Verwachtingen en mogelijkheden na Daladiers en Chamberlains verklaringen Krachtige houding der democratieën te Parijs zeer geprezen, doch men betreurt het, dat zij niet eerder aangenomen werd. — Men acht het evenwel bedenkelijk, dat de garantieverklaring niet geldt indien een land de „bescherming" der dictatoriale staten onder druk zou aanvaarden. --- TOCH NOG PUNTEN, WELKE ZORG BAREN (Van onzen correspondent.) Par ij s, 14 April. De ongeveer gelijkluidende verklaringen, gisteren door Chamberlain en Daladier afgelegd, zijn in de meest uiteenloopende politieke kringen met groote instemming ontvangen. Zelfs Léon Blum, Daladiers onverzoenlijke tegenstander, noemt zijn taal „helder, eenvoudig, categori.ch en vrij van opsnijderij en dubbelzinnigheid". Men is het er zonder uitzondering over eens, dat het noodig was dit thans te zeggen, en zoo er eenige critiek geuit wordt, dan geldt die vooral het feit, dat men het niet eerder gedaan heeft en de autoritaire landen zoolang hun gang heeft laten gaan. Laten wij hopen dat het nog niet te laat is!, is een uiting, die men thans het meeste hoort. Een verrassing is het hier voor velen geweest, dat ook Roemenië tot de landen behoort, welks grenzen gegarandeerd worden, en men acht het een gelukkige omstandigheid dat Daladier er nog gistermorgen in geslaagd is, door middel van den Franschen ambassadeur te Londen en zelfs door telefonische gesprekken met den Engelschen premier, de waarborg ook van Engelsche zijde tot dit land uitgestrekt te krijgen. Chamberlain wilde, naar het schijnt, wachten op het resultaat van rechtstreeksche besprekingen van Polen met Roemenië, maar men meende hier dat dit wel eens al te lang zou kunnen duren en achtte het noodig onomwonden te verklaren, dat ook aan Roemenië niet kan worden geraakt, zonder interventie van de democratische landen te veroorzaken. Wat Joegoslavië betreft, het schijnt dat uit dit land niet de uitingen van ongerustheid vernomen worden, die uit Athene en Boekarest ontvangen zijn en dat het geneigd blijkt zich tevreden te stellen met de Italiaansehe verzekeringen. Dit maakt dat men eenigszins onzeker is omtrent de houding, die Belgrado eventueel zal aannemen. Men doet echter opmerken, dat het in elk geval deel uitmaakt van den Balkanbond en in zooverre meedcelen kan in de bescherming, die dit geheel van bondgenootschappen aanbiedt. Naarmate van de politieke overtuiging der beoordeelaars wordt het al of niet goedgekeurd dat Chamberlain besloten heeft het Engelsch-Italiaansche aceoord toch maar te laten voortbestaan. In rechtsche kringen, waar men nog steeds aan de mogelijkheid gelooft Italië van de „as" los te maken, wordt dit geprezen, terwijl men links nu eenmaal van de dictatoriale landen niets verwacht en overtuigd is dat Italië te vast in den Duitschen greep zit om zich er uit te kunnen losmaken. De nieuwe vertooning op het plein voor Mussolini's balkon, waar de menigte gisteravond opnieuw in de „spontane" kreten: „Weg met Frankrijk! Tunis! Corsica!" losgebroken is, kreten waaraan ditmaal zelfs het groteske „Naar Parijs!" werd toegevoegd, schijnt de linksche opvattingen in deze wel te bevestigen. Een gevaar, waarop hier gewezen wordt en dat in verband met de vorige gebeurtenissen niet als denkbeeldig mag worden beschouwd, is het feit dat de Fransch-Engelsche verklaring wel het geval dekt van een agressie van buiten af, maar niet dat waarin een „bescherming" van het dictatoriale land door den „beschermde" wordt aanvaard. Voor Tsjecho- Slowakije heeft — zij het als gevolg van dwang — de regeering ten slotte haar toestemming gegeven; Albanië heeft zelfs om de „bescherming" gevraagd!... Is het niet te vreezen, zoo vraagt men zich af, dat ook de regeringen der thans gewaarborgde landen onder bepaalde omstandigheden evenzoo zullen handelen? En in dit geval krijgt de machtige aanvaller dan tooh weer zijn zin. Maar het is duidelijk, dat wel bescherming beloofd kan worden zonder dat die uitdrukkelijk wordt gevraagd, maar dat niets gedaan kan worden, indien een regeering niet zelf begint weerstand te bieden en den schijn laat bestaan, zelf met de overweldiging ingenomen te zijn. Men moet au afwachten, hoe de- dictatoriale landen op deze verklaringen zullen reageeren. Het waarschijnlijkste is wel de opvatting, die hier tot uiting komt, dat zij een beetje zullen waohten, zonde- daarom hun plannen op te geven, in de hoop dat de vastberadenheid van de democratieën na eenigen tijd wel weer verminderen zal. Daarom wordt er hier algemeen op aangedrongen, dat men in Frankrijk zoowel als in Engeland, krachtig zal voortgaan zich op een oorlog voor te bereiden. Te dien einde wordt het invoeren van de conscriptie in Engeland even noodz>i:elijk genoemd als de opdrijving van de vliegtuigproductie in Frankrijk. Een stap in die richting is de verdere centralisatie van alle vraagstukken betreffende werkkrachten, die voor het leger werken — recruteering, verdeeling, reglementeering, enz. — in handen van den minister van arbeid Pomaret, die vanmorgen bekend geworden is. Behalve door de Poolsch-Duitsche spanning is hier nogal ongerustheid gewekt door de ontwikkeling van de gebeurtenissen in Spanje en in de Middellandsche Zee. Uit Gibraltar komen berichten over concentratie van.troepen en geschut, die door het Spaansche leger voor Gibraltar ondernomen worden. Daarbij sluit zich aan het bericht van het vertrek van een sterk Duitsch eskader naar de Middellandsche Zee. Er loopen geruchten van zendingen van materiaal op groote schaal uit Duitschland en Italië naar Spanje, hetgeen doet denken dat het wel eens van dit land zou kunnen zijn dat een nieuwe bedreiging van den vrede zou kunnen komen In de „Petit Parisien" wordt de meening uitgesproken, dat -le aanwezigheid van de Duitsche schepen in de buurt' van Spanje ten doel zou kunnen hebben de Engelsche vaartuigen, die zich 'n de Oostelijke helft van de Middellandsche Zee bevinden, naar de Westelijke helft te doen terugkeeren. In het algemeen, al verwacht men een nuttig effect van de verklaringen van gisteren, is men hier dus van oordeel, dat er nog altn'd aanleiding tot ongerustheid bestaat. --- OEFENREIS VAN DE DUITSCHE VLOOT Naar Spanje, Portugal, Spaansch-Marokko en Tanger. Het Duitsche nieuwsbureau deelt mede, dat op 18 April een eskader ter sterkte van twee pantserschepen, twee kruisers, twee divisies torpedojagers en drie onderzeebootflottieljes met de bijbehoorende begeleidingsvaartuigen voor een buitenlandsche oefenreis zal vertrekken, welke ongeveer een maand zal duren. Op deze reis zullen havens in Spanje, Portugal en Spaansch Marokko, alsmede Tanger aangeloopen worden. Met deze voorjaarsreis naar de Spaansche wateren, aldus het D.N.8., wordt een oude, door den Spaanschen burgeroorlog onderbroken traditie der Duitsche marine hersteld. (Met de pantserschepen zijn in dit bericht blijkbaar bedoeld twee van de drie schepen van het type-„Deutschland", het vestzakslagschip van 10.000 ton. — Red.) --- ZES-EN-TWINTIG DOODEN BIJ SPOORWEGONGELUK MEXICO, 14 April. (Reuter.) Ongeveer 225 km ten noorden van Mexico-City is een sneltrein tegen een stilstaanden trein gereden. Zesentwintig personen werden gedood, vijftig gewond. --- PÉTAIN NAAR SPANJE TERUG PARIJS, 14 April. (Havas.) Gisteravond is maarschalk Pétain, de Fransche ambassadeur bij de Spaansche regeering, na zijn kort bezoek aan Parijs, waar hij besprekingen heeft gevoerd met de Fransche regeerdingspersonen, naar Spanje teruggekeerd. --- KONINGIN GERALDINE HERSTELD ATHENE, 14 April. (Havas.) Prof. Louros, die Koningin Geraldine te Larissa heeft behandeld, is te Athene teruggekeerd. Hij verzekerde dat de Koningin geheel is hersteld. DE KAART toont de nieuwe machtspositie van Italië in verhouding tot de Britsche en Fransche belangen in Afrika en rondom het oostelijk hekken van de Middellandsche Zee. Overzicht van den toestand, zooals deze zich in 1919 tot op heden heeft ontwikkeld. --- Engeland zal Griekenland en Roemenië steunen DE BRITSCHE PREMIER NEVILLE CHAMBERLAIN verlaat Downingstreet 10 (links) om zich naar het Lagerhuis te begeven voor het houden van zijn met spanning verwachte groote rede, waarin hij Griekenland en Roemenië de belofte van steun in geval van agressie heeft gedaan. Rechts: de groote menigte die zich voor het Parlementsgebouw te Londen had verzameld terwijl de premier sprak. --- CHAMBERLAIN EN DALADIER HEBBEN VEELAL EEN GOEDE PERS Londensche bladen dringen er op aan het tempo niet te laten verslappen. — Velen wenschen Ruslands medewerking. — „Völkischer Beobachter” beschuldigt de Britsche regeering van imperialisme van de ergste soort. AANDRINGEN OP DIENSTPLICHT (Van onzen correspondent.) Londen, 14 April De reactie in de Londensche pers op Chamberlains rede is over het algemeen gunstig, al komen er reeds direct stemmen op om de regeering aan te sporen het tempo niet te laten verslappen, nu er nog zooveel te doen valt. De „Daily Telegraph" volgt de lijn van de „Times" en eischt krachtige leiding van Engeland. Het blad betreurt de berusting in de onderwerping van Albanië, maar het erkent, dat daar niets tegen te doen is, daar een conflict met Mussolini in de Middellandsche Zee den nazi's in de kaart zou spelen. Wat Rusland betreft, schrijft het blad: „Het is niet goed, dat Engeland om bondgenooten bedelt. Het moet ze aantrekken op eigen kracht. Versterking van het Engelsche leger is zoowel een nationale als een internationale plicht geworden." De „Daily Herald" wijst er op, dat Engeland door de nieuwe unilaterale verplichtingen de bezwaren, van het Volkenbondshandvest op zich neemt, zonder de voordcelen ervan te genieten. Onder de heerschende omstandigheden zijn deze garanties onmiddellijk noodig, maar zij vormen geen waarachtige politiek van collectieve veiligheid tegen agressie. Wat nu verder moet gebeuren heeft Chamberlain niet duidelijk gezegd. Het blad eindigt natuurlijk met aan te sporen tot toenadering tot Rusland. Ook de „Daily Mail" volgt deze lijn van redeneering. Polen heeft wederzijdschen bijstand belooft, Engeland kan niet van hulp van de Balkanentente verzekerd zijn. Het blad acht het veelbeteekenend, dat Turkije, Roemenië en Griekenland geen beloften hebben gegeven om het bedreigde Joegoslavië te hulp te komen. De „Daily Mail" wenscht, dat de nieuwe Britsche politiek van „selectieve" veiligheid (een woordspeling met collectieve) op de basis van wederkeerigheid zal berusten. Ten slotte schrijft dit blad, dat de' oppositie beter kan aandringen op conscriptie, dan op een aceoord met Rusland. Engeland kan niet verwachten, dat vreemdelingen voor Engeland zullen vechten. Het moet vertrouwen op eigen troepen, en de eenige werkelijk echt democratische manier om een nationaal leger te krijgen is algemeene dienstplicht. De „News Chronicle", die ook op samenwerking met Rusland aandringt, wijst er op, dat de tegenwoordige stand van zaken geen waarlijk collectieve veiligheid biedt. De „Daily Express" wijst op het gevaar, dat Hongarije of Bulgarije tegen Roemenië of Griekenland zouden kunnen beginnen. Moet Engeland dan oorlog gaan voeren tegen Hongarije en Bulgarije? Zelfs dit blad spoort de Regeering aan, Rusland in het anti-agressiefront te brengen. --- Voldoening in Washington. WASHINGTON, 14 April. (Havas.) In politieke kringen worden de verklaringen van Chamberlain en Daladier met vreugde begroet. Men is van oordeel, dat hierdoor de Vereenigde Staten worden aangemoedigd een gelijke houding aan te nemen. Het „herstel" van de Fransche en Britsche diplomatie geeft dengenen, die de neutraliteitswet willen wijzigen, nieuwe troeven in handen, vooral nu in het parlement geen eensgezindheid dienaangaande bestaat. Men voegt hieraan toe, dat de Sowjet- Unie den slagboom moet vormen in het Oosten van Europa, in verband met het gevaar, dat Japan oplevert bij een wereld-conflict. Men zou wenschen, dat Rusland zijn houding duidelijk zou bepalen, aangezien dit een aanduiding zou zijn, van hetgeen de Vereenigde Staten te verwachten hebben van de Sowjet-Unie in geval van een conflict in den Stillen Oceaan. --- Duitsche pers komt met de bekende argumenten. (Van onzen correspondent.) Berl ij n, 14 April De Duitsche bladen beantwoorden heden de verklaringen van Chamberlain en Daladier en Chamberlains uitvoerige rede in het Lagerhuis met de bekende argumenten, hoonende opmerkingen en nijdige uitvallen. Het Duitsche standpunt komt hierop neer, dat men Engeland beschuldigt van een in den laatsten tijd herhaaldelijk toegepaste tactiek met het einddoel te verhinderen, dat Duitschland en Italië in Europa al te machtig zouden worden. Die tactiek van Londen bestaat hierin, zegt Berlijn, dat Engeland eerst geruchten over agressieve plannen der autoritaire staten laat verbreiden, daardoor een paniekstemming bij de kleinere staten uitlokt, en dan van die paniekstemming misbruik maakt om dezen staten hulp en steun te bieden zonder dat zij er om hebben gevraagd. Een steun die echter in de practijk op onmiddellijke druk en directe beïnvloeding neerkomt en deze kleine staten van het Britsche Rijk afhankelijk maakt. De „Deutsche diplomatisch-politische Korrespondenz" van heden herhaalt nog eens deze Duitsche visie. Verscheidene bladen gaan echter verder. Daar is in de eerste plaats de „Völkischer Beobachter", die Londen prikkelt door de opmerking te maken, dat „wat de Britsche regeering tegenwoordig doet, imperialisme is van de ergste soort, zij het ook met de meest ongeschikte middelen". Het blad zegt dan: „De Britsche eilanden tellen nog geen 50 millioen inwoners. Wie ge2ft deze natie — een enkele natie onder vele anderen — in hemelsnaam het recht voor moreel en politiek scheidsrechter te spelen in vijf werelddeelen ?" Het Berlijnsche blad antwoordt Londen met de volgende opmerking: „De Engelschen mogen hun wereldrijk behouden. Wij zijn er absoluut niet jaloersch op, want wij Duitschers zijn huiselijke menschen en hebben in Midden-Europa overvloedig werk te verrichten. Maar wij en onze Italiaansehe vrienden hebben er eenvoudig genoeg van, ons altijd weer met dezen krampachtigen hegemonistischen eigendunk van het Britsche Rijk te moeten bezighouden, die in Europa slechts overbodige spanningen uitlokt, natuurlijke ontwikkelingen saboteert en rustige volken in een situatie brengt, waarvan z ij dan — en niet de Engelschen! — de gevolgen moeten dragen." De „Völkischer Beobachter" komt tot de slotsom, dat de Engelsche politiek slechts neerkomt op een poging het dwangsysteem van Versailles te herstellen. Chamberlains en Daladiers aanbod aan Roemenië en Griekenland (en feitelijk ook aan Turkije) heeft op Berlijn natuurlijk een zeer onaangenamen indruk gemaakt. Men vraagt zich hier echter af hoe fcet in de practijk te verwezenlijken zal zijn, deze landen en ook Polen, die alle min of meer autoritair geregeerd worden en sterk antibolsjewistisch zijn, met Sowjet-Rusland in een zelfde zoogenaamd afweerfront bijeen te brengen. In een officieel geïnspireerd artikel in de „Berliner Börsenzeitung" wordt vooral op dit betrekken van Sowjet-Rusland. in het nieuwe front gewezen en dit experiment een Britsche handeling genoemd, die om met Chamberlain te spreken „het uiterst moeilijk zal maken een eenmaal geschokt vertrouwen in Europa te herstellen". Het artikel zegt dat Londen niet den oprechten wensch heeft Griekenland en Roemenië te helpen maar door zijn aanbod kunstmatig onrust in de wereld wil scheppen, onder een manteltje van platonische vredelievendheid, om zich daardoor een machtspositie te scheppen tegenover de autoritaire staten. De ~Berliner Lokal Anzeiger oordeelt: „Wij Duitschers kunnen wat de verklaringen die Daladier en Chamberlain thans hebben afgelegd betreft, tot de orde van den dag overgaan. Wij moeten er slechts voor zorgen dat uit de afhankelijkheid waarin de kleinere staten in Europa nu door Engeland geraken geen oorlogsgevaar ontstaat". In gelijken geest schrijven de andere Duitsche bladen Men kan intusschen tusschen de regels door ongerustheid lezen over de gevolgen der Britsche en der Fransche politiek, niet in de laatste plaats wat het nog zoo jon ;c Duitsch-Roemeensche handelsverdrag betreft. --- Roosevelt spreekt heden Te 16.20 uur N.T. WASHINGTON, 14 April. (Reuter.) Vanmiddag te 16.20 uur N.T. zal president Roosevelt een toespraak houden tot de leiders van de Panamerikaansche Unie. Men verwacht, dat hij in deze rede de dictators zal waarschuwen zich niet in de staten van Latijnsch Amerika te nestelen. --- Geen nieuwe verplichtingen voor Polen. WARSCHAU, 14 April. (Havas.) In Poolsche kringen wordt geconstateerd, dat de nieuwe garanties van Engeland en Frankrijk geen nieuwe verplichtingen voor Polen met zich meebrengen. Men wijst verder op het belang van de verklaringen van Chamberlain en Daladier in de huidige omstandigheden en vooral de woorden van Daladier over de Fransch-Poolsche overeenkomst worden met ingenomenheid begroet. Volgens de Poolsche opvatting raken de eenzijdige garanties, welke Griekenland en Roemenië zijn gegeven, noch het Poolsch-Britsche verdrag, noch het Fransch-Poolsche bondgenootschap. --- HET WEER VOOR MORGEN Verwachting van het K. N. M. I. te de Bilt van heden tot morgen 18 a 19 uur: Zwakke tot matige wind uit Zuidelijke tot Westelijke richtingen, zwaarbewolkt tot betrokken, waarschijnlijk eenige regen met kans op plaatselyk onweer in het binnenland, weinig verandering in temperatuur aan de kust, iets kouder in het binnenland. (Zie ook blz. 2) --- UIT BEURS- EN ZAKENWERELD De Amsterdamsche beurs had heden een flauw verloop; op grond van verschillende omstandigheden — o.a. de oefeningen van de Duitsche vloot in de buurt van Spanje, de geruchten over versterking van Engelsche zijde van Gibraltar — waren de beurzen internationaal flauw gestemd. Ook nemen sommigen de verklaring van Chamberlain niet zoo gunstig op, omdat deze de spanning zou vergrooten. Het waren vooral de internationale fondsen, welke flauw waren en 5 tot 10 c/c terugliepen. Tegen het- slot trad hier en daar een klein herstel in, waarschijnlijk op dekkingsaankoopen. Staatsfondsenmarkten waren gedrukt, doch slechts weinig lager. De geldmarkt trok verder aan. Prolongatie was 2 %. Op de wisselmarkt waren de voornaamste wisselkoersen onveranderd. De Nederlandsche Handel M|j. heeft het grootste gedeelte van de aandeelen van de Woerdensche Bank overgenomen. In het afgeloopen jaar is het verzekerd kapitaal bij de Levensverzekering- M ij. „Utrecht" gestegen tot ƒ 458 (v. j. ƒ 428) mill. De positie is wederom belangrijk versterkt. Na afschrijvingen bedraagt het voordeelig saldo ƒ 3.08 (v. j. ƒ 2) mill. Er wordt een onveranderd dividend van 12.6 % uitgekeerd. De koersen op de Parijsche beurs waren vandaag gevoelig lager, onder den invloed van den algemeenen politieken toestand. Van de Amsterdamsche arbitragewaarden waren vooral aandeelen H. V. A. en Koninklijke Petroleum flauw gestemd. Ook aandeelen Suez Kanaal liepen sterk in koers terug. De handel Weef den geheelen dag zeer beperkt. Op de wisselmarkt waren de koersen slechts weinig veranderd. De Londensche beurs was vandaag flauw gestemd bfl zeer geringen handel. Gedurende den geheelen dag bleven de noteeringen terugloopen. Amerikaansche fondsen noteerden vrij aanzieniyk beneden pariteit. Ook petroleumwaarden waren lager. Op de wisselmarkt was de belga zwak; de overige koersen waren weinig veranderd. --- LONDENSCHE GOEDERENPRIJZEN. 14 Apr 13 Apr. 14 Mrt Rubber Sm. sh. 7-H 7-H- 8* Suiker April Cuban c. 1. t. ö/K_-ö/8i ó/10è-6/fJ 6/6-6/3 .1 ra Apr. Ned. Indië f.m.s. 10.15/- 10.16/3 11.-/. Iv oP e r. cash rad 41.17/6 42.1/3 43.5/--3 mnd. 42.5/- 42.8,9 43.10/- Electr. * ** *** Wirebars 4^lo/- 48.10 - 49.-/- Tj n loco Stand 216.5/- 215.5/- 215.10/--3 mnd. 211.-/- 214.15/- Loocl. prompt 14.2/6 14.1/3 14.16/3 levering 14.8/9 14.7/6 15.2 6 Zink. prompt 13.7/6 13.6/3 13 163 levering 13.12/6 13.11/3 14.1/3 Katoen (Liv.) Mei Amer. Middl. 4.48 4 44 5.501 Tarwe (i-i v. Mei -nw. eontr.ï 4/2 K 4IIH 4/2% * 47.10'- a 48.10/- ** 48. i 48.10/--*** 48.-/- a 49.-1- Volgens Simington & Wilson zouden in deze week de rubbervoorraden te Londen met 100 ton zijn gestegen; die te Liverpool daarentegen met 200 ton zijn teruggeloopen, zoodat een netto verlaging der Britsche voorraden van 100 ton zou hebben plaats gehad. --- ARTIKELEN: Misdaad op den weg g\z 3 Strategische Aspecten van Albanië's overrompeling fl;2 3 Garanfies (Buitenlandsch Overzicht) Blz. 4 De Korte Golf g/z 12 --- (Advert entten.) ■ ■REl7ï____M___« Oocotat? f f/f f * dulut Z t£S CONfISE«(ES RENO»-' ---