RICHTING EN BELEID. „Rechtsch-extraparlementair” kabinet, of roomsch katholiek-anti-revolutionair minderheidsministerie ? §§ Op den drempel der parlementaire Periode ontmoeten elkaar weldra het nieuwe kabinet en de opnieuw samengestelde Tweede Kamer. Onder deze omstandigheden krijgen de algemeene beschouwingen over de staatsbegroting dit jaar weer het karakter van een Poging richting en beleid der wetgevende Wacht voor de periode van deze Kamer vast te stellen. Zij hebben daarom recht op öeer dan gewone belangstelling. Voor een deel zullen deze beschouwingen retrospectief moeten zijn. De afloop der verkiezingen van 3 Juli zal daarbij menigmaal in het geding komen. Daarover echter is, ook te dezer plaatse genoeg gezegd. Zij zullen °ok de geschiedenis van de totstandkoming van het nieuwe kabinet naar alle waarschijnlijkheid in den breede bespreken. Die is nog allerminst volledig opgehelderd. Eenig meer licht daarop is stellig te wachten, al'zullen Riet alle besprekingen en alle briefwisselingen van belang voor deze zaak openbaar Worden gemaakt. De voorgeschiedenis is echter van groot belang vior het karakter der regeering en dus voor de beoordeeling der politieke mogelijkheden, dio zich openen. Wat in de Troonrede een Colijn en een Van Wijnbergen teleurstelde (de afwezigheid der rechtsche beginselvaan, het ontbreken van een verklaring, dat in bestuur en wetgeving handhaving der Christelijke grondslagen van ons volksleven richtsnoer hlijft), kan daarin evenzeer verklaring vinden, als hetgeen de roomsche democraten ontstemde in de zinsneden, die den invloed van den minister van Financiën bij de samenstelling der troonrede bewijzen. Dat die verklaring ten volle zal worden gegeven, moet worden betwijfeld. Nog heden, meer dan tien jaren na dato, kunnen er over het totstandkomen van het eerste kabinet Ruys de Beerenbrouck zeer uiteenloopende opvattingen worden verdedigd. Volgens den Haagseben briefschrijver van „de Tijd" en volgens de „Maasbode" zou toen overeenstemming zijn bereikt tusschen de fracties van „rechts" over „een zeer uitvoerig ontwerp regeeringsprogram". En de „Nederlander" beweert, dat daarvan „geen sprake is geweest". Deze strijd van opvattingen is te merkwaardiger, omdat hoofdredacteur van „de Nederlander" is de heer Snoeck Henkemans, te wiens huize en door "wien, volgens de „Maasbode", de sociale paragraaf in een bespreking met de heeren Aalberse, Rutgers en Smeenk zou zijn geformuleerd. Toen gold het een parlementair kabinet. De betrekking van een dergelijk ministerie tot de partijen geeft geen aanleiding aan de fracties uitvoerige mededeeling te doen omtrent het overleg, waaruit een dergelijk ministerie is geboren, omdat zij daaraan immers hebben deelgenomen en dat men de oppositie tot in bijzonderheden zal inlichten, kan moeilijk worden verwacht. Dan zou men de zwakke punten in het eigen harnas aan den tegenstander immers aanwijzen. Nu hebben wij een extraparlementair kabinet, omdat de Christelijk-Historische fractie weigerde mede te werken tot de samenstelling van een regeeringsprogram van de soort als in 1913, naar zij zelf erkent, en in 1918, naar op goede gronden mag worden aangenomen, geen bezwaar bij haar ontmoette. N u zou een dergelijke samenwerking „het constitutioneele stelsel onherstelbaar verwringen", zooals de „Nederlander" dat uitdrukt. Ons is dat niet geheel duidelijk. Ook niet na de nadere verklaring, die de „Nederlander" van dezs gedragslijn heeft gegeven. Het blad beroept zich op het Christelijk-Historisch manifest van 1929 en met name op de zinsnede : „het onderscheid tusschen de bevoegdheid van de regeering en van de Volksvertegenwoordiging blijve erkend". Dat is een zeer begrijpelijke wensch. Dat evenwel door de wijze, waarop deze zinsnede is uitgelegd in de crisisdagen van den afgeloopen zomer, de mogelijkheid tot het vormen van een parlementair kabinet is afgesneden, is daardoor allerminst verklaard. Met volkomen eerbiediging van dit verschil toch zouden de fracties hebben kunnen medewerken aan de vorming van een parlementair kabinet van rechts. Indien daartoe de geneigdheid bij de Christelijk-Historische fractie had bestaan ! Die was er echter niet en daar wringt de schoen, veeleer dan bij de beweerde „onherstelbare verwringing van het constitutioneel stelsel", waarvoor het Christelijk-Historisch orgaan zich zoo beducht toomt. Maar dan dient bij het begrootingsdebat over richting en beleid van dit extraparlementaire, rechts getinte, kabinet te worden vastgelegd, dat het herstel der practijk van het parlementair meerderheidskabinet in eerste instantie schipbreuk leed op den onwil der Christelijk-Historischen om met de politieke vrienden van vroeger, het eertijds gebruikelijke overleg over het regeeringsprogram te plegen. Dat kan een zeer goede reden hebben gehad. Men kan aan Christelijk-Historische zijde de overtuiging hebben gekoesterd, dat de dagen der coalitie voorbij waren en dat dus een coalitie-kabinet slechts in schijn een homogeen-parlementair meerderheidsministerie zou zijn. Dan geboden inderdaad de eerlijkheid en de eerbied voor de parlementaire practijk hen aan de samenstelling van een dergelijk kabinet niet mede te werken. Maar diezelfde motieven zullen hen dan ook moeten dwingen open kaart te spelen in het te wachten debat over richting en beleid Opdat het begrip „rechts", dat feitelijk zijn inhoud verloor, niet langer voor echte munt kan worden uitgegeven. De omstandigheid, dat figuren uit alle drie partijen van het vroegere „rechts" deel uitm-.ken van dit kabinet Buys de Beerenbrouck, stempelt het niet tot een „rechtsch" extraparlementair kabinet. Wil het, anders als het intermezzo-kabinet, toch in „rechtschen" zin regeeren, dan kan dat alleen beteekenen, dat het met de programma's van twee der drie coalitiepartijen, van de antirevolutionairen en roomsen-katholieken rekening houdt. Dan is het kabinet dus exponent van een op versmalde basis opgetrokken alliantie, die geen meerderheid heeft in een der beide Kamers van de StatenrGeneraal. Dan zou dit kabinet, welks program vrijwel gelijk is gebleven aan het ontwerp, dat de heer Iluys opstelde, toen hem de opdracht was gegeven een parlementair kabinet te formeeren, inderdaad niet zijn een „rechtsch extraparlementair" kabinet, maar een roomsch-antirevolutionak minderheidskabinet. Daarin is wellioht de verklaring te vinden voor de economische en sociale paragrafen van de troonrede. Maar dan is dit kabinet geen homogeen ministerie. Dan zijn de heeren De Geer en Beelaerts van Blokland daarin hospitanten, wier aanwezigheid in dit ministerie Ruys geschikt is zijn waren aard als roomschantirevolutionair minderheidskabinet te maskeeren. De booze uitlatingen van roomsch-democratische organen over den beheerder der schatkist krijgen in het licht van deze onderstelling een andere betéekenis dan ze schenen te hebben. Het feit, dat de heer Ruys deze opposanten weer in het gareel kreeg, evenzeer. De overwegingen, die de verandering in hun houding bepaalden, gelden echter niet voor ons geheele volk. En dat heeft er recht op te weten, waardoor richting en beleid van de wetgevende macht in de aangebroken parlementaire periode zullen worden bepaald. Dat allereerst dienen de algemeene beschouwingen over de rijksbegrooting aan het licht te brengen. Daarom moge ons volk over de ontstaansgeschiedenis van dit. ministerie ten volle worden ingelicht. --- BINNENLAND. MINISTER REYMER NAAR ZEELAND. De Minister van Waterstaat begeeft zich hedenavond, vergezeld van ir. P. H. A. Rosenwa'ld, administrateur bij zijn Departement, op reis voor een ambtelijk bezoek aan de proivincie Zeeland. Met verschillende autoriteiten en belanghebbenden zullen gewestelijke belangen worden besproken, terwijl de voornaamste provinciale en rijkswaterstaatswerken en inrichtingen in oogenschouw zullen worden genomen. Minister Reymer stelt zich voor in den avond van 11 dezer in de Residentie terug te keeren. --- MINISTER DECKERS NAAR RHENEN. Minister Deckers is voornemens morgen tegenwoordig te zijn bij het slaan van een zware brug door de pontonniers over den Kijn bij Rhenen. --- DE POSTVLUCHTEN NAAR INDIË. Het retourvliegtuig. Het retourvliegtuig is heden om 5.45 uit Medan vertrokken met bestemming naar Kohlak. --- Het retour-vliegtuig te Kohlak aangekomen. Bij de K.L.M, is bericht ingekomen, dat het retour-vliegtuig om 13 uur te Kohlak is aangekomen. Bangkok kon niet worden aangedaan wegens den slechten toestand van het vliegveld. Kohlak is een militair vliegveld ongeveer 225 km ten zuidwesten van Bangkok. Morgen vertrekt men naar Akyab. Bij de K. L. M. is bericht ingekomen, dat het derde (postvliegtuig om 6 uur 25 uit Karatsji is vertrokken en om 10.55 uur te Nasirabad is geland, omdat een klep van den middelsten motor verwisseld moest worden. Morgen vertrekt men naar Allahatoad. --- NEDERLAND EN BELGIË. Nieuwe Nederlandsche vereenigingen in Belgig. Onze Brusselsche correspondent meldt: . In aansluiting aan de stichting van een Nederlandsche Vereeniging te Genck is ook, m overleg met den heer Eranquinet, voorzitter der Nederlandsche Vereeniging te Hasselt, een afvaardiging van den Bond van Nederlandsche Vereemgmgen en Lichamen in België naar Maeseyck geweest, waar evenals te Genck een Nederlandsche Vereeniging is ftesticht. Het aantal in België bestaande Nederlandsche vereenigingen is hiermee op 22 gebracht. --- PROV. STATEN VAN NOORD-HOLLAND. Agenda Najaarszitting. In de op 15 dezer te houden vergadering van de Prov. Staten zullen oan. de volgende punten aan de orde komen: Onderzoek van den geloofsbrief van het nieuw benoemde lid C. F. J. Verbeek. Verkiezing van een lid van Ged. Staten ter voorziening in de vacature-J. N Hendrix. Balans, exploitatierekening en rekening van buitengewone ontvangeten en uitgaven over 1928 en de begrootingen over 1929 van de Prov. Ziekenhuizen. Begrooting van inkomsten en uitgaven van het Wegenfonds, dienst 1930, met brief van Ged. Staten, houdende mededeelingen in zake den aanleg van het net van primaire wegen in de provincie. Balans en verlies- en winstrekening over 1928 en de begrootingen voor 1930 van de Prov. Bedrijven. De Provinciale begrooting voor 1930. --- OPHEFFING TOLLEN. Te Gouda. De beide tollen in de gemeente Gouda op het z.g.n. Goudsche rijpad, een weg die van Boskoop naar Alphen aan den Rijn loopt, zullen waarschijnlijk met ingang van 1 Januari a.s. worden opgeheven. De onderhandelingen tusschen de provincie en de gemeenten Gouda, Boskoop en Alphen aan den Rijn hebben tot dusverre een bevredigend resultaat gehad. --- DE TOCHT VAN DE ZEPPELIN. Onze Berlijnsche correspondent telefoneert uit Friedrichshafen: Het weer te Friedrichshafen is op het oogenblik nog ongunstig. Er staat uit het Zuiden een tamelijk stevige storm, ofschoon de weerdeskundigen meenen, dat dit slechts de uitloopers zijn van den storm van den vorigen dag. De Zeppelin-tocht naar Silezië die in elk geval vóór dien naar Nederland plaats heeft, zal op zijn vroegst vannacht beginnen. Men kan er dus op rekenen, dat de Zeppelin op zijn vroegst in den nacht van Vrijdag op Zaterdag naar Nederland zal vertrekken. IntusS'chen zijn hier tot dusver ongeveer twaalf Nederlandsche passagiers voor den tocht naar Nederland aangekomen. --- EEN NEDERLANDSCH HOTEL TE LONDEN. Onze .S-correspondent schrijft Er zijn groote plannen in de Nederlandsche kolonie. Het is misschien niet algemeen bekend, dat Londen ook een Nederlandech hotel rijk ia, waar men vaderlandschen koet krijgt opgediend en waar men onze taal hoort, Nederlandsche sigaren kan rooken onder het lezen van ecu Nederlandsche krant. Dit is het Bangor Hotel in Torrington Square, dat gedreven wordt door onzen landgenoot W. J. Damman en waar men onderkomen kan krijgen tegen Bloomsbury-prijzen. Het is een Bondshotel A. N. W. 8., K. N. M. V., V. T. B. — initialen, die de ingewijden wel zullen begrijpen en die er wel zoo ongeveer de Baedekerklasse van aangeven. Aan het Nederlandsche toerislenpubliek is dit hotel wel bekend en vooral in het reiseeizoen is de beschikbare ruimte er ontoereikend om te kunnen voldoen aan de vele aanvragen, zoodat dan geregeld vele reizigers in nabijgelegen dependances moeten worden ondergebracht en, naar de eigenaar mij mededeelt, een nog grooter aantal moet worden afgewezen. Dit wijst op de wenschelijkheid van uitbreiding, maar daartegen bestaat op die plaats een onoverkomelijk bezwaar. Dat deel van Torrington Square, achter het Britsch Museum, ligt namelijk binnen het terrein, waar de Londensche Hoogeschool een optie op heeft en waar binnen afzienbaren ' tijd ,de Universiteitsgebouwen zullen verrijzen. Verbouwing en vergrooting van het huidige Bangor Hotel, waarvoor groote uitgaven zouden moeten worden gedaan, ie daarom uitgesloten en het werd noodig naar een ander lerrein uit te zien, waarbij het begrijpelijkerwijs wenschelijk was in hetzelfde deel van het Londensche West Central District te blijven. En ik verklap geen' geheim met te zeggen, dat op slechts enkele minuten afstand 6 van het huidige hotel een huizencomplex is gevonden van vier perceelen, dat na verbouwing een mooier en veel grooter Nederlandsch hotel kan worden dan het oude is geweest en dan ook aan alle eischen van modern comfort zal voldoen. Dat alles brengt natuurlijk groote kosten mede, maar het is ook wat waard om een goed en niet te duur Nederlaiidseh hotel in Londen te hebben, waar landgenooten, die gesteld zijn op de Nederlandsche keuken, tegen matige pensionprijzen hun intrek kunnen nemen en terecht kunnen met hun eigen taal. Er worden thans pogingen aangewend om een kapitaal van 14.000 pond, verdeeld in 10.000 obligaties en 4000 gewone aandeelen, te vormen en, naar de heer Damman mij mededeelt, zijn reede verscheidene toezeggingen ontvangen. De bedoeling is, de obligaties, die uit de winsten van het bedrijf aflosbaar zullen zijn, te amortiseeren, welke aflossing met het oog op den looptijd van het te verkrijgen erfpacht van het nieuwe gebouw binnen twintig jaar moet geschieden. Wanneer dit geld gevonden worde ,zal, hopen wij, vóór we een jaar verder zijn, een uitstekend eu modern ingericht Nederkmdsch hotel in het hart van Londen feestelijk kunnen worden geopend. --- ONTWERP AMBTENARENWET 1929. Adressen aan de Tweede Kamer. In verband met de behandeling van het wetsontwerp voor het stellen van regelen betreffende den rechtstoestand van ambtenaren, heeft de Centrale van Vereenigingen van Personeel in 's Rijks dienst een adres gericht tot de Tweede Kamer, waarin het bestuur er aan herinnert, dat de regeering zich in November 1918 reeds bereid verklaard heeft, het „Rapport Salverda De Grave", zijnde een volledige rechtspositie-regeling voor het geheele rijks-personeel, in te voeren, terwijl thans, tien jaren later, slechts de veel beperkter regeling van het formeele recht aan de orde gesteld wordt. Dit geeft het bestuur van genoemde Centrale aanleiding, op spoedige totstandkoming, ook van een regeling van het niaterieele recht, bij de Kamer aan te dringen en hare medewerking, te verzoeken, den termijn van twee jaar, gesteld voor de invoering van de regelingen voor materieel recht, te stellen op een jaar. Overigens wenscht de Centrale de regelingen voor het materieele recht niet bij algemeenen maatregel van bestuur, maar eveneens bij de wet vastgesteld te zien. ; Voorts wenscht het Dagelijksoh Bestuur der Centrale de ambtenarenwet ook toepasselijk verklaard te zien op personen, met wie een overeenkomst naar burgerlijk recht is gesloten. Aan de Kamtr wordt met aandrang verzocht, de belangen-procedure ook in te schakelen in dier voege, dat ook berecht kunnen worden die zaken, waarin van een toegekende bevoegdheid door autoriteiten kennelijk een onredelijk gebruik gemaakt is. .Het Comité ter behartiging van de algemeene belangen van overheidspersoneel waarbij zijn aangesloten de Ned. Bond van Personeel in Overheidsdienst, de Centrale Ned. Ambtenaarsbond, de Bond van Ned. Onderwijzers en de Alg. Bond van Politiepersoneel in Nederland, heeft een adres gezonden aan de Tweede Kamer, waarin gezegd wordt, dat het erkentelijk is voor de behandeling van een voorontwerp van wet tot regeling van den rechtstoestand van ambtenaren in twee im September 1927 gehouden vergaderingen der Centrale Commissie voor Georganiseerd Overleg in Ambtenaarszaken, in Juli 1928 gevolgd door indiening van het desbetreffende wetsontwerp; dat het evenwel is teleurgesteld door de weinig tegemoetkomende houding der Regeering ten aanzien van de door de Centrale Commissie gemaakte opmerkingen, en de in het Voorloopig Verslag kenbaar gemaakte verlangens van vele lede» der Tweede Kamer; dat het grooten prijs stelt op regeling der onderhavige materie, aangezien reeds meer dan een kwart eeuw op een wettelijke regeling daarvan wordt gewacht; maar dat het in het. belang van de rechtszekerheid en afdoende regeling der arbeidsvoorwaarden der overheidsdienaren er ernstig op moet aandringen, het wetsontwerp aanmerkelijk meer aan deze bestemming te doen beantwoorden; waarom het beleefd verzoekt, i»i het bedoelde wetsontwerp die wijzigingen aan te brengen, welke in een begeleidende Memorie van Toelichting worden aangegeven. --- UITBREIDINGSPLAN VOOR WIJK AAN ZEE. Ordelooze bouwerij. Onze Haarlemsche correspondent schrijft Het is sinds betrekkelijk korten tijd, dat Wijk aan Zee zich als badplaats is gaan ontwikkelen. Tot het begin van de 19e eeuw was de vjsscherij de hoofdvorm van bestaan van de bevolking. Met de ontwikkeling van Urnuiden is de ondergang van Wijk aan Zee als visschersplaats gepaard gegaan en niets rechtvaardigt een veronderstelling, dat ooit de visseberij in deze gemeente weer eenige betéekenis zal krijgen. Een uitbreidingsplan voor Wijk aan Zee zal er rekening mee moeten houden, dat de groei van deze gemeente in een andere richting gaat. Ze is woon- en badplaats geworden en de tuinbouw heeft er een bescheiden betéekenis. Sinds eenigen tijd is de bloembollenteelt er toegenomen en men mag verwachten, dat zij zich nog uitbreiden zal. Dat de groei van Wijk aan Zee en Duin — zooals de volledige gemeente-naam luidt — vooral in de laatste jaren niet onbelangrijk is, valt op te maken uit de toeneming der bevolking in vergelijking met die van omliggende gemeenten. Van 1851 tot 926, dus in 75 jaar, nam de bevolking van Wijk aan Zee toe van 761 tot 4928; die van Beverwijk van 2579 tot 9462, van Heemskerk van 988 tot 4225, van Uitgeest van 1739 tot 3711 .Wijk aan Zee is dus veel sneller gegroeid dan de aangrenzende gemeenten en omdat het voornamelijk het i-.an Beverwijk grenzende deel Wijk aan Duin is, waar de nieuwe bevolking zich heeft gevestigd, ligt het voor de hand, dat men hier grootendeels te doen heeft met een uitgroeiing van Beverwijk. De ontwerper van het uitbreidingsplan van Wijk aan Zee en Duin — de heer J. M. de Casseres — heeft daar dan ook rekening mee gehouden. Zijn plan — waarover wij enkele maanden geleden al hebben geschreven — gaat uit van de gedachte, dat Wijk aan Zee in de toekomst hoofdzakelijk forensenplaats zal worden. Bij het tot stand komen van goede verbindingen, voornamelijk met de Zaanstreek, zal Wijk aan Zee een aanlokkelijke woonplaats worden voor hen, die meer oostelijk in de provincie hun werk hebben. ln het plan is het weiland in.de kom van Wijk aan Zee behouden, omdat het één van de aantrekkelijkheden van het dorp is. Naast den tegenwoordigen'verbindingsweg is een nieuwe weg ontworpen, die van Beverwijk doorgaat naar zee; de bestaande weg loopt, zooals men weet, op het Kerkplein dood. Natuurlijk heeft de ontwerper rekening gehouden met de verbindingen met Beverwijk en de geheele ontwikkeling van die gemeente; zoodat het ons dan ook wat vreemd voorkwam, dat in de toelichting van het onlangs bekend gemaakte Beverwijksche uitbreidingsplan gesproken werd van niet-samenwerking tusschen beide gemeenten. Die samenwerking zou eerst na tusschenkomst van de provinciale Vaste Commissie verkregen zijn. Wij hebben ons daarom eens gewend tot den burgemeester van Wijk aan Zee en Duin, den heer Eothe, die verklaarde van een gebrek aan samenwerking niet te weten. Er is door Beverwijk voor een enkele weg-aansluiting medewerking gevraagd, en die is gegeven. „Maar hoe staat het nu met. het uitbreidingsplan, dat een jaar of langer op het raadhuis aanwezig is?" vroegen wij den burgemeester. „Wij weten niet — was dijn antwoord — wat wij er mee zuilen doen. Het is een heel knap plan — de gewestelijke commissie, die het nu in handen heeft, vindt het goed — maar wij staan er tegen te kijken. Het gaat ons te hoog; mijn wethouders kunnen het ook niet overzien. En we willen de economische gevolgen kennen van de uitvoering van zoon plan; dat heel mooi is, maar dat we niet begrijpen." Het is ons in den loop van het gesprek niet duidelijk geworden wat burgemeester en wethouders dan eigenlijk vóór zich willen zien. Maar het lijkt ons in elk geval wel noodzakelijk, dat een gemeentebestuur in staat is een uitbreidingsplan voor zijn eigen gemeente te begrijpen. Aan dit plan, dat duidelijk en overzichtelijk is en Waarbij een tot in bijzonderheden gaande toelichting is gegeven, kan 't, dunkt ons, niet liggen. Er is bovendien het vorig jaar een „Leidraad bij de samenstelling van uitbreidingsplannen" door de provinciale ..Vaste commissie" uitgegeven, die voor besturen van kleine gemeenten een steun en toeverlaat kan zijn. „Eigenlijk" — zei burgemeester Rothe — „moest de Vaste commissie die plannen maar vaststellen. Dan zouden de gemeentebesturen er af zijn." Het is een opmerkelijke uitspraak. Een zoo vlot prijs geven van de autonomie der gemeenten zal zeker weinig instemming vinden. lets anders is, dat er intusschen in Wijk-aan- Zee en Duin moet worden gebouwd, omdat er meer menschen komen wonen. Er wordt dan ook gebouwd; maar niet volgens een plan! Er bestaat een uitbreidingsplan van 1910, maar daar stoort men zich niet aan. Het luk-raak bouwen wordt onverminderd voortgezet. Wij vroegen den burgemeester daarom of het niet in het voornemen van B. en W. lag dit nieuwe plan door den Raad te doen vaststellen. „We weten 't nog niet", was zijn antiwoord. „Misschien nemen we een anderen adviseur, dien we een ander plan laten maken; een eenvoudiger, dat we beter begrijpen." Het komt ons voor, dat deze weg niet moet worden ingeslagen. Een plan moet zóó zijn, dat het 't beste kan worden geacht met het oog op de verdere ontwikkeling van de gemeente; niet moet voorop staan, dat het zoo eenvoudig mogelijk zij, opdat B. en W. het kunnen begrijpen. Maar intusschen wordt de mogelijkheid van leiding bij den groei der gemeente, door deze politiek van uitstellen, uitgeschakeld. Er wordt nu alles aan het toeval en aan den inval van bouwers overgelaten. --- GEMEENTERAAD VAN DEVENTER. In de gistermiddag gehouden raadsvergadering van Deventer werd met 12 tegen 10 stemmen verworpen een voorstel van B. en W., om den Ned. Bond van Gemeenteambtenaren niet toe te laten tot het georganiseerd overleg. De heer Van der Wal deed een voorstel tot wijziging van de betref1 fende verordening, waardoor de toelating der evengenoemde organisatie mogelijk gemaakt zou worden. Dit voorstel werd naar B. en W. verwezen om advies. Het voorstel van B. en W., om afwijzend te beschikken op de adressen van verschillende belanghebbenden inzake het instellen van een jilaatselijken autobusdienst met subsidie van den gemeente, werd aangenomen. Echter zullen op aandrang van de heeren Lonsain en Kerkhof B. en W. alsnog overwegen, of er aanleiding bestaat, tot het instellen van een onderzoek naar de organisatie en werking van zulk een dienst elders. Besloten werd, om de navolgende bouwcredieten te verleenen: ƒ 209.000 aan de Bouwvereeniging „Onze Woning", voor den bouw van 70 woningen, een' werkplaats en een kantoor; ƒ 171.000 aan de Woningstichting „Nijverheid" voor den bouw van 55 woningen, 2 winkels en 2 poortgebouwen; ƒ 129.000 aan de bouwvereeniging St. Joseph, voor den bouw van 44 woningen en 2 poortwoningen. --- HET ONGEVAL IN HET PROV. ZIEKENHUIS TE SANTPOORT. Het rapport van de commissie van bestuur. De heer L. H. van Eooyen heeft de volgende vragen bij Gedep. Staten vau Noord-Holland ingediend: In de dagbladpers circuleert het iberidht, dat in het Prov. Ziekenhuis te Santpoort een vrouwelijke patiënt zich wiet te onttrekken aan bet toezicht der verpleegsters, in Siet zich op het gestichtster■rein bevindend oneertje sprong en verdronk. Is dit bericht juist en zijn Gedep. Staten niet dit. hoogst betreurenswaardig feit .bekend? Zoo ja, zijn Gedep. Staten bereid een onderzoek in te stellen naar de oorzaak en de omstandigheden, waardoor en waaronder dit feit heeft plaats gevonden en maatregelen te nemen, waardoor voorkomen wordt, dat een patiënt aan 'het toezicht (kan ontsnappen. Zijn Gedep. Staten bereid om bet resultaat van het in te stellen onderzoek en de te nemen voorzorgsmaatregelen aan de Staten mede te deelen. Het antwoord van Gedep. Staten luidt als volgt: Gedep. Staten hebben van de commissie van bestuur van het Prov. Ziekenhuis bij Santpoort een rapport ontvangen betreffende het geval van verdrinking, waarvan de dagbladen hebben melding gemaakt. Uit dit rapport blijkt het volgende: | Een vrouwelijke patiënt, verpleegd in de sanatorium-afdeeling van het ziekenhuis, aan wie in den morgen van 25 Augustus was toegestaan met andere patiënten in den tuin te gaan■ wandelen, heeft zioh door overklinmiing van het hek, dat den tuin van het park afsluit, verwijderd. Terstond daarna zijn eenige verpleegsters naar haar gaan zoeken, ten einde haar tot terugkeer te bewegen. Ook aan het meertje, in het midden van het paTk gelegen, werd daarbij aandacht geschonken. Eenige, aldaar aanwezige leden van het personeel hebben echter niets verdachts gezien. Ongeveer drie kwartier later werd het lichaam van de patiënte door een verpleegster ontdekt in een min of meer verborgen gelegen deel van het meertje. Pogingen door kunstmatige ademhaling de levensgeesten op te wekken hadden geen gunstig resultaat. Op de vraag, of maatregelen genomen kunnen worden, waardoor voorkomen wordt, dat ecu patiënt aan het toezicht kan ontsnappen, kan het antwoord in het algemeen bevestigend luiden. Zelfs echter bij het scherpste toezicht is ontsnapping aan dit toezicht niet absoluut uitgesloten en kunnen gevallen van zelfmoord niet geheel voorkomen worden. Het zou trouwens met de belangen der verpleging ten eenen male in strijd zijn, alle patiënten zonder onderscheid bij voortduring aan den scheTpsten vorm van toezicht te onderwerpen. In het onderhavige geval betrof het, zooals gezegd, een patiënte, verpleegd in de sanatoriumafdeeling. Deze afdeeling is naar de wet niet als een krankzinnigengesticht te beschouwen; de daarin verpleegden kunnen dan ook niet gedwongen worden in de inrichting te blijven. Dit sluit in, dat hun zekere vrijheid van beweging gelaten woTdt. Indien deze vrijheid in een enkel geval voor de patiënten noodlottig is, volgt daaruit niet, dat het toezicht onvoldoende was. Van een verzuim of onvoorzichtigheid van het verplegend personeel is in het geval, in de vragen bedoeld, geen sprake geweest. Evenmin van een fout dn de regeling van het toezicht. Het door Gedep. Staten zeer betreurde ongeval is te wijten aan het feit, dat er volgens den behandelenden ziekenhuisgeneesheer geen medische indicatie bestond van de ernstige neiging tot zelfmoord bij de onderhavige patiënte, terwijl deze neiging later bleek wel te hebben bestaan. Was het vermoeden daarvan van den aanvang af gerezen, dan zou uit den aard der zaak aan deze patiënte minder vrijheid van beweging zijn gegund. Voor het nemen van eenigen maatregel naar aanleiding van het gebeurde bestaat, naar het oordeel van Gedep. Staten, geen reden. Dr. De Hartogh heeft aan Gedep. Staten over hetzelfde onderwerp vragen gesteld. In hun antwoord op de vragen verwijzen Gedep. Staten naar het bovenvermelde. --- ALASTRIM-GEVALLEN. 1 Te Delft is heden één nieuw geval van alastrim aangegeven. --- VEERDIENST VLISSINGEN—BRESKENS. ©e motorveerboot „Koningin Wilhelmina" van den veerdienst Vlissingen-Brcskens wordt voor onbepaalden tijd uit de vaart genomen. --- SPOORWEGPERSONEEL. De classificatie van het personeel. Tijdens de laatstgehouden bespreking tusschen de directie en den Personeelraad der Nederlandsche Spoorwegen gaf de directie te kennen veel prijs te stellen om met den Raad tot overeenstemming te komen omtrent de classificatie van het personeel, zich daarbij op het standpunt stellende, dat de overeenstemming terzake aan de maatschappijen geld zou kosten 1 De Personeelraad, die aanvankelijk tegen een dergelijke commissie bezwaar had1, meende na deze mededeeling niet langer in zijn verzet te mogen volharden. Als gevolg van deze bespreking is thans een commissie samengesteld dié dit vraagstuk zal onderzoeken eu waarin de directie heeft benoemd de heeren jhr. dr. E. L. Elias, chef van den Algemeenen Dienst; ir. W. Hupkes, chef van den Dienst van Materieel en Werkplaatsen en 11. L. Heyster, afdeelingschef le klasse bij den Dienst van het Vervoer; door den. Personeelraad zijn aangewezen de heeren P. Moltmaker (Ned. Ver.), H. F. Timmermans (Sint Raphael) en L. Willemsen (B. A. N. S.) --- De opleiding van het personeel. Reeds geruimen tijd hebben de organisaties van si>oorwegpersoneel, na zichzelf met de vakopleiding van hare leden te hebben bezig gehouden, aandrang op de directie van de Nederlandsche spoorwegen geoefend om haar te bewegen deze opleiding door de maatschappijen te doen geschieden. . In de laatst gehouden bespreking tusschen de directie en den Personeelraad toonde de directie definitief hare bereidheid om het cursuswezen in overleg met den Personeelraad te regelen. Als gevolg hiervan is thans een commissie benoemd, die den aard en (Jen omvang van deze opleiding nader zal uitwerken en waarin de directie heeft benoemd de heeren jhr. dr. E. L. Elias chef van den.Algemeenen Dienst; ir. H. F. ThijsL sen, hoofdingenieur, chef van de Tractie'en ir. W. F. H. van Rijokevorsel, hoofdinspecteur, chef van den Goederendienst. De personeelraad heeft als leden van deze commissie benoemd de heeren G. Joustra (Ned. Ver.) H. E. Timmermans (St. Haphaél) en L. Willejnsen (B. A. N. S.) --- Belangrijkste Nieuws. Het retour-vliegtuig is heden te Kohlak aangekomen en gaat morgen door naar Akyab. — Binnenland. (blz. 1> Het derde postvliegtuig te Nasiraibad geland om een motorklep te verwisselen, <— Binnenland. (blz. 1) Morgen wordt het werk in de Amsterdamsche houthaven hervat. — Stadsnieuws. (blz. 2) Kaboel in handen Nadir Khan. — Afghanistan. (blz. 5) De Afghaansche gezant te Londen uit Engeland gezet. — Britsche Rijk. (blz. 5) --- __— ___———« —— RECLAME HUWELIJKS -UITZET 300 STUKS VOOR f 400.— Nadere omschrijving op aanvraag H.MEIJER KONINGSPLEIN AMSTERDAM --- RATIONALISATIE VAN OVERHEIDSBEDRIJVEN. In zijn bestuursvergadering van 5 Maart 1928 heeft de Nederlandsche Federatieve Bond van Personeel m Openbaren Dienst, overeenkomstig congresbesluit, een.commissie benoemd tot het instellen van een onderzoek naar de rationalisatie en hare gevolgen, speciaal ten opzichte van overheidspersoneel. Deze commissie, samengesteld uit de heeren A. Vaal, R. Nieuwenhuis, St Schilp, J. Peltenburg en Jelle Boersina, heeft thans een rapport uitgebracht, samengesteld door laatstgenoemd lid en waarin aan de hand van uitvoerig feitenmateriaal wordt nagegaan, op welke wijze en tot op welke boogie 'oij verschillende overheidsbedrijven is en wordt bezuinigd, o.m. door personeelsvermindering en toepassing van stukloonstelsel; door het invoeren van een betere werkmethode en aanschaffing van nieuwe . machinerieën. Over dit laatste onderwerp worden nadere bijzonderheden vermeld onder het hoofd „Gevolgen der rationalisatie voor het personeel". Mannen uit de praciijk deelen mede, iv hoeverre de verschillende desiderata van een „werkelijke rationalisatie" — zooals Th. v. d. Waerden deze opsomt in „Over rationalisatie en werkloosheid" — thans worden verwezenlijkt in het gas- en electriciteitsbedrijf, bij de gemeentegiro en in de stadsdrukkerij, bij tram, telefoon, vuilverbranding, waterleiding en andere publieke werken. In een slotwoord komt de schrijver van het rapport tot de conclusie, dat een verstandige rationalisatie kan worden geaccepteerd, mits de nadeelige gevolgen, o.a. ten opzichte van de werkloosheid, worden ondervangen door verwerkelijking van de volgende eischen: maximum werktijd van 7 uur; werktijd van 6 uur in de continubedrijven en in die bedrijven, waar de arbeid gevaarlijk is of schadelijk voor de gezondheid; pensionneering op 55-jarigen leeftejd, onder de voorwaarden, die de Federatieve Bond daaraan stelt; medezeggenschap van de arbeiders in de veiligheidscommissies, Wfelke commissies vérgaande bevoegdheid moeten hebben. --- DIVIDENDBELASTING. Over een systeem van schuldaflossing van een N.V., dat uit een fiscaal oogpunt geen navolging verdient. Een belaslingmedewerker schrijft ons: Onder no. 4413 van de Besl. 'in Belasting!!, is een arrest van den Hoogen Raad opgenomen, dat handelt over het volgende geval. De fh-ma A. was, om uit financieele moeilijkheden te geraken, omgezet in een N. V. De voornaamste crediteuren der firma ontvingen tot het bedrag hunner vorderingen schuldbewijzen op de N. V., welke uit de winst zouden worden afbetaald, teneinde de aflossing zooveel mogelijk met de financieele omstandigheden van de N. V. gelijken tred fe doen houden. In de oprichtingsakte was o.m. bepaald, dat van de netto-winst allereerst 5 % kwam aan de aandeelhouders en .van de rest 2S % aan de directie, 60 % aan de houders van schuldbewijzen ter aflossing daarvan naar evenredigheid èn 15 % ter beschikking van de algemeene vergadering van aandeelhouders. De N. V. werd in da dividend- en tantièmebelasting aangeslagen o.m. voor het bedrag, dat aan de houders der schuldbewijzen was uitbetaald. De betrokken N. V. verzette zich hiertegen, daar de bedoelde betaling volgens haar in wezen was een afbetaling van schulden. Ook de raad van beroep oordeelde, dat men hier niet te doen had met een belastbare uitdeeling, doch slechts met een afbetaling van schuld. De Hooge Raad ging echter met deze opvatting niet aceoord. Als vaststaande tooh moest worden aangenomen, dat de houders der schuldbewijzen geen andere dan de in de oprichtingsakte verleende rechten konden doen gelden; rechten, die slechts aanspraken gaven, indien er winst was gemaakt en wel op het deel der winst, dat resteerde als de aandeelhouders het hun toekomende 'nadien ontvangen. De crediteuren der oorspronkelijke firma hadden dus door de schuldvernieuwing, waarbij hun in de plaats hunner vorderingen de schuldbewijzen waren uitgereik, uitsluitend gekregen een recht op een aandeel in de winst der N. V., in dien zin dat zij nooit meer zouden ontvangen dan het bedrag waarvoor de schuld'bewijizen waren uitge■geven. De uitdeel ingen op die schuldbewijzen, welke uit de winst waren geschied, vielen dus geheel onder de belastbare uitdeelingen bedoeld in art. 2 der wet. » ' * ZEIST, 8 Oct. Mr. E. G. M. van Walsem, wethouder alhier, bedankte als lid van den raad wegens vertrek naar Rotterdam. Opvolger is de heer D. Meeuwenherg (C. H.) --- LAATSTE BERICHTEN. (Ontvangen na het ter perse gacM van dit nummer.) ---