© _-_-_: ® © Tergelegenheid van den verjaardag van H.M. KONINGIN WILHELMINA zal in het „Algemeen Handelsblad" het portret van H M. in vierkleurendruk worden gepubliceerd. Van deze reproductie, vervaardigd naar een schilderij van Willy Sluiter, zullen afdrukken op goed papier voor onze lezers verkrijgbaar worden gesteld tegen den prijs van slechts 50 cent per exemplaar. Bestellingen kunnen reeds worden gericht tot N.V. ALGEMEEN HANDELSBLAD - AFD. UITGEVERIJ Postgiro No. 80 Gemeentegiro H. 3000 © -_-__: @ , -_-_-_: ©
---


(Ingezonden Mededeeling.) PER GOOISCHE TRAM naar DE BLOEIENDE HEIDE Halfuurdienst van Amsterdam W.P» naar HET GOOI
---

KUNST CONCERTGEBOUWVRIENDEN AAN HET WERK Oproep tot plaatsen van 300 abonnementen.
Vereeniging van Concerto-Vrienden zendt ons den volgenden op-
#Concertgebouw verkeert in grooten
? eerste — geestdriftig uitgevoerde — * öaar het redden van ons Concertgebouw volkomen. Zoowel uit kunstzinnig, SJ"1 als baanbrekend standpunt bezien, gekend naar andere tijden, naar nieuwe Et; haar herwonnen waardeering in het P^ land. Het enthousiasme uit 25.000 f opwellend na het slotaccoord van het is gelukkig gebleken een j?l^ ontroering te zijn! i hebben die ontroering, die geestdrift noodig. F" Wij gaan verder! Het Stadion-concert lrechts een eerste stap. Thans dienen de EJJ&gen, waarop het Concertgebouw rust, * en duurzamer te worden gemaakt! I'!* slechts een middel: Zet uwe geestdrift, 'ankbaarheid, uwe diepgewortelde liefde **t Concertgebouw om in het nemen van prenten! Het nemen van abonnementen. L&aat het om.
P is de eenige „specie", waarmede de renten van ons Concertgebouw weer rkunnen worden gemaakt. Daarin kunp) en zullen wij slagen. De Nederlandtyereepiging „Concertgebouwvrienden", P^t opgericht, is bezield door een onbe-
j* optimisme, van onverwinbaar vertrour het slagen van hare eerste, vrijwillig * genomen, taak:
#het plaatsen van driehonderd abonnementen!
'kan! Dat moet! en dat zal gebeuren! /•Mam moet gespaard worden voor de 'e> blijk te geven zijn Concertgebouw *4ardig te zijn! Zijn Concertgebouw, gansche wereld hem benijdt! ..Concertgebouwvrienden" roepen een ) van flinke, geestdriftige jonge men,°P, teneinde aan deze voor Amsterdam langrijke taak mede te werken; jonge I ?en uit Amsterdam, het Gooi, de Zaan j teneinde met rappe tong Nte 300 menschen te overtuigen, dat \ Nertgebouw niet te gronde mag gaan! flt u bij ons aan! Wij zullen u met raad 'd bij staan en u bezielen met ons ver- dat alle moeilijkheden overwint. 't u bij ons aan! Uw werken zal li °h d voorden! Ten eerste door een li'ücertgebouw. Ten tweede door ons. J i^llen u met muziek beloonen voor t \ wat u voor de muziek gaat 1 ftoe? Dient daartoe uwe schriftelijke fl in bij het secretariaat van de Ned. 4 van „Concertgebouwvrienden", J. J. Straat 20, Amsterdam-Z. * .bestuur van genoemde vereeniging is St samengesteld: *\ Josephus Jitta, w.i., voorzitter, mr. * *■ Kappeyne van de Coppello, vice-voor!-: <ir. w. J. Schmitz, le secretaris, mr. W. ,j M. Smit, 2e secretaris, mr. W. J. B. -j \ E. G. Volkersz, mr. dr. E. W. Catz, (S *i»idaleider en J. D. Rahusen, propa- I. «ider. ;i verwachten u in grooten getale! Maar l( &U willen wij aan allen, die ons gaan jjl een strijdkreet medegeven: een strijdms bindt en anderen bezielt met atëstdrift! Een strijdkreet die nóóit mag j! en die van allen, die het wel meenen Is onvolprezen, eenig Concertgebouw, y&t in deze belofie: jd „Wij allen blijven trouw .il aan ons Concertgebouw!"
---

JSSYCYCLUS JANINE WEILL
'ederl. Conc. dir. J. Beek zal in het 'oen te Amsterdam en den Haag een ('cyclus van drie concerten organiseegeven door Janine Weill. In dezen *Ullen alle pianowerken voor 2 handen 1 Franschen grootmeester ten gehoore \ gebracht. In Amsterdam zullen deze *ö worden gegeven in de kleine zaal van Jacertgebouw op 30 October, 3en 7 W. In den Haag zijn de data 29 Octo-6ft 12 November.
---

ILLY CORSARI VERWOND
ttleldt ons, dat de schrijfster Willy ten gevolge van een val ernstig werd
---

AANLEIDING DER HOLBERGOPVOERINGEN
Ook de wildste grappenmakerij moet op een zekere logica berusten*,
WNEER de Deensche blijspeldichter polb e r g, wiens werken reeds in '927 in een vertaling met aanteeke- Van B. A. Meuleman verschenen, en 'h men thans „Don Ranudo de Coli-
met succes heeft opgevoerd, een na- O-ichter in engeren zin geweest ware, U ik mij niet dan na ernstige vooraan het schrijven van dit opstel hebenen zetten. Immers de letterkundige lenis van Denemarken in de vijf- Zestiende, zeventiende eeuw — Hol!fd in 1684 geboren — behoort tot de <Ue men gewoonlijk noch kent, noch heeft te kennen. Maar nationaal werd
t in zijn land als stootgever voor de t. Er bestond in den aanvang der 'de eeuw een algemeen gelezen litera.emeenlijk in vertaling genoten, en
* de Spaansche. Daarnaast begonnen Franschen, Molière bijvooropgang te maken, doch men zag in
rdoende natie vooral navolgers, en
heel ten onrechte. Toen dus Holberg reeks blijspelen in Spaansch-Fran.eest verscheen, beteekende dat niet Vreemde middelen steunende pretentie fcpronkelijkheid. Het was en werd op'ls een „dat zullen w\j nu ook eens ïïolbergs komedies behooren niet tot 'e, doch tot de algemeene Europee'ratuurgeschiedenis.
gt een verlokking in, hem met zijn 'ot Lange n d ij k te vergelijken, mij dunkt, in persoonlijk talent bij Verstaat. De Nederlander was erfgeb_ner honderdjarige literaire renais- Utuur, leerling uit de school van den l4tigen klassieken cliché-arbeid. Hoitwam uit een „nieuwland", zonder en daarom ook zonder vooroor-
deelen. Men ziet dat aanstonds, ook aan het nu opgevoerde tooneeistuk. Hoe modern doet het aan! Wel zijn situatie en figuren ouderwetsch, doch de dialoog heeft de logica, de zakelijkheid, waarvan het gemis Langendijk aanstonds antiek maakt. Voor den Nederlandschen dichter is elk tooneel een brok uit een samengestelde levensorde, wordt elk woord belast door hei»
inneringen en achtergedachten, waarvan zich de moderne dialoog bevrijdde, door al die bedenkingen en verbindingen in een eigen sfeer, die van het zeer persoonlijk gemoedsleven, onder te brengen. De figuren van Holberg hebben dat niet. Ze zijn verliefd, schalksch, trotsch, medelijdend, of wat ook, maar, als mannequins in een winkelkast, bevatten ze niets dan wat tentoongesteld wordt.
Bij Langendtjk komt de diepere persoonlijkheid voorzeker nog niet naar voren. Ze is evenwel op weg, en zit hem, bij manier van spreken, in de keel, waardoor hij voor ons nog onwenniger wordt. Holberg was de navolger eener literatuur van Spaansche edelen en rijke burgers, in wier kring allang een vloeiende woordenwisseling bestond, achteloos-superieur, als bij menschen, die zich omgeven weten door minderen. Want de groote massa der Spanjaarden had niets geleerd. Deze rationalistische gladheid eener society valt bij Holberg samen met de ïtezwaarlooze verstandigheid van den Homo Europaeus Septentrionalis, de race nordique van Deniker, de noordelijke zoomvolken der Westersche cultuur. De grens loopt over het IJ, tusschen Munster en Osnabrück, Leipzig en Halle. Geestigheid van het blijspel. Het merkwaardigst was mij echter de lectuur van dat blijspel om de geestigheid. Het is een hachelijk ding, die geestigheid, in een blijspel! Wie iemand een beroemd stuk van Aristophanes, of zelfs van Molière, voorleest, en hem een dubbeltje geeft, telkens als hij spontaan gaat lachen, komt niet duur uit. In den schouwburg zou dezelfde man zich met hetzelfde stuk misschien best amuseeren. Er hoort ervaring toe, de geestigheid van een gelezen tooneelwerk te beoordeelen. Laat my aanstonds erkennen, dat Holberg op dat punt een zeer goeden indruk maakt. De knecht Pedro van den hoogadellijken armoezaaier Ranudo de Colibrados, is bepaald amusant. Ik heb tijd noch lust, na te gaan, wat hij alzoo aan zijn Spaansche voorgangers te danken heeft, maar goed te pas gebracht is het ongetwijfeld, als Pedro, op zijns meesters uitroep: „Mijn bloed kookt van verontwaardiging", antwoordt: „Gelukkig, dat er tenminste iets in huis is, dat kookt". Doch hier gelijk elders is het aantal rake gezegden uiterst klein, en moet het aardige komen van de hier werkelijk talrijke welgeplaatste grapjes, die het doen op het tooneel. Wie heeft niet wel een pleizierigen avond beleefd met een stuk, waar niets dan flauwiteiten in gezegd worden? Men behoeft voor deze observatie trouwens niet naar den schouwburg te gaan. Eiken Zondagavond zijn, door het land verspreid, de visites bijeen, schaterend over grapjes, die, naverteld, klinken als een spons op een bontjas. En nog ons verre nageslacht zal, als het den gasoorlog te boven komt, zich er mee amuseeren. Want ze komen altijd weer op hetzelfde neer. Zooals er voor de intrigue slechts een beperkt aantal mogelijkheden bestaan, zoo is ook het aantal geestigheden constant. Ze berusten alle op twee effecten: het zinspelen op de natuurlijke driften: honger, dorst, luiheid, winzucht, liefde, en het accentveeren eener tegenstelling. Doch steeds moet het met overrompeling geschieden. Toen Platen in zijn „Romantischer Oedipus" (1829) de jonge dichterschool bespotte, en daarbn' verried, zich zelf erg (geestig te vinden, antwoordde Heine: men begrijpt den poëtischen graaf niet; de grappigheid zit in de tegenstelling; men gaat naar den schouwburg, verwacht veel geestige zetten.... en er komt niets! Ziedaar de aardigheid. —■ Wat Heine hier quasi vergeet, is juist die overrompeling, die door het uitblijven van iets nooit bereikt kan worden. Dat alles doet de vraag rijzen, hoe toch telkens weer een blijspel mogelijk is, of hoe — want dat is hetzelfde — een oude komedie, gelijk die van Holberg, ons met versleten motieven weer amuseeren kan? Het is toch waarlijk geen ongewone gedachte, armoede en adeltrots in botsing te brengen, en het publiek te interesseeren voor een verliefd paar, dat elkaar vanwege die voornaamheid niet hebben mag! Laat ons eens zien, of wij den grond van dat merkwaardig verschijnsel in het oog kunnen krijgen. In tegenstelling tot het ernstig verhaal, komt de aard van het gegeven er in de komedie weinig op aan. Wanneer iemand op hoogst bekwame wijze een ernstige handeling in elkaar zet, gebouwd op een thema, dat noch interessant lijkt noch het door de behandeling gemaakt wordt, voelt de lezer of toeschouwer zich daar voortdurend door gehinderd. De objectie „waar komt dat nu tenslotte op neer?" verhindert het beoogd succes. Niet alzoo bij de komedie, den scherts. Reeds de vroolijke visite, die geen enkel doorloopend thema behoeft, wijst daarop. Doch op haast pijnlijke wijze blijkt het ook uit de geschiedenis der literatuur. In het onderhavige stuk van Holberg is de grande van Spanje zoo arm, dat hij geen eten in huis heeft. Geen kans om geld te krijgen, of ook slechts crediet. Niettemin weigert hij met verontwaardiging zyn toestemming tot he. huwelijk zijner dochter met een edelman van iets lageren rang, die bereid is hem op 'de meest edelmoedige wijze te helpen. Wij kennen dus, reeds wanneer wij den ondertitel „Armoede en hoogvaardij" gelezen hebben, doch zeker na de eerste tooneelen, het gegeven, en zouden zelf de ironische opmerkingen kunnen maken, waartoe het aanleiding geeft. Wij weten ook, dat de grande nimmer bukken zal, en d_v_ er dus iets onmogelijks moet gebeuren, om den gewenschten gelukkigen afloop te bereiken. In dat geval is het een plat en onaanvaardbaar bedrog: de minnaar geeft zich voor een Oosterschen prins uit en bemachtigt zoo de handteekening der ouders onder de trouwakte. Kan het kinderachtiger? En toch deert ons dat niet. Het is misschien een der wetten van het blijspel, dat wij elk gegeven aanvaarden, mits het ons duidelh'k, en volgens zijn eigen wetten consequent wordt voorgezet. Holberg was een kind van zijn tyd. Psychologie heeft hij van zijn Fransche voorbeelden nog niet geleerd. Hoe is het mogelgk, dat een jonge dame, de zuster van den minnaar, uit xuiver medelijden den overtrotschen edelman een beurs met goud, later een lap stof, laat sturen door een bediende! Het deert ons niet, Hoe kan die grande zijn dochter dadelijk toevertrouwen aan een vreemdeling, van wien hij niets kent dan diens eigen woorden? Hoe kunnen de bedienden in huis blijven bij iemand, die hun reeds lang niet meer het allernoodigste kan verschaffen? Het deert ons niet. De innerlijke samenhang, volgens eigen wetten, hoe onbestaanbaar daarbuiten ook, is ons genoeg. Wij vinden het volkomen aannemelijk en in orde, dat de grande, wanneer hij een armen boer met mooie woorden zijn eten afhandig heeft gemaakt, tegen zijn donna zegt: „Wat zal die boer hoog opgeven van onze neerbuigendheid!". — Want volgens de logica der charge is dat inderdaad psychologisch juist. Hier ligt dus de sleutel van het raadsel. * * * Voegen wij hier nog een andere opmerking aan toe. Het komt wel voor, dat een stuk evenmin een strakken opbouw als een innerlijke wet heeft, en op het punt van aardigheden son b i e n zoekt, oü il le trouve. In zulk een geval is het oordeel van het oordeelkundig publiek altijd: „Een paar grappige dingen, doch overigens niet veel zaaks." Ook hieruit blijkt weer de beteekenis van den innerl yken zin. De gevolgtrekking uit deze observaties wijst, naar ik meen, in een ongedachte richting: ook de wildste grappenmakerij berust, indien ze deugt, op een zekere logica, een orde der dingen, die de revers is van die, welke zij bespotten. Zooals een spiegelbeeld, hoewel omgekeerd, of verdraaid, toch een constructie bezit, afleidbaar van het origineel, zoo bestaat er blijkbaar achter elk geordend voorstellingscomplex een orde van mogelijke ironiseering. Een tooneeistuk bestaat uit vele vertoonde of er bij te denken situaties: de maatschappelijke positie der figuren, hun onderlinge verhoudingen, hun toevallige omstandigheden. Al die elementen kunnen door den schrgver tot in het oneindigde veranderd worden. Zoodra hij echter in het geheel daarvan de boven bedoelde innerlijke logica gebracht heeft, ontstaat er blijkbaar, in het spiegelbeeld der waarneming, een brandpunt, van waar uit een straal van ironie raak neerkomt. Is de innerlijke orde los en onklaar, dan wordt de straal verdund tot een verstrooiden bundel, en heeft geen effect. Telkens echter, in den loop der verwikkeling, wanneer de schepping des dichters een momenteel geheel vormt, dat een schakel is in het totaal der handeling, springt de straal van het vernuft naar voren. Ik bedoel dus, dat elke geestelijke voorstelling haar natuurlijk punt van ironiseering schept, dat altijd te vinden is, altijd gereed ligt voor dengene die er den weg naar weet. Op deze wijze wordt voor mij begrijpelijk, dat alle variaties op oude thema's, in literatuur en gesprek, steeds weer gelegenheid geven tot een scherts, die dan ook weer altijd tot zekere hoogte nieuw is. Want het aantal mogelijke variaties is oneindig. Wie deze theorie aanvaardt, wint ook een klare voorstelling op een punt, waar hij het tevoren met intuïtief aanvoelen heeft moeten doen: de relatieve onredzaamheid van leden eener oude cultuur tegenover de burgers van een „nieuwland". Een Langendijk, aan alle leden door literaire gewoonten en herinneringen, door stijl ook, gebonden, kan de situaties niet zoo gemakkelijk hanteeren, de effecten niet zoo vrü aanbrengen, en dus, volgens de leer, het ironisatiepunt niet telkens zoo scherp treffen. DR. F. H. FISCHER. (Nadruk verboden.)
Holberg.
---

HET JUBILEUM VAN DEN STADSSCHOUWBURG Mevr. Theo Mann—Bouwmeester zal de herdenking bijwonen. Spectacle coupé.
Het is voor de commissie uit de burgerij, die zich onder leiding- van prof. dr. C. F. A. van Dam heeft geconstitueerd ter voorbereiding van de herdenking van het veertigjarig bestaan van den Stadsschouwburg, een zeer verheugend feit, te kunnen mededeelen, dat mevrouw Theo Mann-Bouwmeester den feestavond van den achtsten September zal bijwonen.
Voorts zal men er ongetwijfeld met belangstelling van kennis nemen, dat na de opvoering van Gogol's blijspel ~De Revisor" door de Amsterdamsche Tooneelvereeniging, het publiek vergast zal worden op een aantal sterke speelscènes uit het oude en nieuwe repertoire. Voor dezen met veel zorg voorbereide „spectacle coupé" hebben reeds — geheel belangeloos! —■ haar medewerking toegezegd: de dames mevrouw Charlotte Kohier, mevr. Anna Sablairolles, mevr. Magda Janssens, alsmede de heeren Eduard Verkade, Albert van Dalsurn, Louis Saalborn, Elias van Praag en Louis de Vries.
Zeer binnenkort hoopt de commissie ook de namen van de andere artisten, wien verzocht is aan dit gedeelte van den avond mede te werken, bekend te kunnen maken.
Juist in het kader van laatstgenoemde manifestatie moge de aandacht gevestigd worden op het wellicht velen niet bekende feit, dat bij den bouw van den Stadsschouwburg de tooneelinrichting aan zeer bekwame handen is toevertrouwd geweest. Het was Lautenschlager, toendertijd de beste tooneeltechnicus van Europa, die dit belangrijke onderdeel heeft verzorgd, waardoor de faam van het thans jubileerende gebouw tot ver buiten de landsgrenzen bekend werd.
---

De tentoonstelling.
Dat overigens de Stadsschouwburg, zonder het begrip amusement te willen uitschakelen, vooral ook uit cultureel oogpunt een belangrijke plaats in de hoofdstad inneemt, is duidelijk gebleken uit het groote aantal voorname inzendingen voor de in hoofdzaak in den grooten foyer te houden historische tentoonstelling. Men zal hier 0.m.. vinden het handschrift van de Hamlet-vertaling van Jacobus van Looy, afgestaan door Eduard Verkade; een door mevr. Roland Holst afgestane pastel, voorstellende Oscar Tourniaire als Bibberwahg in „Driekoningenavond"; tooneelrequisieten van mevr. Mann—Bouwmeester en van wijlen mevr. Kleine—Gartman, welke door mevr. Mann zijn ter beschikking gesteld; aquarellen, foto's en curiosa van den vroegeren schouwburg, alsook de kroon en den dolk, die wijlen de beroemde Veltman gedragen heeft in zijn afscheidsvoorstelling.
De tentoonstellingscommissie, aan wier hoofd de heer Frank Luns staat, rekent ook op een druk bezoek van leerlingen van de middelbare scholen en gymnasia, ook buiten Amsterdam! Voor de rondgang van klassen is er derkundig geleide, dat zich beijveren zal den leerlingen te toonen hoe in een tijdperk van veertig jaren verschillende cultureele stroomingen tot uiting zijn gekomen op de planken van den Stadsschouwburg.
---

NIEUWE SCHOUWBURGEN TE CHARKOW
In de arbeiderswijken van Charkow wordt een nieuwe schouwburg voor de dramatische kunst gebouwd, berekend voor 1800 personen. De schouwburg heeft een draaiend tooneel, een groote zaal voor repetities. De foyer wordt met kostbare houtsoorten en Kaukasisch marmer bekleed. In het centrum van Charkow wordt een nieuwe schouwburg gebouwd, die 2250 zitplaatsen zal hebben. Het draaiend tooneel zal uit tien afzonderlijk verplaatsbare platformen bestaan. De oude operaschouwburg' van Charkow wordt opgeknapt en zal 1500 zitplaatsen krijgen. Charkow zal dus weldra drie theaters rijk zijn die ongeveer 5500 toeschouwers kunnen bergen. En dan te bedenken dat defce Oekrajiensche stad slechts een half millioen zielen telt!
---

ELCKERLYC TE LAREN
Zondagavond 26 Aug. zal, op het Kerkplein te Laren voor de Sint Janskerk de tweede opvoering worden gegeven van „Elckerlyc", door het ensemble van Anton Verheyen. Voorts ligt het in de bedoeling een school- en ook een volksvoorstelling te geven van deze openluchtopvoering. De eerste is bepaald op 31 Aug., 's middags 4 uur, de volksvoorstelling zal gegeven worden 31 Aug. 's avonds 9 uur.
---

KERKNIEUWS. DE NIEUWE KERK Amsterdams kathedraal. — Tijd om tot een actie te komen. De verwarming.
De heer A. P. Abramsz schrijft ons: In „Hervormd Amsterdam" wordt herinnerd aan de pogingen van eenigen tijd geleden, om de Nieuwe Kerk te Amsterdam van een verwarmingsinstallatie te voorzien.
Naar men weet hebben H.H. collectanten dier kerk destijds het initiatief genomen tot het vormen van een comité om door een nationalen oproep gelden te verzamelen voor restauratie — tevens verwarming — van het gebouw. Helaas moest dat werk wegens bijzondere omstandigheden worden uitgesteld, maar nu „Hervormd Amsterdam" de zaak weer aan de orde stelt en
H.H. collectanten de zaak gaarne tot uitvoering willen brengen, schijnt thans de tijd gekomen om een comité van actie te stichten. Nu men de Groote Kerk te Arnhem met een inhoud van 44.000 m 1 zal verwarmen, kan men met de daar opgemaakte plannen of opgedane ervaringen in de hoofdstad zyn voordeel doen als het plan tot uitvoering komt. Het collectanten-comité stelle zich — met goedvinden van h.h. kerkmeesters — in verbinding met „Hervormd Amsterdam", om met een breed comité van aanbeveling van bekenden en belangstellenden — ook uit andere kringen — een beroep te doen op het Ned. volk, ten gunste van „de kathedraal van het Ned. protestantisme", voor welker open blijven en gebruik, ook in den winter, het „Handelsblad" verleden jaar met zooveel succes geijverd heeft.
A. P. Abramsz.
---

DE ABDIJ VAN EGMOND
Men zendt ons het program van de tentoonstelling „De abdij van Egmond", van 3 tot 30 September in het Gemeente-Museum te s-Gravenhage, Korte Vijverberg 7.
B\j die gelegenheid zullen in het museum, telkens 's middags te half vier uur de volgende voordrachten gehouden worden: Dinsdag 4 September, prof. dr. A. W. Byvanck, hoogleeraar aan de rijksuniversiteit te Leiden: „Het Evangeliarium; Donderdag 6 September, N. J. M. Dresch, archivaris te Alkmaar: „De archieven van de Abdij van Egmond"; Maandag 10 September, pastoor W. Nolet: „De beteekenis van de Abdij van Egmond voor het godsdienstig leven"; Donderdag 13 September, mgr. dr. P. J. M. van Gils, te Roermond: „Rond de boekerij van Egmond; Maandag 17 September, dom. J. Huijben, O. S. B. St. Paulus-Abdij te Oosterhout: „Het kloosterleven"; Donderdag 20 Scptember, dr. H. E. van Gelder, directeur van het Gemeente-Museum te 's-Gravenhage: „De oorspronkelijke Abdij en de nieuw ontworpene"; Maandag 24 September, jhr. dr. W. A. Beelaerts van Blokland, griffier der Eerste Kamer der Staten Generaal te 's-Gravenhage: „De heeren van Egmond"; Donderdag 27 September, J. J. Henneman, professor aan het Groot-Seminarie te Warmond: „Benedictijnsche kloosteropvatting en levenspractijk". Na de voordracht bestaat er telkens gelegenheid om onder deskundige leiding de tentoonstelling te bezichtigen.
---

OECUMENISCHE CONFERENTIE Het vraagstuk van Duitschland. Fusie overwogen.
Op het Deensche eiland Fano bg Esbjerg is Woensdag een kerkelijke wereldconferentie vanwege den Wereldbond der Kerken en „Life and Workss, de organisatie van Stockholm, begonnen. Als secretaris van de conferentie treedt op de heer Henriot, secretaris-generaal van beide organisaties.
Er zijn ongeveer tweehonderd deelnemers. Als vertegenwoordiger der Duitsche Evang. Kerk is dr. Heckel verschenen; voorts namens het Sociaal-Wetensch. Instituut der Kerken te Genève dr. A. Adolf Keiler, en eveneens uit Zwitserland de vroegere Berlijnsche hoogleeraar prof. Siegfried Schultze, die naar Zwitserland is uitgeweken na aan het concentratiekamp te zijn ontkomen, waarin men hem geplaatst had. Het congres houdt zich bezig met het vraagstuk der Evang. Kerk in Duitschland en met een cv. samensmelting tusschen „Life and Work" en den Wereldbond.
---

NIEUWE UITGAVEN Libellen-serie.
In de „Libellen-serie" van de uitgevers Bosch en Keuning te Baarn zijn nog verschenen:
„Leiding van God", door ds. E. L. Smelik, geref. predikant in H. V. te Rotterdam. Schr. heeft dit werk samengesteld naar aanleiding van het begrip „guidance", dat tegenwoordig in de kringen der Buchman-beweging opgang doet; hij verzet zich tegein een niet doordacht gebruik van het woord, en zoekt den positieven inhoud van het begrip.
„De weg tot het Geloo f", door ds. J. C. Koningsberger, Herv. predikant te Amsterdam, die de wegen en middelen beschrijft, die tot een vast geloof kunnen leiden, en zich speciaal tot jonge meinschen wendt.
„Op Kagawa's arbeidsveld", door dr. ir. H. G. van Beusekom, die al eerder over Toyohiko Kagawa, den Japanschen evangelist, heeft geschreven, en die hierin nog eens een beknopt overzicht van zgn werken geeft.
„Rembrandt en het leven van Je z u s", etsen en teekeningen van Rembrandt, met een begeleidenden tekst van H. Rendtorff, uit het Duitsch bewerkt door mevr. E. H. Oberman—Graanboom. De tafercelen, die Rembrandt uit het leven van Jezus geschilderd heeft, zijn chronologisch gerangschikt; zü beginnen met de boodschap aan Maria en besluiten met den ongeloovigen Thomas.
„D e zin van Uw zie k-z ij n", door dr. P. Stegenga Azn., Evang. Luthersch predikant te Amsterdam. „Niet vreezen, maar geloovig vertrouwen, zijn toevlucht nemen tot God die ons in het groote, heilige werk der Verzoening heeft opgenomen", is de boodschap die schr. in dit werkje te brengen heeft.
„H et kindergebe d", door ds. E. L. Smelik als boven. Na een beschouwing over het onderwerp geeft schr. voorbeelden van goede kindergebeden in poëzie en proza, ook ee_i paar op muziek. Hij besluit met een literatuur-overzicht ter zake.
---

DE KERK IN DUITSCHLAND
De Synode van de Evang. Luth. Kerk in Beieren, die buiten de Evang. Rijkskerk staat, heeft na langdurige beraadslaging een resolutie aangenomen, waarin zij zich voorstandster verklaart van een sterke vereenigde Duitsche Rijkskerk. Doch zij verklaart, dat de houding van het tegenwoordige Rijkskerkbestuur een beletsel voor haar is om zich bij deze Kerk te voegen.
---

BIJEENKOMSTEN TE AMSTERDAM.
Lezing Pastor Fetler. — Zondagavond om 8 uur houdt Pastor W. Fetle- uit Rusland in het „Maranatha-Huis", Achterburgwal 141, een lezing. Maandagavond or-" 8 uur is er in ditzelfde gebouw een bijbelavondschool: hier worden de moeilijke plaatsen uit den bijbel en de persoon en het werk van den Heiligen Geest behandeld; Donderdagavond om 8 uur is er een bidstond voor een geestelyke opwekking in Nederland.
Stichting Alle-Dag-Kerk. — In den muzikalen middagdienst der stichting Alle-Dag-Kerk, in de Eng. Herv. Kerk, Begijnenhof, van Maandag 27 Augustus zal een zangeres o.a. een lied van Mendelssohn met Ned. tekst ten gehoore brengen.
Chr. Geref. Kerk. Aangenomen. Naar Aaltra, J. van Dijken, cand. te Woltersum, die bedankt heeft voor Drachten.
---

WETENSCHAP CHEMISCH ELEMENT 93 NIET GEVONDEN.
Dr. O. Koblic heeft — naar „Nature" mededeelt — zijn aanspraak op de ontdekking van een nieuw chemisch element met het atoomnummer 93, 't welk zou voorkomen in uraniumerts van Joachimsthal, ingetrokken. Er is n.l. door een Röntgen-spectroscopische analyse gebleken, dat in deze uraniumpekblende de aanwezigheid van een onbekend element niet aantoonbaar was. De onjuist gebleken bepaling van het atoomgewicht kwam voort uit de onjuiste veronderstelling, dat het onderzochte zilverzout een verbinding was van zilver, zuurstof «n het nieuwe element, terwijl er inderdaad wolfram in de onderzochte stof voorkwam.
Koblic was door ongewone verschijnselen, die zich bij een reactie op zuren voordeden en die door de aanwezigheid van wolfram thans verklaard blijken te zijn, in de meening gebracht, dat hij te doen had met een nieuw element.
Men herinnert zich de eerste mededeeling in de „Prager Presse", (Hbl. van 6 Juli) over de ontdekking van een nieuwe stof door den ingenieur Odolen Koblic, directeur der Staats- Uranium en Radiumfabriek te Joachimsthal, die in Uraniumpekblende een element van het atoomgewicht 240 dacht te hebben gevonden, waaraan hij den naam „Bohemium" had gegeven. Aangezien Uranium, met een atoomgewicht 238.1, No. 92 heeft op de atoomgewichtentabel, kon „Bohemium" dus aanspraak maken op het atoomnummer 93.
Nu de Italiaan Fermi,, die een element 93 zou hebben gemaakt, naar blijkt uit de mededeeling, die daarover in het avondblad van 23 Juli heeft gestaan, zelf tot voorzichtigheid maant, aangezien hij omtrent de chemische natuur van zijn element slechts tot negatieve conclusies was gekomen, mag men wel zeggen, dat er tot dusver voor het bestaan van een chemisch element 93 nog geen bewijzen zijn.
---

LUCHTVAARDERS WEER GEHULDIGD.
De luchtvaarders Cosyns en Van der Eist zijn gistermiddag ontvangen op een thee in het stadhuis te Brussel, waar wethouder Coelst uit naam van burgemeester Max hen verwelkomde.
---

ONDERWIJS TEGEN MISBRUIK Van intern, jeugdcorrespondentie.
„Het Volksblad" heeft bij den secretaris van het Roode Kruis geïnformeerd, of dit al aandacht heeft geschonken aan de quaestie van de intern, jeugdcorrespondentie; het „Weekblad voor Gymn. en Midd. Onderwijs" had naar men weet de aandacht op het gevaar Duitsche politieke propaganda langs dezen weg gevestigd. Het Roode Kruis deelde mede, dat de zaak in de eerstvolgende bestuursvergadering zal worden besproken: „Het Roode Kruis leidt inderdaad de scholen-correspondentie, die internationaal is georganiseerd door de Int. Liga van Roode Kruisvereenigingen. De correspondentie ge-< schiedt collectief. „Een klas van een Engelsche school zendt b.v. een collectieven brief, een album met foto's, teekeningen of ander werk naar het hoofdbestuur van het Roode Kruis in Den Haag. Vandaar wordt de zending doorgestuurd naar een school in ons land. Het hoofdbestuur neemt steeds kennis van den inhoud der zendingen en is dus in staat zendingen met een ongewenschte strekking tegen te houden. Daaronder vallen ook zendingen met politiek karakter, die door de Int. Liga uitdrukkelijk zijn uitgesloten. „Op het oogenblik is deze vraag niet urgent, omdat er niet met Duitsche scholen wordt gecorrespondeerd. Er is briefwisseling met Amerikaansche, Canadeesche en Japansche scholen,, niet met Duitsche. Mocht er Duitsche correspondentie binnenkomen, dan zal deze geval voor geval beoordeeld moeten worden. „Intusschen is het Roode Kruis niet de eenige bemiddelaar. Te Leiden is de vereeniging voor Int. Jeugdverkeer gevestigd, die geen collectieve correspondentie verzorgt, maar individueele correspondentie tusschen scholieren van verschillende nationaliteit bevordert. De vraag of de correspondentie met Duitsche scholieren, na de uitlating van min. Frick, moet worden tegengegaan, dient vooral door deze vereeniging te worden overwogen, daar zij niet in staat is de correspondentie te controleeren als zij haar bemiddeling eenmaal heeft verleend."
---

BOERDERIJ UITVOER DEENSCHE LANDBOUWPRODUCTEN.
De uitvoer van Deensche landbouwproducten was in Juli voor alle, uitgezonderd varkensvleesch, grooter dan in dezelfde maand van verleden jaar. De gemiddelde wekelijksche uitvoer was voor boter 31.428 X 100 kg (JuU '33 30.446), voor eieren 1.287.400 twintigtallen (1.257.200), voor varkensvleesch 47.402 X 100 kg (57.580) en voor rundvleesch en vee 6155 X 100 kg (4608). De prijzen der uitgevoerde producten waren voor eieren, varkensvleesch en rundvleesch hooger maar voor boter lager dan in dezelfde maand van verleden jaar. Het gemiddelde der officieele wekelijksche noteeringen was voor boter 138 kr. (Juli 1933 157) per 100 kg, voor eieren 0.75 kr. (0.69) per kg, voor varkensvleesch 1.53 kr. (1.26) per kg en voor rundvleesch 0.29 kr. (0.26) per kg levend gewicht.
De waarde van de hier genoemde producten was, wanneer de genoemde noteeringen bij de berekening worden toegepast, in Juli gemiddeld 13 mill. kr. tegen 14.3 in Juli 1933.
---

VERBETERING AAN DEN LANGEDIJK
De toestand aan den Langedijk wordt op het oogenblik niet slechter. Uit de verschillende door de veilingen gepubliceerde cijfers kan worden opgemaakt, dat de resultaten iets beter beginnen te worden. In April heeft de Noordermarktbond een omzet gehad van ƒ 140.884 Dit tamelijk hooge cijfer is een gevolg van de goede prijzen voor de kool. Andere maanden, Juni en Juli, hebben tezamen rond ƒ 249.000 opgebracht, welk bedrag voor de aardappelcampagne goed is te noemen vergeleken bij verleden jaar.
Zoo heeft de Noordermarktbond in de eerste zeven maanden van 1933 een omzet gehad van ƒ 488.172, terwijl in 1934 over hetzelfde tijdvak voor ƒ 1.040.771 werd geveild, een enorm verschil dus. Daarbij zinkt zelfs de omzet over 1933 ( ƒ805.000) in het niet. Om verwarring te voorkomen vestigen wij er de aandacht op, dat de gemiddelde omzet van den Noordermarktbond de laatste 16 jaren rond ƒ 3.000.000 is geweest, zoodat de op het oogenblik gemaakte totale omzet nog lang geen winst beteekent!
---