron 50.6 — 9.7 west 3 regen 52+6 9 Helder... 51.=1 — 8.1 w.n.w. 6. betr. 54--4 4 Amsterd. 52.6—7.5 west 4 . 54--6 7 De Bilt.. 53.4— 7.0 „ 3 regen 52+5 5 Vlissing.. 55.3f—5.1 „ 5 zw. bew. s'+ 4 0 Maastr... 56.9 — 4.0 z.z.w. 3 betr. 50 + 2 0 Luchtrirukgradient of \ verschil in luchtdr. ge-/ Hedenmorgen 7u. 2.5 in meten over 111.IC. M.in > N. richting de richting v_n het V grootste verschil. ) Th-rmorn-terstamten a/h Stadswaterkantaor. 17 Oct - morgens 6 uur 53 gr. F. 's morgens 8 uur 54 gr. F. 's morgens 10 uur 55 gr. F , 's morgens 12 uur 56 gr. F. '" middags 1 uur 57 gr. F. --- EEN REDE VAN MOESTAFA KEMAL. Zijn arbeid sinds 1919. KONSTANTINOPEL, 17 Oct. (V. D.) Moestafa Kemal, de president der Turksche republiek, heeft op den partijdag \an de Turksche Volkspartij een rede gehouden, welke niet minder dan zeven uur in beslag nam en waarin hij een uitvoerige uiteenzetting gaf van hetgeen hij tot stand heeft' gebracht sinds het jaar 1919, toen hij aai» de kust der Zkarte Zee landde. De binnenlandsche toestand van Turkije was destijdnoodlottig. De Sultan en zijn adviseurs deden niets om het land uit de impasse te redden, ter« wijl de geallieerden — aldus de president —« zich niet gehouden hebben aan de uit den wapenstilstand voortvloeiende bepalingen.: Het leger verkeerde eveneens in een chaotischen toestand. Er werd daarop overwogen; van Turkije een protectoraat van de Vereenigde Staten of Engeland te maken, doch' Kemal's vrienden bleven hem trouw, zoodat de nationalistische beweging ten slotte doorgezet kon worden en het congres te Sivas besloot daarop iedere poging aan te wenden om Turkije van buitenlandsche troepen te bevrijden. --- ZUID-SLAVIË. WEER KOMITADJI'S. Volgens een B. T. A.-telegram uit Belgrado zlja daar berichten uit Istilb ontvangen, dat een gtoep .-=• kcmitadji's 's nachts over de grens is gekomen. Na een hevig gevecht hebben de grenswachten de indringers teruggeworpen op Bulgaarsch gebied. Ook zouden Bulgaarsche komitadji's, uit Albanië komende, de Grieksche grens zijn over» getrokken. ---